Successfully reported this slideshow.
Your SlideShare is downloading. ×

VR-02 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

VR-02 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

Download to read offline

Powerpoint of Day 2 Speaker : Nanda Mohan Shenoy( Contact Samskritham21@gmail.com) छन्दस् known as meter plays a very important role both in the Vedic language as well as Sanskrit Literature or Kavyas.
In this the ganas are discussed

Powerpoint of Day 2 Speaker : Nanda Mohan Shenoy( Contact Samskritham21@gmail.com) छन्दस् known as meter plays a very important role both in the Vedic language as well as Sanskrit Literature or Kavyas.
In this the ganas are discussed

More Related Content

VR-02 Vrittha Rathnakaram and Narayaneeyam

  1. 1. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Sanskrit -21 Narayaneeyam & Vrittha Ratnakara Workshop 4.45 pm to 5.45 pm IST VR- 02 13-05-20
  2. 2. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Homework Revision Understanding the 8 Ganas Homework Day- Agenda सुखसन्तानससद्ध्यर्थं नत्वा ब्रह्माऽच्युताऽर्चितम ् । गौरीववनायकोपेतं शङ्करं लोकशङ्करम ् ॥ १.१ ॥ Agenda <1>
  3. 3. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Back to basics <2> 1. स्वर :अं3.अनुस्वारं ववसगिः 2. व्यञ्जन हल् अक्षरं-syllable क र व लघु and गुरु क्य , त्र ,क्ष ननमुिक्तं ननत्यमुक्तं, ननर्ािस्यमानम् ननगमशतसहस्रेण अ इ उ ऋ ऌ- ह्रस्वं संहिता- वर्णः संयोगः िल्
  4. 4. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB लघु is not defined in Vrittha ratnakaram So we have to take what is not गुरु is लघु Too many definitions of गुरु So we will take the reverse approach in defining लघु Two scenarios 1. अ इ उ ऋ ऌ पादान्ते (2.5) – 0 2. अ इ उ ऋ ऌ अपादान्ते Test for 2 is अ इ उ ऋ ऌ +हल्+अच् ( 1 ){असंयोगं}* Out of the Box <3>
  5. 5. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB # Alphabets Definition 1 .1 अ इ उ ऋ ऌ –in isolation except Rule 2.3 ,2.4 and 2.5 लघु 2.1 आ,ई,ऊ, ,ए,ओ, ऐ,औ गुरु 2.2 अ इ उ ऋ ऌ followed अनुस्वारम् गुरु 2.3 अ इ उ ऋ ऌ followed ववसगिः गुरु 2.4 Any संयुक्त अक्षर follows अ इ उ ऋ ऌ then अ इ उ ऋ ऌ गुरु 2.5 अ इ उ ऋ ऌ चेद्ध पादान्ते गुरु* Optional 2.6 अ इ उ ऋ ऌ followed by हल्अन्तम्(ववद्धयुत्) गुरु Basic Rules सानुस्वारो ववसगािन्तो दीघो युक्तपरश्च यः । वा पादान्ते त्वसौ ग्वक्रो ज्ञेयोऽन्यो मात्रत्रको लृजुः ॥ १.९ ॥ Notation-Typo error लघु - I or  गुरु -S or  <4>
  6. 6. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB वणिः(अक्षर:)- Syllable -1 गणं – (3) पादम् श्लोकं –(4 पादम्) Overview अङ्रयो यस्य चत्वारस्तुल्यलक्षणलक्षक्षताः । तच्छन्दःशास्त्रतत्त्वज्ञाः समं वृत्तं प्रचक्षते ॥ १.१४ ॥ प्रर्थमाङ्नरसमो यस्य तृतीयश्चरणो र्वेत ् । द्धववतीयस्तुयिवद्धवृत्तं तदर्िसममुच्यते ॥ १.१५ ॥ यस्य पादचतुष्के ऽवप लक्ष्म सर्न्नं परस्परम ् । तदाहुवविषमं वृत्तं छन्दःशास्त्रववशारदाः ॥ १.१६ ॥ वणि(वृत्तः) समम ् Ch3 अर्िसमम ् Ch 4 ववषमम ् Ch5 <5>
  7. 7. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB Mathematically गुरु is लघु in a गण can have 8 combinations यमाताराजर्ानसलगम् यरत - र्जस- नम म्यरस्तजभ्नगैलािन्तैरेसर्दिशसर्रक्षरैः । समस्तं वाङ्मयं व्याप्तं त्रैलोक्यसमव ववष्णुना ॥ १.६ ॥ गण य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S <6> Poll 1
  8. 8. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB 1. in प्रळय in the sloka प्रळयपयोर्र्जले 1: ज I S I 2: स I I S 3: न I I I 4: म S S S 2. in अर्रं in sloka "अर्रं मर्ुरं" 1: त S S I 2: र् S I I 3: ज I S I 4: स I I S गण य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S 3. नृससंहं in the sloka नृससंहं र्ीषणं र्द्रं मृत्युमृत्युं नमाम्यहम् 1: य I S S 2: र S I S 3: त S S I 4: र् S I I 4. र्ीषणं in the sloka नृससंहं र्ीषणं र्द्रं मृत्युमृत्युं नमाम्यहम् 1: य I S S 2: र S I S 3: त S S I 4: र् S I I Identify the Gana <7>
  9. 9. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB 1. in प्रळय in the sloka प्रळयपयोर्र्जले 1: ज I S I 2: स I I S 3: न I I I 4: म S S S 2. in अर्रं in sloka "अर्रं मर्ुरं" 1: त S S I 2: र् S I I 3: ज I S I 4: स I I S गण य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S 3. नृससंहं in the sloka नृससंहं र्ीषणं र्द्रं मृत्युमृत्युं नमाम्यहम ् 1: य I S S 2: र S I S 3: त S S I 4: र् S I I 4. र्ीषणं in the sloka नृससंहं र्ीषणं र्द्रं मृत्युमृत्युं नमाम्यहम ् ( Single Choice) 1: य I S S 2: र S I S 3: त S S I 4: र् S I I Identify the Gana <8>
  10. 10. Mr Nanda Mohan Shenoy CISA CAIIB 1. ननमुिक्तं "in the sloka ननमुिक्तं ननत्यमुक्तं ( Single Choice) 1: म 2: य 3: र् 4: र 2. "करारववन्देन " in the sloka करारववन्देन पदारववन्दं मुखारववन्दे ववननवेशयन्तम ्। वटस्य पत्रस्य पुटेशयानं, बालं मुकु न्दं मनसा स्मरासम॥ 1: त and ज 2: स nd ज 3: ज and त 4: स and त य I S S र S I S त S S I भ S I I ज I S I स I I S न I I I म S S S <9> गण 3. " वा र्ज" in the sloka एवंदुलिभ्यवस्तुन्यवप सुलर्तया हस्तलब्र्े यदन्यत् तन्वा वाचा र्र्या वा र्जनत बत जन: क्षुद्रतैव स्फु टेयम् । 1: र् 2: ज 3: स Poll 2

×