Kufiri i mundësive të prodhimit

3,609 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,609
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
25
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kufiri i mundësive të prodhimit

  1. 1. Kufiri i Mundësive të Prodhimit <ul><li>Rrallësia është parim fundamental ekonomik, që nënkupton se të </li></ul><ul><li>mirat ekonomike gjithherë mungojn në raport me kërkesat e </li></ul><ul><li>konsumatorëve . </li></ul><ul><li>Ligji i rrallësisë (mangësisë) në teorin ekonomike, është mjaft i </li></ul><ul><li>rëndësishëm, nga se gjetja e mënyrave më të mira të përdorimit </li></ul><ul><li>të resurseve të rralla është një detyrë shumë e rëndësishme . </li></ul><ul><li>• Rrallësia determinon zgjedhjen që paraqet një proces të </li></ul><ul><li>seleksionimit të alternative të mundshme . Po ashtu, zgjedhja </li></ul><ul><li>është një seleksionim i mundësive të kufizuara (alernative) . </li></ul>
  2. 2. <ul><li>• Pamundëisa që një vend të prodhojë të gjitha të mirat dhe </li></ul><ul><li>shërbimet e nevojshme në literaturën bashkëkohore ekonomik </li></ul><ul><li>quhet kufiri i mundësive të prodhimit . </li></ul><ul><li>• Kufiri i mundësive të prodhimit shpreh kombinime të mallrave </li></ul><ul><li>dhe shërbimeve, që mund të prodhojë një vend gjatë një </li></ul><ul><li>periudhë të dhën kohe, duke u mbështetur në parimet e ekonomis </li></ul>
  3. 3. Kostoja Oportune <ul><li>Kostoja oportune paraqet heqjen dorë të sasisë së prodhimit të </li></ul><ul><li>një malli për të rritur sasinë e prodhimit të mallit tjetër . </li></ul>
  4. 4. Ndikimi i Sistemit Ekonomik-Shoqëror në Zhvillimin Ekonomik <ul><li>Burimet ekonomike (tokë, fuqi punëtore, kapital dhe teknologji </li></ul><ul><li>janë të rralla dhe, pavarësisht se sa shumë kemi, vazhdojm të </li></ul><ul><li>përballemi me pakicën e tyre . </li></ul><ul><li>• Sistemi ekonomik i çdo vendi të veçantë varet në parim nga </li></ul><ul><li>Faktorët vijues : </li></ul><ul><li>• Pronësia e faktorëve të prodhimit </li></ul><ul><li>• Mënyra e alokimit të burimeve </li></ul><ul><li>• Transparenca e politikave ekonomike </li></ul><ul><li>• Vlefshmëria e institucioneve funksioneve </li></ul><ul><li>Këta faktorë ndikojnë thellë në efiçencën e alokimit të burimeve </li></ul>
  5. 5. Sistemi i Ekonomis së Tregut <ul><li>Në sistemin e sipërmarrjes së lirë, aktorët kryesorë janë </li></ul><ul><li>konsumatorët dhe prodhuesit . </li></ul><ul><li>• Bazohet në të drejtën e pronës private, në sistemin e tregtisë së </li></ul><ul><li>lirë, në ndjekjen e interesit vetjak (maksimizimi i fitimit ose i </li></ul><ul><li>pasurisë ) </li></ul><ul><li>• Ekonomia kapitaliste kurorëzon konsumatorin si mbret dhe sistemi </li></ul><ul><li>kujdeset për mirqënien e publikut . </li></ul><ul><li>• Marrdhënie midis sistemit ekonomik dhe biznesit është shumë e </li></ul><ul><li>ngushtë </li></ul>
  6. 6. <ul><li>• Hyrja dhe dalja nga industria duhet të jetë relativisht e lehtë, në </li></ul><ul><li>mënyrë që firmat të futen në tregti ose të dalin prej saj sipas </li></ul><ul><li>dëshirës . </li></ul><ul><li>• Çmimi i produktit duhet të përcaktohet nga kërkesa dhe oferta e </li></ul><ul><li>përgjithshme e tregut dhe as një ofrues i vetëm, nuk duhet të jetë </li></ul><ul><li>në gjendje të ndikojë çmimet . </li></ul>
  7. 7. SISTEMI EKONOMIK I KOMANDUAR OSE I PLANIFIKUAR <ul><li>• Pronësia dhe kontrolli i të gjithë faktorëve të prodhimit janë </li></ul><ul><li>totalisht në duart e qeverisë dhe jo të privateve . </li></ul><ul><li>• Në këtë sistem nuk ekziston koncepti i pronës private dhe qeveria </li></ul><ul><li>vendor plotësisht se çfarë mallrash dhe shërbimesh do të </li></ul><ul><li>prodhohen edhe me çfarë çmimesh do të shiten . </li></ul><ul><li>• Qeveria planifikon prodhimin . </li></ul><ul><li>• Konsumatori pa dyshim nuk është mbreti . </li></ul><ul><li>• Vendet që ndjekin sistemin ekonomik të komanduar në periudhë </li></ul><ul><li>afatgjatë përfundojnë në falimentim </li></ul>
  8. 8. <ul><li>• Mekanizmi i tregut nuk lejohet të veprojë dhe nuk ka nxitje për </li></ul><ul><li>të nxjerrë fitime . </li></ul><ul><li>• Mungesa pothuajse totale e cilësis së mallrave për konsumatorët </li></ul><ul><li>• Konsumatori nuk ka shumë mundësi për mallrat që janë të </li></ul><ul><li>disponueshme për zgjedhje dhe ato janë të cilësis së dobët . </li></ul><ul><li>• Çmimet nuk bazohen në ofertat dhe kërkesën . Ato i vendos </li></ul><ul><li>qeveria . </li></ul><ul><li>• Koncepti i konkurrencës dhe i pronës private nuk ekziston . </li></ul>
  9. 9. <ul><li>• Gjithashtu kemi pamjaftueshmëri të mallrave të tjera, që </li></ul><ul><li>konsumatorët i duan në të vërtetë . </li></ul><ul><li>• Firmat që prodhojnë mallra dhe shërbime në këtë sistem </li></ul><ul><li>drejtohen nga qeveria . Ato quhen ndërmarrje shtetërore . </li></ul><ul><li>• Në thelb, ato janë burokraci inefiçente, punësojnë shumë më </li></ul><ul><li>tepër punëtorë se sa duhen për prodhimin efiçent . </li></ul>
  10. 10. SISTEMI EKONOMIK I P Ë RZIER <ul><li>• Shfaq elemente të të dyja sistemeve, atij kapitalist dhe të </li></ul><ul><li>komanduar . </li></ul><ul><li>• Jo të gjitha ekonomitë e përziera ngjajnë me njëra – tjetrën . </li></ul><ul><li>• Në disa vend ndërmarrjet e sektorit publik (qeveritare ose </li></ul><ul><li>shtetërore ) luan rol më të madh se në vende të tjera . </li></ul><ul><li>• Sa më i madh të jet roli që luajnë ndërmarrjet shtetërore në </li></ul><ul><li>ekonomi, aq më e madhe është perspektiva për infiçencë </li></ul><ul><li>ekonomike . </li></ul>
  11. 11. <ul><li>• Të gjitha ndërmarrjet shtetërore kanë personel të tepërt dhe </li></ul><ul><li>punonjës me rezultate të dobëta . </li></ul><ul><li>• Punëtorët janë pak të motivuar të punojnë shumë dhe me </li></ul><ul><li>efiçencë meqenëse, përgjithësisht, pagat e tyre nuk lidhen me </li></ul><ul><li>produktivitetin . </li></ul><ul><li>• Të gjithë punonjësit paguhen njëlloj dhe, normalisht pagat varen </li></ul><ul><li>nga vjetërsia e punës në agjencinë shtetërore . </li></ul>
  12. 12. EKONOMIT Në TRANZICION <ul><li>Lëvizja nga planifikimi qendror në kapitalizëm (në drejtim të </li></ul><ul><li>ekonomive konkurruese, të orientuara nga tregtia dhe në ekonomi </li></ul><ul><li>me tregti të hapur ) quhet tranzicioni ekonomik . </li></ul><ul><li>• Ekonomistët u referohen vendeve të ish Bashkimit Sovjetik si </li></ul><ul><li>ekonomi në tranzicion, por në vitin 1978 Kina ishte ekonomia e </li></ul><ul><li>parë e madhe që nisi reformat për kalimin nga kontrolli shtetëror </li></ul><ul><li>në kapitalizëm . </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Nëse ekonomit në tranzicion duan të rriten dhe të zhvillohen me </li></ul><ul><li>shpejtësi, ato duhet të garantojnë mjedisin ekonomik, pra </li></ul><ul><li>institucionet që përkrahin të drejtat pronësore shtetin ligjor, </li></ul><ul><li>strukturën e tregut çmimet konkurruese dhe vëmendjen ndaj </li></ul><ul><li>kërkesës së konsumatorit . </li></ul>

×