SlideShare a Scribd company logo
1 of 33
Përgjegjësia Sociale e Korporatave (CSR)
Etika në Biznes, Përgjegjësia Shoqërore
Prepared by MBA El.Eng. Natira Dika-Krluku
Prill 2020
Etika e Biznesit
“Një biznes që nuk bën asgjë përvec parave,
është një biznes i dobët”
Henry Ford
3
4
Etika e biznesit paraqet rregulla, standarde, kode apo parime të cilat
ofrojnë udhëzime për sjellje moralisht të drejta në situata të caktuara.
➢ Ndihmon punonjësit për të dalluar sjelljen e drejtën nga ajo e gabuar në punë.
➢ Në sjelljen afariste përfshihen tre elemente: vlerat njerëzore, qëndrimet dhe sjellja.
➢ Kodi i sjelljes në vendin e punës, me klientët dhe bashkëpunëtorët.
➢ Vendimet etike në biznes kanë implikime si: fuqia punëtore e kënaqur, shitjet e larta,
kostoja e ulët e rregullimit, më shumë klientë, etj
Etika – standardet e drejta apo te gabuara
Sjellje Etike – sjellja etike sipas ketyre
standardeve
Etika e biznesit
5
Parimet e Etikes se biznesit
Besimi
Thelbi I njohjes
mbeshtetet te
karakteri, aftesia,
forca dhe
vertetsia ne
biznes
Mendje
Hapur
Pranimi i ideve te
reja. Kerko/prano
mendim dhe
feedback
Permbushje
detyrimesh
Beni gjithcka per
te fituar besimin e
konsumatorit
Dokumentim
i kjaret
Dokumentacion i
mirdefinuar dhe
preciz
Perfshirja ne
Komunitet
Lidhuni me
komunitetin per
te deshmuar
perfshirjen
Respekti
Trajtoni te gjithe
me respekt
professional dhe
mirsjellje
Rëndësisë e etikës së biznesit si mjet për të arritur rezultatin e dëshiruar
6
Vlerat
Etike
Interesi i
shoqërisë
Marrëdhënia
sociale e
biznesit
Lehtëson
mbrojtjen
e grupeve
sociale
Jo kundër
fitimit
Siguron
kornizën
karakteristikat e Etikes se biznesit
Biznesi së pari
duhet t’i bëjë
mirë shoqërisë
dhe më pas
vetvetes
Moralin në biznes ka ndikim
të drejtpërdrejtë në
mirëqenien e shoqërisë
Çfarë pret dhe çfarë
mendon shoqëria
per biznesin
Kundër perfitimit me
mashtruim dhe
shfrytëzim
Aktivitetet e biznesit
brenda kufijve të mjedisit
shoqëror, juridik, ekonomik
Ofron mbrojtje
konsumatorëve dhe
grupeve të tjera sociale
7
Kodeksi etik
KODEKSI ETIK – dokument formal, udhëzues; përshkruan standardet e etikës dhe
praktikat e biznesit në ndërmarrje
✓ Udhëzime që kanë të bëjnë me: sjelljen në vendin e punës , raportet mes punëtorëve,
konfliktin, dhënien e dhuratave, sjelljen ndaj konsumatorëve, trjatimi i informatave të
besueshme për kompaninë, antikorrupcioni, etj.
✓ Menxherët e kompanive promovojnë vlerat etike dhe japin mundësi të paraqitjes së
parregullsive nga punonjësit
Përgjegjësia sociale e
korporatave
9
Përgjegjësia ndaj shoqërisë
Kontribut i kompanive, me qëllim
përmirësimin e kushteve sociale,
ekonomike dhe mjedisore
• Korporatat veprojnë në shoqëri, shfrytëzojnë resurset e saj, kanë
detyrime ndaj palëve të interesit.
• Prandaj duhet të merren me mirëqenien e shoqërisë në tërësi
10
11
Koncept menaxhimi përmes së cilit kompanite
integrojnë shqetësimet sociale dhe mjedisore në
operacionet e tyre të biznesit dhe interkacionet me
palët e interesuara
C’ është përgjegjesia shoqerore (CSR)
12
Përgjegjësia shoqërore e korporatave
Pergjegjesia Humane
i referohet përgjegjësisë së organizatës
ndaj “aktoreve human” te biznesit.
Pergjegjesia Mjedisore
i referohet përgjegjësisë së organizatës
në mbrojtjen e mjedisit.
Kompania e cila ka përgjegjësi sociale kontribuon në:
✓ Performancë të përmirësuar financiare
✓ Ngre moralin dhe angazhimin e të punësuarve
✓ Zhvillon shkathtësitë e të punësuarve.
✓ E bën imazhin e kompanisë më të fuqishëm
✓ Tërheq investitorë të rinj
✓ Ngre besueshmërinë dhe preferencën e klientit
Obligimi i organizates për të maksimizuar pozitiv dhe për të minimizuar
impaktin negativ në shoqëri
13
Etika e Biznesit
Ju referohet parimeve dhe standardeve
që përcaktojnë sjelljen e pranueshme në
botën e biznesit
Pergjegjesia Shoqerore
Ju referohet detyrimeve të biznesit të
orientuara drejt mirëqenies së
shoqërisë
Etika e biznesit vs. CSR
14
Pse duhet të ketë Përgjegjësi biznesi
ndaj shoqërisë?
Imazhi Publik
Aktivitetet e biznesit drejt mirëqenies së shoqërisë risin reputacionin
Rregullorja e qeverisë
Biznesmenët duhet të kryejnë detyrat e tyre, për të respektuar rregulloret
qeveritare
Mbijetesa dhe Rritja
Biznesi është pjesë e shoqërisë, mbijetesa dhe rritja e tij mvaret nga mbështetja e
saj
Kënaqësia e punonjësve
Punëdhënësit duhet të përpiqen të përmbushin të gjitha kerkesat e të punësuarve
Ndërgjegjësimi i konsumatorit
Në ditët e sotme konsumatorët janë bërë të vetëdijshëm për të drejtat e tyre
15
CSR - argumentet
• CSR – shpjegon perkushtimin ndaj vlerave shoqerore dhe kontribon
ne objektivat sociale, mjedisore dhe ekonomike te shoqerise
• CSR – mbron shoqerine nga ndikimet negative te operacioneve
produkteve dhe sherbimeve te kompanive
• CSR – demonstron se kompanite mund te bejne me shum para
duke bere gjera te drejta dhe te mira
16
Qasja 3P e Përgjegjësisë sociale
Njerëzit, Planeti dhe Perfitimet janë të
ndërlidhur
Organizata me kete qasje :
✓ nuk merr vendime që dëmtojnë ose shfrytëzojnë
njerëzit
✓ është sensitive në lidhje me ceshtjet ekologjike
✓ nuk ka per qellim vetem profitin, po dhe menyren
e pergjegjshme te shfrytezimit te tij
People
Dimensioni human mbështetet në
përmirësimin e standardit të
jetesës se tyre
Planet
Planeti është habitat për
kompanite dhe njerëz,
korporatat që e ndotin mjedisin,
ndikojn në shkatërrim e saj
Profit
Profiti si kërkesë e detyrueshme,
falë së cilës kompania ka
mundësi të zhvillohet. Nje pjese
e tij duhet te shfrytezohet
sjelljes së përgjegjshme.
Piramida CSR
17
Burimi: CSR Pyramide (by Carroll, 1991)
Pergjegjesia Filantropike
 biznesi pritet të jetë një qytetar korporativ i mire - të kontribuon me resurse
financiare, fizike dhe njerëzore (si psh donacionet, qendrat per kujdesje, etj)
Pergjegjesia Etike
 Detyrimi i biznesit që ka të bëjë atë që është e drejtë dhe të
shmangë ose minimizojë dëmet shoqerore .
Pergjegjesia Legale
 Respektimi i rregullave, dispozitave dhe ligjeve në mjedisin
shoqëror në të cilën e realizon veprimtarinë
Pergjegjesi Ekonomike
 përgjegjësia më e rëndësishme - ndërmarrja prodhon
produkte që i kërkon shoqëria për t’i kënaqur nevojat
18
Përgjegjësia ndaj pronarëve
•Personat që zotërojnë biznesin, kontribuojnë me kapital dhe mbajnë rreziqet e biznesit
Përgjegjësia ndaj investitorëve
•ata që sigurojnë financa me forma si borxhe, obligacione, depozita, etj. Bankat,
institucionet financiare të përfshira në këtë kategori.
Përgjegjësia ndaj punonjësve
•Eshtë përgjegjësia kryesore e çdo biznesi të kujdeset për interesin e punonjësve të saj.
Përgjegjësia ndaj furnitorëve
•Furnizojnë me lëndë të parë dhe sende të tjera të kërkuara nga prodhuesit dhe tregtarët.
Përgjegjësia ndaj konsumatoreve
•Asnjë biznes nuk mund të mbijetojë pa mbështetjen e klientëve.
Përgjegjësia ndaj konkurrencës
-Ekzistenca e konkurrencës ndihmon biznesin të bëhet më dinamik dhe inovator
Përgjegjësia ndaj Qeverisë
•Aktivitetet e biznesit mbikqyren nga ligjet dhe rregulloret e hartuara nga qeveria
Përgjegjësia ndaj Shoqërisë
•Shoqëri përbëhet nga individë, grupe, organizata, etj. Biznesi ka disa obligime ndaj tyre
Pergjegjesite ndaj grupeve te ndryshme
Principet e Përgjegjësisë
shoqërore
“Biznesi e shndërron një problem social në
mundësi dhe përfitim ekonomik, në kapacitet
prodhues, në kompetencë njerëzore, në punë mirë
të paguar si dhe në pasuri".”
Peter Drucker
20
21
Për shkak të paqartësisë rreth natyrës së veprimtarise, ësht e
vështire te definohen CSR aktivitetet
Principet e CSR
Qëndrueshmëria
• nënkupton që burimet e përdorura të jene jo më shumë nga ato qe mund
të gjenerohen (psh lendet e para)
Përgjegjësia
• Një organizatë duhet të pranojë që veprimet e saj ndikojnë në mjedisin e
jashtëm dhe për këtë të marrin përgjegjësi
Transparenca
• të gjitha aktet janë të dukshme ose tju komunikohen (nepermejt raporteve)
të gjithë të interesuarve
22
Rendesia e CSR
➢ Ka ndryshuar theksin ne kompani – menaxherët marin më me serizoitet
CRS duke e konsideruar si celsi të suksesit te biznesit
➢ Përgjegjësia shoqërore duhet të mbulon disa sfera
➢ Mos funkcionimi i saj nxjer në pah dukuri negative
23
Kontrata sociale
• Në vitin1762 Jean-Jacques Rousseau
krijoi konceptit e Kontratës Sociale për
të sqaruar marrëdhenien Individ –
Shoqëri – Qeveri
• Sot Kontrata Sociale përdoret për të
sqaruar marrëdhenien ne mes
kompanive dhe shoqërise, duke pasur
parasysh edhe obligimet ndaj palëve
tjera në të
24
Palet e interesit dhe Kontrata sociale
Pala e interesit – Në biznes, mund të jete çdo individ, grup ose
palë që mund të ketë ndikim apo mund të ndikohet nga aritja e
objektivave të organizatës.
• Kanë interesa të ndryshme, prandaj shpesh organizatat ballafaqohen
me vështirsi për t’i përmbushur ato
25
“Mjedisi” si pale interesi I organizates
Shfrytezimi i resurseve natyrale
Si pjese e proceseve prodhuese
Efekti i konkurences
Me organizatat e tjera në tregun që operon
Mundësia e punesimit
Pasurimi I komunitetit me mundesite qe ofron
Transformimi i relievit
Nga nxjerra e lendeve te para apo/dhe grumbullimi I mbeturinave
Shpërndarja e pasurisë
Te pronaret (dividenda) te punonjësit ( pagat) dhe efekti I kesaj ne mirqenien e
individit
Ndotja
Ndikimi I emitimit te gazrave te keqia, rritja e trafikut, ndotjet industriale
Mjedisi duhet të konsiderohet
në vecanti si palë interesi dhe
të meret me efektet e
aktiviteteve të permendura
26
Teoria e palëve të interesit thotë që të gjithë aktorët
duhet të meren në konsideratë në procesin e
vendimmarrjes së organizatës
teoria e Palëve të interesit
27
✓ Veprimtaritë e firmave për sa i përket ndikimit të tyre në mjedis jo
gjithmonë janë në bazë vullnetare
✓ Regjimi rregullator i cili operon në cilin do shtet meret me veprimet e
caktuara që duhet të ndërmerren nga firmat
✓ Këto verpime dhe ndalesa kontrollohen me anë të rregulloreve të
vendosura nga qeveria e atij vendi (sidomos çeshtjet mjedisore)
Regullorja dhe implikimi I saj
globalizimi dhe
Përgjegjësia sociale
29
Përgjegjësia soCiale dhe globalizimi
Globalizimi - lëvizja e lirë e mallrave, shërbimeve dhe kapitalit
✓ Term i përdorur për të përshkruar ndryshimet në shoqëritë dhe ekonominë
botërore si rezultat i rritjes së tregtisë dhe shkëmbimit kulturor
✓ Fenomen që ka prek ekonominë, jetën e biznesit, shoqërinë dhe mjedisin
në mënyra të ndryshme
30
✓ Globalizimi ka zgjeruar gjeografinë e
ndikimit social të korporatave
✓ Ka përfshirë vende që kanë të rregulluar
këtë mardhënie përmes normave
shoqërore
✓ Ka krijuar hapsirë që të mirat publike të
krijuara nga korporata të prekin edhe
vende më pak të zhvilluara
✓ Zbatimi i përgjegjshmërisë nga korporatat
ndërkombëtare në vendet pak të
zhvilluara tejkalon fuqinë negociuese të
qeverive
✓ Hapsira e biznesit për të adoptuar
përgjegjshmërinë sociale dhe sjelljen etike
varet shumë prej tij
Ndikimi I Globalizimt ne csr
31
• Shtetet e mëdha kanë legjislacion që ju paraprin bizneseve
• Konsumatorët e vendeve të zhvilluara kanë shumë zgjedhje
• Bashkë me grupet e interesit i mbajnë në presion bizneset që të sillen
në mënyrë etike
Ndikimi I Globalizimt ne csr
• Shtetet e varfëra nuk kanë mundësi të hartojnë një
legjislacion të fortë
• Të njëjtën pamundësi kanë edhe konsumatorët apo
grupet e tjerë të interesit
• Shumë herë përgjegjësia sociale e korporatave
minimizohet
32
Zhvillim I qendrueshem
Për të krijuar një kuadër dhe një instrument si për biznesin ashtu dhe për sektorin
publik , vende të ndryshme operojnë përmes
✓ definimin e qarte për Zhvillimin e qëndrueshëm (strategji) &
✓ definimin e qarte të përgjegjësinë sociale
• Kuadri rregullator i mjedisit, mbrojtjes së konsumatorit, të drejtave të punës,
etj,garantojnë bazën e përgjegjshmërisë përkundrejt shoqërisë dhe individit. .
Ju faleminderit !

More Related Content

What's hot

Etika e Biznesit - Ymer Havolli
Etika e Biznesit   - Ymer HavolliEtika e Biznesit   - Ymer Havolli
Etika e Biznesit - Ymer HavolliMenaxherat
 
1. biznesi dhe format e organizimit të tij
1. biznesi dhe format e organizimit të tij1. biznesi dhe format e organizimit të tij
1. biznesi dhe format e organizimit të tijMenaxherat
 
Etika ne Biznes
Etika ne BiznesEtika ne Biznes
Etika ne BiznesMenaxherat
 
Etika e biznesit
Etika e biznesitEtika e biznesit
Etika e biznesitMenaxherat
 
Etika e korporatave
Etika e korporataveEtika e korporatave
Etika e korporataveMenaxherat
 
Konkurensa monopolistike
Konkurensa monopolistikeKonkurensa monopolistike
Konkurensa monopolistikeBastri Fetahu
 
Sjellja konsumatoreve
Sjellja konsumatoreveSjellja konsumatoreve
Sjellja konsumatoreveValdet Shala
 
Menaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjikMenaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjikcoupletea
 
Paraja dhe funksionet e saj
Paraja dhe funksionet e sajParaja dhe funksionet e saj
Paraja dhe funksionet e sajbehar199004
 
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)fatonbajrami1
 
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama menaxhimi i operacioneve - vehbi rama
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama drilon emini
 
Tregu, oferta dhe kerkesa
Tregu, oferta dhe kerkesaTregu, oferta dhe kerkesa
Tregu, oferta dhe kerkesaMenaxherat
 
Menaxhment - Permbledhje
Menaxhment - PermbledhjeMenaxhment - Permbledhje
Menaxhment - PermbledhjeJozef Nokaj
 
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)fatonbajrami1
 
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigje
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigjeMAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigje
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigjefatonbajrami1
 
Etika e sjelljes
Etika e sjelljesEtika e sjelljes
Etika e sjelljesAnida Ago
 
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjjeVendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjjeValmir Nuredini
 
E - Marketingu - Dr. Hykmete Bajrami
E - Marketingu - Dr. Hykmete BajramiE - Marketingu - Dr. Hykmete Bajrami
E - Marketingu - Dr. Hykmete Bajramifatonbajrami1
 

What's hot (20)

Biznesi Elektronik
Biznesi ElektronikBiznesi Elektronik
Biznesi Elektronik
 
Etika e Biznesit - Ymer Havolli
Etika e Biznesit   - Ymer HavolliEtika e Biznesit   - Ymer Havolli
Etika e Biznesit - Ymer Havolli
 
1. biznesi dhe format e organizimit të tij
1. biznesi dhe format e organizimit të tij1. biznesi dhe format e organizimit të tij
1. biznesi dhe format e organizimit të tij
 
Etika ne Biznes
Etika ne BiznesEtika ne Biznes
Etika ne Biznes
 
Etika e biznesit
Etika e biznesitEtika e biznesit
Etika e biznesit
 
Etika e korporatave
Etika e korporataveEtika e korporatave
Etika e korporatave
 
etika e punes
etika e punesetika e punes
etika e punes
 
Konkurensa monopolistike
Konkurensa monopolistikeKonkurensa monopolistike
Konkurensa monopolistike
 
Sjellja konsumatoreve
Sjellja konsumatoreveSjellja konsumatoreve
Sjellja konsumatoreve
 
Menaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjikMenaxhmenti strategjik
Menaxhmenti strategjik
 
Paraja dhe funksionet e saj
Paraja dhe funksionet e sajParaja dhe funksionet e saj
Paraja dhe funksionet e saj
 
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)
MENAXHMENTI FINANCIAR - Dr. Drita Konxheli (Provime)
 
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama menaxhimi i operacioneve - vehbi rama
menaxhimi i operacioneve - vehbi rama
 
Tregu, oferta dhe kerkesa
Tregu, oferta dhe kerkesaTregu, oferta dhe kerkesa
Tregu, oferta dhe kerkesa
 
Menaxhment - Permbledhje
Menaxhment - PermbledhjeMenaxhment - Permbledhje
Menaxhment - Permbledhje
 
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)
Menaxhimi i BVM-ve - Dr. Besnik Krasniqi (Pyetje dhe përgjigje)
 
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigje
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigjeMAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigje
MAKROEKONOMIA - Pyetje dhe përgjigje
 
Etika e sjelljes
Etika e sjelljesEtika e sjelljes
Etika e sjelljes
 
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjjeVendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
Vendimmarrja Menaxheriale- pyetje dhe pergjegjje
 
E - Marketingu - Dr. Hykmete Bajrami
E - Marketingu - Dr. Hykmete BajramiE - Marketingu - Dr. Hykmete Bajrami
E - Marketingu - Dr. Hykmete Bajrami
 

Similar to Pergjegjesia shoqerore

Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesmeTema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesmeAlbijon Pirku
 
Mjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalMjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalekonomia
 
Menaxhim Pyetje Pergjigje
Menaxhim Pyetje PergjigjeMenaxhim Pyetje Pergjigje
Menaxhim Pyetje PergjigjeRamadan Ademi
 
Menaxhment strategjik java-4
Menaxhment strategjik java-4Menaxhment strategjik java-4
Menaxhment strategjik java-4Gazmir Rrahmani
 
Menaxhment strategjik java-5
Menaxhment strategjik java-5Menaxhment strategjik java-5
Menaxhment strategjik java-5Gazmir Rrahmani
 
Menaxhimi parimet e menaxhimit
Menaxhimi parimet e menaxhimitMenaxhimi parimet e menaxhimit
Menaxhimi parimet e menaxhimitShpejtim Rudi
 
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)Arlind Asani
 
Mjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalMjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalMenaxherat
 
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_sociale
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_socialeLeksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_sociale
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_socialeMikena Çako
 
Menaxhment strategjik java-7
Menaxhment strategjik java-7Menaxhment strategjik java-7
Menaxhment strategjik java-7Gazmir Rrahmani
 
Lidhur Me Menaxhmentin Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...
Lidhur Me Menaxhmentin     Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...Lidhur Me Menaxhmentin     Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...
Lidhur Me Menaxhmentin Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...fakete duraku
 
Menagjim strategjik - viti 3
Menagjim strategjik - viti 3Menagjim strategjik - viti 3
Menagjim strategjik - viti 3winblind
 
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdf
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdfVlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdf
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdfSabirRramanaj
 
Analiza e faktorëve të brendshëm
Analiza e faktorëve të brendshëmAnaliza e faktorëve të brendshëm
Analiza e faktorëve të brendshëmRamë Hajraj
 
Punim seminarik ne menaxhment
Punim seminarik ne menaxhmentPunim seminarik ne menaxhment
Punim seminarik ne menaxhmentRamë Hajraj
 
Menaxhimi Financiar
Menaxhimi Financiar Menaxhimi Financiar
Menaxhimi Financiar Menaxherat
 
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjes
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjesLeksion 2 sfidat_e_sipermarrjes
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjesMikena Çako
 
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...Shpejtim Rudi
 

Similar to Pergjegjesia shoqerore (20)

Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesmeTema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Tema e diplomes Përgjegjësia shoqërore e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
 
Mjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalMjedisi organizacional
Mjedisi organizacional
 
Menaxhim Pyetje Pergjigje
Menaxhim Pyetje PergjigjeMenaxhim Pyetje Pergjigje
Menaxhim Pyetje Pergjigje
 
Menaxhment strategjik java-4
Menaxhment strategjik java-4Menaxhment strategjik java-4
Menaxhment strategjik java-4
 
Menaxhment strategjik java-5
Menaxhment strategjik java-5Menaxhment strategjik java-5
Menaxhment strategjik java-5
 
Menaxhimi parimet e menaxhimit
Menaxhimi parimet e menaxhimitMenaxhimi parimet e menaxhimit
Menaxhimi parimet e menaxhimit
 
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)
Menaxhimifinanciar ligjeratat-100206155532-phpapp02 (1)
 
Menaxhmenti
MenaxhmentiMenaxhmenti
Menaxhmenti
 
Mjedisi organizacional
Mjedisi organizacionalMjedisi organizacional
Mjedisi organizacional
 
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_sociale
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_socialeLeksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_sociale
Leksion 8 -_etika_dhe_pergjegjesia_sociale
 
BAZAT E MENAXHIMIT
BAZAT E MENAXHIMITBAZAT E MENAXHIMIT
BAZAT E MENAXHIMIT
 
Menaxhment strategjik java-7
Menaxhment strategjik java-7Menaxhment strategjik java-7
Menaxhment strategjik java-7
 
Lidhur Me Menaxhmentin Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...
Lidhur Me Menaxhmentin     Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...Lidhur Me Menaxhmentin     Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...
Lidhur Me Menaxhmentin Në NdëRmarrje (NdëRmarrëSia, E Drejta Tregtare, In...
 
Menagjim strategjik - viti 3
Menagjim strategjik - viti 3Menagjim strategjik - viti 3
Menagjim strategjik - viti 3
 
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdf
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdfVlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdf
Vlerat-dhe-Etika-ne-Biznes.pdf
 
Analiza e faktorëve të brendshëm
Analiza e faktorëve të brendshëmAnaliza e faktorëve të brendshëm
Analiza e faktorëve të brendshëm
 
Punim seminarik ne menaxhment
Punim seminarik ne menaxhmentPunim seminarik ne menaxhment
Punim seminarik ne menaxhment
 
Menaxhimi Financiar
Menaxhimi Financiar Menaxhimi Financiar
Menaxhimi Financiar
 
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjes
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjesLeksion 2 sfidat_e_sipermarrjes
Leksion 2 sfidat_e_sipermarrjes
 
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...
Punim seminarik efektiviteti i menaxherëve në fazat e planifikimit operativ n...
 

Pergjegjesia shoqerore

  • 1. Përgjegjësia Sociale e Korporatave (CSR) Etika në Biznes, Përgjegjësia Shoqërore Prepared by MBA El.Eng. Natira Dika-Krluku Prill 2020
  • 3. “Një biznes që nuk bën asgjë përvec parave, është një biznes i dobët” Henry Ford 3
  • 4. 4 Etika e biznesit paraqet rregulla, standarde, kode apo parime të cilat ofrojnë udhëzime për sjellje moralisht të drejta në situata të caktuara. ➢ Ndihmon punonjësit për të dalluar sjelljen e drejtën nga ajo e gabuar në punë. ➢ Në sjelljen afariste përfshihen tre elemente: vlerat njerëzore, qëndrimet dhe sjellja. ➢ Kodi i sjelljes në vendin e punës, me klientët dhe bashkëpunëtorët. ➢ Vendimet etike në biznes kanë implikime si: fuqia punëtore e kënaqur, shitjet e larta, kostoja e ulët e rregullimit, më shumë klientë, etj Etika – standardet e drejta apo te gabuara Sjellje Etike – sjellja etike sipas ketyre standardeve Etika e biznesit
  • 5. 5 Parimet e Etikes se biznesit Besimi Thelbi I njohjes mbeshtetet te karakteri, aftesia, forca dhe vertetsia ne biznes Mendje Hapur Pranimi i ideve te reja. Kerko/prano mendim dhe feedback Permbushje detyrimesh Beni gjithcka per te fituar besimin e konsumatorit Dokumentim i kjaret Dokumentacion i mirdefinuar dhe preciz Perfshirja ne Komunitet Lidhuni me komunitetin per te deshmuar perfshirjen Respekti Trajtoni te gjithe me respekt professional dhe mirsjellje Rëndësisë e etikës së biznesit si mjet për të arritur rezultatin e dëshiruar
  • 6. 6 Vlerat Etike Interesi i shoqërisë Marrëdhënia sociale e biznesit Lehtëson mbrojtjen e grupeve sociale Jo kundër fitimit Siguron kornizën karakteristikat e Etikes se biznesit Biznesi së pari duhet t’i bëjë mirë shoqërisë dhe më pas vetvetes Moralin në biznes ka ndikim të drejtpërdrejtë në mirëqenien e shoqërisë Çfarë pret dhe çfarë mendon shoqëria per biznesin Kundër perfitimit me mashtruim dhe shfrytëzim Aktivitetet e biznesit brenda kufijve të mjedisit shoqëror, juridik, ekonomik Ofron mbrojtje konsumatorëve dhe grupeve të tjera sociale
  • 7. 7 Kodeksi etik KODEKSI ETIK – dokument formal, udhëzues; përshkruan standardet e etikës dhe praktikat e biznesit në ndërmarrje ✓ Udhëzime që kanë të bëjnë me: sjelljen në vendin e punës , raportet mes punëtorëve, konfliktin, dhënien e dhuratave, sjelljen ndaj konsumatorëve, trjatimi i informatave të besueshme për kompaninë, antikorrupcioni, etj. ✓ Menxherët e kompanive promovojnë vlerat etike dhe japin mundësi të paraqitjes së parregullsive nga punonjësit
  • 9. 9 Përgjegjësia ndaj shoqërisë Kontribut i kompanive, me qëllim përmirësimin e kushteve sociale, ekonomike dhe mjedisore • Korporatat veprojnë në shoqëri, shfrytëzojnë resurset e saj, kanë detyrime ndaj palëve të interesit. • Prandaj duhet të merren me mirëqenien e shoqërisë në tërësi
  • 10. 10
  • 11. 11 Koncept menaxhimi përmes së cilit kompanite integrojnë shqetësimet sociale dhe mjedisore në operacionet e tyre të biznesit dhe interkacionet me palët e interesuara C’ është përgjegjesia shoqerore (CSR)
  • 12. 12 Përgjegjësia shoqërore e korporatave Pergjegjesia Humane i referohet përgjegjësisë së organizatës ndaj “aktoreve human” te biznesit. Pergjegjesia Mjedisore i referohet përgjegjësisë së organizatës në mbrojtjen e mjedisit. Kompania e cila ka përgjegjësi sociale kontribuon në: ✓ Performancë të përmirësuar financiare ✓ Ngre moralin dhe angazhimin e të punësuarve ✓ Zhvillon shkathtësitë e të punësuarve. ✓ E bën imazhin e kompanisë më të fuqishëm ✓ Tërheq investitorë të rinj ✓ Ngre besueshmërinë dhe preferencën e klientit Obligimi i organizates për të maksimizuar pozitiv dhe për të minimizuar impaktin negativ në shoqëri
  • 13. 13 Etika e Biznesit Ju referohet parimeve dhe standardeve që përcaktojnë sjelljen e pranueshme në botën e biznesit Pergjegjesia Shoqerore Ju referohet detyrimeve të biznesit të orientuara drejt mirëqenies së shoqërisë Etika e biznesit vs. CSR
  • 14. 14 Pse duhet të ketë Përgjegjësi biznesi ndaj shoqërisë? Imazhi Publik Aktivitetet e biznesit drejt mirëqenies së shoqërisë risin reputacionin Rregullorja e qeverisë Biznesmenët duhet të kryejnë detyrat e tyre, për të respektuar rregulloret qeveritare Mbijetesa dhe Rritja Biznesi është pjesë e shoqërisë, mbijetesa dhe rritja e tij mvaret nga mbështetja e saj Kënaqësia e punonjësve Punëdhënësit duhet të përpiqen të përmbushin të gjitha kerkesat e të punësuarve Ndërgjegjësimi i konsumatorit Në ditët e sotme konsumatorët janë bërë të vetëdijshëm për të drejtat e tyre
  • 15. 15 CSR - argumentet • CSR – shpjegon perkushtimin ndaj vlerave shoqerore dhe kontribon ne objektivat sociale, mjedisore dhe ekonomike te shoqerise • CSR – mbron shoqerine nga ndikimet negative te operacioneve produkteve dhe sherbimeve te kompanive • CSR – demonstron se kompanite mund te bejne me shum para duke bere gjera te drejta dhe te mira
  • 16. 16 Qasja 3P e Përgjegjësisë sociale Njerëzit, Planeti dhe Perfitimet janë të ndërlidhur Organizata me kete qasje : ✓ nuk merr vendime që dëmtojnë ose shfrytëzojnë njerëzit ✓ është sensitive në lidhje me ceshtjet ekologjike ✓ nuk ka per qellim vetem profitin, po dhe menyren e pergjegjshme te shfrytezimit te tij People Dimensioni human mbështetet në përmirësimin e standardit të jetesës se tyre Planet Planeti është habitat për kompanite dhe njerëz, korporatat që e ndotin mjedisin, ndikojn në shkatërrim e saj Profit Profiti si kërkesë e detyrueshme, falë së cilës kompania ka mundësi të zhvillohet. Nje pjese e tij duhet te shfrytezohet sjelljes së përgjegjshme.
  • 17. Piramida CSR 17 Burimi: CSR Pyramide (by Carroll, 1991) Pergjegjesia Filantropike  biznesi pritet të jetë një qytetar korporativ i mire - të kontribuon me resurse financiare, fizike dhe njerëzore (si psh donacionet, qendrat per kujdesje, etj) Pergjegjesia Etike  Detyrimi i biznesit që ka të bëjë atë që është e drejtë dhe të shmangë ose minimizojë dëmet shoqerore . Pergjegjesia Legale  Respektimi i rregullave, dispozitave dhe ligjeve në mjedisin shoqëror në të cilën e realizon veprimtarinë Pergjegjesi Ekonomike  përgjegjësia më e rëndësishme - ndërmarrja prodhon produkte që i kërkon shoqëria për t’i kënaqur nevojat
  • 18. 18 Përgjegjësia ndaj pronarëve •Personat që zotërojnë biznesin, kontribuojnë me kapital dhe mbajnë rreziqet e biznesit Përgjegjësia ndaj investitorëve •ata që sigurojnë financa me forma si borxhe, obligacione, depozita, etj. Bankat, institucionet financiare të përfshira në këtë kategori. Përgjegjësia ndaj punonjësve •Eshtë përgjegjësia kryesore e çdo biznesi të kujdeset për interesin e punonjësve të saj. Përgjegjësia ndaj furnitorëve •Furnizojnë me lëndë të parë dhe sende të tjera të kërkuara nga prodhuesit dhe tregtarët. Përgjegjësia ndaj konsumatoreve •Asnjë biznes nuk mund të mbijetojë pa mbështetjen e klientëve. Përgjegjësia ndaj konkurrencës -Ekzistenca e konkurrencës ndihmon biznesin të bëhet më dinamik dhe inovator Përgjegjësia ndaj Qeverisë •Aktivitetet e biznesit mbikqyren nga ligjet dhe rregulloret e hartuara nga qeveria Përgjegjësia ndaj Shoqërisë •Shoqëri përbëhet nga individë, grupe, organizata, etj. Biznesi ka disa obligime ndaj tyre Pergjegjesite ndaj grupeve te ndryshme
  • 20. “Biznesi e shndërron një problem social në mundësi dhe përfitim ekonomik, në kapacitet prodhues, në kompetencë njerëzore, në punë mirë të paguar si dhe në pasuri".” Peter Drucker 20
  • 21. 21 Për shkak të paqartësisë rreth natyrës së veprimtarise, ësht e vështire te definohen CSR aktivitetet Principet e CSR Qëndrueshmëria • nënkupton që burimet e përdorura të jene jo më shumë nga ato qe mund të gjenerohen (psh lendet e para) Përgjegjësia • Një organizatë duhet të pranojë që veprimet e saj ndikojnë në mjedisin e jashtëm dhe për këtë të marrin përgjegjësi Transparenca • të gjitha aktet janë të dukshme ose tju komunikohen (nepermejt raporteve) të gjithë të interesuarve
  • 22. 22 Rendesia e CSR ➢ Ka ndryshuar theksin ne kompani – menaxherët marin më me serizoitet CRS duke e konsideruar si celsi të suksesit te biznesit ➢ Përgjegjësia shoqërore duhet të mbulon disa sfera ➢ Mos funkcionimi i saj nxjer në pah dukuri negative
  • 23. 23 Kontrata sociale • Në vitin1762 Jean-Jacques Rousseau krijoi konceptit e Kontratës Sociale për të sqaruar marrëdhenien Individ – Shoqëri – Qeveri • Sot Kontrata Sociale përdoret për të sqaruar marrëdhenien ne mes kompanive dhe shoqërise, duke pasur parasysh edhe obligimet ndaj palëve tjera në të
  • 24. 24 Palet e interesit dhe Kontrata sociale Pala e interesit – Në biznes, mund të jete çdo individ, grup ose palë që mund të ketë ndikim apo mund të ndikohet nga aritja e objektivave të organizatës. • Kanë interesa të ndryshme, prandaj shpesh organizatat ballafaqohen me vështirsi për t’i përmbushur ato
  • 25. 25 “Mjedisi” si pale interesi I organizates Shfrytezimi i resurseve natyrale Si pjese e proceseve prodhuese Efekti i konkurences Me organizatat e tjera në tregun që operon Mundësia e punesimit Pasurimi I komunitetit me mundesite qe ofron Transformimi i relievit Nga nxjerra e lendeve te para apo/dhe grumbullimi I mbeturinave Shpërndarja e pasurisë Te pronaret (dividenda) te punonjësit ( pagat) dhe efekti I kesaj ne mirqenien e individit Ndotja Ndikimi I emitimit te gazrave te keqia, rritja e trafikut, ndotjet industriale Mjedisi duhet të konsiderohet në vecanti si palë interesi dhe të meret me efektet e aktiviteteve të permendura
  • 26. 26 Teoria e palëve të interesit thotë që të gjithë aktorët duhet të meren në konsideratë në procesin e vendimmarrjes së organizatës teoria e Palëve të interesit
  • 27. 27 ✓ Veprimtaritë e firmave për sa i përket ndikimit të tyre në mjedis jo gjithmonë janë në bazë vullnetare ✓ Regjimi rregullator i cili operon në cilin do shtet meret me veprimet e caktuara që duhet të ndërmerren nga firmat ✓ Këto verpime dhe ndalesa kontrollohen me anë të rregulloreve të vendosura nga qeveria e atij vendi (sidomos çeshtjet mjedisore) Regullorja dhe implikimi I saj
  • 29. 29 Përgjegjësia soCiale dhe globalizimi Globalizimi - lëvizja e lirë e mallrave, shërbimeve dhe kapitalit ✓ Term i përdorur për të përshkruar ndryshimet në shoqëritë dhe ekonominë botërore si rezultat i rritjes së tregtisë dhe shkëmbimit kulturor ✓ Fenomen që ka prek ekonominë, jetën e biznesit, shoqërinë dhe mjedisin në mënyra të ndryshme
  • 30. 30 ✓ Globalizimi ka zgjeruar gjeografinë e ndikimit social të korporatave ✓ Ka përfshirë vende që kanë të rregulluar këtë mardhënie përmes normave shoqërore ✓ Ka krijuar hapsirë që të mirat publike të krijuara nga korporata të prekin edhe vende më pak të zhvilluara ✓ Zbatimi i përgjegjshmërisë nga korporatat ndërkombëtare në vendet pak të zhvilluara tejkalon fuqinë negociuese të qeverive ✓ Hapsira e biznesit për të adoptuar përgjegjshmërinë sociale dhe sjelljen etike varet shumë prej tij Ndikimi I Globalizimt ne csr
  • 31. 31 • Shtetet e mëdha kanë legjislacion që ju paraprin bizneseve • Konsumatorët e vendeve të zhvilluara kanë shumë zgjedhje • Bashkë me grupet e interesit i mbajnë në presion bizneset që të sillen në mënyrë etike Ndikimi I Globalizimt ne csr • Shtetet e varfëra nuk kanë mundësi të hartojnë një legjislacion të fortë • Të njëjtën pamundësi kanë edhe konsumatorët apo grupet e tjerë të interesit • Shumë herë përgjegjësia sociale e korporatave minimizohet
  • 32. 32 Zhvillim I qendrueshem Për të krijuar një kuadër dhe një instrument si për biznesin ashtu dhe për sektorin publik , vende të ndryshme operojnë përmes ✓ definimin e qarte për Zhvillimin e qëndrueshëm (strategji) & ✓ definimin e qarte të përgjegjësinë sociale • Kuadri rregullator i mjedisit, mbrojtjes së konsumatorit, të drejtave të punës, etj,garantojnë bazën e përgjegjshmërisë përkundrejt shoqërisë dhe individit. .