Wie Volgt Haantje De Voorste (Anoniem)

604 views

Published on

discussiestuk 06/2011

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
604
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Wie Volgt Haantje De Voorste (Anoniem)

  1. 1. Wie volgt Haantje de Voorste? Sociale netwerkstructuren, adoptiecategorieën en motivationele segmenten: een studie naar patronen in de binnenkant van veranderen. Nicoline Valk 14 juni 2011
  2. 2. Doel: vergroten van inzicht in de binnenkant van veranderen <ul><li>Probleemstelling: </li></ul><ul><ul><li>Organisaties maken keuzes om een bepaalde richting op te gaan, veelal gestuurd van bovenaf. Dat roept vele vragen op, zoals: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hoe werkt dit dan binnen een organisatie? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hoe vindt diffusie van deze keuzes (richting, verandering) plaats? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hoe vormt het netwerk zich waarbinnen over de richting en daarvoor nodige veranderingen wordt gesproken? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hoe is de positionering van het individu in dit netwerk als wordt gekeken naar een eigenschap zoals de snelheid waarmee keuzes, veranderingen door de mensen in een organisatie worden aangenomen? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>En worden deze dan als zodanig aangenomen – of wordt daaraan in de communicatie tussen mensen dusdanig betekenis gegeven, dat dit leidt tot een andere verandering/richting dan vooraf voorzien? </li></ul></ul></ul><ul><li>Vergroten van inzicht leidt tot nieuwe hypothesen die inzet kunnen zijn van vervolgonderzoek. </li></ul><ul><li>Theoretische relevantie </li></ul>
  3. 3. Hoofdvraag <ul><li>Hoe modelleren adoptiecategorieën en motivationele segmenten het sociaal netwerk in een organisatie? </li></ul><ul><li>Welke verwachtingen schept dit model voor de veranderkunde? </li></ul><ul><ul><li>6 deelvragen betreffende: </li></ul></ul><ul><ul><li>Literatuur (kennis) </li></ul></ul><ul><ul><li>Rol motivationele segmenten </li></ul></ul><ul><ul><li>Rol sociaal netwerk </li></ul></ul><ul><ul><li>(Centrale) positionering in het sociaal netwerk </li></ul></ul><ul><ul><li>Vormgeving sociaal netwerk door </li></ul></ul><ul><ul><li>(1) adoptiecategorieën en </li></ul></ul><ul><ul><li>(2) motivationele segmenten </li></ul></ul>
  4. 4. Aanpak <ul><li>Literatuuronderzoek </li></ul><ul><li>Enkelvoudige gevalsstudie </li></ul><ul><li>Meetmethoden, drietrapsraket: </li></ul><ul><ul><li>Observatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Gestructureerd interview </li></ul></ul><ul><ul><li>Intern survey </li></ul></ul><ul><li>Toetsing validiteit en betrouwbaarheid </li></ul><ul><li>Uitvoering en resultaten </li></ul><ul><li>Conclusies, follow-up </li></ul>
  5. 5. Literatuuronderzoek <ul><li>Veranderkundige publicaties, historie, visies op organisatieverandering </li></ul><ul><li>Adoptie(categorisering) </li></ul><ul><li>Persoonseigenschappen en het BSR-framework </li></ul><ul><li>Sociaal netwerk </li></ul><ul><ul><li>Conclusies: </li></ul></ul><ul><ul><li>Nog steeds vooral sprake van geplande verandering (‘buitenkant van veranderen’), ondanks toenemende scepsis. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tweede stroming waarin beeldvorming en betekenisgeving worden benadrukt (‘binnenkant van veranderen’). Stelt invloed van persoonseigenschappen en informele contacten tussen mensen aan de orde. </li></ul></ul><ul><ul><li>Veel inzicht over diffusie en adoptie. Spreiding adoptiecategorisering blijft ongewijzigd. Vele factoren van invloed; dominant lijken sociaal-economische karakteristieken, persoonlijkheidsvariabelen en communicatiegedrag. </li></ul></ul><ul><ul><li>In het BSR-framework lijken verschillende gedragsmatige reactiepatronen overeenkomsten te vertonen met de verschillende adoptiecategorieën van Rogers. </li></ul></ul><ul><ul><li>Rol van sociaal netwerk is van groot belang in de betekenisgeving. Onvoldoende inzicht in de rol van het sociaal netwerk in relatie tot (adoptie)karakteristieken van een persoon. </li></ul></ul>
  6. 6. Enkelvoudige gevalsstudie <ul><li>Case study research </li></ul><ul><ul><li>Exploratief onderzoek </li></ul></ul><ul><ul><li>Beschrijven, ordenen van gegevens, genereren van nieuwe hypothesen </li></ul></ul><ul><ul><li>Aandachtspunt: beperkt generaliseerbaar </li></ul></ul><ul><ul><li>Voordeel: mogelijk om diep op de materie in te gaan </li></ul></ul><ul><li>Uitvoering </li></ul><ul><ul><li>[X] </li></ul></ul><ul><ul><li>Professionele, hybride organisatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Selecteert op ‘ondernemerschap, gelijkwaardigheid en onafhankelijkheid’ </li></ul></ul><ul><ul><li>Nieuw: concept [X] </li></ul></ul>
  7. 7. Onderzoeksproces (Yin) <ul><li>Ontwerpen </li></ul><ul><ul><li>Waarneming, onderzoeksinstrumenten </li></ul></ul><ul><li>Voorbereiden: procedure en operationalisatie </li></ul><ul><ul><li>Kwalitatief vooronderzoek door observatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Kwalitatief onderzoek met behulp van gestructureerde interviews </li></ul></ul><ul><ul><li>Kwantitatief onderzoek met behulp van een intern survey </li></ul></ul><ul><li>Verzamelen </li></ul><ul><ul><li>Observatie (3x) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gestructureerde interviews </li></ul></ul><ul><ul><li>Intern survey </li></ul></ul><ul><li>Analyseren </li></ul><ul><ul><li>Validiteit en betrouwbaarheid </li></ul></ul><ul><li>Delen </li></ul>
  8. 8. Resultaten <ul><li>Match tussen de resultaten van de observaties, de gestructureerde interviews en het intern survey </li></ul><ul><li>Invloed functieniveau/hiërarchie, onafhankelijkheid </li></ul><ul><li>Betekenisgeving collega’s aan vernieuwingen [X] varieert </li></ul><ul><li>Categorie ‘early adopter’ overheerst (rolmodel voor collega’s), terwijl bij Rogers de ‘majority’ overheerst </li></ul><ul><li>Segment blauw (manifestatie, controle en beheersing) in BSR-model domineert in case organisatie </li></ul><ul><li>Dit resulteert in een wat ‘eenzijdig beeld’ </li></ul><ul><li>Overlap kenmerken adoptiecategorieën en motivationele segmenten </li></ul><ul><li>Sociaal netwerk case organisatie: </li></ul><ul><ul><li>Dichtheid is minimaal (bijna 0) </li></ul></ul><ul><ul><li>21 subgroepen met meer dan 5 actoren </li></ul></ul><ul><ul><li>Lage reciprociteit (7%) </li></ul></ul><ul><ul><li>Zeer lage centralisatiegraad (1-2%) </li></ul></ul><ul><li>Met name de hoger geplaatste early adopters zijn in staat de collectieve betekenisgeving op een positieve manier te beïnvloeden. </li></ul>
  9. 9. Conclusies <ul><li>Naarmate het functieniveau stijgt, komen andere persoonseigenschappen en belevingswerelden naar voren. </li></ul><ul><li>Lage centralisatiegraad; dit stimuleert het onafhankelijk denken over ontwikkelingen in de organisatie </li></ul><ul><li>Dichtheid is (zeer) laag; van invloed op interactie, nieuwe betekenisconstructies en nieuwe gedragingen. </li></ul><ul><li>Ontstaan van communities per adoptiecategorie is marginaal. </li></ul><ul><li>Early adopters binnen het blauwe (‘manifestation’) en het rode (‘vitality’) segment van het BSR-model vervullen een rolmodel. </li></ul><ul><li>Innovators en het rode segment hebben vooral onderling contact. Early adopters en het blauwe segment hebben breder informeel contact. </li></ul><ul><li>Met name hoger geplaatste functionarissen die als early adopter worden gecategoriseerd, lijken de collectieve betekenisgeving op een positieve manier te beïnvloeden. </li></ul><ul><li>Verschillende verwachtingen en aannames kunnen worden benoemd, die mogelijk relevant zijn voor vervolgonderzoek. </li></ul>
  10. 10. Discussie <ul><li>Kritiek op het gebruik van adoptiecategorieën </li></ul><ul><ul><li>Tijdspanne; niet alle individuen hebben op het moment van dataverzameling de innovatie al geadopteerd. </li></ul></ul><ul><ul><li>Stereotype, waardenbeladen termen; onvoldoende erkenning van de adopter als zelfbewuste actor. </li></ul></ul><ul><li>Nader onderzoek naar een mogelijk verband tussen adoptiecategorieën en motivationele segmenten is wenselijk. </li></ul><ul><li>Beperkte generaliseerbaarheid van de case study </li></ul><ul><li>Kanttekeningen </li></ul><ul><ul><li>Keuze voor een ‘professionele organisatie’ </li></ul></ul><ul><ul><li>Respons (SNA: ca. 1/3 van de totale populatie) </li></ul></ul><ul><ul><li>Mogelijkheid van verschuiving in het adoptiemodel </li></ul></ul><ul><ul><li>Haalbaarheid is niet eenvoudig gebleken (geografische spreiding, ‘intimiteit’ van de vragen, integratie meetinstrumenten). </li></ul></ul><ul><ul><li>Nooit voldoende ervaring voor het uitvoeren van een goede sociale netwerkanalyse! </li></ul></ul>
  11. 11. Aanbevelingen <ul><li>Herhalen van het onderzoek in andere typen organisaties </li></ul><ul><li>Longitudinaal onderzoek (invloed van tijd op adoptie) </li></ul><ul><li>Vervolgonderzoek naar sterkte/zwakte van een relatie binnen een (sub)groep </li></ul><ul><li>Vervolgonderzoek naar het verband tussen persoonseigenschappen en functieniveau in relatie tot de positie in het sociaal netwerk </li></ul><ul><li>7 hypothesen voor vervolgonderzoek: </li></ul><ul><ul><li>Er is een positieve samenhang tussen het formele en informele netwerk </li></ul></ul><ul><ul><li>Bij professionele organisaties is deze samenhang sterker dan bij andere typen organisaties </li></ul></ul><ul><ul><li>Er is een positieve samenhang tussen de belevingswerelden in het BSR-model en adoptiecategorieën </li></ul></ul><ul><ul><li>Er is een positieve samenhang tussen functieniveau en persoonseigenschappen </li></ul></ul><ul><ul><li>Er is een lichte positieve samenhang tussen de positie in het sociaal netwerk en de mate van adoptie </li></ul></ul><ul><ul><li>De sterkte van een relatie in het sociaal netwerk is van invloed op de mate en snelheid van adoptie </li></ul></ul><ul><ul><li>De vorm van het sociaal netwerk is van invloed op de mate en snelheid van adoptie </li></ul></ul>
  12. 12. Reflectie <ul><li>Adoptieproces is en blijft complex. </li></ul><ul><li>Klassieke diffusiestudie is ook vandaag en morgen nog actueel. </li></ul><ul><li>Succes of falen van vernieuwingen wordt mede bepaald door betekenisgeving daaraan; inzicht in interactie en collectieve betekenisgeving in het sociaal netwerk is van belang. </li></ul><ul><li>Aan de hand van de conclusies van dit exploratief onderzoek zijn aanbevelingen en 7 hypothesen geformuleerd, die uitnodigen tot het doen van nader onderzoek. </li></ul>

×