SlideShare a Scribd company logo
1 of 19
Download to read offline
Araştırmacılar dikkat,algı,bellek,unutma ve geri getirme gibi bilişsel süreçleri
incelerler.
Öğrenmeyi bilişsel açıdan inceleyen kuramlardan biri olan bilgiyi işleme kuramı,
insan öğrenmesinde öğrenme sürecini bilgisayara benzetmektedir. İnsan zihni bilgiyi
alır, işler, biçim ve içeriğini değiştirir, depolar, gerektiği zaman geri getirir ve tepkiler
üretir.
Bilgiyi işleme kuramı temel olarak şu dört soruyu yanıtlamaya çalışır:
1-) Yeni bilgi dışardan nasıl alınmaktadır?
2. Alınan yeni bilgi nasıl işlenmektedir?
3. Bilgi uzun süreli nasıl depolanmaktadır?
4. Depolanan bilgi nasıl geriye getirilip hatırlanmaktadır ?
 Bilgiyi işleme kuramı iki temel öğe üzerinde durmaktadır.
 Birincisi üç yapıdan oluşur; duyusal kayıt , kısa süreli bellek / çalışan bellek ve
uzun süreli bellektir.
 İkincisi ise bilişsel süreçleri içerir. Bunlar içsel, zihinsel eylemlerdir ve bilginin bir
yapıdan diğerine geçişini sağlarlar.
 Bilgiyi işleme kuramının birinci adımı bireyin duyu organları yolu ile çevreden
gelen uyarıcıları alması ile başlar.
 Duyusal kayda gelen bilgilerin çoğu atılır ve bir kısmı da çok kısa bir süre tutularak
algılanır ve tanınır.
 Duyular dikkat ve algı süreçleri aracılığı ile kısa süreli belleğe geçirilir.
 Depolama yetikliği çok sınırlı olan kısa süreli bellek aynı zamanda çalışan bellektir.
 Çünkü burada bilgi etkindir ve işlenir. Bilgi bazı süreçlerin yardımı ile uzun süreli
belleğe geçer
 Bilgi, gereksinim olduğunda uzun süreli bellekten araştırılır ve geri getirilir. Bu
işlem bazen bilinçli olarak yapılır, bazen de otomatik olarak.
Bilgiyi işleme kuramına göre üç tür bellek vardır.
Bunlar ;
(1) duyusal kayıt,
(2) kısa süreli bellek,
(3) uzun süreli bellek.
1.Duyusal Kayıt :
 Çevreden gelen uyarıcılar duyu organları yolu ile duyusal kayıda gelirler.
 Duyusal kaydın kapasitesi çok geniş olmasına karşın bilginin kalış süresi çok
kısadır.
 Ancak dikkat ve algı süreçleri ile bu bilginin bir kısmı alınır ve kısa süreli belleğe
gönderilir.
 Duyusal kaydın varlığı insan yaşamında kritik bir öneme sahiptir.
 Birey okuduğu ya da işittiği bir cümlenin sonu gelmeden başlangıçtaki sözleri
unutsaydı cümleyi anlamlandırması olanaksız olurdu.
 Duyusal kaydın kapasitesinin sınırsız olmasına karşın gerekli bilgiler işlenmezse
kaybolur ya da var olan bilgi yeni bilgi tarafından itilir.
 Birey dikkat ve algı süreçleri yoluyla bu bilgiyi işleme şansına sahiptir.
 İşlenen bilgi bir sonraki sisteme yani kısa süreli belleğe geçer.
 Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle işlenemeyen bilgi, duyusal
kayıttan kaybolacaktır
 Duyusal kaydın kapasitesinin sınırsız olmasına karşın gerekli bilgiler işlenmezse
kaybolur ya da var olan bilgi yeni bilgi tarafından itilir.
 Birey dikkat ve algı süreçleri yoluyla bu bilgiyi işleme şansına sahiptir.
 İşlenen bilgi bir sonraki sisteme yani kısa süreli belleğe geçer.
 Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle işlenemeyen bilgi, duyusal
kayıttan kaybolacaktır
• 2.Kısa Süreli Bellek:
 Duyusal kayıttan dikkat ve algı süreçleri sonunda ayrılan bilgi , sistemin ikinci
öğesi olan kısa süreli belleğe geçer.
 Kısa süreli belleğin hem bilgi tutma süresi, hem de kapasitesi sınırlıdır.
 Kısa süreli belleğin kapasitesinin yaklaşık 7±2 birimlik bilgi olduğunu
belirtmektedir .
 Bireyler her birimin büyüklüğünü artırarak kapasiteyi fazlalaştırabilirler.
 Gruplama (chunking) adı verilen bu işlemle kısa süreli belleğin sınırlılığı artırılır .
 Kısa süreli bellekte bilginin kalma süresi yaklaşık 20-30 saniyedir .
 Bilginin kısa süreli bellekte daha uzun süre kalması , bilgi üzerinde düşünmek ve
onu yinelemekle sağlanır. Kısa süreli bellekte zihinsel tekrarın (rehearsal)
öğrenmede önemi büyüktür.
 Kısa süreli bellekte kalan bilgi tekrar yoluyla büyük bir olasılıkla uzun süreli
belleğe geçer.
 Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle geçiş yaptırılamayan bilgi
yeni gelen bilgilerin zorlamasıyla kaybolur.
 Özetle, daha fazla bilginin kısa süreli bellekte daha uzun süre kalması için; (1)
gruplama, küçük parçaları ilişkilendirerek geniş parçalar haline getirme, (2) zihinsel
tekrar gerekir.
 Kısa süreli belleğe bilgi, duyusal kayıt ve uzun süreli bellekten gelir. Genellikle her
ikisi aynı anda olur.
• Kısa süreli belleğin iki yaşamsal işlevi vardır.
1. Birincisi, bilgiyi kısa süre için de olsa depolamaktır.
2. İkinci önemli işlevi de, zihinsel işlemlerin yapılmasıdır.
3.Uzun Süreli Bellek :
 Bilgiyi işleme modelinde bilgiyi, özellikle iyi öğrenilmiş bilgiyi, uzun süre saklayan
 kısmına uzun süreli bellek adı verilmektedir.
 Uzun süreli belleği, kitaplara milyonlarca girişi olan bir kütüphaneye
benzetmektedir.
 Düzenlenmiş bilgiler, gerektiğinde kullanıma hazır olarak beklemektedir.
 Uzun süreli bellek, bilgiyi her istendiğinde kullanılmaya izin veren bir ağa sahiptir.
 Kapasitesi sınırsızdır,bazı kestirimlere göre, sınır bir milyondan fazladır ve bazı
olaylar sonsuza dek kalmaktadır.
 Uzun süreli bellekte bilgiler kaybolmaz, ancak bilgi, uygun biçimde kodlanmamış ve
uygun yere yerleştirilmemişse, geri getirmede zorluklarla karşılaşılır.
 Özetle uzun süreli belleğin kapasitesi çok geniştir, hatta doldurmaya yaşamımız
yeterli değildir
• Kimi kuramcılar, uzun süreli belleği :anısal bellek (episodic memory) ve anlamsal
bellek (semantic memory) olarak iki temel bölümden oluştuğunu ileri sürerken,
kimi kuramcılar da bunlara işlemsel belleği (procedure memory) eklemektedirler.
• Anısal bellek, kişisel yaşantılarla ilgili bölümdür. Belirli bir zaman, yer ve olaylarla
ilgilidir.
• Anlamsal bellek uzun süreli belleğin kurallar, genellemeler, kavramlar, problem
çözme becerileri gibi genel bilgilerin yer aldığı bölümdür
Bilginin Duyusal Kayıttan Kısa Süreli Belleğe
Aktarılmasını Sağlayan Süreçler
Dikkat:
 Uyarıcı ya da uyarıcılara tepkiye yönelmedir.
 Dikkat, hangi bilginin kısa süreli belleğe geçip geçmeyeceğini belirler,
 Dikkat seçici ve kendiliğinden olabilmektedir. Seçici dikkat bireyin denetimi
altındadır.
Algı:
 Duyusal bilginin yorumlanması ya da anlamlandırılması işlemidir.
 Bir uyaranın anlamlandırılabilmesi için öncelikle bireyin, o uyaranla ilgili
bilgilerinin
 olması gerekir.
 Eğer birey karşılaştığı uyarana ilişkin hiçbir bilgiye sahip değilse, uyarıcıya anlam
 vermesi olanaksızdır.
 Algı büyük ölçüde geçmiş yaşantılara dayalıdır.
 Algıyı etkileyen bir başka etken de beklentilerdir Beklentiler bir olay ya da objeye
hazır olmayı etkiler.
Bilginin Uzun Süreli Belleğe Aktarılmasında
Kullanılan Süreçler
1-)Açık ve örtük tekrar: Bilgi yeterli sıklıkta tekrarlanırsa uzun süreli belleğe geçer
2-)Kodlana: Kodlama, uzun süreli bellekte varolan bilgi ile kısa süreli bellekteki
bilginin
ilişkilendirilerek transfer edilmesidir.
Bilginin anlamlılığını artırarak kodlama sürecini zenginleştirmede dört temel öğe
vardır:
1. Etkinlik,
2. Örgütleme,
3. Eklemleme,
4. Bellek destekleyici ipuçları.
Etkinlik;
 Öğrenen kişinin etkin olmasıdır.
 Bilgiyi işleme kuramına göre, birey bilginin pasif bir alıcısı değil, kendi öğrenme
 sorumluluğunu taşıyan etkin bir kişidir.
 Birey, bilgiyi bir sünger gibi içine çekmez, onun yerine uzun süreli belleğinde
depolamak için bilgiyi düzenler ve yapılandırır.
Örgütleme;
 Düzenleme ya da bilgiyi gruplama, tutarlı yapılar oluşturma, kodlamaya yardım
eden önemli bir süreçtir.
 Örgütleme, geniş ya da karmaşık bilgiler için öğrenme ve anımsamayı kolaylaştırıcı
bir süreç olarak işlev görür.
 Yapıda yer alan bir kavram hem genel açıklamaları hem de belirli örnekleri öğrenme
ve anımsamada bireye yardımcı olur .
• Eklemleme;
 Bilginin uzun süreli belleğe yerleştirilmesinde en etkili strateji olan
eklemleme, bilgi birimleri arasında ilişkiyi ve anlamdırmayı artırma
sürecidir .
 Eklemlemeyi yeni materyalle daha tanıdık, bilinen materyal arasında ilişki
kurma olarak tanımlamaktadırlar.
 Eklemleme uzun süreli bellekte var olan şemaya yeni bilgi
ilişkilendirildiğinde oluşur.
 Yeni bilgi var olan şemaya eklenerek hem yeni bilgiye anlam verilir, hem de
mevcut şemanın anlamı artırılır.
• Bellek destekleyici ipuçları:
 Örgütleme ve eklemleme etkili kodlama stratejileridir.
 Ancak tüm bilgiler bu stratejileri kullanmaya uygun olmayabilir.
 Bellek destekleyici ipuçları, içerikle doğal olarak varolmayan ilişkileri kurarak
kodlamaya yardımcı olurlar.
 Bir başka söylemle doğal bağlantının varolmadığı durumlarda, çağrışımlar
oluşturarak bağlantı yaratırlar.
 Bellek destekleyici ipuçları iki biçimde sınıflandırılır.
 Birincisi, imajlar kullanmak, ikincisi ise sözel sembollerdir.
 İmajların kullanıldığı bellek destekleyici ipuçlarında bilgi, bilişsel resimler içine
kodlanır.
 Sözel semboller kullanmada ise yeni bilgi ile daha anlamlı sözel yapılar arasında
bağlar oluşturulur.
GERİ GETİRME VE UNUTMA:
 Öğrenme sürecinde ön bilginin geri getirilmesi öğrenme düzeyini etkiler.
 Çünkü yeni bilgiler ön bilgi ile ilişkilendirilirse anlamlı hale gelir.
 Öğrenme hem sunulana hem de buna uyum sağlayan mevcut bilgiye bağlıdır.
 Böylece geri getirilip kullanılan varolan bilgi birimi öğrenileni etkileyebilir.
YÜRÜTÜCÜ BİLİŞ:
 Birçok bilişsel psikolog bazı bireylerin neden diğerlerinden daha fazla öğrendiği ve
öğrendiklerini anımsadığı sorusunu yanıtlamaya çalışmaktadır.
 Sorunun yanıtı yürütücü kontrol sürecinde yatmaktadır.
 Yürütücü kontrol bireyin tüm biliş süreçlerini denetleyen sisteme verilen addır.
 Yürütücü kontrol sistemi bireyin kendi öğrenmesinin iki temel yönünü
denetlemektedir. Bunlardan birincisi güdüsel süreçlerle ilgilidir.
 Güdüsel süreçler bireyin bir şeyi elde etmeye niyet etmesi, onu elde etmeyi
amaçlaması gibi birey tarafından bilinçli olarak denetlenebilen durumlardır. İkincisi
ise, bilgiyi işleme ile ilgili tüm süreçlerdir

More Related Content

Similar to bilgi işleme kuramı.pptx

Bilgiyi işleme kuramı
Bilgiyi işleme kuramıBilgiyi işleme kuramı
Bilgiyi işleme kuramıummagan
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdf
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdfBİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdf
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdfsemanur aktaş
 
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.pptilkimenhg
 
Açik ve uzaktan öğrenme
Açik ve uzaktan öğrenme Açik ve uzaktan öğrenme
Açik ve uzaktan öğrenme TahaAKGN1
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI
BİLGİYİ İŞLEME KURAMIBİLGİYİ İŞLEME KURAMI
BİLGİYİ İŞLEME KURAMINeslihanKara3
 
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdf
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdföğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdf
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdfssuser283336
 
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdf
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdfBilgiyi İşleme Kuramı.pdf
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdfBushraSh5
 
blgy-leme-kurami.pptx
blgy-leme-kurami.pptxblgy-leme-kurami.pptx
blgy-leme-kurami.pptxilkimenhg
 
Açık ve Uzaktan Öğrenme
Açık ve Uzaktan ÖğrenmeAçık ve Uzaktan Öğrenme
Açık ve Uzaktan ÖğrenmeKradBurakKeke
 
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptx
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptxbilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptx
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptxSmeyye23
 
Bilgiyi işleme kuramı.pdf
Bilgiyi işleme kuramı.pdfBilgiyi işleme kuramı.pdf
Bilgiyi işleme kuramı.pdfEmineEkinci2
 
Bilgiyi İşleme Kuramı
Bilgiyi İşleme KuramıBilgiyi İşleme Kuramı
Bilgiyi İşleme Kuramıofoozer
 
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...oğuzhan şeker
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptxBİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptxMntehauraENOL
 
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )www.tipfakultesi. org
 
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptx
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptxBilgiyi İşleme Kuramı.pptx
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptxHavva AYYILDIZ
 

Similar to bilgi işleme kuramı.pptx (20)

Bilgiyi işleme kuramı
Bilgiyi işleme kuramıBilgiyi işleme kuramı
Bilgiyi işleme kuramı
 
Bilgi.pptx
Bilgi.pptxBilgi.pptx
Bilgi.pptx
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdf
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdfBİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdf
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI-SEMANUR AKTAŞ20317271016.pdf
 
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt
13. ders-Bilgiyi işleme modeli.ppt
 
Açik ve uzaktan öğrenme
Açik ve uzaktan öğrenme Açik ve uzaktan öğrenme
Açik ve uzaktan öğrenme
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI
BİLGİYİ İŞLEME KURAMIBİLGİYİ İŞLEME KURAMI
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI
 
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdf
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdföğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdf
öğretim teknolojileri,bigiyi işleme kuramı.pdf
 
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdf
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdfBilgiyi İşleme Kuramı.pdf
Bilgiyi İşleme Kuramı.pdf
 
Kuramlar slayt
Kuramlar  slaytKuramlar  slayt
Kuramlar slayt
 
blgy-leme-kurami.pptx
blgy-leme-kurami.pptxblgy-leme-kurami.pptx
blgy-leme-kurami.pptx
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptxBİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
 
Açık ve Uzaktan Öğrenme
Açık ve Uzaktan ÖğrenmeAçık ve Uzaktan Öğrenme
Açık ve Uzaktan Öğrenme
 
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptx
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptxbilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptx
bilgiyi işleme kuramı,SümeyyeÇanlı,22310521073,Doç.Dr. Agah Tuğrul Korucu.pptx
 
Bilgiyi işleme kuramı.pdf
Bilgiyi işleme kuramı.pdfBilgiyi işleme kuramı.pdf
Bilgiyi işleme kuramı.pdf
 
Bilgiyi İşleme Kuramı
Bilgiyi İşleme KuramıBilgiyi İşleme Kuramı
Bilgiyi İşleme Kuramı
 
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...
Çoklu Ortam Tasarımı Dersi - 2.Bölüm - Bi̇li̇şsel yük kuramı ve çoklu ortam t...
 
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptxBİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
BİLGİYİ İŞLEME KURAMI.pptx
 
Acik ve uzaktan_ogrenme
Acik ve uzaktan_ogrenmeAcik ve uzaktan_ogrenme
Acik ve uzaktan_ogrenme
 
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )
öğRenme ve bellek (fazlası için www.tipfakultesi.org )
 
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptx
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptxBilgiyi İşleme Kuramı.pptx
Bilgiyi İşleme Kuramı.pptx
 

More from Nazmiye KOYUN

görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.ppt
görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.pptgörsel tasarım ögeleri-ilkeleri.ppt
görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.pptNazmiye KOYUN
 
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptxEĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptxNazmiye KOYUN
 
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptxEĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptxNazmiye KOYUN
 
etkili sunum teknikleri.pptx
etkili sunum teknikleri.pptxetkili sunum teknikleri.pptx
etkili sunum teknikleri.pptxNazmiye KOYUN
 
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptx
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptxöğretim araç gereçlerin seçimi.pptx
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptxNazmiye KOYUN
 
görsel araç gereç malzameleri.pptx
görsel araç gereç malzameleri.pptxgörsel araç gereç malzameleri.pptx
görsel araç gereç malzameleri.pptxNazmiye KOYUN
 
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptx
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptxbilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptx
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptxNazmiye KOYUN
 
gestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxgestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxNazmiye KOYUN
 
teknoloji tasarlama.pptx
teknoloji tasarlama.pptxteknoloji tasarlama.pptx
teknoloji tasarlama.pptxNazmiye KOYUN
 
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptx
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptxÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptx
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptxNazmiye KOYUN
 
kavram haritaları.pptx
kavram haritaları.pptxkavram haritaları.pptx
kavram haritaları.pptxNazmiye KOYUN
 
mesaj tasarımı.pptx
mesaj tasarımı.pptxmesaj tasarımı.pptx
mesaj tasarımı.pptxNazmiye KOYUN
 
gagne 9 adım kuramı.pptx
gagne 9 adım kuramı.pptxgagne 9 adım kuramı.pptx
gagne 9 adım kuramı.pptxNazmiye KOYUN
 
ihtiyaç analizi.pptx
ihtiyaç analizi.pptxihtiyaç analizi.pptx
ihtiyaç analizi.pptxNazmiye KOYUN
 
gestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxgestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxNazmiye KOYUN
 

More from Nazmiye KOYUN (17)

görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.ppt
görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.pptgörsel tasarım ögeleri-ilkeleri.ppt
görsel tasarım ögeleri-ilkeleri.ppt
 
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptxEĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2.pptx
 
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptxEĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptx
EĞİTİM TEKNOLOJILERİ TEMEL KAVRAMLAR.pptx
 
etkili sunum teknikleri.pptx
etkili sunum teknikleri.pptxetkili sunum teknikleri.pptx
etkili sunum teknikleri.pptx
 
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptx
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptxöğretim araç gereçlerin seçimi.pptx
öğretim araç gereçlerin seçimi.pptx
 
görsel araç gereç malzameleri.pptx
görsel araç gereç malzameleri.pptxgörsel araç gereç malzameleri.pptx
görsel araç gereç malzameleri.pptx
 
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptx
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptxbilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptx
bilgisayar destekli eğitim ve öğretim.pptx
 
gestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxgestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptx
 
teknoloji tasarlama.pptx
teknoloji tasarlama.pptxteknoloji tasarlama.pptx
teknoloji tasarlama.pptx
 
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptx
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptxÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptx
ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.pptx
 
kavram haritaları.pptx
kavram haritaları.pptxkavram haritaları.pptx
kavram haritaları.pptx
 
mesaj tasarımı.pptx
mesaj tasarımı.pptxmesaj tasarımı.pptx
mesaj tasarımı.pptx
 
gagne 9 adım kuramı.pptx
gagne 9 adım kuramı.pptxgagne 9 adım kuramı.pptx
gagne 9 adım kuramı.pptx
 
ikili kodlama.pptx
ikili kodlama.pptxikili kodlama.pptx
ikili kodlama.pptx
 
ihtiyaç analizi.pptx
ihtiyaç analizi.pptxihtiyaç analizi.pptx
ihtiyaç analizi.pptx
 
gestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptxgestal ilkeleri.pptx
gestal ilkeleri.pptx
 
ADDIE MODELİ.pptx
ADDIE MODELİ.pptxADDIE MODELİ.pptx
ADDIE MODELİ.pptx
 

bilgi işleme kuramı.pptx

  • 1.
  • 2. Araştırmacılar dikkat,algı,bellek,unutma ve geri getirme gibi bilişsel süreçleri incelerler. Öğrenmeyi bilişsel açıdan inceleyen kuramlardan biri olan bilgiyi işleme kuramı, insan öğrenmesinde öğrenme sürecini bilgisayara benzetmektedir. İnsan zihni bilgiyi alır, işler, biçim ve içeriğini değiştirir, depolar, gerektiği zaman geri getirir ve tepkiler üretir. Bilgiyi işleme kuramı temel olarak şu dört soruyu yanıtlamaya çalışır: 1-) Yeni bilgi dışardan nasıl alınmaktadır? 2. Alınan yeni bilgi nasıl işlenmektedir? 3. Bilgi uzun süreli nasıl depolanmaktadır? 4. Depolanan bilgi nasıl geriye getirilip hatırlanmaktadır ?
  • 3.  Bilgiyi işleme kuramı iki temel öğe üzerinde durmaktadır.  Birincisi üç yapıdan oluşur; duyusal kayıt , kısa süreli bellek / çalışan bellek ve uzun süreli bellektir.  İkincisi ise bilişsel süreçleri içerir. Bunlar içsel, zihinsel eylemlerdir ve bilginin bir yapıdan diğerine geçişini sağlarlar.  Bilgiyi işleme kuramının birinci adımı bireyin duyu organları yolu ile çevreden gelen uyarıcıları alması ile başlar.  Duyusal kayda gelen bilgilerin çoğu atılır ve bir kısmı da çok kısa bir süre tutularak algılanır ve tanınır.  Duyular dikkat ve algı süreçleri aracılığı ile kısa süreli belleğe geçirilir.  Depolama yetikliği çok sınırlı olan kısa süreli bellek aynı zamanda çalışan bellektir.  Çünkü burada bilgi etkindir ve işlenir. Bilgi bazı süreçlerin yardımı ile uzun süreli belleğe geçer  Bilgi, gereksinim olduğunda uzun süreli bellekten araştırılır ve geri getirilir. Bu işlem bazen bilinçli olarak yapılır, bazen de otomatik olarak.
  • 4. Bilgiyi işleme kuramına göre üç tür bellek vardır. Bunlar ; (1) duyusal kayıt, (2) kısa süreli bellek, (3) uzun süreli bellek.
  • 5.
  • 6. 1.Duyusal Kayıt :  Çevreden gelen uyarıcılar duyu organları yolu ile duyusal kayıda gelirler.  Duyusal kaydın kapasitesi çok geniş olmasına karşın bilginin kalış süresi çok kısadır.  Ancak dikkat ve algı süreçleri ile bu bilginin bir kısmı alınır ve kısa süreli belleğe gönderilir.  Duyusal kaydın varlığı insan yaşamında kritik bir öneme sahiptir.  Birey okuduğu ya da işittiği bir cümlenin sonu gelmeden başlangıçtaki sözleri unutsaydı cümleyi anlamlandırması olanaksız olurdu.  Duyusal kaydın kapasitesinin sınırsız olmasına karşın gerekli bilgiler işlenmezse kaybolur ya da var olan bilgi yeni bilgi tarafından itilir.  Birey dikkat ve algı süreçleri yoluyla bu bilgiyi işleme şansına sahiptir.  İşlenen bilgi bir sonraki sisteme yani kısa süreli belleğe geçer.  Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle işlenemeyen bilgi, duyusal kayıttan kaybolacaktır
  • 7.  Duyusal kaydın kapasitesinin sınırsız olmasına karşın gerekli bilgiler işlenmezse kaybolur ya da var olan bilgi yeni bilgi tarafından itilir.  Birey dikkat ve algı süreçleri yoluyla bu bilgiyi işleme şansına sahiptir.  İşlenen bilgi bir sonraki sisteme yani kısa süreli belleğe geçer.  Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle işlenemeyen bilgi, duyusal kayıttan kaybolacaktır
  • 8. • 2.Kısa Süreli Bellek:  Duyusal kayıttan dikkat ve algı süreçleri sonunda ayrılan bilgi , sistemin ikinci öğesi olan kısa süreli belleğe geçer.  Kısa süreli belleğin hem bilgi tutma süresi, hem de kapasitesi sınırlıdır.  Kısa süreli belleğin kapasitesinin yaklaşık 7±2 birimlik bilgi olduğunu belirtmektedir .  Bireyler her birimin büyüklüğünü artırarak kapasiteyi fazlalaştırabilirler.  Gruplama (chunking) adı verilen bu işlemle kısa süreli belleğin sınırlılığı artırılır .  Kısa süreli bellekte bilginin kalma süresi yaklaşık 20-30 saniyedir .  Bilginin kısa süreli bellekte daha uzun süre kalması , bilgi üzerinde düşünmek ve onu yinelemekle sağlanır. Kısa süreli bellekte zihinsel tekrarın (rehearsal) öğrenmede önemi büyüktür.
  • 9.  Kısa süreli bellekte kalan bilgi tekrar yoluyla büyük bir olasılıkla uzun süreli belleğe geçer.  Kısa süreli belleğin kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle geçiş yaptırılamayan bilgi yeni gelen bilgilerin zorlamasıyla kaybolur.  Özetle, daha fazla bilginin kısa süreli bellekte daha uzun süre kalması için; (1) gruplama, küçük parçaları ilişkilendirerek geniş parçalar haline getirme, (2) zihinsel tekrar gerekir.  Kısa süreli belleğe bilgi, duyusal kayıt ve uzun süreli bellekten gelir. Genellikle her ikisi aynı anda olur. • Kısa süreli belleğin iki yaşamsal işlevi vardır. 1. Birincisi, bilgiyi kısa süre için de olsa depolamaktır. 2. İkinci önemli işlevi de, zihinsel işlemlerin yapılmasıdır.
  • 10. 3.Uzun Süreli Bellek :  Bilgiyi işleme modelinde bilgiyi, özellikle iyi öğrenilmiş bilgiyi, uzun süre saklayan  kısmına uzun süreli bellek adı verilmektedir.  Uzun süreli belleği, kitaplara milyonlarca girişi olan bir kütüphaneye benzetmektedir.  Düzenlenmiş bilgiler, gerektiğinde kullanıma hazır olarak beklemektedir.  Uzun süreli bellek, bilgiyi her istendiğinde kullanılmaya izin veren bir ağa sahiptir.  Kapasitesi sınırsızdır,bazı kestirimlere göre, sınır bir milyondan fazladır ve bazı olaylar sonsuza dek kalmaktadır.  Uzun süreli bellekte bilgiler kaybolmaz, ancak bilgi, uygun biçimde kodlanmamış ve uygun yere yerleştirilmemişse, geri getirmede zorluklarla karşılaşılır.  Özetle uzun süreli belleğin kapasitesi çok geniştir, hatta doldurmaya yaşamımız yeterli değildir
  • 11. • Kimi kuramcılar, uzun süreli belleği :anısal bellek (episodic memory) ve anlamsal bellek (semantic memory) olarak iki temel bölümden oluştuğunu ileri sürerken, kimi kuramcılar da bunlara işlemsel belleği (procedure memory) eklemektedirler. • Anısal bellek, kişisel yaşantılarla ilgili bölümdür. Belirli bir zaman, yer ve olaylarla ilgilidir. • Anlamsal bellek uzun süreli belleğin kurallar, genellemeler, kavramlar, problem çözme becerileri gibi genel bilgilerin yer aldığı bölümdür
  • 12. Bilginin Duyusal Kayıttan Kısa Süreli Belleğe Aktarılmasını Sağlayan Süreçler
  • 13. Dikkat:  Uyarıcı ya da uyarıcılara tepkiye yönelmedir.  Dikkat, hangi bilginin kısa süreli belleğe geçip geçmeyeceğini belirler,  Dikkat seçici ve kendiliğinden olabilmektedir. Seçici dikkat bireyin denetimi altındadır. Algı:  Duyusal bilginin yorumlanması ya da anlamlandırılması işlemidir.  Bir uyaranın anlamlandırılabilmesi için öncelikle bireyin, o uyaranla ilgili bilgilerinin  olması gerekir.  Eğer birey karşılaştığı uyarana ilişkin hiçbir bilgiye sahip değilse, uyarıcıya anlam  vermesi olanaksızdır.  Algı büyük ölçüde geçmiş yaşantılara dayalıdır.  Algıyı etkileyen bir başka etken de beklentilerdir Beklentiler bir olay ya da objeye hazır olmayı etkiler.
  • 14. Bilginin Uzun Süreli Belleğe Aktarılmasında Kullanılan Süreçler
  • 15. 1-)Açık ve örtük tekrar: Bilgi yeterli sıklıkta tekrarlanırsa uzun süreli belleğe geçer 2-)Kodlana: Kodlama, uzun süreli bellekte varolan bilgi ile kısa süreli bellekteki bilginin ilişkilendirilerek transfer edilmesidir. Bilginin anlamlılığını artırarak kodlama sürecini zenginleştirmede dört temel öğe vardır: 1. Etkinlik, 2. Örgütleme, 3. Eklemleme, 4. Bellek destekleyici ipuçları.
  • 16. Etkinlik;  Öğrenen kişinin etkin olmasıdır.  Bilgiyi işleme kuramına göre, birey bilginin pasif bir alıcısı değil, kendi öğrenme  sorumluluğunu taşıyan etkin bir kişidir.  Birey, bilgiyi bir sünger gibi içine çekmez, onun yerine uzun süreli belleğinde depolamak için bilgiyi düzenler ve yapılandırır. Örgütleme;  Düzenleme ya da bilgiyi gruplama, tutarlı yapılar oluşturma, kodlamaya yardım eden önemli bir süreçtir.  Örgütleme, geniş ya da karmaşık bilgiler için öğrenme ve anımsamayı kolaylaştırıcı bir süreç olarak işlev görür.  Yapıda yer alan bir kavram hem genel açıklamaları hem de belirli örnekleri öğrenme ve anımsamada bireye yardımcı olur .
  • 17. • Eklemleme;  Bilginin uzun süreli belleğe yerleştirilmesinde en etkili strateji olan eklemleme, bilgi birimleri arasında ilişkiyi ve anlamdırmayı artırma sürecidir .  Eklemlemeyi yeni materyalle daha tanıdık, bilinen materyal arasında ilişki kurma olarak tanımlamaktadırlar.  Eklemleme uzun süreli bellekte var olan şemaya yeni bilgi ilişkilendirildiğinde oluşur.  Yeni bilgi var olan şemaya eklenerek hem yeni bilgiye anlam verilir, hem de mevcut şemanın anlamı artırılır. • Bellek destekleyici ipuçları:  Örgütleme ve eklemleme etkili kodlama stratejileridir.  Ancak tüm bilgiler bu stratejileri kullanmaya uygun olmayabilir.
  • 18.  Bellek destekleyici ipuçları, içerikle doğal olarak varolmayan ilişkileri kurarak kodlamaya yardımcı olurlar.  Bir başka söylemle doğal bağlantının varolmadığı durumlarda, çağrışımlar oluşturarak bağlantı yaratırlar.  Bellek destekleyici ipuçları iki biçimde sınıflandırılır.  Birincisi, imajlar kullanmak, ikincisi ise sözel sembollerdir.  İmajların kullanıldığı bellek destekleyici ipuçlarında bilgi, bilişsel resimler içine kodlanır.  Sözel semboller kullanmada ise yeni bilgi ile daha anlamlı sözel yapılar arasında bağlar oluşturulur. GERİ GETİRME VE UNUTMA:  Öğrenme sürecinde ön bilginin geri getirilmesi öğrenme düzeyini etkiler.  Çünkü yeni bilgiler ön bilgi ile ilişkilendirilirse anlamlı hale gelir.  Öğrenme hem sunulana hem de buna uyum sağlayan mevcut bilgiye bağlıdır.  Böylece geri getirilip kullanılan varolan bilgi birimi öğrenileni etkileyebilir.
  • 19. YÜRÜTÜCÜ BİLİŞ:  Birçok bilişsel psikolog bazı bireylerin neden diğerlerinden daha fazla öğrendiği ve öğrendiklerini anımsadığı sorusunu yanıtlamaya çalışmaktadır.  Sorunun yanıtı yürütücü kontrol sürecinde yatmaktadır.  Yürütücü kontrol bireyin tüm biliş süreçlerini denetleyen sisteme verilen addır.  Yürütücü kontrol sistemi bireyin kendi öğrenmesinin iki temel yönünü denetlemektedir. Bunlardan birincisi güdüsel süreçlerle ilgilidir.  Güdüsel süreçler bireyin bir şeyi elde etmeye niyet etmesi, onu elde etmeyi amaçlaması gibi birey tarafından bilinçli olarak denetlenebilen durumlardır. İkincisi ise, bilgiyi işleme ile ilgili tüm süreçlerdir