Successfully reported this slideshow.
Your SlideShare is downloading. ×

VR-05 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

VR-05 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

Powerpoint of Day 5 Speaker : Nanda Mohan Shenoy( Contact Samskritham21@gmail.com) छन्दस् known as meter plays a very important role both in the Vedic language as well as Sanskrit Literature or Kavyas.
In this the ganas are discussed

Powerpoint of Day 5 Speaker : Nanda Mohan Shenoy( Contact Samskritham21@gmail.com) छन्दस् known as meter plays a very important role both in the Vedic language as well as Sanskrit Literature or Kavyas.
In this the ganas are discussed

More Related Content

VR-05 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

  1. 1. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Sanskrit -21 Narayaneeyam & Vrittha Ratnakara Workshop 4.45 pm to 5.45 pm IST VR- 05 16-05-20 <1>
  2. 2. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Revision Understanding the 5 vritthas Homework Day- Agenda सुखसन्तानससद्ध्यर्थं नत्वा ब्रह्माऽच्युताऽर्चितम ् । गौरीववनायकोपेतं शङ्करं लोकशङ्करम ् ॥ १.१ ॥ Agenda <2>
  3. 3. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Q- Whether we need to know the meters in the table mentioned for each sloka ? Ans – Yes for the purpose of pause अब्धिभूतरसादीनां ज्ञेयााः संज्ञास्तु लोकताः । ज्ञेयाः पादश्चतुर्थािशो यततवविच्छेदसंज्ञज्ञताः ॥ १.१२ ॥ For each वृत्ताः there is a यतत defined where the pause is required. In small वृत्ताः यतत need not be defined in between by default it will the end of the pada Feedback अब्धि: 4 भूत 5 रस 6 मुतन 7 अश्वाः 7 सूयिाः 12 यतत <3>
  4. 4. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB अनुष्टुप् There was discussion on sub classification. The Vrittha Ratnakara does mention about 6 vritthas but the focus is generally on the tone in which it is recited. Guidance Vs Standard . The context also needs to be understood. वृत्ताः समम् अििसमम् ववषमम् Feedback <4>
  5. 5. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Steps in doing the dissection of वृत्ताः Step 1: Look for Virama and ardhvirama chinnam Step 2: Count the Syllables in each pada Yesterday’s Q1 I have seen people selecting 1 and 3 which is a fundamental mistake Step 3: whether divisible by 2 to determine whether is a sama vrittham (if the answer is No a different route . Later not now) Step 4: identify the laghu and guru syllables Step 5: Group the laghu and guru in ganas Step 6: Identify the vrithham Feedback यमाताराजभानसलगम ् यरत - भजस- नम <5>
  6. 6. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB यतत म र भ न य य य म्रभ्नैयािनां त्रयेण त्रत्रमुतनयततयुता स्रग्धरिरा क्ततितेयम ् ॥ स स स स इह तोटकमम्बुर्िसैाः प्रर्र्थतम्॥३.४८ ॥ In this the Yati is after all the 12 syllables <6>
  7. 7. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB S S S I I S I S I I I S S S I S S I S नूनं ववष्णुरयं तनहन्म्यमुसमतत भ्राम्यद्धगदाभीषणं म स ज स त त दैत्येन्रं समुपारवन्तमिृर्था दोभ्यां पृर्थुभ्याममुम् । सौन्दयोत्तरतोऽवप सुन्दरतरं त्वरूपमाश्चयितोऽ- प्याश्चयं भुवने न कस्य कु तुकं पुष्णातत ववष्णो ववभो ॥३॥ तावब्न्नब्श्चतवैभवास्तव ववभो नात्यन्तपापा जना यब्त्कब्चचद्धददते स्म शक्तत्यनुगुणं ताम्बूलमाल्याददकम् । म स ज स त त सूयािश्वैमिसजस्ततााः सगुरवाः, शादूिलववक्र्डितम् ॥ ३.१०१ ॥ പന്ത്രണ്ടാൽ മസജം സതം തഗുരുവും ശാർദ്ദൂ ലവിന്ത്രീഡിതം -217 छन्दस् अततिृतत-19 वृत्ताः शादूिलववक्र्डि तम् वृत्ताः 5 य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S गु गु 12+7 <7>
  8. 8. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB D Sl Raga 2 10 DES 5 10 HINDOLAM 7 10 HAMSANANDI 25 10 ATANA 36 11 NATTA 37 10 SINDHUBHAIRAVI 74 10 SINDHUBHAIRAVI Total 71 वृत्ताः -5 Raaga छन्दस् अततिृतत-19 वृत्ताः शादूिलववक्र्डितम् 71- 6.86% <8> Vrittha ratnakara also has only one vrittham under this छन्दस् अततिृतत-19 Narayan Bhattathiri also has used this वृत्ताः शादूिलववक्र्डितम्
  9. 9. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB त्रत्रष्टुप् इन्रवज्रा उपेन्रवज्रा उपजातत शालिननरथोद्धता स्वागता सम्मता वृत्ताः -6-12 <9> त्रत्रष्टुप्
  10. 10. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB S S I S S I I S I ककं ककं न चक्रु :प्र मदातत भा रात् स त्वं गदात् पालय मारुतेश ॥67-१०॥ त्वं वाहदण्िे कृ तिीश्च वाहादण्िं न्यिास्तस्य मुखे तदानीम् । त त ज कं साय ते शौरर सुतत्व मुक्तत्वा तं तद्धविोत्कं प्रततरु्य वाचा। प्राप्तेन के सशक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमसभष्टुतोऽभू: ॥71-७॥ त त ज स्याददन्रवज्रा यदद तौ जगौ गाः ॥ ३.२८ ॥ കരളീന്ത്രവന്ത്ജ തതം ജഗം ഗം. -51 य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S D Sloka Raga 67 5,10 (2) SHUBHAPANTHUVARALI 71 1,5,7 (3) BHAIRAVI वृत्ताः -6 गु गु गु गु छन्दस् 11-त्रत्रष्टुप् वृत्ताः इन्रवज्रा 5- 0.48% गु गु <10>
  11. 11. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB I S I S S I I S I S S अरालमागािगततनमिलापां ज त ज मराल कू जाकृ तनमि लापाम् । I S I S S I I S I S S तवैव वेषे फणिराजज शेषे ज त ज जलैकशेषे भुवने स्म शेषे । ननिीयतेऽसौ मनय मय्यमायं उपेन्रवज्रा जतजास्ततो गौ ॥ ३.२९ ॥ ഉകപന്ത്രവന്ത്ജജതം ജഗം ഗം- 52 य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S D Sloka Raga 49 10 VRINDAVANASARANGA 8 5,6,7,8(4) AARABHI 67 1,2,4,7,8(5) SHUBHAPANTHUVARALI वृत्ताः -7 गु गु छन्दस् 11-त्रत्रष्टुप् वृत्ताः उपेन्रवज्रा 19- 1.83% रमापनतर्विश्वमनोलभरा म: । तत: समं ता र्वर्पने समन्ता- त्तमोवतारावधध मार्ियन््य: । <11>
  12. 12. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB ज त ज तनशम्य गोपीवचनादुदन्तं त त ज सवेऽवप गोपा भ यववस्मयान्िा: । त त ज त्वत्पातततं घोरवपशाचदेहं त त ज देहुवविदूरेऽर्थ कु ठारकृ त्तम् ॥२॥ पादौ यदीयावुपजातयस्तााः ॥ ३.३० ॥ वृत्ताः -8 छन्दस् 11-त्रत्रष्टुप् वृत्ताःउपजातत य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S गु गु इन्रवज्रा त त ज उपेन्रवज्रा ज त ज गु गु गु गु गु गु गु गु गु गु 53 14 Comb inatio ns <12>
  13. 13. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB D Sl Raga D Sloka Raga 11 10 NAATHANAAMAKR IYA 8 9-13 (5) AARABHI 20 10 MAYAMALAVAGAU LA 64 1-9 (9) AMRITAVARSHI NI 32 10 LATHANGI 67 3,6,9 (3) 41 10 DHANYASI 71 2,3,4,6,8,9,10(7) SHUBHAPANTH UVARALI 53 10 HINDOLAM Total 50 24 वृत्ताः -8 Raaga छन्दस ् 11-त्रत्रष्टुप् वृत्ताः-उपजातत 74-7.16% <13>
  14. 14. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB S I S I I I S I I भोजराजभृतकस्त्वर्थ कब्श्चत् र न भ कष्टदुष्टपर्थदृब्ष्टरररष्ट: । तनष्ठु राकृ ततरपष्ठु तननाद- ब्स्तष्ठते स्म भवते वृषरूपी ॥६॥ र न भ स्वागतेतत रनभाद्धगुरुयुग्धरमम् ॥ ३.३९ ॥ य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S D Sloka Raga 70 6-10(4) MOHANAM वृत्ताः -9 गु गु छन्दस् 11-त्रत्रष्टुप् वृत्त:स्वागता 4- 0.38% गु गु स्वागतेतत रनभाद्धगुरुयुग्धरमम् ॥ ३.३९ ॥ गु गु 56 <14>
  15. 15. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB 1-उक्तता 2-अत्युक्तता 3-म्या 4-प्रततष्ठा 5 सुप्रततष्ठा 6-गायत्री 7-उब्ष्णक् 8-अनुष्टुप ् 9-बृहती 10-पंब्क्तत 11-त्रत्रष्टुप ्  (6*) 12जगती  ((3)- 12.08% 13 अततजगती 14-शक्तवरी 15-अततशक्तवरी 16-अब्ष्ट 17-अत्यब्ष्ट 18-िृतत 19-अततिृतत  (1)-6.86% 20-कृ तत 21- प्रकृ तत  (1)-16.53% 22-आकृ तत 23-ववकृ तत 24-संस्कृ तत 25- अततकृ तत 26 उत्कृ तत >26 दण्िकम ् Day -5 Summary <15>

×