Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Ortopedik
Yaralanmalara
YaklaĢım

Dr. Mehmet Tatlı
KEAH ACĠL TIP KLĠNĠĞĠ
KAS – ĠSKELET SĠSTEMĠ
KEMĠK
 EKLEM
 LĠGAMENT
 TENDON

TRAVMA ÇEġĠTLERĠ


KIRIK
◦ Kemik doku bütünlüğünün kaybolması


ÇIKIK
◦ Eklem yüzeylerinin birbirinden tamamen
ayrılması


SUBLUKSASYON
◦ Eklem yüzeylerinin kısmi olarak ayrılması


ĠNCĠNME
◦ Kas liflerinde yırtılma


BURKULMA
◦ Ligamentlerin bir ya da birkaçında yırtılma
oluĢması
KEMĠK YARALANMALARIKIRIKLAR
• Yaygın kırıklar
 Sağlıklı kemik dokusunda, ciddi travmalar
sonucu geliĢen kırık tipleri
• Patolojik kırıklar
 Normal Ģartlarda kırık oluĢturması
beklenmeyen travmalar sonucu geliĢen
kırıklardır. Altta; kemik m...
• Stres kırıkları
 Tekrarlayan minör travmalar sonucu geliĢir
 Askerlerde görülen marĢ kırıkları (metatrsal
kırık) en iy...
• Salter tipi kırıklar (epifiz plak kırığı)
 Büyüme çağındaki çocuklarda uzun kemiklerde
yer alan kıkırdak dokudaki epifi...
KIRIK ĠYĠLEġMESĠ


Enflamatuar faz
◦ DolaĢımın bozulması→ nekroz→ lökosit infiltrasyonu→
enflamasyon→sitokin salınımı→neo...
ORTOPEDĠK ACĠLLER- AÇIK
KIRIK
Cilt bütünlüğünün bozulduğu,
yumuĢak doku hasarının da eĢlik ettiği
kırık tipidir
 Cilt büt...
En önemli komplikasyon osteomyelit
 Zamanında ve dikkatlice tedavi
edilmelidir

ÇIKIK VE SUBLUKSASYON


Eklem komĢuluğunda yer alan
nörovasküler dokuların hasar görmesi
riski nedeni ile acil tedavi ger...


Tedavi süresi geciktikçe redüksiyon
zorlaĢır
◦ Çevre yumuĢak dokuda geliĢen ödem, kas
spazmı..



Özellikle kalça ekle...
NOROVASKÜLER YARALANMA




Nörovaskuler travma sözkonusu
ise hasta bir an önce ortopediste
yönlendirilmelidir.
Ne kadar ...
HASTANE ÖNCESĠ
YAKLAġIM
 Atel uygulaması , sabitleme
◦ Ağrıyı azaltır
◦ Hareketi engelleyerek nörovasküler yapıları
korur...


Sahada redüksiyon
◦ Önerilmez
◦ Uzun kemik kırıklarında distalde nabız
alınamaması durumunda uygulanabilir
Atelleme, sabitleme iĢleminde kırık
bölgesinin alt ve üst bölgesindeki
eklemlerin sabitlenmesi gerekir
 Ön kol ve bilek y...
ACĠL SERVĠS
DEĞERLENDĠRMESĠ- AYIRICI
TANI
Öykü
 Fizik muayene
 Görüntüleme

Öykü
◦
◦
◦
◦

Travmanın Ģekli, var olup olmadığı
Travmanın oluĢum mekanizması
Altta yatan kolaylaĢtırıcı faktörler
Diğer d...
mekanizmalar


Tablo 264-1
Fizik muayene
◦ Ġnspeksiyon
 ġiĢlik
 Renk değiĢikliği (morarma, solukluk..)
 Deformite varlığı

◦ Hareket kısıtlılığını...
Nörovasküler değerlendirme


Ekstremite yaralanmalarında periferik
sinirlerin noromotor fonksiyonları kontrol
edilmeli
◦ ...
Nörolojik değerlendirme


ġekil 264-1
DolaĢımın değerlendirilip erken tanı
koyulması nekroz geliĢmine engel olabilir
 Damarsal yapıların yükek risk altında
old...
RADYOLOJĠK
DEĞERLENDĠRME









En önemli tanı unsurlarından biridir
Kırık alanının proksimal ve distalinde yer
ala...
Terminoloji



Açık / kapalı
Lokalizasyon
◦ ġaft, intraartiküler, suprakondiler…








Tipi
Ayrılma
Kısalma; mm ...
264-2 tipi
264-3 ayrılma
264-4 kısalma
264-7 salter harris
ACĠL SERVĠSTE YÖNETĠM
Ağrı ve ödem kontrolü
 Beslenmenin kesilmesi
 Redüksiyon
 Çıkık redüksiyonu
 Açık kırıkların aci...
Ağrı- ödem
Ekstremitenin yükseltilmesi ve soğuk
tatbikatı çoğunlukla yeterli olur
 Saat, yüzük gibi takıların
uzaklaĢtırı...
Beslenmenin kesilmesi


Cerrahi müdahele, anestezi altında
redüksiyon ihtiyacı olabilecek tüm
vakalarda oral alım kesilme...
Kırık redüksiyonu
En önemli etkisi uzun vadede ekstremitenin
normal Ģekil ve fonksiyonun korunmasına
yöneliktir
 Kısa vad...
Açık kırıklarda ilk yaklaĢım
Tetanoz profilaksisi
 Yara bakımı (yıkama, debridman..)
 Antibiyoterapi


◦ ne kadar erken...
ORTOPEDĠ
KONSÜLTASYONU
Kompartman sendromu
 Redükte edilemeyen çıkık olguları
 DolaĢım bozukluğu
 Açık kırıklar
 Cerra...
Atelleme teknikleri





Kullanılan kimyasal su ile reaksiyona
girerek kristalize olur, bu esnada açığa
çıkan ısı cilt ...
KOMPLĠKASYONLAR


Nörolojik defisit
◦ Sinir basısına bağlı geliĢir
◦ Dakikalar, günler ya da haftalar içerisinde düzelebi...


Vasküler hasar
◦ Nabız alınamaması ve ya kapiller dolum süresinin uzaması en
önemli bulgulardır
◦ Acil tedavi gerektiri...


Kompartman sendromu
◦ Travma sonrası dokuda meydana gelen ödem, kanama
gibi durumlar dolaĢımın bozulmasına, sinir basıs...


Geç komlikasyonlar
◦ Yağ embolisi (uzun kemik diafiz
kırıklarında), travmadan sonraki günlerde
görülür
◦ Kaynamama, yanlıĢ kaynama
◦ Eklem sertliği
◦ Travmatik artrit
◦ Avaskuler nekroz


osteomiyelit


TeĢekkür Ederim.



Dr.Mehmet TATLI
KEAH ACĠL TIP
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli

1,320 views

Published on

Published in: Health & Medicine
  • Login to see the comments

Ortopedik travmaya gi̇ri̇ş mehmet tatli

  1. 1. Ortopedik Yaralanmalara YaklaĢım Dr. Mehmet Tatlı KEAH ACĠL TIP KLĠNĠĞĠ
  2. 2. KAS – ĠSKELET SĠSTEMĠ KEMĠK  EKLEM  LĠGAMENT  TENDON 
  3. 3. TRAVMA ÇEġĠTLERĠ  KIRIK ◦ Kemik doku bütünlüğünün kaybolması
  4. 4.  ÇIKIK ◦ Eklem yüzeylerinin birbirinden tamamen ayrılması
  5. 5.  SUBLUKSASYON ◦ Eklem yüzeylerinin kısmi olarak ayrılması
  6. 6.  ĠNCĠNME ◦ Kas liflerinde yırtılma
  7. 7.  BURKULMA ◦ Ligamentlerin bir ya da birkaçında yırtılma oluĢması
  8. 8. KEMĠK YARALANMALARIKIRIKLAR • Yaygın kırıklar  Sağlıklı kemik dokusunda, ciddi travmalar sonucu geliĢen kırık tipleri
  9. 9. • Patolojik kırıklar  Normal Ģartlarda kırık oluĢturması beklenmeyen travmalar sonucu geliĢen kırıklardır. Altta; kemik metastatik tümörleri, kist, ileri derece osteoporoz gibi kolaylaĢtırıcı faktörler yer alır
  10. 10. • Stres kırıkları  Tekrarlayan minör travmalar sonucu geliĢir  Askerlerde görülen marĢ kırıkları (metatrsal kırık) en iyi örnektir  Radyolojik bulgular haftalar sonra geliĢebilir
  11. 11. • Salter tipi kırıklar (epifiz plak kırığı)  Büyüme çağındaki çocuklarda uzun kemiklerde yer alan kıkırdak dokudaki epifiz plağının kırığıdır.  Hasarın dercesine göre büyüme etkilenebilir
  12. 12. KIRIK ĠYĠLEġMESĠ  Enflamatuar faz ◦ DolaĢımın bozulması→ nekroz→ lökosit infiltrasyonu→ enflamasyon→sitokin salınımı→neovaskülarizasyon  Onarım fazı ◦ Granulasyon dokusu→ kallus oluĢumu  Remodeling fazı ◦ Yıllar sürebilir
  13. 13. ORTOPEDĠK ACĠLLER- AÇIK KIRIK Cilt bütünlüğünün bozulduğu, yumuĢak doku hasarının da eĢlik ettiği kırık tipidir  Cilt bütünlüğünü bozan travma ya da, kırılan kemik uçlarının cildi delmesi ile oluĢabilir 
  14. 14. En önemli komplikasyon osteomyelit  Zamanında ve dikkatlice tedavi edilmelidir 
  15. 15. ÇIKIK VE SUBLUKSASYON  Eklem komĢuluğunda yer alan nörovasküler dokuların hasar görmesi riski nedeni ile acil tedavi gerektirir
  16. 16.  Tedavi süresi geciktikçe redüksiyon zorlaĢır ◦ Çevre yumuĢak dokuda geliĢen ödem, kas spazmı..  Özellikle kalça ekleminde görülen çıkıklar beraberinde avasküler nekroz riskini getirir
  17. 17. NOROVASKÜLER YARALANMA   Nörovaskuler travma sözkonusu ise hasta bir an önce ortopediste yönlendirilmelidir. Ne kadar uzun süre nörolojik defisit tedavi edilmezse o kadar çok persiste olur.
  18. 18. HASTANE ÖNCESĠ YAKLAġIM  Atel uygulaması , sabitleme ◦ Ağrıyı azaltır ◦ Hareketi engelleyerek nörovasküler yapıları korur ◦ Kapalı kırıkların açık kırığa dönüĢme riskini azaltır
  19. 19.  Sahada redüksiyon ◦ Önerilmez ◦ Uzun kemik kırıklarında distalde nabız alınamaması durumunda uygulanabilir
  20. 20. Atelleme, sabitleme iĢleminde kırık bölgesinin alt ve üst bölgesindeki eklemlerin sabitlenmesi gerekir  Ön kol ve bilek yaralanmalarında atellemeye ek olarak kolun sargı ile gövdeye asılması faydalıdır  Ayak bileği için yastık üzerinde atelleme yapılabilir  Diz ve diz altındaki yaralanmalarda diz eklemi de sabitlenmelidir  Femoral gövde kırıklarında traksiyon da yapılmalıdır.. 
  21. 21. ACĠL SERVĠS DEĞERLENDĠRMESĠ- AYIRICI TANI Öykü  Fizik muayene  Görüntüleme 
  22. 22. Öykü ◦ ◦ ◦ ◦ Travmanın Ģekli, var olup olmadığı Travmanın oluĢum mekanizması Altta yatan kolaylaĢtırıcı faktörler Diğer durumlar ( kalp hastalığı, antikoagülan kullanımı..)
  23. 23. mekanizmalar  Tablo 264-1
  24. 24. Fizik muayene ◦ Ġnspeksiyon  ġiĢlik  Renk değiĢikliği (morarma, solukluk..)  Deformite varlığı ◦ Hareket kısıtlılığının değerlendirilmesi  Travmanın prokimalinde ve distalindeki eklemde pasif ve aktif eklem hareketleri değerlendirilmeli  Hareketlerde kısıtlılık, istiratte ağrı eklemle iliĢkili kırık ya da çıkık göstergesidir ◦ Palpasyon  Belirgin bir deformite yoksa tanıda büyük önem kazanır  Noktasal hassasiyet aranır
  25. 25. Nörovasküler değerlendirme  Ekstremite yaralanmalarında periferik sinirlerin noromotor fonksiyonları kontrol edilmeli ◦ Üst ekstremitede median, ulnar ve radial sinirler ◦ Omuz öne doğru çıkıklarında aksiller (omuz yan bölgesindeki alanın duysal innervasyonu) ve muskulokutaneöz sinirler (ön kol ekstansör yüz duysal innervasyonu) de değerlendirilmelidir ◦ Alt ekstremite yaralanmalarında ise; safenöz, peronal ve tibial sinirler değerlendirilmelidir
  26. 26. Nörolojik değerlendirme  ġekil 264-1
  27. 27. DolaĢımın değerlendirilip erken tanı koyulması nekroz geliĢmine engel olabilir  Damarsal yapıların yükek risk altında olduğu bazı özel travmalar vardır  ◦ Diz dislokasyonu ◦ Ayak bileği kırıklı çıkığı ◦ Çocuklarda el bileğinde suprakondiler kırık
  28. 28. RADYOLOJĠK DEĞERLENDĠRME      En önemli tanı unsurlarından biridir Kırık alanının proksimal ve distalinde yer alan eklem görüntülemeye dahil edilmelidir Akromioklavikular ayrılma, skafoid kırıkları, omuz arkaya çıkığı, sternoklavikular çıkık özel açılarla çekim gerektirir Çocuklarda özellikle eklem bölgelerinin değerlendirilmesinde epifiz plağının kırık hattından ayrılması için karĢılaĢtırmalı çekim gerekebilir Görüntülemenin normal olması tanıyı ekarte ettirmez
  29. 29. Terminoloji   Açık / kapalı Lokalizasyon ◦ ġaft, intraartiküler, suprakondiler…       Tipi Ayrılma Kısalma; mm ve cm cinsinden ifade edilir Açılanma; yönü ve derecesi belirtilir Rotasyonel deformite; muayene ile değerlendirilir Dislokasyon veya subluksasyona eĢlik eden kırık ◦ Eklem komĢuluğundaki kırıklarda gözlenir  Salter- Harris kırığı; epifiz kırığı
  30. 30. 264-2 tipi
  31. 31. 264-3 ayrılma
  32. 32. 264-4 kısalma
  33. 33. 264-7 salter harris
  34. 34. ACĠL SERVĠSTE YÖNETĠM Ağrı ve ödem kontrolü  Beslenmenin kesilmesi  Redüksiyon  Çıkık redüksiyonu  Açık kırıkların acil müdahelesi 
  35. 35. Ağrı- ödem Ekstremitenin yükseltilmesi ve soğuk tatbikatı çoğunlukla yeterli olur  Saat, yüzük gibi takıların uzaklaĢtırılması gerekir  Hasta istirahat halindeyken ağrısı yoksa analjezik tedavisine gerek olmaz  Diğer yandan manipulasyon ve hareketle oluĢan ağrının tedavisinde narkotik analjezikler bile tek baĢına yeterli olmayabilir 
  36. 36. Beslenmenin kesilmesi  Cerrahi müdahele, anestezi altında redüksiyon ihtiyacı olabilecek tüm vakalarda oral alım kesilmelidir
  37. 37. Kırık redüksiyonu En önemli etkisi uzun vadede ekstremitenin normal Ģekil ve fonksiyonun korunmasına yöneliktir  Kısa vadede ise  ◦ Ağrının azaltılması ◦ Sinir ve damar yapılarına basıncın giderilmesi ◦ Kapalı kırıkların açık kırık haline dönmesinin engellenmesi ◦ Nabız alınamayan ekstremitede dolaĢımın tekrar sağlanması gibi faydaları mevcuttur Uzun kemiklerde Ģaft orta bölgesindeki kırıklarda traksiyon ile düzeltme yapılır Ekleme yaklaĢtıkça redüksiyon zorlaĢır
  38. 38. Açık kırıklarda ilk yaklaĢım Tetanoz profilaksisi  Yara bakımı (yıkama, debridman..)  Antibiyoterapi  ◦ ne kadar erken baĢlanırsa, enfeksiyon riskini o kadar azaltıyor ◦ 1. kuĢak sefalosporin / siprofloksasin ◦ Yara çapı > 10 cm ise aminoglikozit eklenir ◦ Penisilin eklenmesi; toprak veya bitkilerle kontamine olmuĢsa
  39. 39. ORTOPEDĠ KONSÜLTASYONU Kompartman sendromu  Redükte edilemeyen çıkık olguları  DolaĢım bozukluğu  Açık kırıklar  Cerrahi giriĢim gerektiren yaralanmalar durumlarında mutlaka ortopedi değerlendirmesi gerekir 
  40. 40. Atelleme teknikleri    Kullanılan kimyasal su ile reaksiyona girerek kristalize olur, bu esnada açığa çıkan ısı cilt yanıklarına neden olabilir, kullanılan suyun ısısına dikkat edilmelidir. Oda ısısındaki su kullanılabilir. Görülebilir buhar oluĢması suyun fazla sıcak olduğunun göstergesidir Ġrritasyona engel olmak için plaster ve cilt arasına yastık yapılır Ġmmobilizasyonu sağlamak için yeterli uzunlukta olduğuna dikkat edilmeli
  41. 41. KOMPLĠKASYONLAR  Nörolojik defisit ◦ Sinir basısına bağlı geliĢir ◦ Dakikalar, günler ya da haftalar içerisinde düzelebilir ◦ Redüksiyonda gecikilmesi halinde geri dönüĢümsüz hasar olabilir
  42. 42.  Vasküler hasar ◦ Nabız alınamaması ve ya kapiller dolum süresinin uzaması en önemli bulgulardır ◦ Acil tedavi gerektirir ◦ Tibiofemoral çıkıklarda bulgu olsun, olmasın, redüksiyon sonrası popliteal damarların kontrolü için anjiografi yapılması rutin bir iĢlemdir
  43. 43.  Kompartman sendromu ◦ Travma sonrası dokuda meydana gelen ödem, kanama gibi durumlar dolaĢımın bozulmasına, sinir basısına neden olabilir ◦ Acil cerrahi giriĢim gerektirir
  44. 44.  Geç komlikasyonlar ◦ Yağ embolisi (uzun kemik diafiz kırıklarında), travmadan sonraki günlerde görülür
  45. 45. ◦ Kaynamama, yanlıĢ kaynama
  46. 46. ◦ Eklem sertliği
  47. 47. ◦ Travmatik artrit
  48. 48. ◦ Avaskuler nekroz
  49. 49.  osteomiyelit
  50. 50.  TeĢekkür Ederim.  Dr.Mehmet TATLI KEAH ACĠL TIP

×