Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Proceset adiabatike dhe izohorike

Proceset adiabatike dhe izohorike

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Proceset adiabatike dhe izohorike

  1. 1. 1 Universiteti i Prishtinës Fakulteti i Bujqësisë dhe Veterinarisë Departamenti Teknologji Ushqimore me Bioteknologji Punim seminarik Tema : Procesetadiabatike dhe izohorike Mentori : Mrsc.Ass.Esad Behrami Studentët: Mirsim Tovërlani : Blerim Berila Prishtinë ,2014
  2. 2. 2 Lista e përmbajtjesë 1. Sistemet në termodinamik ……………………………………………………………………………..3 2. Proceset adiabatike në gazin e përsosur…………………………………………………..……………4 3. Ndërrimi adiabatik i gjendjes së gazit të përsosur ekuacioni i parë i Pausoni………………………….5 4. Ekuacioni i dytë i Pausonit………………………………………………………………..…………….6 5. Ekuacioni i tretë i Pausonit……………………………………….……………………………………..6 6.Puna e gazit të mbyllur gjatë procesit adiabatik………………………………………………....7 7. Cikli i Carnotit……………………………………………………………………………….....8 8.Proceset termodinamike…………………………..……………………………………………10 9.Procesi izohorik………………………………………….…………………………………….10 10.Referenca……………………………………………………………………………………..11
  3. 3. 3 Sistemetnë termodinamik Një koncept i rëndësishëm në termodinamikë është “sistemi”. Sistem quajmë një grup elementesh të veçanta që kryejnë një funksion të përbashkët. Sistemi është një regjion i universit nën studim. Sistemi është i ndarë prej pjesës tjetër të universit me kufi, i cili mund të jetë i imagjinuar ose jo, por, i cili me marrëveshje zë një vëllim të përcaktuar (i ka kufijtë e caktuar). Ndryshimet e mundshme në punë, nxehtësi ose shkëmbim të materies mes sistemit dhe rrethinës bëhet rreth këtij kufiri. Dallojm tri sisteme ne termodinamik: 1.sistemi i hapur 2.sistemi i mbyllur 3.sistemi i izolu Sistemet termodinamike mund të jenë të mbyllur (që karakterizohen nga ruajtja emasës) dhe të hapur , që dallohen nga kalimi i masës nëpër kufirin e sistemit aposipërfaqen e kontrollit.Sistemet termodinamike në të cilët proçeset e kryera në tonuk varen apolidhenme kohën quhen stacionar, në të kundërt dallohen edhe proçese jo stacionare.Sisteme termodinamik (trupi i punës) që nuk komunikon nxehtësi me mjedisin e jashtëm (rrethinën) quhet i izoluar termikisht, kur nuk komunikon punë quhet i izoluar mekanikisht.Sistem iqë nuk komunikon asnjë lloj energjie dhe mase me mjedisin rrethues quhet i mbyllur dhe i izoluar
  4. 4. 4 Procesetadiabatike në gazin e përsosur (Ekuacionet e Puasonit) Procesi adiabatik përshkruan ndryshimet në volum ose të presionit të një trupi pa rritje dhe rënie të nxehtësisë , dmth nuk ka ngrohje të sajë. Aplikuar në fenomenet që ndodhin në një sistem termodinamik pa ndonjë transmetimit të nxehtësisë dhe pa humbje të sajë, procesi adiabati është procese që zakonisht ndodh për shkak të ndryshimit të presionit të një gaz. Ndryshimi adiabatik i gjendjës së gazit ideal bëhet kur gazi zgjerohet ose ngjeshët (komprimohet) pa këmbim të nxehtësisë me rrethinën ,pra kur është dQ = 0 Praktikisht, procest adiabatike ralizohen duke u bërë zgjerimi apo ngjeshja e shpejtë të gazit ideal, me ç΄rast nuk mund të bëhet dukshëm këmbimi i nxehtësisë me rrethinën.Parimi i parë i termodinamikës për proceset adiabatike ka trajtën dA= - dU apo A =- ∫ 𝑑𝑈
  5. 5. 5 Në këtë rast gazi kryen punë ndaj forcave të jashtme në sajë të zvogëlimit të energjisë së vet të brendshme. Ndërrimi adiabatik i gjendjes së gazit të përsosur Ndryshimi adiabatik i gjendjes së gazit ideal , përshkruhet me ekuacionet e Pausonit , që rrjedhin duke zbatur parimin e pare të termodinamikës për këtë process, pra, dU=- pdV Kemi pasur këto formula Cv = 𝑖 2 nR dU=CvdT dhe γ = 𝑖 + 2 𝑖 nga të cilat do të jetë nRdT = - γpdV + pdV Me qëllim të eliminimit të parametrit dT nga ky ekuacion ,do të derivojmë ekuacionin e Klaperjonit, pra d (pV) = d (nRT) nga do të jetë pdV +Vdp = nRdT Po të barazohet ky ekuacion dhe ekuacioni i parafundit do të jetë pdV+kpdV=0 apo, pas ndarjes së variablave ,do të kemi 𝑑𝑝 𝑝 + γ 𝑑𝑉 𝑉 = 0 Pas integrimit do të kemi ∫ 𝑑𝑝 𝑝 + 𝛾 ∫ 𝑑𝑉 𝑉 = const Apo Inp + γ InV = const Prej nga është pVγ = const .Ekuacioni i fundit paraqet ekuacionin e parë të Puasonit apo ekuacionin adibatik
  6. 6. 6 Fig.1 Ekuacioni i dytë i Pausonit Ekuacioni i dytë i Puasonit rrjedh nga ekuacioni i parë i tij dhe ekuacioni i Klapejronit , kur nga këto dy ekuacione eleminohet parametri p, pra pVγ = cost dhe pV= nRT prej nga do të jetë 𝑉𝛾 𝑉 = 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡 𝑛𝑅𝑇 apo TV γ − 1 = cost . Ky ekuacion paraqet ekuacionin e dytë të Puasonit Ekuacioni i tretë i Pausonit Ekuacion i tretë i Puasonit rjedh nga ekuacioni i dytë i tij dhe ekuacioni i Klapejronit,kur nga këto dy ekuacione eleminohet parametric V , pra
  7. 7. 7 TV γ − 1 = cost dhe pV= nRT prej nga do të jetë V =𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡 1 1−𝛾⁄ 𝑇1 1−𝛾⁄ apo pV= 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡 1 1−𝛾⁄ 𝑇1 1−𝛾⁄ =nRT Prej nga do të gjejmë A= nRTln 𝑽 𝑽𝟎 Ky ekuacion paraqet ekuacioni e tretë të Puasonit. Puna e gazit të mbyllur gjatë procesit adiabatik Proces adiabatik është ai process termodinamik gjatë të cilit bëhet ndërrimi I gjendjes së gazit ideal pa këmbim e nxehtësisë në mes të sistemit dhe rrethines,pra kur është Q=const . Në qoft se nisemi nga formula për punën e gazit të mbyllur A=∫ 𝑝𝑑𝑉 dhe duke pasur parasysh parimin e pare të termodinamikes , të zbatur në këtë lloj procesi (dQ=0) do të fitohet relacioni dU +pdV=0 apo pdV = -dU duke ditur se është pdV = Da do të kemi dA = -dU Sipas kësaj formule , gazi ideal gjatë procesit adiabatic kryen punë mekanike në saje të zvogëlimit të energjisë së vet të prendshme .Tani puna do të jetë A =∫ −dU = -∫ 𝑐𝑉𝑚𝑑𝑇= 𝑖 2 𝑅 𝑀 m ∫ 𝑑𝑇 𝑇 𝑇0 apo A = 𝑖 2 nRT (T-T0) Meqenëse ndryshimi adiabatik I gjendjesë së gazit ideal në praktik ralizohet me zgjerimin apo ngjeshjen e shpejtë të gazit në cilindrin punues, më lehtë është të përcillet ndryshimi i vëllimit se sa ndryshimi i temperaturës.Për këtë arsye do të gjejmë shprehjn tjetër për punën e gazit në të
  8. 8. 8 cilën nuk figuron temperatura T.Këtë e bëjmë duke shkruar ekuacionin e dytë të Puasonit për dy gjendje. T0 V0 𝐾−1 = 𝑇𝑉 𝐾−1 Prej nga gjendet temperatura T = T0 V0 𝐾−1 /V 𝐾−1 = T0 ( V0 V ) 𝐾−1 Këtë e zavendsojm në formulen për punë , pra A= - 𝒊 𝟐 nR [𝐓 𝟎 ( 𝐕𝟎 𝐕 ) 𝑲−𝟏 − 𝐓 𝟎] Kjo formul sherben për llogaritjen e punës së gazit te procesi adiabatik kur maten vëllimet. Cikli i Carnotit Cikli i Karot-it është një proces i mbyllur termodinamik që paraqitet me qarkun e mbyllur 12341 (në fig 2.) Fig.2
  9. 9. 9 Cikli I karnotit përbëhet nga këto procese termodinamike 1. Procesiizotermik 1,2 2. Procesiadiabatik 2,3 3. Procesiizotermik 3,4 4. Procesiadiabatik 4,1 Procesiizotermik 1,2 Zhvillohet në temperature konstante (T1=const).Nxehtësia Q1 që sillet në sistemin termodinamik tërsishtë hargjohet në punën që e kryn sistemi kundër forcave të jashtme , pra Q1 = A1 =nRTln 𝑉𝑜 𝑉1 Procesi adiabatik 2,3 Ky process zhvillohet me zgjerimin e shpejtë të gazit, kur temperature e tij zbretë T1 në T2 kur gazi kryen punën në saje të ftohjes së tij, pra Aad = - 𝑖 2 nR ( 𝑇1 − 𝑇2) Ku ί është numri i shkallëve të lirisë. Procesi izotermik 3,4 Zhvillohet me ngjeshjen e gazit në temperature konstante ( T2 =const), kur gazi i mbyllur ngjeshët duke investor në të punën e forcave te jashtme që është e barabart me nxehtësinë Q2 , pra : Q2 = A2 = - nRT2ln 𝑉3 𝑉2  Procesi adiabatik 4,1
  10. 10. 10 Zhvillohet duke ngjeshur gazin në menyrë adiabatike kur ai ngrohet duke kalur nga temperature T2 ne temperature filestare T1.Puna e kryer ne gaz do të jetë : Aad = - 𝑖 2 nR ( 𝑇2 − 𝑇1) Puna e deponur në sisetemin termodinamik është e barabart me nxehtësinë Q1 , pra Adep = Q1. Puna e dobishme e sistemit është puan e paraqitur në mes izotermave dhe adiabateve pra Adop = A=Q1-Q2 Pasi shuma e punës së proceseve adiabatike është paras me zero , pasi ato për ka vlera janë të njëjta por me shenja të kundërta . Proceset termodinamike Procesi termodinamik mund të definohet si evulucion, zhvillim energjetik i sistemit termodinamik i cili rrjedh prej gjendjes iniciale apo fillestare tek gjendja përfundimtare. Në mënyrë tipike, secili proces termodinamik ndryshon prej proceseve të tjera, në karakter energjetik, sipas cilit parametër, temperaturës, vëllimit, shtypjes etj, mbahen konstantë. Veç kësaj, është me rëndësi t’i grupojmë këto procese në çifte, në të cilën secila ndryshore e cila mbahet konstant është një antarë i një çifti të konjuguar. Gjashtë proceset termodinamike më të shpeshta janë paraqitur më poshtë: 1) Procesi izobarik ndodh në shtypje konstante 2) Procesi izohorik (izometrik/izovolumetrik) ndodh në vëllim konstant 3) Procesi izotermik ndodh në temperaturë konstante 4) Procesi izotropik ndodh në entropi konstante 5) Procesi izoentalpik ndodh në entalpi konstante 6) Procesi adiabatik ndodh pa humbje dhe marrje/pranim të nxehtësisë Procesi izohorik
  11. 11. 11 Gjatë procesit izohorik (V= cost) me ngrohjen e gazit në cilinder punues do të ngrihet temperature e tij , që do të shkaktojë edhe ngritjen e shtypjes së brendshme të tij , por pasi vëllimi nuk mund të ndryshojë rrjedh se gazi gjatë këtij procesi nuk mund të kryhet punë mekanike , pra do të jetë: A= ∫ 𝑝𝑑𝑉 = 0 Pasi për V=cost është dV=0 .Në këtë rast zmadhohet energjia e brendshme e sistemit. Fig 3. Referencat 1.Dr.Skender H. Skenderi dhe Dr.Rashit Maliqi .Fizika faqe 160-168.Prishtinë 2008.
  12. 12. 12

×