Alleen als je vogelpopulaties begrijpt kun je ze goed beschermen

608 views

Published on

Natuurplazasymposium februari 2012. Lezing Ruud Foppen: Alleen als je vogelpopulaties begrijpt kun je ze goed beschermen. Over early warning system en science based beschermen.

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
608
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Alleen als je vogelpopulaties begrijpt kun je ze goed beschermen

  1. 1. Alleen als je vogelpopulaties begrijpt kun je ze goed beschermen Van integrale kennis over vogelpopulaties naar een betere bescherming Robert Kwak (VBN) Ruud Foppen (SOVON)
  2. 2. Natuurbescherming was lang een zaak van emotie- Sternenhoedjes -> oprichting Vogelbescherming- Vuilstortplaats Naardermeer -> oprichting Natuurmonumenten- Beperking trekvogeljacht in Zuid-Europa
  3. 3. En dat moet zo blijven!!!Nu: natuurbescherming niet (meer) elitairmaar brede volksbewegingMaar ……..ook 1000-en ogen en oren in het veld!!!!
  4. 4. Dat is noodzakelijk voor goedebescherming Wetenschap = kennis Natuur- Natuur- waarnemingen bescherming
  5. 5. Waarom is het zo belangrijk om bescherming vanuit wetenschapskennis te doen??• Bescherming kan zo effectief en efficiënt worden gemaakt• Reden voor achteruitgang zijn minder evident dan vroeger (vervolging bijv.)• Bescherming is meer en meer een zaak van ‘echt’ bewijs: significanties, instandhoudingsdoelen, Natura2000 wetgeving
  6. 6. Vogelbescherming wil“science-based” beschermen
  7. 7. Welke kennis hebben we nodig om vogels te beschermen?- Kennis over toestand van de populatie- Kennis over populatiedynamische processen- Kennis over mogelijke drukfactoren- Kennis over mogelijke oplossingen/maatregelen en hun effectiviteit
  8. 8. Gegevens spelen daarbij een essentiële rol- Gegevens over aantalsverloop en dichtheden- Gegevens over sterfte(oorzaken)- Gegevens over broedsucces- Gegevens over dispersie
  9. 9. ‘Gezondheidstoestand’ meten op populatieniveau
  10. 10. Via vrijwilligers geïntegreerd populaties monitoren Populatiemodel BESCHERMING Emigratie Populatiegrootte Reproductie Overleving Immigratie Broedvogel Broedsucces Ringonderzoek monitoring monitoringGebiedsgericht: ‘Publiekstelling’ / Nestkaart Grielb.v. BMP losse waarneming
  11. 11. Volgende stap: van geïntegreerd monitoren naarintegraal modelleren van populatiedynamiek Harde meetgegevensNestkaartgegevens Door het model geschat Telgegevens Ringgegevens
  12. 12. waarnemen wordt beschermen via kennis Meer meters in de cockpit vullen Vlieghoogte = populatieomvang Snelheidsmeter = overleving Brandstofmeter = reproductieafstandsmeter = dispersievermogen
  13. 13. Waarnemen wordt beschermen via kennis Inschatten wanneer de hoogtemeter terug gaat (kan gaan) lopen Verlieswaarschuwingen: “Early warning system”
  14. 14. Uiteindelijk dienen er voor de tebeschermen en bedreigde soortenactieplannen te worden geformuleerd om(1) ofwel de RL status te verbeteren ofwel(2) de gunstige staat van instandhouding ofstreefwaardes te realiseren.
  15. 15. Hoe gaan we dat doen?Vogelbescherming wil komende jaren de gezondheid vande Nederlandse vogelpopulaties laten bepalen
  16. 16. Een programma met vele onderdelen
  17. 17. Samenwerking met kennisdragers is noodzakelijkmet universiteiten en andere onderzoeks-instituten in binnen maar ook in buitenlandNatuurplaza is goede en ‘natuurlijke partner’
  18. 18. Het ‘plan’
  19. 19. We zijn goed op weg- 2 postdoc en 1 aio traject samen met de Radboud Universiteit en SOVON- Oprichting van CAPPD (Centre for Animal and Plant Population Dynamics) of beter NEC- PE (Nijmegen Expertise Centrum voor Populatie Ecologie???????????)
  20. 20. Waar zitten de(wetenschappelijke) uitdagingen?• Operationeel krijgen/maken van veel populatiemodellen• Zicht krijgen op drukfactoren, bijv. in relatie tot habitatkwaliteit
  21. 21. Maar hoe bepaal je de beschermingsstrategie?• Eerst weten wat je beschermingsvisie is• Dan bepalen wat je beschermingsdoelen zijn• En weten wat er ver beneden de doelen zit(soort staat op Rode Lijst óf zit ver onderbeoogde dichtheid)• Bepalen haalbaarheid en rendement van beschermingsstrategie• Uitrollen beschermingsplannen
  22. 22. Pas op!Het gaat niet alleen om het beschermen vanRode Lijst soorten, die zijn voornamelijk bedoeldom (globaal-regionaal) uitsterven te voorkomenMaar vogels zijn ook uitstekende indicatorenvoor een gezond leefmilieu: hoge dichtheid =optimale kwaliteit
  23. 23. Rode Lijst + - risico-inschatting toekomst - gunstige staat van instandh.ernstig bedreigd Actieplannen soortenlijst bedreigd kwetsbaar ‘veilig’
  24. 24. Risico inschattingen• Klimaat en gerelateerde areaalveranderingen• Habitatveranderingen door landgebruik• Eigenschapgerelateerde gevoeligheid(‘insectenetende grondbroedendeafrikatrekkende zangvogels’)
  25. 25. ‘Gunstige staat van instandhouding’ Soort 1 Optimaal kwaliteitsniveaupopulatiegrootte Soort 2 RL niveau: hoge uitsterfkans
  26. 26. De feiten Soort met alertToekomstvoorspel- early warningdeelling voor populatie Risico-analyse Early warning (en respons)Strategische overwegingen systeem Handelings- perspectief Communicatie- overweging responsdeel Indicatorwaarde soort Internationaal kader
  27. 27. opPEPpers• Beginnen met soorten die met uitsterven zijn bedreigd: via PEP: Preventing Extinction Plans
  28. 28. Uiteindelijk dienen er voor de tebeschermen en bedreigde soortenactieplannen te worden geformuleerd om(1) ofwel de RL status te verbeteren ofwel(2) de gunstige staat van instandhouding ofstreefwaardes te realiseren.
  29. 29. Van kennis naar beschermingVan early warning via bottleneck analyse naarbeschermingsmaatregelen1. -Experimenteren “werkt het wel”2. Voorbeeldprojecten “laten zien dat ‘t werkt”3. Olievlekwerking “bredere toepassing”4. Glasbakconstructie “het loopt automatisch”
  30. 30. Probleemdetectie: soort op Rode Lijst Het sleutelwoordProbleemdefinitie: waar lijdt de soort aan? hierbij is rendement Probleemoplossing Deelrendementsindicator Instrument 1 1 Deelrendementsindicator probleemoplossingsfase Instrument 2 2 Deelrendementsindicator Instrument 3 3 Bereiken doel: soort van Rode Hoofdrendementsindicator Lijst, duurzame populatie
  31. 31. Beschermen en waarnemers• Waarnemingen zijn de basis voor bescherming• Maar alleen als de gegevens goed worden gebruikt -> met project wil VBN stimuleren dat (broedbiologische) gegevens beschikbaar worden gemaakt• Maar er zijn meer mogelijkheden voor inzet van waarnemers/vrijwilligers
  32. 32. Waarnemer-beschermer• Ogen en oren in veld: door lokale veldkennis beter in staat om ontwikkelingen te duiden. Bijvoorbeeld wetlandwachten die gebiedsontwikkelingen in relatie tot beheer evalueren (door gebruik te maken van tools die SOVON ontwikkelt)• Lokale vogelkennis gaat verder dan soortherkenning -> ecologische kennis op lokaal gebied veel beter benutten. Bijvoorbeeld door opzetten regionale kenniskringen (Rol Natuurplazapartners zoals SOVON)
  33. 33. TenslotteVogelbescherming is er van overtuigd datwe nog jaren met dezesamenwerkingsvorm door kunnen en dater veel mooie successen te behalen zijnvoor de natuurbeschermingBedankt voor uw aandacht!!!

×