Hyrje ne MakroEkonomi dhe Konceptet Kyqe

25,920 views

Published on

Hyrje ne MakroEkonomi dhe Konceptet Kyqe

Published in: Education
1 Comment
12 Likes
Statistics
Notes
  • cilen politik duhet me perdor per josh investust per me investu ne vend ton ?
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total views
25,920
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2,368
Actions
Shares
0
Downloads
413
Comments
1
Likes
12
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hyrje ne MakroEkonomi dhe Konceptet Kyqe

  1. 1. Makroekonomi a 1 Hyrje dhe konceptet kyçe
  2. 2. Shkurtesat/akronimet <ul><li>GDP; Gross domestic product=Bruto produkti I brendshëm </li></ul><ul><li>GNP: Gross national product: Bruto produkti kombëtar </li></ul><ul><li>NDP: Net domestic produkt: Neto Produkti kombëtar </li></ul><ul><li>CPI: Consumer Price Index (indeksi I cmimeve të konsumit ) </li></ul><ul><li>PPI: Production price index (indeksi I cmimeve të prodhimit) </li></ul><ul><li>C: Consumption (konsumi) </li></ul><ul><li>I: Investment (Invetsimet) </li></ul><ul><li>G: Goveernment sopending(shoenzimet qeveritare) </li></ul><ul><li>NX: Net exports (eksportet neto) </li></ul><ul><li>TR: Transfers (transfertat) </li></ul><ul><li>TA: Taxes (taksat) </li></ul><ul><li>YD: Disposable income (të ardhurat e disponueshme) </li></ul><ul><li>Y: Inocme (të ardhurat) </li></ul><ul><li>AD: Aggregate demand (kërkesa agregate) </li></ul><ul><li>AS: Aggregate supply (oferta agregate) </li></ul>
  3. 3. Cka është ekonomiksi? <ul><li>Shkencë shoqërore që studion zgjedhjet që bëjnë individët, bizneset, qeveritë dhe gjithë shoqëria duke u bazuar në mungesën e të mirave dhe motiveve të tyre. </li></ul><ul><li>Mikroekonomi: pse shumë e më shumë njerëz po blejnë telefona celular?; si ndikon tatimi në shkarkimin e këngëve në shitjen e CD-ve? </li></ul><ul><li>Makroekonomi: pse ekonomia e një vendi ka stagnuar? Pse numri i vendeve të punës dhe prodhimit ka pësuar rënie në një periudhë të caktuar? </li></ul>
  4. 4. Ekonomiksi <ul><li>Ekonomistët përdorin tri mjete: </li></ul><ul><li>Algjebra për të siguruar se logjika është në rregull </li></ul><ul><li>Grafikët për të ndërtuar intuitën, dhe </li></ul><ul><li>Fjalët për të shpjeguar rezultatet </li></ul>
  5. 5. Faktorët përcaktues të prodhimit <ul><li>Në afat të shkurtë (disa vite): ndryshimet në prodhim përcaktohen nga kërkesa </li></ul><ul><li>Në afat të mesëm (një pse dy dekada): ekonomia vie në nivel të prod h imit të përcaktuar nga faktorët e ofertës : kapitali, teknologjia dhe madhësia e fuqisë punëtore </li></ul><ul><li>Në afat të gjatë (gjysëm shekulli ose më shumë): sistemi i edukimit; norma e kursimit dhe roli i qeverisë . </li></ul>
  6. 6. Shkollat e mendimit ekonomik <ul><li>1. Klasike (neoklasike) </li></ul><ul><li>Punëzënia e plotë (nuk egziston papunesi jovullnetare) </li></ul><ul><li>Përdorimi i plotë i resurseve (prodhohet sa deshirohet) </li></ul><ul><li>Tregjet përshtaten </li></ul><ul><li>Ekuilibri i tregut </li></ul><ul><li>Agjentet maksimizojne (marrin vendime optimale) </li></ul><ul><li>Pritjet jane racionale (njerezit kuptojne cfaredo lloj politike shteterore qe perdoret </li></ul><ul><li>Tregjet pastrohen, pagat dhe cmimet pastrohen per te barazuar kerkesen dhe oferten </li></ul>
  7. 7. Shkollat e mendimit ekonomik <ul><li>2. Kejn s ian e (neokejnsiane) </li></ul><ul><li>Mospërdorimi i plotë i resurseve ekonomike dhe ekuilibri ekonomik </li></ul><ul><li>Papunësia </li></ul><ul><li>Tregjet dështojnë </li></ul><ul><li>Trade-off papunësi-inflacion </li></ul><ul><li>Problemet e informacionit </li></ul><ul><li>Kosto e ndryshimit të çmimeve (zvogelimi i pagave ul cilesine e punetoreve) </li></ul>
  8. 8. OBJEKTIVAT KRYESORE MAKROEKONOMIKE DHE MJETET POLITIKE TË REALIZIMIT TË TYRE <ul><li>Objektivat/qellimet </li></ul><ul><ul><li>Rritja ekonomike (pse?) </li></ul></ul><ul><ul><li>Papunesi e ulet (punezenia e plote), dhe </li></ul></ul><ul><ul><li>Inflacion i ulet </li></ul></ul><ul><ul><li>qendrushemeri e cmimeve (dallimi me cmime fikse) </li></ul></ul>
  9. 9. INFLACIONI, RRITJA DHE PAPUNËSIA <ul><li>Pasojat e inflacionit: rën i a e fuqisë konsumuese </li></ul><ul><li>Rritja ekonomike=> rritja e standardit të jetesës </li></ul><ul><li>Rritja për frymë /koke banori si tregues më i përshtatshëm </li></ul><ul><li>Papunësua e lartë=> probleme sociale dhe ekonomike </li></ul>
  10. 10. INFLACIONI, RRITJA DHE PAPUNËSIA <ul><li>Ciklet e biznesit dhe hendeku i prodhimit </li></ul><ul><li>Cikli i biznesit përfaqëson një rritje dhe rënje të aktivitetit ekonomik </li></ul><ul><li>Hendeku i prodhimit=produkti aktual – produkti potencial </li></ul>
  11. 11. LIDHJET MIDIS VARIABLAVE MAKROEKONOMIKE <ul><li>Të gjitha variablat makroekonomike duhet parë si të ndërlidhura </li></ul><ul><li>Rritja ekonomike përcillet: </li></ul><ul><ul><li>me papunësi të ulët dhe </li></ul></ul><ul><ul><li>m e inflacion të lartë </li></ul></ul>
  12. 12. INSTRUMEN TET POLITIKE PER REALIZIMIN E QELLIMEVE EKONOMIKE <ul><li>Mjetet që përdor qeveria për arritjen e objektivave makroekonomike janë: </li></ul><ul><ul><li>Politika fiskale </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Të hyrat dhe të dalat publike </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Politika monetare </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Oferta monetare dhe roli i bankës qëndrore (ndikon ne normat e interesit me ndikim ne konsum, te ardhura, kembim valutor) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Politika e të ardhurave (page cmim, kritikohen) </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Politika mbi pagat dhe </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Politika mbi çmimet </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Politikat e marrëdhënieve ekonomike me botën e jashtme </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Politikat tregtare (ndikon ne NX) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Politikat valutore (fikse dhe fleksibile) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Ko o rdinimi i politikave të brendshme makroekonomike te vendeve te vecanta </li></ul></ul></ul></ul>
  13. 13. INSTRUMEN TET POLITIKE PER REALIZIMIN E QELLIMEVE EKONOMIKE <ul><ul><li>Nje politike mund te realizoj nje qellim por te demtoj qellimin tjeter </li></ul></ul><ul><ul><li>Shembull: </li></ul></ul><ul><ul><li>Ulja e normes doganore? </li></ul></ul>
  14. 14. Problemet kryesore makroekonomike <ul><li>Si të shpjegohet papunësia e lartë? </li></ul><ul><ul><li>Ekzistojnë disa teori për shpjegimin e papunësisë, </li></ul></ul><ul><ul><li>Disa politika për zvogëlimin e saj (ulja e taksave, rritja e shpenzimeve qeveritare, kompenzimi për të papunët ??? , etj.) </li></ul></ul>
  15. 15. PROBLEMET KRYESORE MAKROEKONOMIKE <ul><li>2. Si të shpjegohet inflacioni? </li></ul><ul><ul><li>S hkaktarët </li></ul></ul><ul><li>3. Kush e përcakton rritjen ekonomike? </li></ul><ul><ul><li>Cka është rritja ekonomike? </li></ul></ul><ul><ul><li>Politikat adekuate në rritjen dhe zhvillimin ekonomik (të qëndrueshme) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ndërhyrja apo mosndërhyrja e shtetit në ekonomi </li></ul></ul>
  16. 16. OBJEKTIVAT QEVERITARE QEVERIA QENDRORE Instrumentet e Politikave Makroekonomike Q ë llimet e Politikave Makroekonomike Politika Fiskale Politika Monetare <ul><ul><li>Politika e të Ardhurave </li></ul></ul>Politikat e Marrëdhënieve Ekonomike me Jashtë Politikat Strukturore INFLACIONI UL Ë T PAPUN Ë SIA E UL Ë T <ul><ul><li>RRITJE EKONOMIKE </li></ul></ul>
  17. 17. MATJA E PRODUKTIT TË PËRGJITHSHËM <ul><li>Tregues i aktivitetit ekonomik </li></ul><ul><li>Përdoret për të vlerësuar se a janë arritur objektivat e caktuara </li></ul><ul><li>Përdoret për të bërë krahasime me vendet tjera </li></ul>
  18. 18. MATJA E PRODUKTIT TË PËRGJITHSHËM <ul><li>Mënyrat e matjes së produktit të përgjithshëm </li></ul><ul><li>1. Mënyra e prodhimit: </li></ul><ul><ul><li>Duke mbledhur vlerën e të gjitha produketeve dhe shërbimeve përfundimtare </li></ul></ul><ul><ul><li>Përdoren të gjitha mallrat dhe shërbimet përfundimtare </li></ul></ul><ul><ul><li>Ose përdoret koncepti i vlerës së shtuar </li></ul></ul>Vlera e transak. € për çdo 100 kg Vlera e shtuar, € për çdo 100 kg Fermerët e grurit ia shesin grurin fabrikës së miellit 1000 1000 Fabrikanti i miellit e përpunon grurin në miell dhe ia shet atë prodhuesit të bukës 2100 1100 Prodhuesi i bukës ua shet bukën konsumatorëve 4000 1900 I gjithë procesi i prodhimit 7100 4000
  19. 19. MATJA E PRODUKTIT TË PËRGJITHSHËM <ul><li>Mënyrat e matjes së produktit të përgjithshëm </li></ul><ul><li>2. Mënyra e shpenzimeve: </li></ul><ul><ul><li>Duke mbledhur të gjitha shpenzimet e subjekteve të ndryshme => shpenzimet kombëtare që shërehen si: </li></ul></ul><ul><ul><li>E = C + I + G + NX </li></ul></ul><ul><li>3. Mënyra e të ardhurave </li></ul><ul><ul><li>Duke mbledhur të ardhurat e të gjithë zotëruesve të faktorëve të prodhimit </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kompenzimet e punë toreve (pagat etj.) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Të ardhurat e firmave jo aksionare </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Të ardhurat e individëve nga renta </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Të ardhurat korporative (para taksat) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Interesi neto </li></ul></ul></ul>

×