Successfully reported this slideshow.

Devi Mahatmyam

1

Share

Upcoming SlideShare
F 32-Mukundamala- Part-6
F 32-Mukundamala- Part-6
Loading in …3
×
1 of 158
1 of 158

More Related Content

Related Books

Free with a 14 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 14 day trial from Scribd

See all

Devi Mahatmyam

  1. 1. देवी माहात्म्यम दुर्ाा सप्तशती ॥Introduction॥
  2. 2. Total- 137 Chapters Chapters- 81-93 is देवी माहात्म्यम Also known as • दुर्ाासप्तशती • चण्डी पाठ • 700 Slokas पुराणम
  3. 3. C h Ch Name Cou nt C h Ch Name Slok as Ch Cou nt 1 मधुक ै टभवध: 104 5 देव्या दूतसंवाद: 129 10 शु्भवध: 32 2 महहषासुरसैन्यव ध: 69 6 शु्भनिशु्भसे िािीधूम्रलोचि वध: 24 11 िारायणीस्तु नत: 55 3 महहषासुरवध: 44 7 चण्डमुण्डवध: 27 12 भर्वती वाक्यं 41 4 शक्राहदस्तुनत: 42 8 रक्तबीजवध: 63 13 सुरथवैश्ययोवा रप्रदािं 29 9 निशु्भवध: 41 259 284 157 Chapters
  4. 4. The दुर्ाासप्तशती is categorized into three parts प्रथम चररत्रम- Ch 1 • श्रीमहाकाली मध्यम चररतम - Ch 2-4 • महालक्ष्मी उत्तम चररतम – Ch 5-13 • सरस्वती Three Sections
  5. 5. Three Devees
  6. 6. • In the beginning • श्रीचण्ण्डकाध्यािम • अर्ालास्तोत्रम • कीलकस्तोत्रम • In the end • अथ अपराधक्षमापणस्तोत्रम Reading Types • Three Days (one charitham each day) • Seven Days • Eight Days • Nine Days • In South India there is a tradition of keepings the books for Puja on Durgastami and then take it out on Vijaya Dashami Day. • So it is recommended to read it in 7 or 8 Days. पारायणववधध:
  7. 7. Day 1- Ch 1 Day 2- Ch 2,3 Day 3-Ch 4, Day 4- Ch 5,6 Day 5- Ch 7,8 Day 6- Ch 9,10 Day 7- Ch 11 Day 8-Ch 12,13 पारायणववधध: Day 1- Ch 1 Day 2- Ch 2,3 Day 3-Ch 4, Day 4- Ch 5-8 Day 5- Ch 9,10 Day 6- Ch 11 Day 7-Ch 12,13 Day 1- Ch 1 Day 2- Ch 2,3,4 Day 3- Ch 5,6 Day 4- Ch 7,8 Day 5- Ch 8 Day 6- Ch 9,10 Day 7- Ch 11 Day 8-Ch 12 Day 9-Ch 13 Day 10*- अपराधक्षमापणस्तोत्रम * Day 9 & Day 10 can be combined अर्ालास्तोत्रम & कीलकस्तोत्रम to be read daily
  8. 8. ॥ देवी माहात्म्यम ॥ ॥ श्री ॥ ॥ श्रीचण्ण्डकाध्यािम ॥ ॐ बन्धूकक ु सुमाभासां पञ्चमुण्डाधधवाससिीम । स्फ ु रच्चन्रकलारत्मिमुक ु टां मुण्डमासलिीम ॥ त्रत्रिेत्रां रक्तवसिां पीिोन्ितघटस्तिीम । पुस्तक ं चाक्षमालां च वरं चाभयक ं क्रमात ॥ दधतीं संस्मरेण्न्ित्मयमुत्तरा्िायमानिताम । या चण्डी मधुक ै टभाहददैत्मयदलिी या माहहषोन्मूसलिी या धूम्रेक्षणचण्डमुण्डमथिी या रक्तबीजाशिी । शण्क्तिः शु्भनिशु्भदैत्मयदलिी या ससद्धधदात्री परा सा देवी िवकोहटमूनतासहहता मां पातु ववश्वेश्वरी ॥ ध्यािम
  9. 9. ॥ अथ अर्गलास्तोत्रम् ॥ ॐ अस्य श्रीअर्ालास्तोत्रमन्त्रस्य ववष्णुरृवषिः, अिुष्टुप छन्दिः, श्रीमहालक्ष्मीदेवता, श्रीजर्द्बाप्रीतये सप्तशनतपाठाङ्र्त्मवेि जपे ववनियोर्िः । ॐ िमश्चण्ण्डकायै । माक ा ण्डेय उवाच । ॐ जय त्मवं देवव चामुण्डे जय भूतापहाररणण । जय सवार्ते देवव कालरात्रत्र िमोऽस्तु ते ॥ १॥ जयन्ती मङ्र्ला काली भरकाली कपासलिी । दुर्ाा सशवा क्षमा धात्री स्वाहा स्वधा िमोऽस्तु ते ॥ २॥ मधुक ै टभववध्वंसस ववधातृवरदे िमिः । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ३॥ Ar.St श्लोक 01-03
  10. 10. महहषासुरनििाासश भक्तािां सुखदे िमिः । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ४॥ धूम्रिेत्रवधे देवव धमाकामाथादानयनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ५॥ रक्तबीजवधे देवव चण्डमुण्डवविासशनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ६॥ निशु्भशु्भनििाासश त्रैलोक्यशुभदे िमिः । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ७॥ वण्न्दताङ्नियुर्े देवव सवासौभाग्यदानयनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ८॥ अधचन्त्मयरूपचररते सवाशत्रुवविासशनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ९॥ Ar.St श्लोक 04-09
  11. 11. ितेभ्यिः सवादा भक्त्मया चापणे दुररतापहे । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १०॥ स्तुवद्भ्यो भण्क्तपूवं त्मवां चण्ण्डक े व्याधधिासशनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ ११॥ चण्ण्डक े सततं युद्धे जयण्न्त पापिासशनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १२॥ देहह सौभाग्यमारोग्यं देहह देवव परं सुखम । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १३॥ ववधेहह देवव कल्याणं ववधेहह ववपुलां धश्रयम । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १४॥ ववधेहह द्ववषतां िाशं ववधेहह बलमुच्चक ै िः । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १५॥ Ar.St श्लोक 10-15
  12. 12. सुरासुरसशरोरत्मिनिघृष्टचरणेऽण््बक े । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १६॥ ववद्यावन्तं यशस्वन्तं लक्ष्मीवन्तञ्च मां क ु रु । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १७॥ देवव प्रचण्डदोदाण्डदैत्मयदपानिषूहदनि । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १८॥ प्रचण्डदैत्मयदपाघ्िे चण्ण्डक े प्रणताय मे । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ १९॥ चतुभुाजे चतुवाक्त्रसंस्तुते परमेश्वरर । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २०॥ कृ ष्णेि संस्तुते देवव शश्वद्भक्त्मया सदाण््बक े । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २१॥ Ar.St श्लोक 16-21
  13. 13. हहमाचलसुतािाथसंस्तुते परमेश्वरर । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २२॥ इन्राणीपनतसद्भावपूण्जते परमेश्वरर । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २३॥ देवव भक्तजिोद्दामदत्तािन्दोदयेऽण््बक े । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २४॥ भायां मिोरमां देहह मिोवृत्तािुसाररणीम । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २५॥ ताररणण दुर्ासंसारसार्रस्याचलोद्भवे । रूपं देहह जयं देहह यशो देहह द्ववषो जहह ॥ २६॥ इदं स्तोत्रं पहठत्मवा तु महास्तोत्रं पठेन्िरिः । सप्तशतीं समाराध्य वरमाप्िोनत दुलाभम ॥ २७॥ ॥ इनत श्रीमाक ा ण्डेयपुराणे अर्ालास्तोत्रं समाप्तम ॥ Ar.St श्लोक 22-27
  14. 14. अथ कीलकस्तोत्रम ॥ ॐ अस्य श्रीकीलकमन्त्रस्य सशवऋवषिः, अिुष्टुप छन्दिः, श्रीमहासरस्वती देवता, श्रीजर्द्बाप्रीत्मयथं सप्तशतीपाठाङ्र्त्मवेि जपे ववनियोर्िः । ॐ िमश्चण्ण्डकायै । माक ा ण्डेय उवाच । ॐ ववशुद्धज्ञािदेहाय त्रत्रवेदीहदव्यचक्षुषे । श्रेयिःप्राण्प्तनिसमत्ताय िमिः सोमाधाधाररणे ॥ १॥ सवामेतद्ववजािीयान्मन्त्राणामवप कीलकम । सोऽवप क्षेममवाप्िोनत सततं जप्यतत्मपरिः ॥ २॥ ससद्ध्यन्त्मयुच्चाटिादीनि कमााणण सकलान्यवप । एतेि स्तुवतां देवीं स्तोत्रवृन्देि भण्क्ततिः ॥ ३॥ Ki.St श्लोक 01-03
  15. 15. ि मन्त्रो िौषधं तस्य ि ककण्ञ्चदवप ववद्यते । वविा जप्येि ससद्ध्येत्तु सवामुच्चाटिाहदकम ॥ ४॥ समग्राण्यवप सेत्मस्यण्न्त लोकशङ्कासममां हरिः । कृ त्मवा निमन्त्रयामास सवामेवसमदं शुभम ॥ ५॥ स्तोत्रं वै चण्ण्डकायास्तु तच्च र्ुह्यं चकार सिः । समाप्िोनत स पुण्येि तां यथावण्न्िमन्त्रणाम ॥ ६॥ सोऽवप क्षेममवाप्िोनत सवामेव ि संशयिः । कृ ष्णायां वा चतुदाश्यामष्ट्यां वा समाहहतिः ॥ ७॥ ददानत प्रनतर्ृह्णानत िान्यथैषा प्रसीदनत । इत्मथं रूपेण कीलेि महादेवेि कीसलतम ॥ ८॥ यो निष्कीलां ववधायैिां चण्डीं जपनत नित्मयशिः । स ससद्धिः स र्णिः सोऽथ र्न्धवो जायते ध्रुवम ॥ ९॥ ि चैवापाटवं तस्य भयं क्वावप ि जायते । िापमृत्मयुवशं यानत मृते च मोक्षमाप्िुयात ॥ १०॥ Ki.St श्लोक 04-10
  16. 16. ज्ञात्मवा प्रारभ्य क ु वीत ह्यक ु वााणो वविश्यनत । ततो ज्ञात्मवैव स्पूणासमदं प्रारभ्यते बुधैिः ॥ ११॥ सौभाग्याहद च यण्त्मकण्ञ्चद् दृश्यते ललिाजिे । तत्मसवं तत्मप्रसादेि तेि जप्यसमदं शुभम ॥ १२॥ शिैस्तु जप्यमािेऽण्स्मि स्तोत्रे स्पवत्तरुच्चक ै िः । भवत्मयेव समग्रावप ततिः प्रारभ्यमेव तत ॥ १३॥ ऐश्वयं तत्मप्रसादेि सौभाग्यारोग्यमेव च । शत्रुहानििः परो मोक्षिः स्तूयते सा ि ककं जिैिः ॥ १४॥ चण्ण्डकां हृदयेिावप यिः स्मरेत सततं िरिः । हृद्यं काममवाप्िोनत हृहद देवी सदा वसेत ॥ १५॥ अग्रतोऽमुं महादेवकृ तं कीलकवारणम । निष्कीलञ्च तथा कृ त्मवा पहठतव्यं समाहहतैिः ॥ १६॥ ॥ इनत श्रीभर्वत्मयािः कीलकस्तोत्रं समाप्तम ॥ Ki.St श्लोक 11-16
  17. 17. ॥ प्रथमोऽध्यायः ॥
  18. 18. ववनियोर्िः अस्य श्री प्रथमचररत्रस्य । ब्रह्मा ऋवषिः । महाकाली देवता । र्ायत्री छन्दिः । िन्दा शण्क्तिः । रक्तदण्न्तका बीजम । अण्ग्िस्तत्त्वम । ऋग्वेदिः स्वरूपम । श्रीमहाकालीप्रीत्मयथे प्रथमचररत्रजपे ववनियोर्िः ।
  19. 19. । ध्यािम । ॐ खड्र्ं चक्रर्देषुचापपररघाञ्छ ू लं भुशुण्डीं सशरिः शङ्खं सन्दधतीं करैण्स्त्रियिां सवााङ्र्भूषावृताम । यां हन्तुं मधुक ै टभौ जलजभूस्तुष्टाव सुप्ते हरौ िीलाश्मद्युनतमास्यपाददशकां सेवे महाकासलकां ॥ ध्यािम
  20. 20. ॐ ऐं मार् ग ण्डेय उवाच ॥ १॥ सावणणािः सूयातियो यो मिुिः कथ्यतेऽष्टमिः । निशामय तदुत्मपवत्तं ववस्तराद्र्दतो मम ॥ २॥ महामायािुभावेि यथा मन्वन्तराधधपिः । स बभूव महाभार्िः सावणणास्तियो रवेिः ॥ ३॥ स्वारोधचषेऽन्तरे पूवं चैत्रवंशसमुद्भविः । सुरथो िाम राजाभूत्मसमस्ते क्षक्षनतमण्डले ॥ ४॥ तस्य पालयतिः स्यक प्रजािः पुत्रानिवौरसाि । बभूवुिः शत्रवो भूपािः कोलाववध्वंससिस्तदा ॥ ५॥ तस्य तैरभवद् युद्धमनतप्रबलदण्ण्डििः । न्यूिैरवप स तैयुाद्धे कोलाववध्वंसससभण्जातिः ॥ ६॥ Ch 1-श्लोक 001-006
  21. 21. ततिः स्वपुरमायातो निजदेशाधधपोऽभवत । आक्रान्तिः स महाभार्स्तैस्तदा प्रबलाररसभिः ॥ ७॥ अमात्मयैबासलसभदुाष्टैदुाबालस्य दुरात्ममसभिः । कोशो बलं चापहृतं तत्रावप स्वपुरे ततिः ॥ ८॥ ततो मृर्याव्याजेि हृतस्वा्यिः स भूपनतिः । एकाकी हयमारुह्य जर्ाम र्हिं विम ॥ ९॥ स तत्राश्रममराक्षीद्द्ववजवयास्य मेधसिः । प्रशान्तश्वापदाकीणं मुनिसशष्योपशोसभतम ॥ १०॥ तस्थौ कण्ञ्चत्मस कालं च मुनििा तेि सत्मकृ तिः । इतश्चेतश्च ववचरंस्तण्स्मि मुनिवराश्रमे ॥ ११॥ सोऽधचन्तयत्तदा तत्र ममत्मवाकृ ष्टमािसिः । मत्मपूवविः पासलतं पूवं मया हीिं पुरं हह तत ॥ १२॥ Ch 1-श्लोक 007-012
  22. 22. मद्भृत्मयैस्तैरसद्वृत्तैधामातिः पाल्यते ि वा । ि जािे स प्रधािो मे शूरो हस्ती सदामदिः ॥ १३॥ मम वैररवशं यातिः काि भोर्ािुपलप्स्यते । ये ममािुर्ता नित्मयं प्रसादधिभोजिैिः ॥ १४॥ अिुवृवत्तं ध्रुवं तेऽद्य क ु वान्त्मयन्यमहीभृताम । अस्यग्व्ययशीलैस्तैिः क ु वाद्सभिः सततं व्ययम ॥ १५॥ सण्ञ्चतिः सोऽनतदुिःखेि क्षयं कोशो र्समष्यनत । एतच्चान्यच्च सततं धचन्तयामास पाधथाविः ॥ १६॥ तत्र ववप्राश्रमाभ्याशे वैश्यमेक ं ददशा सिः । स पृष्टस्तेि कस्त्मवं भो हेतुश्चार्मिेऽत्र किः ॥ १७॥ सशोक इव कस्मात्त्वं दुमािा इव लक्ष्यसे । इत्मयाकण्या वचस्तस्य भूपतेिः प्रणयोहदतम ॥ १८॥ Ch 1-श्लोक 013-018
  23. 23. प्रत्मयुवाच स तं वैश्यिः प्रश्रयावितो िृपम ॥ १९॥ वैश्य उवाच ॥ २०॥ समाधधिााम वैश्योऽहमुत्मपन्िो धनििां क ु ले ॥ २१॥ पुत्रदारैनिारस्तश्च धिलोभादसाधुसभिः । ववहीिश्च धिैदाारैिः पुत्रैरादाय मे धिम ॥ २२॥ विमभ्यार्तो दुिःखी निरस्तश्चाप्तबन्धुसभिः । सोऽहं ि वेद्सम पुत्राणां क ु शलाक ु शलाण्त्ममकाम ॥ २३॥ प्रवृवत्तं स्वजिािां च दाराणां चात्र संण्स्थतिः । ककं िु तेषां र्ृहे क्षेममक्षेमं ककं िु सा्प्रतम ॥ २४॥ कथं ते ककं िु सद्वृत्ता दुवृात्तािः ककं िु मे सुतािः ॥ २५॥ राजोवाच ॥ २६॥ यैनिारस्तो भवााँल्लुबधैिः पुत्रदाराहदसभधािैिः ॥ २७॥ Ch 1-श्लोक 019-027
  24. 24. तेषु ककं भवतिः स्िेहमिुबध्िानत मािसम ॥ २८॥ वैश्य उवाच ॥ २९॥ एवमेतद्यथा प्राह भवािस्मद्र्तं वचिः ॥ ३०॥ ककं करोसम ि बध्िानत मम निष्ठु रतां मििः । यैिः सन्त्मयज्य वपतृस्िेहं धिलुबधैनिाराकृ तिः ॥ ३१॥ पनतस्वजिहादं च हाहदातेष्वेव मे मििः । ककमेतन्िासभजािासम जािन्िवप महामते ॥ ३२॥ यत्मप्रेमप्रवणं धचत्तं ववर्ुणेष्ववप बन्धुषु । तेषां कृ ते मे नििःश्वासो दौमािस्यं च जायते ॥ ३३॥ करोसम ककं यन्ि मिस्तेष्वप्रीनतषु निष्ठु रम ॥ ३४॥ मार् ग ण्डेय उवाच ॥ ३५॥ ततस्तौ सहहतौ ववप्र तं मुनिं समुपण्स्थतौ ॥ ३६॥ Ch 1-श्लोक 028-036
  25. 25. समाधधिााम वैश्योऽसौ स च पाधथावसत्तमिः । कृ त्मवा तु तौ यथान्यायं यथाहं तेि संववदम ॥ ३७॥ उपववष्टौ कथािः काण्श्चच्चक्रतुववश्यपाधथावौ ॥ ३८॥ राजोवाच ॥ ३९॥ भर्वंस्त्मवामहं प्रष्टुसमच्छा्येक ं वदस्व तत ॥ ४०॥ दुिःखाय यन्मे मिसिः स्वधचत्तायत्ततां वविा । ममत्मवं र्तराज्यस्य राज्याङ्र्ेष्वणखलेष्ववप ॥ ४१॥ जाितोऽवप यथाज्ञस्य ककमेतन्मुनिसत्तम । अयं च निकृ तिः पुत्रैदाारैभृात्मयैस्तथोण्ज्ितिः ॥ ४२॥ स्वजिेि च सन्त्मयक्तस्तेषु हादी तथाप्यनत । एवमेष तथाहं च द्वावप्यत्मयन्तदुिःणखतौ ॥ ४३॥ दृष्टदोषेऽवप ववषये ममत्मवाकृ ष्टमािसौ । तण्त्मकमेतन्महाभार् यन्मोहो ज्ञानििोरवप ॥ ४४॥ Ch 1-श्लोक 037-044
  26. 26. ममास्य च भवत्मयेषा वववेकान्धस्य मूढता ॥ ४५॥ ऋषिरुवाच ॥ ४६॥ ज्ञािमण्स्त समस्तस्य जन्तोववाषयर्ोचरे ॥ ४७॥ ववषयाश्च महाभार् याण्न्त चैवं पृथक्पृथक । हदवान्धािः प्राणणििः क े धचरात्रावन्धास्तथापरे ४८॥ क े धचद्हदवा तथा रात्रौ प्राणणिस्तुल्यदृष्टयिः । ज्ञानििो मिुजािः सत्मयं ककं तु ते ि हह क े वलम ॥ ४९॥ यतो हह ज्ञानिििः सवे पशुपक्षक्षमृर्ादयिः । ज्ञािं च तन्मिुष्याणां यत्तेषां मृर्पक्षक्षणाम ॥ ५०॥ मिुष्याणां च यत्तेषां तुल्यमन्यत्तथोभयोिः । ज्ञािेऽवप सनत पश्यैताि पतङ्र्ाञ्छावचञ्चुषु ॥ ५१॥ कणमोक्षादृताि मोहात्मपीड्यमािािवप क्षुधा । मािुषा मिुजव्याि सासभलाषािः सुताि प्रनत ॥ ५२॥ Ch 1-श्लोक 045-052
  27. 27. लोभात प्रत्मयुपकाराय िन्वेताि ककं ि पश्यसि । तथावप ममतावत्ते मोहर्ते निपानततािः ॥ ५३॥ महामायाप्रभावेण संसारण्स्थनतकाररणा । तन्िात्र ववस्मयिः कायो योर्निरा जर्त्मपतेिः ॥ ५४॥ महामाया हरेश्चैषा तया िम्मोह्यते जर्त । ज्ञानििामवप चेतांसस देवी भर्वती हह सा ॥ ५५॥ बलादाकृ ष्य मोहाय महामाया प्रयच्छतत । तया षविृज्यते ववश्वं जर्देतच्चराचरम ॥ ५६॥ सैषा प्रसन्िा वरदा िृणां भवतत मुक्तये । सा ववद्या परमा मुक्तेहेतुभूता सिातिी ॥ ५७॥ संसारबन्धहेतुश्च सैव [सा एव] सवेश्वरेश्वरी ॥ ५८॥ राजोवाच ॥ ५९॥ भर्वि8 का हह सा देवी महामायेनत यां भवाि ॥ ६०॥ Ch 1-श्लोक 053-060
  28. 28. ब्रवीनत कथमुत्मपन्िा सा कमाास्याश्च ककं द्ववज । यत्मप्रभावा च सा देवी यत्मस्वरूपा यदुद्भवा ॥ ६१॥ तत्मसवं श्रोतुसमच्छासम त्मवत्तो ब्रह्मववदां वर ॥ ६२॥ ऋषिरुवाच ॥ ६३॥ नित्मयैव सा जर्न्मूनतास्तया सवासमदं ततम ॥ ६४॥ तथावप तत्मसमुत्मपवत्तबाहुधा श्रूयतां मम । देवािां कायाससद्ध्यथामाववभावनत सा यदा ॥ ६५॥ उत्मपन्िेनत तदा लोक े सा नित्मयाप्यसभधीयते । योर्निरां यदा ववष्णुजार्त्मयेकाणावीकृ ते ॥ ६६॥ आस्तीया शेषमभजत कल्पान्ते भर्वाि प्रभुिः । तदा द्वावसुरौ घोरौ ववख्यातौ मधुक ै टभौ ॥ ६७॥ ववष्णुकणामलोद्भूतौ हन्तुं ब्रह्माणमुद्यतौ । स िासभकमले ववष्णोिः ण्स्थतो ब्रह्मा प्रजापनतिः ॥ ६८॥ Ch 1-श्लोक 061-068
  29. 29. दृष््वा तावसुरौ चोग्रौ प्रसुप्तं च जिादािम । तुष्टाव योर्निरां तामेकाग्रहृदयिः ण्स्थतिः ॥ ६९॥ ववबोधिाथााय हरेहाररिेत्रकृ तालयाम । ववश्वेश्वरीं जर्द्धात्रीं ण्स्थनतसंहारकाररणीम ॥ ७०॥ निरां भर्वतीं ववष्णोरतुलां तेजसिः प्रभुिः ॥ ७१॥ ब्रह्मोवाच ॥ ७२॥ त्मवं स्वाहा त्मवं स्वधा त्मवं हह वष्कारिः स्वराण्त्ममका ॥ ७३॥ सुधा त्मवमक्षरे नित्मये त्रत्रधा मात्राण्त्ममका ण्स्थता । अधामात्रा ण्स्थता नित्मया यािुच्चायााववशेषतिः ॥ ७४॥ त्मवमेव सन्ध्या साववत्री त्मवं देवव जििी परा । त्मवयैतद्धायाते ववश्वं त्मवयैतत सृज्यते जर्त ॥ ७५॥ त्मवयैतत पाल्यते देवव त्मवमत्मस्यन्ते च सवादा । ववसृष्टौ सृण्ष्टरूपा त्मवं ण्स्थनतरूपा च पालिे ॥ ७६॥ Ch 1-श्लोक 069-076
  30. 30. तथा संहृनतरूपान्ते जर्तोऽस्य जर्न्मये । महाववद्या महामाया महामेधा महास्मृनतिः ॥ ७७॥ महामोहा च भवती महादेवी महेश्वरी । प्रकृ नतस्त्मवं च सवास्य र्ुणत्रयववभावविी ॥ ७८॥ कालरात्रत्रमाहारात्रत्रमोहरात्रत्रश्च दारुणा । त्मवं श्रीस्त्मवमीश्वरी त्मवं ह्रीस्त्मवं बुद्धधबोधलक्षणा ॥ ७९॥ लज्जा पुण्ष्टस्तथा तुण्ष्टस्त्मवं शाण्न्तिः क्षाण्न्तरेव च । खड्धर्िी शूसलिी घोरा र्हदिी चकक्रणी तथा ॥ ८०॥ शङ्णखिी चावपिी बाणभुशुण्डीपररघायुधा । सौ्या सौ्यतराशेषसौ्येभ्यस्त्मवनतसुन्दरी ॥ ८१॥ परापराणां परमा त्मवमेव परमेश्वरी । यच्च ककण्ञ्चत्मक्वधचद्वस्तु सदसद्वाणखलाण्त्ममक े ॥ ८२॥ Ch 1-श्लोक 077-082
  31. 31. तस्य सवास्य या शण्क्तिः सा त्मवं ककं स्तूयिे मया । यया त्मवया जर्त्मरष्टा जर्त्मपात्मयवत्त यो जर्त ॥ ८३॥ सोऽवप निरावशं िीतिः कस्त्मवां स्तोतुसमहेश्वरिः । ववष्णुिः शरीरग्रहणमहमीशाि एव च ॥ ८४॥ काररतास्ते यतोऽतस्त्मवां किः स्तोतुं शण्क्तमाि भवेत । सा त्मवसमत्मथं प्रभावैिः स्वैरुदारैदेवव संस्तुता ॥ ८५॥ मोहयैतौ दुराधषाावसुरौ मधुक ै टभौ । प्रबोधं च जर्त्मस्वामी िीयतामच्युतो लघु ॥ ८६॥ बोधश्च कक्रयतामस्य हन्तुमेतौ महासुरौ ॥ ८७॥ ऋवषरुवाच ॥ ८८॥ एवं स्तुता तदा देवी तामसी तत्र वेधसा ॥ ८९॥ ववष्णोिः प्रबोधिाथााय निहन्तुं मधुक ै टभौ । िेत्रास्यिाससकाबाहुहृदयेभ्यस्तथोरसिः ॥ ९०॥ Ch 1-श्लोक 083-090
  32. 32. निर्ा्य दशािे तस्थौ ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मििः । उत्तस्थौ च जर्न्िाथस्तया मुक्तो जिादाििः ॥ ९१॥ एकाणावेऽहहशयिात्ततिः स ददृशे च तौ । मधुक ै टभौ दुरात्ममािावनतवीयापराक्रमौ ॥ ९२॥ क्रोधरक्तेक्षणावत्तुं ब्रह्माणं जनितोद्यमौ । समुत्मथाय ततस्ताभ्यां युयुधे भर्वाि हररिः ॥ ९३॥ पञ्चवषासहराणण बाहुप्रहरणो ववभुिः । तावप्यनतबलोन्मत्तौ महामायाववमोहहतौ ॥ ९४॥ उक्तवन्तौ वरोऽस्मत्तो वियतासमनत क े शवम ॥ ९५॥ श्रीभर्वािुवाच ॥ ९६॥ भवेतामद्य मे तुष्टौ मम वध्यावुभाववप ॥ ९७॥ ककमन्येि वरेणात्र एतावद्धध वृतं मया ॥ ९८॥ ऋवषरुवाच ॥ ९९॥ Ch 1-श्लोक 091-098
  33. 33. वण्ञ्चताभ्यासमनत तदा सवामापोमयं जर्त ॥ १००॥ ववलोक्य ताभ्यां र्हदतो भर्वाि कमलेक्षणिः । आवां जहह ि यत्रोवी ससललेि पररप्लुता ॥ १०१॥ ऋवषरुवाच ॥ १०२॥ तथेत्मयुक्त्मवा भर्वता शङ्खचक्रर्दाभृता । कृ त्मवा चक्र े ण वै नछन्िे जघिे सशरसी तयोिः ॥ १०३॥ एवमेषा समुत्मपन्िा ब्रह्मणा संस्तुता स्वयम । प्रभावमस्या देव्यास्तु भूयिः शृणु वदासम ते ॥ १०४॥ । ऐं ॐ । ॥ स्वण्स्त श्रीमाक ा ण्डेयपुराणे सावणणाक े मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये मधुक ै टभवधो िाम प्रथमोऽध्यायिः ॥ १॥ Ch 1-श्लोक 099-104
  34. 34. ॥ द्षवतीयोऽध्यायः ॥
  35. 35. ववनियोर्िः अस्य श्री मध्यमचररत्रस्य ववष्णुरृवषिः । श्रीमहालक्ष्मीदेवता । उण्ष्णक छन्दिः । शाक्भरी शण्क्तिः । दुर्ाा बीजम । वायुस्तत्त्वम । यजुवेदिः स्वरूपम । श्रीमहालक्ष्मीप्रीत्मयथे मध्यमचररत्रजपे ववनियोर्िः ।
  36. 36. । ध्यािम । ॐ अक्षरक्परशू र्देषुक ु सलशं पद्मं धिुिः क ु ण्ण्डकां दण्डं शण्क्तमससं च चमा जलजं घण्टां सुराभाजिम । शूलं पाशसुदशािे च दधतीं हस्तैिः प्रवालप्रभां सेवे सैररभमहदािीसमह महालक्ष्मीं सरोजण्स्थताम ॥
  37. 37. Ch2-श्लोक 01-07 ॐ ह्रीं ऋवषरुवाच ॥ १॥ देवासुरमभूद्युद्धं पूणामबदशतं पुरा । महहषेऽसुराणामधधपे देवािां च पुरन्दरे ॥ २॥ तत्रासुरैमाहावीयवदेवसैन्यं पराण्जतम । ण्जत्मवा च सकलाि देवानिन्रोऽभून्महहषासुरिः ॥ ३॥ ततिः पराण्जता देवािः पद्मयोनिं प्रजापनतम । पुरस्कृ त्मय र्तास्तत्र यत्रेशर्रुडध्वजौ ॥ ४॥ यथावृत्तं तयोस्तद्वन्महहषासुरचेण्ष्टतम । त्रत्रदशािः कथयामासुदेवासभभवववस्तरम ॥ ५॥ सूयेन्राग्न्यनिलेन्दूिां यमस्य वरुणस्य च । अन्येषां चाधधकारान्स स्वयमेवाधधनतष्ठनत ॥ ६॥ स्वर्ााण्न्िराकृ तािः सवे तेि देवर्णा भुवव । ववचरण्न्त यथा मत्मयाा महहषेण दुरात्ममिा ॥ ७॥
  38. 38. एतद्विः कधथतं सवाममराररववचेण्ष्टतम । शरणं विः प्रपन्िािः स्मो वधस्तस्य ववधचन्त्मयताम ॥ ८॥ इत्मथं निश्य देवािां वचांसस मधुसूदििः । चकार कोपं श्भुश्च भ्रुक ु टीक ु हटलाििौ ॥ ९॥ ततोऽनतकोपपूणास्य चकक्रणो वदिात्ततिः । निश्चक्राम महत्तेजो ब्रह्मणिः शङ्करस्य च ॥ १०॥ अन्येषां चैव देवािां शक्रादीिां शरीरतिः । निर्ातं सुमहत्तेजस्तच्चैक्यं समर्च्छत ॥ ११॥ अतीव तेजसिः क ू टं ज्वलन्तसमव पवातम । ददृशुस्ते सुरास्तत्र ज्वालाव्याप्तहदर्न्तरम ॥ १२॥ अतुलं तत्र तत्तेजिः सवादेवशरीरजम । एकस्थं तदभून्िारी व्याप्तलोकत्रयं ण्त्मवषा ॥ १३॥ Ch2-श्लोक 08-13
  39. 39. यदभूच्छा्भवं तेजस्तेिाजायत तन्मुखम । या्येि चाभवि क े शा बाहवो ववष्णुतेजसा ॥ १४॥ सौ्येि स्तियोयुाग्मं मध्यं चैन्रेण चाभवत । वारुणेि च जङ्घोरू नित्बस्तेजसा भुविः ॥ १५॥ ब्रह्मणस्तेजसा पादौ तदङ्र्ुल्योऽक ा तेजसा । वसूिां च कराङ्र्ुल्यिः कौबेरेण च िाससका ॥ १६॥ तस्यास्तु दन्तािः स्भूतािः प्राजापत्मयेि तेजसा । ियित्रत्रतयं जज्ञे तथा पावकतेजसा ॥ १७॥ भ्रुवौ च सन्ध्ययोस्तेजिः श्रवणावनिलस्य च । अन्येषां चैव देवािां स्भवस्तेजसां सशवा ॥ १८॥ ततिः समस्तदेवािां तेजोरासशसमुद्भवाम । तां ववलोक्य मुदं प्रापुरमरा महहषाहदातािः । ततो देवा ददुस्तस्यै स्वानि स्वान्यायुधानि च ॥ १९॥ Ch2-श्लोक 14-19
  40. 40. शूलं शूलाद्ववनिष्कृ ष्य ददौ तस्यै वपिाकधृक । चक्र ं च दत्तवाि कृ ष्णिः समुत्मपा्य स्वचक्रतिः ॥ २०॥ शङ्खं च वरुणिः शण्क्तं ददौ तस्यै हुताशििः । मारुतो दत्तवांश्चापं बाणपूणे तथेषुधी ॥ २१॥ वज्रसमन्रिः समुत्मपा्य क ु सलशादमराधधपिः । ददौ तस्यै सहराक्षो घण्टामैरावताद्र्जात ॥ २२॥ कालदण्डाद्यमो दण्डं पाशं चा्बुपनतदादौ । प्रजापनतश्चाक्षमालां ददौ ब्रह्मा कमण्डलुम ॥ २३॥ समस्तरोमक ू पेषु निजरश्मीि हदवाकरिः । कालश्च दत्तवाि खड्र्ं तस्यै चमा च निमालम ॥ २४॥ क्षीरोदश्चामलं हारमजरे च तथा्बरे । चूडामणणं तथा हदव्यं क ु ण्डले कटकानि च ॥ २५॥ Ch2-श्लोक 20-25
  41. 41. अधाचन्रं तथा शुभ्रं क े यूराि सवाबाहुषु । िूपुरौ ववमलौ तद्वद् ग्रैवेयकमिुत्तमम ॥ २६॥ अङ्र्ुलीयकरत्मिानि समस्तास्वङ्र्ुलीषु च । ववश्वकमाा ददौ तस्यै परशुं चानतनिमालम ॥ २७॥ अस्त्राण्यिेकरूपाणण तथाभेद्यं च दंशिम । अ्लािपङ्कजां मालां सशरस्युरसस चापराम ॥ २८॥ अददज्जलधधस्तस्यै पङ्कजं चानतशोभिम । हहमवाि वाहिं ससंहं रत्मिानि ववववधानि च ॥ २९॥ ददावशून्यं सुरया पािपात्रं धिाधधपिः । शेषश्च सवािार्ेशो महामणणववभूवषतम ॥ ३०॥ िार्हारं ददौ तस्यै धत्ते यिः पृधथवीसममाम । अन्यैरवप सुरैदेवी भूषणैरायुधैस्तथा ॥ ३१॥ Ch2-श्लोक 26-31
  42. 42. स्मानिता ििादोच्चैिः सा्टहासं मुहुमुाहुिः । तस्या िादेि घोरेण कृ त्मस्िमापूररतं िभिः ॥ ३२॥ अमायतानतमहता प्रनतशबदो महािभूत । चुक्षुभुिः सकला लोकािः समुराश्च चकण््परे ॥ ३३॥ चचाल वसुधा चेलुिः सकलाश्च महीधरािः । जयेनत देवाश्च मुदा तामूचुिः ससंहवाहहिीम ॥ ३४॥ तुष्टुवुमुाियश्चैिां भण्क्तिम्रात्मममूतायिः । दृष््वा समस्तं सङ्क्षुबधं त्रैलोक्यममरारयिः ॥ ३५॥ सन्िद्धाणखलसैन्यास्ते समुत्तस्थुरुदायुधािः । आिः ककमेतहदनत क्रोधादाभाष्य महहषासुरिः ॥ ३६॥ Ch2-श्लोक 32-36
  43. 43. अभ्यधावत तं शबदमशेषैरसुरैवृातिः । स ददशा ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां ण्त्मवषा ॥ ३७॥ पादाक्रान्त्मया ितभुवं ककरीटोण्ल्लणखता्बराम । क्षोसभताशेषपातालां धिुज्याानििःस्विेि ताम ॥ ३८॥ हदशो भुजसहरेण समन्ताद्व्याप्य संण्स्थताम । ततिः प्रववृते युद्धं तया देव्या सुरद्ववषाम ॥ ३९॥ शस्त्रास्त्रैबाहुधा मुक्तैरादीवपतहदर्न्तरम । महहषासुरसेिािीण्श्चक्षुराख्यो महासुरिः ॥ ४०॥ युयुधे चामरश्चान्यैश्चतुरङ्र्बलाण्न्वतिः । रथािामयुतैिः षड्सभरुदग्राख्यो महासुरिः ॥ ४१॥ अयुध्यतायुतािां च सहरेण महाहिुिः । पञ्चाशद्सभश्च नियुतैरससलोमा महासुरिः ॥ ४२॥ Ch2-श्लोक 37-42
  44. 44. अयुतािां शतैिः षड्सभबााष्कलो युयुधे रणे । र्जवाण्जसहरौघैरिेक ै िः पररवाररतिः ॥ ४३॥ वृतो रथािां को्या च युद्धे तण्स्मन्ियुध्यत । त्रबडालाख्योऽयुतािां च पञ्चाशद्सभरथायुतैिः ॥ ४४॥ युयुधे संयुर्े तत्र रथािां पररवाररतिः । अन्ये च तत्रायुतशो रथिार्हयैवृातािः ॥ ४५॥ युयुधुिः संयुर्े देव्या सह तत्र महासुरािः । कोहटकोहटसहरैस्तु रथािां दण्न्तिां तथा ॥ ४६॥ हयािां च वृतो युद्धे तत्राभून्महहषासुरिः । तोमरैसभाण्न्दपालैश्च शण्क्तसभमुासलैस्तथा ॥ ४७॥ युयुधुिः संयुर्े देव्या खड्र्ैिः परशुप्हटशैिः । क े धचच्च धचक्षक्षपुिः शक्तीिः क े धचत पाशांस्तथापरे ॥ ४८॥ Ch2-श्लोक 43-48
  45. 45. देवीं खड्र्प्रहारैस्तु ते तां हन्तुं प्रचक्रमुिः । सावप देवी ततस्तानि शस्त्राण्यस्त्राणण चण्ण्डका ॥ ४९॥ लीलयैव प्रधचच्छेद निजशस्त्रास्त्रववषाणी । अिायस्ताििा देवी स्तूयमािा सुरवषासभिः ॥ ५०॥ मुमोचासुरदेहेषु शस्त्राण्यस्त्राणण चेश्वरी । सोऽवप क्र ु द्धो धुतसटो देव्या वाहिक े सरी ॥ ५१॥ चचारासुरसैन्येषु विेण्ष्वव हुताशििः । नििःश्वासाि मुमुचे यांश्च युध्यमािा रणेऽण््बका ॥ ५२॥ त एव सद्यिः स्भूता र्णािः शतसहरशिः । युयुधुस्ते परशुसभसभाण्न्दपालाससप्हटशैिः ॥ ५३॥ िाशयन्तोऽसुरर्णाि देवीशक्त्मयुपबृंहहतािः । अवादयन्त पटहाि र्णािः शङ्खांस्तथापरे ॥ ५४॥ Ch2-श्लोक 49-54
  46. 46. मृदङ्र्ांश्च तथैवान्ये तण्स्मि युद्धमहोत्मसवे । ततो देवी त्रत्रशूलेि र्दया शण्क्तवृण्ष्टसभिः ॥ ५५॥ खड्र्ाहदसभश्च शतशो निजघाि महासुराि । पातयामास चैवान्याि घण्टास्विववमोहहताि ॥ ५६॥ असुराि भुवव पाशेि बद्ध्वा चान्यािकषायत । क े धचद् द्ववधाकृ तास्तीक्ष्णैिः खड्र्पातैस्तथापरे ॥ ५७॥ ववपोधथता निपातेि र्दया भुवव शेरते । वेमुश्च क े धचरुधधरं मुसलेि भृशं हतािः ॥ ५८॥ क े धचण्न्िपनतता भूमौ सभन्िािः शूलेि वक्षसस । निरन्तरािः शरौघेण कृ तािः क े धचरणाण्जरे ॥ ५९॥ Ch2-श्लोक 55-59
  47. 47. श्येिािुकाररणिः प्राणाि मुमुचुण्स्त्रदशादािािः । क े षाण्ञ्चद् बाहवण्श्छन्िाण्श्छन्िग्रीवास्तथापरे ॥ ६०॥ सशरांसस पेतुरन्येषामन्ये मध्ये ववदाररतािः । ववण्च्छन्िजङ्घास्त्मवपरे पेतुरुव्यां महासुरािः ॥ ६१॥ एकबाह्वक्षक्षचरणािः क े धचद्देव्या द्ववधाकृ तािः । नछन्िेऽवप चान्ये सशरसस पनततािः पुिरुण्त्मथतािः ॥ ६२॥ कबन्धा युयुधुदेव्या र्ृहीतपरमायुधािः । ििृतुश्चापरे तत्र युद्धे तूयालयाधश्रतािः ॥ ६३॥ कबन्धाण्श्छन्िसशरसिः खड्र्शक्त्मयृण्ष्टपाणयिः । नतष्ठ नतष्ठेनत भाषन्तो देवीमन्ये महासुरािः ॥ ६४॥ Ch2-श्लोक 60-64
  48. 48. पानततै रथिार्ाश्वैरसुरैश्च वसुन्धरा । अर््या साभवत्तत्र यत्राभूत स महारणिः ॥ ६५॥ शोणणतौघा महािद्यिः सद्यस्तत्र प्रसुरुवुिः । मध्ये चासुरसैन्यस्य वारणासुरवाण्जिाम ॥ ६६॥ क्षणेि तन्महासैन्यमसुराणां तथाण््बका । निन्ये क्षयं यथा वण्ह्िस्तृणदारुमहाचयम ॥ ६७॥ स च ससंहो महािादमुत्मसृजि धुतक े सरिः । शरीरेभ्योऽमरारीणामसूनिव ववधचन्वनत ॥ ६८॥ देव्या र्णैश्च तैस्तत्र कृ तं युद्धं तथासुरैिः । यथैषां तुतुषुदेवािः पुष्पवृण्ष्टमुचो हदवव ॥ ६९॥ ॥ स्वस्स्त श्रीमार् ग ण्डेयपुराणे िावर्णगर् े मन्वन्तरे देवीमाहात्मम्ये महहिािुरिैन्यवधो नाम द्षवतीयोऽध्यायः ॥ २॥ Ch2-श्लोक 65-69
  49. 49. ॥ तृतीयोऽध्यायः ॥
  50. 50. ॐ ऋवषरुवाच ॥ १॥ निहन्यमािं तत्मसैन्यमवलोक्य महासुरिः । सेिािीण्श्चक्षुरिः कोपाद्ययौ योद्धुमथाण््बकाम ॥ २॥ स देवीं शरवषेण ववषा समरेऽसुरिः । यथा मेरुधर्रेिः शृङ्र्ं तोयवषेण तोयदिः ॥ ३॥ तस्य नछत्मवा ततो देवी लीलयैव शरोत्मकराि । जघाि तुरर्ान्बाणैयान्तारं चैव वाण्जिाम ॥ ४॥ धचच्छेद च धिुिः सद्यो ध्वजं चानतसमुच्छ ृ तम । ववव्याध चैव र्ात्रेषु नछन्िधन्वािमाशुर्ैिः ॥ ५॥ सण्च्छन्िधन्वा ववरथो हताश्वो हतसारधथिः । अभ्यधावत तां देवीं खड्र्चमाधरोऽसुरिः ॥ ६॥ ससंहमाहत्मय खड्र्ेि तीक्ष्णधारेण मूधानि । आजघाि भुजे सव्ये देवीमप्यनतवेर्वाि ॥ ७॥ Ch-03-श्लोक 01-07
  51. 51. तस्यािः खड्र्ो भुजं प्राप्य पफाल िृपिन्दि । ततो जग्राह शूलं स कोपादरुणलोचििः ॥ ८॥ धचक्षेप च ततस्तत्तु भरकाल्यां महासुरिः । जाज्वल्यमािं तेजोभी रववत्रब्बसमवा्बरात ॥ ९॥ दृष््वा तदापतच्छ ू लं देवी शूलममुञ्चत । तेि तच्छतधा िीतं शूलं स च महासुरिः ॥ १०॥ हते तण्स्मन्महावीये महहषस्य चमूपतौ । आजर्ाम र्जारूढश्चामरण्स्त्रदशादाििः ॥ ११॥ सोऽवप शण्क्तं मुमोचाथ देव्यास्तामण््बका रुतम । हुङ्कारासभहतां भूमौ पातयामास निष्प्रभाम ॥ १२॥ भग्िां शण्क्तं निपनततां दृष््वा क्रोधसमण्न्वतिः । धचक्षेप चामरिः शूलं बाणैस्तदवप साण्च्छित ॥ १३॥ Ch-03-श्लोक 08-13
  52. 52. ततिः ससंहिः समुत्मपत्मय र्जक ु ्भान्तरे ण्स्थतिः । बाहुयुद्धेि युयुधे तेिोच्चैण्स्त्रदशाररणा ॥ १४॥ युध्यमािौ ततस्तौ तु तस्मान्िार्ान्महीं र्तौ । युयुधातेऽनतसंरबधौ प्रहारैरनतदारुणैिः ॥ १५॥ ततो वेर्ात खमुत्मपत्मय निपत्मय च मृर्ाररणा । करप्रहारेण सशरश्चामरस्य पृथक कृ तम ॥ १६॥ उदग्रश्च रणे देव्या सशलावृक्षाहदसभहातिः । दन्तमुण्ष्टतलैश्चैव करालश्च निपानततिः ॥ १७॥ देवी क्र ु द्धा र्दापातैश्चूणायामास चोद्धतम । बाष्कलं सभण्न्दपालेि बाणैस्ताम्रं तथान्धकम ॥ १८॥ उग्रास्यमुग्रवीयं च तथैव च महाहिुम । त्रत्रिेत्रा च त्रत्रशूलेि जघाि परमेश्वरी ॥ १९॥ Ch-03-श्लोक 14-19
  53. 53. त्रबडालस्याससिा कायात पातयामास वै सशरिः । दुधारं दुमुाखं चोभौ शरैनिान्ये यमक्षयम ॥ २०॥ एवं सङ्क्षीयमाणे तु स्वसैन्ये महहषासुरिः । माहहषेण स्वरूपेण त्रासयामास ताि र्णाि ॥ २१॥ कांण्श्चत्तुण्डप्रहारेण खुरक्षेपैस्तथापराि । लाङ्र्ूलताडडतांश्चान्याि शृङ्र्ाभ्यां च ववदाररताि ॥ २२॥ वेर्ेि कांण्श्चदपरान्िादेि भ्रमणेि च । नििःश्वासपविेिान्यान्पातयामास भूतले ॥ २३॥ निपात्मय प्रमथािीकमभ्यधावत सोऽसुरिः । ससंहं हन्तुं महादेव्यािः कोपं चक्र े ततोऽण््बका ॥ २४॥ सोऽवप कोपान्महावीयािः खुरक्षुण्णमहीतलिः । शृङ्र्ाभ्यां पवातािुच्चांण्श्चक्षेप च ििाद च ॥ २५॥ Ch-03-श्लोक 20-25
  54. 54. वेर्भ्रमणववक्षुण्णा मही तस्य व्यशीयात । लाङ्र्ूलेिाहतश्चाण्बधिः प्लावयामास सवातिः ॥ २६॥ धुतशृङ्र्ववसभन्िाश्च खण्डं खण्डं ययुघािािः । श्वासानिलास्तािः शतशो निपेतुिाभसोऽचलािः ॥ २७॥ इनत क्रोधसमाध्मातमापतन्तं महासुरम । दृष््वा सा चण्ण्डका कोपं तद्वधाय तदाकरोत ॥ २८॥ सा क्षक्षप्त्मवा तस्य वै पाशं तं बबन्ध महासुरम । तत्मयाज माहहषं रूपं सोऽवप बद्धो महामृधे ॥ २९॥ ततिः ससंहोऽभवत्मसद्यो यावत्तस्याण््बका सशरिः । नछिवत्त तावत पुरुषिः खड्र्पाणणरदृश्यत ॥ ३०॥ तत एवाशु पुरुषं देवी धचच्छेद सायक ै िः । तं खड्र्चमाणा साधं ततिः सोऽभून्महार्जिः ॥ ३१॥ Ch-03-श्लोक 26-31
  55. 55. करेण च महाससंहं तं चकषा जर्जा च । कषातस्तु करं देवी खड्र्ेि निरकृ न्तत ॥ ३२॥ ततो महासुरो भूयो माहहषं वपुराण्स्थतिः । तथैव क्षोभयामास त्रैलोक्यं सचराचरम ॥ ३३॥ ततिः क्र ु द्धा जर्न्माता चण्ण्डका पािमुत्तमम । पपौ पुििः पुिश्चैव जहासारुणलोचिा ॥ ३४॥ ििदा चासुरिः सोऽवप बलवीयामदोद्धतिः । ववषाणाभ्यां च धचक्षेप चण्ण्डकां प्रनत भूधराि ॥ ३५॥ सा च तान्प्रहहतांस्तेि चूणायन्ती शरोत्मकरैिः । उवाच तं मदोद्धूतमुखरार्ाक ु लाक्षरम ॥ ३६॥ देव्युवाच ॥ ३७॥ र्जा र्जा क्षणं मूढ मधु यावण्त्मपबा्यहम । मया त्मवनय हतेऽत्रैव र्ण्जाष्यन्त्मयाशु देवतािः ॥ ३८॥ Ch-03-श्लोक 32-38
  56. 56. ऋवषरुवाच ॥ ३९॥ एवमुक्त्मवा समुत्मपत्मय सारूढा तं महासुरम । पादेिाक्र्य कण्ठे च शूलेिैिमताडयत ॥ ४०॥ ततिः सोऽवप पदाक्रान्तस्तया निजमुखात्तदा । अधानिष्क्रान्त एवासीद्देव्या वीयेण संवृतिः ॥ ४१॥ अधानिष्क्रान्त एवासौ युध्यमािो महासुरिः । तया महाससिा देव्या सशरण्श्छत्त्वा निपानततिः ॥ ४२॥ ततो हाहाकृ तं सवं दैत्मयसैन्यं ििाश तत । प्रहषं च परं जग्मुिः सकला देवतार्णािः ॥ ४३॥ तुष्टुवुस्तां सुरा देवीं सहहदव्यैमाहवषासभिः । जर्ुर्ान्धवापतयो ििृतुश्चाप्सरोर्णािः ॥ ४४॥ ॥ स्वस्स्त श्रीमार् ग ण्डेयपुराणे िावर्णगर् े मन्वन्तरे देवीमाहात्मम्ये महहिािुरवधो नाम तृतीयोऽध्यायः ॥ ३॥ Ch-03-श्लोक 39-43
  57. 57. ॥ चतुथोऽध्यायः ॥
  58. 58. ॐ ऋवषरुवाच ॥ १॥ शक्रादयिः सुरर्णा निहतेऽनतवीये तण्स्मन्दुरात्ममनि सुराररबले च देव्या । तां तुष्टुवुिः प्रणनतिम्रसशरोधरांसा वाण्ग्भिः प्रहषापुलकोद्र्मचारुदेहािः ॥ २॥ देव्या यया ततसमदं जर्दात्ममशक्त्मया नििःशेषदेवर्णशण्क्तसमूहमूत्मयाा । तामण््बकामणखलदेवमहवषापूज्यां भक्त्मया ितािः स्म ववदधातु शुभानि सा ििः ॥ ३॥ यस्यािः प्रभावमतुलं भर्वाििन्तो ब्रह्मा हरश्च ि हह वक्तुमलं बलं च । सा चण्ण्डकाणखलजर्त्मपररपालिाय िाशाय चाशुभभयस्य मनतं करोतु ॥ ४॥ Ch-04-श्लोक 01-04
  59. 59. या श्रीिः स्वयं सुकृ नतिां भविेष्वलक्ष्मीिः पापात्ममिां कृ तधधयां हृदयेषु बुद्धधिः । श्रद्धा सतां क ु लजिप्रभवस्य लज्जा तां त्मवां ितािः स्म पररपालय देवव ववश्वम ॥ ५॥ ककं वणायाम तव रूपमधचन्त्मयमेतत ककञ्चानतवीयामसुरक्षयकारर भूरर । ककं चाहवेषु चररतानि तवानत यानि सवेषु देव्यसुरदेवर्णाहदक े षु ॥ ६॥ हेतुिः समस्तजर्तां त्रत्रर्ुणावप दोषै- िा ज्ञायसे हररहराहदसभरप्यपारा । सवााश्रयाणखलसमदं जर्दंशभूत- मव्याकृ ता हह परमा प्रकृ नतस्त्मवमाद्या ॥ ७॥ Ch-04-श्लोक 05-07
  60. 60. यस्यािः समस्तसुरता समुदीरणेि तृण्प्तं प्रयानत सकलेषु मखेषु देवव । स्वाहासस वै वपतृर्णस्य च तृण्प्तहेतु- रुच्चायासे त्मवमत एव जिैिः स्वधा च ॥ ८॥ या मुण्क्तहेतुरववधचन्त्मयमहािता त्मवं अभ्यस्यसे सुनियतेण्न्रयतत्त्वसारैिः । मोक्षाधथासभमुानिसभरस्तसमस्तदोषै- ववाद्यासस सा भर्वती परमा हह देवव ॥ ९॥ शबदाण्त्ममका सुववमलग्याजुषां निधाि- मुद्र्ीथर्यपदपाठवतां च सा्िाम । देवव त्रयी भर्वती भवभाविाय वाताासस सवाजर्तां परमानताहन्त्री ॥ १०॥ Ch-04-श्लोक 08-10
  61. 61. मेधासस देवव ववहदताणखलशास्त्रसारा दुर्ाासस दुर्ाभवसार्रिौरसङ्र्ा । श्रीिः क ै टभाररहृदयैककृ ताधधवासा र्ौरी त्मवमेव शसशमौसलकृ तप्रनतष्ठा ॥ ११॥ ईषत्मसहासममलं पररपूणाचन्र- त्रब्बािुकारर किकोत्तमकाण्न्तकान्तम । अत्मयद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथावप वक्त्रं ववलोक्य सहसा महहषासुरेण ॥ १२॥ दृष््वा तु देवव क ु वपतं भ्रुक ु टीकराल- मुद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवव यन्ि सद्यिः । प्राणाि मुमोच महहषस्तदतीव धचत्रं क ै जीव्यते हह क ु वपतान्तकदशािेि ॥ १३॥ Ch-04-श्लोक 11-13
  62. 62. देवव प्रसीद परमा भवती भवाय सद्यो वविाशयसस कोपवती क ु लानि । ववज्ञातमेतदधुिैव यदस्तमेत- न्िीतं बलं सुववपुलं महहषासुरस्य ॥ १४॥ ते स्मता जिपदेषु धिानि तेषां तेषां यशांसस ि च सीदनत बन्धुवर्ािः । धन्यास्त एव निभृतात्ममजभृत्मयदारा येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्िा ॥ १५॥ ध्यााणण देवव सकलानि सदैव कमाा- ण्यत्मयादृतिः प्रनतहदिं सुकृ ती करोनत । स्वर्ं प्रयानत च ततो भवती प्रसादा- ल्लोकत्रयेऽवप फलदा ििु देवव तेि ॥ १६॥ Ch-04-श्लोक 14-16
  63. 63. दुर्े स्मृता हरसस भीनतमशेषजन्तोिः स्वस्थैिः स्मृता मनतमतीव शुभां ददासस । दाररद्र्यदुिःखभयहाररणण का त्मवदन्या सवोपकारकरणाय सदाराधचत्ता ॥ १७॥ एसभहातैजार्दुपैनत सुखं तथैते क ु वान्तु िाम िरकाय धचराय पापम । सङ्ग्राममृत्मयुमधधर््य हदवं प्रयान्तु मत्मवेनत िूिमहहताण्न्वनिहंसस देवव ॥ १८॥ दृष््वैव ककं ि भवती प्रकरोनत भस्म सवाासुरािररषु यत्मप्रहहणोवष शस्त्रम । लोकान्प्रयान्तु ररपवोऽवप हह शस्त्रपूता इत्मथं मनतभावनत तेष्वहहतेषुसाध्वी ॥ १९॥ Ch-04-श्लोक 17-19
  64. 64. खड्र्प्रभानिकरववस्फ ु रणैस्तथोग्रैिः शूलाग्रकाण्न्तनिवहेि दृशोऽसुराणाम । यन्िार्ता ववलयमंशुमहदन्दुखण्ड- योग्याििं तव ववलोकयतां तदेतत ॥ २०॥ दुवृात्तवृत्तशमिं तव देवव शीलं रूपं तथैतदववधचन्त्मयमतुल्यमन्यैिः । वीयं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणां वैररष्ववप प्रकहटतैव दया त्मवयेत्मथम ॥ २१॥ क े िोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य रूपं च शत्रुभयकायानतहारर क ु त्र । धचत्ते कृ पा समरनिष्ठु रता च दृष्टा त्मवय्येव देवव वरदे भुवित्रयेऽवप ॥ २२॥ Ch-04-श्लोक 20-22
  65. 65. त्रैलोक्यमेतदणखलं ररपुिाशिेि त्रातं त्मवया समरमूधानि तेऽवप हत्मवा । िीता हदवं ररपुर्णा भयमप्यपास्तम अस्माकमुन्मदसुराररभवं िमस्ते ॥ २३॥ शूलेि पाहह िो देवव पाहह खड्र्ेि चाण््बक े । घण्टास्विेि ििः पाहह चापज्यानििःस्विेि च ॥ २४॥ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्ण्डक े रक्ष दक्षक्षणे । भ्रामणेिात्ममशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरर ॥ २५॥ सौ्यानि यानि रूपाणण त्रैलोक्ये ववचरण्न्त ते । यानि चात्मयन्तघोराणण तै रक्षास्मांस्तथा भुवम ॥ २६॥ खड्र्शूलर्दादीनि यानि चास्त्रानि तेऽण््बक े । करपल्लवसङ्र्ीनि तैरस्मान्रक्ष सवातिः ॥ २७॥ ऋवषरुवाच ॥ २८॥ Ch-04-श्लोक 23-28
  66. 66. एवं स्तुता सुरैहदाव्यैिः क ु सुमैिान्दिोद्भवैिः । अधचाता जर्तां धात्री तथा र्न्धािुलेपिैिः ॥ २९॥ भक्त्मया समस्तैण्स्त्रदशैहदाव्यैधूापैिः सुधूवपता । प्राह प्रसादसुमुखी समस्ताि प्रणताि सुराि ॥ ३०॥ देव्युवाच ॥ ३१॥ वियतां त्रत्रदशािः सवे यदस्मत्तोऽसभवाण्ञ्छतम ॥ ३२॥ देवा ऊचुिः ॥ ३३॥ भर्वत्मया कृ तं सवं ि ककण्ञ्चदवसशष्यते ॥ ३४॥ यदयं निहतिः शत्रुरस्माक ं महहषासुरिः । यहद चावप वरो देयस्त्मवयास्माक ं महेश्वरर ॥ ३५॥ संस्मृता संस्मृता त्मवं िो हहंसेथािः परमापदिः । यश्च मत्मयािः स्तवैरेसभस्त्मवां स्तोष्यत्मयमलाििे ॥ ३६॥ तस्य ववत्तद्ाधधववभवैधािदाराहदस्पदाम । वृद्धयेऽस्मत्मप्रसन्िा त्मवं भवेथािः सवादाण््बक े ॥ ३७॥ Ch-04-श्लोक 29-37
  67. 67. ऋवषरुवाच ॥ ३८॥ इनत प्रसाहदता देवैजार्तोऽथे तथात्ममििः । तथेत्मयुक्त्मवा भरकाली बभूवान्तहहाता िृप ॥ ३९॥ इत्मयेतत्मकधथतं भूप स्भूता सा यथा पुरा । देवी देवशरीरेभ्यो जर्त्मत्रयहहतैवषणी ॥ ४०॥ पुिश्च र्ौरीदेहात्मसा समुद्भूता यथाभवत । वधाय दुष्टदैत्मयािां तथा शु्भनिशु्भयोिः ॥ ४१॥ रक्षणाय च लोकािां देवािामुपकाररणी । तच्छ ृ णुष्व मयाख्यातं यथावत्मकथयासम ते ॥ ४२॥ । ह्रीं ॐ । ॥ स्वस्स्त श्रीमार् ग ण्डेयपुराणे िावर्णगर् े मन्वन्तरे देवीमाहात्मम्ये शक्राहदस्तुततनागम चतुथोऽध्यायः ॥ ४॥ Ch-04-श्लोक 38-42
  68. 68. ॥ पञ्चमोऽध्यायः ॥
  69. 69. ववनियोर्िः अस्य श्री उत्तरचररत्रस्य रुर ऋवषिः । श्रीमहासरस्वती देवता । अिुष्टुप छन्दिः । भीमा शण्क्तिः । भ्रामरी बीजम । सूयास्तत्त्वम । सामवेदिः स्वरूपम । श्रीमहासरस्वतीप्रीत्मयथे उत्तरचररत्रपाठे ववनियोर्िः ।
  70. 70. ध्यािम घण्टाशूलहलानि शङ्खमुसले चक्र ं धिुिः सायक ं हस्ताबजैदाधतीं घिान्तववलसच्छीतांशुतुल्यप्रभाम । र्ौरीदेहसमुद्भवां त्रत्रजर्तामाधारभूतां महा- पूवाामत्र सरस्वतीमिुभजे शु्भाहददैत्मयाहदािीम ॥
  71. 71. ॐ क्लीं ऋवषरुवाच ॥ १॥ पुरा शु्भनिशु्भाभ्यामसुराभ्यां शचीपतेिः । त्रैलोक्यं यज्ञभार्ाश्च हृता मदबलाश्रयात ॥ २॥ तावेव सूयातां तद्वदधधकारं तथैन्दवम । कौबेरमथ या्यं च चक्राते वरुणस्य च ॥ ३॥ तावेव पविद्ाधधं च चक्रतुवाण्ह्िकमा च । ततो देवा ववनिधूाता भ्रष्टराज्यािः पराण्जतािः ॥ ४॥ हृताधधकाराण्स्त्रदशास्ताभ्यां सवे निराकृ तािः । महासुराभ्यां तां देवीं संस्मरन्त्मयपराण्जताम ॥ ५॥ तयास्माक ं वरो दत्तो यथापत्मसु स्मृताणखलािः । भवतां िाशनयष्यासम तत्मक्षणात्मपरमापदिः ॥ ६॥ इनत कृ त्मवा मनतं देवा हहमवन्तं िर्ेश्वरम । जग्मुस्तत्र ततो देवीं ववष्णुमायां प्रतुष्टुवुिः ॥ ७॥ Ch-05-श्लोक001-007
  72. 72. देवा ऊचुिः ॥ ८॥ िमो देव्यै महादेव्यै सशवायै सततं िमिः । िमिः प्रकृ त्मयै भरायै नियतािः प्रणतािः स्म ताम ॥ ९॥ रौरायै िमो नित्मयायै र्ौयव धात्र्यै िमो िमिः । ज्योत्मस्िायै चेन्दुरूवपण्यै सुखायै सततं िमिः ॥ १०॥ कल्याण्यै प्रणतां वृद्ध्यै ससद्ध्यै क ु मो िमो िमिः । िैरृत्मयै भूभृतां लक्ष््यै शवााण्यै ते िमो िमिः ॥ ११॥ दुर्ाायै दुर्ापारायै सारायै सवाकाररण्यै । ख्यात्मयै तथैव कृ ष्णायै धूम्रायै सततं िमिः ॥ १२॥ अनतसौ्यानतरौरायै ितास्तस्यै िमो िमिः । िमो जर्त्मप्रनतष्ठायै देव्यै कृ त्मयै िमो िमिः ॥ १३॥ या देवी सवाभूतेषु ववष्णुमायेनत शण्बदता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ १४-१६॥ Ch-05-श्लोक008-016
  73. 73. या देवी सवाभूतेषु चेतिेत्मयसभधीयते । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ १७-१९॥ या देवी सवाभूतेषु बुद्धधरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ २०-२२॥ या देवी सवाभूतेषु निरारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ २३-२५॥ या देवी सवाभूतेषु क्षुधारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ २६-२८॥ या देवी सवाभूतेषु छायारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ २९-३१॥ या देवी सवाभूतेषु शण्क्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ३२-३४॥ Ch-05-श्लोक017-034
  74. 74. या देवी सवाभूतेषु तृष्णारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ३५-३७॥ या देवी सवाभूतेषु क्षाण्न्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ३८-४०॥ या देवी सवाभूतेषु जानतरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ४१-४३॥ या देवी सवाभूतेषु लज्जारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ४४-४६॥ या देवी सवाभूतेषु शाण्न्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ४७-४९॥ या देवी सवाभूतेषु श्रद्धारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ५०-५२॥ Ch-05-श्लोक035-052
  75. 75. या देवी सवाभूतेषु काण्न्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ५३-५५॥ या देवी सवाभूतेषु लक्ष्मीरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ५६-५८॥ या देवी सवाभूतेषु वृवत्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ५९-६१॥ या देवी सवाभूतेषु स्मृनतरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ६२-६४॥ या देवी सवाभूतेषु दयारूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ६५-६७॥ या देवी सवाभूतेषु तुण्ष्टरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ६८-७०॥ Ch-05-श्लोक053-070
  76. 76. या देवी सवाभूतेषु मातृरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ७१-७३॥ या देवी सवाभूतेषु भ्राण्न्तरूपेण संण्स्थता । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ७४-७६॥ इण्न्रयाणामधधष्ठात्री भूतािां चाणखलेषु या । भूतेषु सततं तस्यै व्याप्त्मयै देव्यै िमो िमिः ॥ ७७॥ धचनतरूपेण या कृ त्मस्िमेतद् व्याप्य ण्स्थता जर्त । िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमस्तस्यै िमो िमिः ॥ ७८-८०॥ स्तुता सुरैिः पूवामभीष्टसंश्रया- त्तथा सुरेन्रेण हदिेषु सेववता । करोतु सा ििः शुभहेतुरीश्वरी शुभानि भराण्यसभहन्तु चापदिः ॥ ८१॥ Ch-05-श्लोक071-081
  77. 77. या सा्प्रतं चोद्धतदैत्मयतावपतै-रस्मासभरीशा च सुरैिामस्यते । या च स्मृता तत्मक्षणमेव हण्न्त ििः सवाापदो भण्क्तवविम्रमूनतासभिः ॥ ८२॥ ऋवषरुवाच ॥ ८३॥ एवं स्तवासभयुक्तािां देवािां तत्र पावाती । स्िातुमभ्याययौ तोये जाह्िव्या िृपिन्दि ॥ ८४॥ साब्रवीत्ताि सुराि सुभ्रूभावद्सभिः स्तूयतेऽत्र का । शरीरकोशतश्चास्यािः समुद्भूताब्रवीण्च्छवा ॥ ८५॥ स्तोत्रं ममैतण्त्मक्रयते शु्भदैत्मयनिराकृ तैिः । देवैिः समेतैिः समरे निशु्भेि पराण्जतैिः ॥ ८६॥ Ch-05-श्लोक082-086
  78. 78. शरीरकोशाद्यत्तस्यािः पावात्मया नििःसृताण््बका । कौसशकीनत समस्तेषु ततो लोक े षु र्ीयते ॥ ८७॥ तस्यां ववनिर्ातायां तु कृ ष्णाभूत्मसावप पावाती । कासलक े नत समाख्याता हहमाचलकृ ताश्रया ॥ ८८॥ ततोऽण््बकां परं रूपं त्रबभ्राणां सुमिोहरम । ददशा चण्डो मुण्डश्च भृत्मयौ शु्भनिशु्भयोिः ॥ ८९॥ ताभ्यां शु्भाय चाख्याता सातीव सुमिोहरा । काप्यास्ते स्त्री महाराज भासयन्ती हहमाचलम ॥ ९०॥ िैव तादृक क्वधचरूपं दृष्टं क े िधचदुत्तमम । ज्ञायतां काप्यसौ देवी र्ृह्यतां चासुरेश्वर ॥ ९१॥ स्त्रीरत्मिमनतचावाङ्र्ी द्योतयन्ती हदशण्स्त्मवषा । सा तु नतष्ठनत दैत्मयेन्र तां भवाि रष्टुमहानत ॥ ९२॥ Ch-05-श्लोक087-092
  79. 79. यानि रत्मिानि मणयो र्जाश्वादीनि वै प्रभो । त्रैलोक्ये तु समस्तानि सा्प्रतं भाण्न्त ते र्ृहे ॥ ९३॥ ऐरावतिः समािीतो र्जरत्मिं पुरन्दरात । पाररजाततरुश्चायं तथैवोच्चैिःश्रवा हयिः ॥ ९४॥ ववमािं हंससंयुक्तमेतवत्तष्ठनत तेऽङ्र्णे । रत्मिभूतसमहािीतं यदासीद्वेधसोऽद्भुतम ॥ ९५॥ निधधरेष महापद्मिः समािीतो धिेश्वरात । ककञ्जण्ल्किीं ददौ चाण्बधमाालाम्लािपङ्कजाम ॥ ९६॥ छत्रं ते वारुणं र्ेहे काञ्चिरावव नतष्ठनत । तथायं स्यन्दिवरो यिः पुरासीत्मप्रजापतेिः ॥ ९७॥ मृत्मयोरुत्मक्राण्न्तदा िाम शण्क्तरीश त्मवया हृता । पाशिः ससललराजस्य भ्रातुस्तव पररग्रहे ॥ ९८॥ Ch-05-श्लोक093-098
  80. 80. निशु्भस्याण्बधजाताश्च समस्ता रत्मिजातयिः । वण्ह्िरवप ददौ तुभ्यमण्ग्िशौचे च वाससी ॥ ९९॥ एवं दैत्मयेन्र रत्मिानि समस्तान्याहृतानि ते । स्त्रीरत्मिमेषा कल्याणी त्मवया कस्मान्ि र्ृह्यते ॥ १००॥ ऋवषरुवाच ॥ १०१॥ निश्येनत वचिः शु्भिः स तदा चण्डमुण्डयोिः । प्रेषयामास सुग्रीवं दूतं देव्या महासुरम ॥ १०२॥ इनत चेनत च वक्तव्या सा र्त्मवा वचिान्मम । यथा चाभ्येनत स्प्रीत्मया तथा कायं त्मवया लघु ॥ १०३॥ स तत्र र्त्मवा यत्रास्ते शैलोद्देशेऽनतशोभिे । तां च देवीं ततिः प्राह श्लक्ष्णं मधुरया धर्रा ॥ १०४॥ Ch-05-श्लोक099-104
  81. 81. दूत उवाच ॥ १०५॥ देवव दैत्मयेश्वरिः शु्भस्त्रैलोक्ये परमेश्वरिः । दूतोऽहं प्रेवषतस्तेि त्मवत्मसकाशसमहार्तिः ॥ १०६॥ अव्याहताज्ञिः सवाासु यिः सदा देवयोनिषु । निण्जाताणखलदैत्मयाररिः स यदाह शृणुष्व तत ॥ १०७॥ मम त्रैलोक्यमणखलं मम देवा वशािुर्ािः । यज्ञभार्ािहं सवाािुपाश्िासम पृथक पृथक ॥ १०८॥ त्रैलोक्ये वररत्मिानि मम वश्यान्यशेषतिः । तथैव र्जरत्मिं च हृतं देवेन्रवाहिम ॥ १०९॥ क्षीरोदमथिोद्भूतमश्वरत्मिं ममामरैिः । उच्चैिःश्रवससंज्ञं तत्मप्रणणपत्मय समवपातम ॥ ११०॥ यानि चान्यानि देवेषु र्न्धवेषूरर्ेषु च । रत्मिभूतानि भूतानि तानि मय्येव शोभिे ॥ १११॥ Ch-05-श्लोक105-111
  82. 82. स्त्रीरत्मिभूतां त्मवां देवव लोक े मन्यामहे वयम । सा त्मवमस्मािुपार्च्छ यतो रत्मिभुजो वयम ॥ ११२॥ मां वा ममािुजं वावप निशु्भमुरुववक्रमम । भज त्मवं चञ्चलापाङ्धर् रत्मिभूतासस वै यतिः ॥ ११३॥ परमैश्वयामतुलं प्राप्स्यसे मत्मपररग्रहात । एतद्बुद्ध्या समालोच्य मत्मपररग्रहतां िज ॥ ११४॥ ऋवषरुवाच ॥ ११५॥ इत्मयुक्ता सा तदा देवी र््भीरान्तिःण्स्मता जर्ौ । दुर्ाा भर्वती भरा ययेदं धायाते जर्त ॥ ११६॥ देव्युवाच ॥ ११७॥ सत्मयमुक्तं त्मवया िात्र समथ्या ककण्ञ्चत्त्वयोहदतम । त्रैलोक्याधधपनतिः शु्भो निशु्भश्चावप तादृशिः ॥ ११८॥ Ch-05-श्लोक112-118
  83. 83. ककं त्मवत्र यत्मप्रनतज्ञातं समथ्या तण्त्मक्रयते कथम । श्रूयतामल्पबुद्धधत्मवात्मप्रनतज्ञा या कृ ता पुरा ॥ ११९॥ यो मां जयनत सङ्ग्रामे यो मे दपं व्यपोहनत । यो मे प्रनतबलो लोक े स मे भताा भववष्यनत ॥ १२०॥ तदार्च्छतु शु्भोऽत्र निशु्भो वा महाबलिः । मां ण्जत्मवा ककं धचरेणात्र पाणणं र्ृह्णातु मे लघु ॥ १२१॥ दूत उवाच ॥ १२२॥ अवसलप्तासस मैवं त्मवं देवव ब्रूहह ममाग्रतिः । त्रैलोक्ये किः पुमांण्स्तष्ठेदग्रे शु्भनिशु्भयोिः ॥ १२३॥ अन्येषामवप दैत्मयािां सवे देवा ि वै युधध । नतष्ठण्न्त स्मुखे देवव ककं पुििः स्त्री त्मवमेककका ॥ १२४॥ Ch-05-श्लोक119-124

Editor's Notes

  • https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-markandeya-purana/d/doc117155.html
  • https://sanskritdocuments.org/doc_devii/durga700.html
    https://archive.org/details/DeviMahatmyamSwamiJagadiswaranandaSriRamakrishnaMath
  • https://www.youtube.com/watch?v=2BqinNDMBl0
    https://www.youtube.com/watch?v=XJGeFaWSAJo

    https://www.youtube.com/watch?v=JXDnhN-hPT4&list=RDJXDnhN-hPT4&index=1
    Birendra Krishna Bhadra since 1931 till date @ 4 am on mahalaya day
  • ×