Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Kerci

  • Login to see the comments

Kerci

  1. 1. Pr of. Dr. Elsa Kone
  2. 2.  Origjina dhe Formimi i Kercit Struktura e kercit Hialin Funksioni dhe vecorite e kercit Klasifikimi Biologjia, regjenerimi, degjenerimi i kercit
  3. 3. Origjina dhe formimi Kerci eshte ind lidhor i specializuar dhe si i tille e merr origjinen nga mezenkima.
  4. 4. Mezenkima diferencim ne sekretimi matriksit formimi i kondroblaste grupeve izogjeneGjate embriogjenezes, qelizat mezenkimalediferencohen ne kondroblaste dhe sekretojnemattriksin jashtqelizor, karakteristik per kercin.(shih me poshte)
  5. 5. kondroblaste Matriks territorial diferencim Grupe izogjene Kondroblstet sintetizojne fije dhe lende themelore Matriksi kercormezenkima
  6. 6. Vater e formimit te kerccit nemezenkime.  Qelizat mezenkimale te diferencuara ne kondroblaste  Vereni pranine e eneve te gjakut
  7. 7. Faktoret qekontrollojnedifrencimin eqelizavemezenkimale nekondrocite:Faktori itranskriptimitSOX-9
  8. 8. Struktura e kercit hialin Kerci perbehet nga 1. qeliza 2. matriksi jashteqelizor (MJQ) Qelizat jane: kondroblaste ose kondrocite (ne vartesi te shkalles se diferencimit) Matriksi jashtqelizor pwrbehet nga: 1. Kolagjeni 2. Proteoglikanet 3. Glikoproteinat specifike dhe adezive Ne periferi kerci kufizohet nga perikondri
  9. 9. Qeliza, fije kolagjeni,proteoglikane
  10. 10. Kondrocitet  perikondrivendosen nehapesira qequhen lakuna.Lenda themelore  Matriksne kontakt melakunen eshteme dense dhequhet kapsul.   kondrocite ne lakuna(shigjeta e kuqe)Matriksi ne afersi te qelizave quhet  Matriksmatriks territorial(shigjeta blu)Matriksi me largqelizave quhetmatriksinterterritorial(shigjeta e zeze)  perikondri
  11. 11. A dri B npe riko atr iks m
  12. 12.  Perbehet nga dy shtresa: Perikondri  Fijore  Qelizore ose kondrogjenike Shtresa fijore eshte ind lidhor fijengjeshur e pasur ne ene gjaku dhe nerva. Shtresa qelizore eshte ILFSH dhe permban mikroqarkullim, kapilare dhe qeliza te padiferencuara te afta te diferencohen ne kondroblaste
  13. 13. Kondroblasti Qelizat E ka origjinen nga qeliza mezenkimale Ka funksion te sintetizoje elementet e matriksit kercor (kolagjenin tip II, proteoglikanet, glukozaminoglikanet, glikoproteinat strukturore). Pasi ka kryer detyren territoriale kthehet ne kondrocit
  14. 14.  Kondroblasti eshte nje qelize aktive ne sinteze Morfologji proteinash dhe glikoproteinash a Ka REP/K te bollshem, Golxhi, vakuola sekretore, mitokondri dhe organele te tjera. Ka granula glikogjeni dhe yndyre ne citoplazem Berthama eshte eukromatinike me nukleole te dukshme, tipike per qelizat aktive ne sinteze proteinash
  15. 15. Kondrociti Quhet kondroblasti qe ka kryer detyren teritoriale gjate formimit te kercit (sintezen e matriksit) Vendoset ne lakuna dhe rrethohet nga matriksi Nuk humbet aftesine mitotike edhe pse eshte qeliza me e diferencuar ne linje. Eshte aktive ne sinteze proteinash dhe ben mitoza duke formuar grupe izogjene tipike ne rritjen intersticiale te kercit
  16. 16. Morfologjia Forme eliptike ose te rrumbullaket Ka granula glikogjeni dhe yndyre ne citoplazem Bie ne sy berthama me nukleolen, REP/K, Golxhi, mitokondre Ben sinteze proteinash, por nuk eshte aq aktive sa kondroblasti
  17. 17. Kondrocite ne lakunaNe preparate histologjike qeliza zakonisht tkurret dhevakuolizohet (tretet glikogjeni dhe yndyra)Kjo pamje krijon imazhin e kapsules dhe te lakunes. Ne tevertete nuk ka hapesire mes matriksit dhe qelizes ne ind.
  18. 18. Elementi fijor Kolagjeni tip Predominon II Ka sasi te vogla kolagjen tip IX, VI dhe X. Nuk formon tufa, por fbrile te holla Ka indeks perthyerje te drites te njejte me lenden themelore per kete aresye nuk duket ne forme fijesh. Lenda themelore e tretur me papain. (kerci mer emrin hialin) Agregatet e kolagjenit tip II duken me ngjyre te zeze. Mikroskopi e polarizuar, ngjyrim me pikrosirius.
  19. 19. Kolagjeni tip II Shoqerohet nga molekula te kolagjenit tip IX
  20. 20.  Glukozaminoglikane  Kondroitin 4 dhe 6 sulfat Lenda themelore  Keratan sulfat Proteoglikane  Agrekan Glikoproteina Strukturore  Kondronektin Ka aftesi te terheqi sasi te medha uji per te absorbuar stresin mekanik sidomos ne artikulacione Matriksi territorial ka me teper lende themelore sesa elemente fijore Eshte PAS+ dhe Metakromatike
  21. 21. matriksi Matriksi kapsular (kapsula) – kol 66 Matriks territoriali Ne afersi te qelizesi Matriks interterritoriali Ne distance nga qelizat
  22. 22. Rritje qe vjen nga Rritja Apozicionale perikondri. e kercitQelizat e shtres se brendshme te perikondrit diferencohen ne kondroblaste dhe sintetizojne matriksin kercorNe kete menyre kerci rritet nga periferia drejt qendres
  23. 23. Rritja vjen nga qendra e Rritja kercit. Kondroblastet proliferojne intersticiale brenda lakunave dhe keshtu rritet numri i tyre. Kondroblastet e reja sinteitozojne matriks jashteqelizor dhe keshtu kerci rritet nga qendra drejt periferise.Qelizat qendrojne ne grupe qe quhen grupe izogjeneGrupet izogjene mund te jene aksiale apo radiale
  24. 24. Grupe izogjene radiale 
  25. 25. KondrocitetMitoza dhe formimi igrupeve izogjene
  26. 26. Grupe izogjene aksiale Grup izogjen radial
  27. 27. Karakteristikat e inditkercor avaskular Eshte ind Ushqehet me difuzjon nga perikondri apo lengu sinovial ne artikulacione Nuk ka nervezim as ene limfatike Ka sasi te medha uji dhe lende themelore e cila e lejon te perballoje stres mekanik pa u deformuar Ka plasticitet te larte, aftesi per te pershtatur formen sipas drejtimit te forces dhe per te rimarre formen fillestare pas deformimit Ka trashesi te kufizuar per shkak te mungeses se vaskularizimit.
  28. 28. Funksionet e kercit Ne jeten embrionale formon maketin mbi te cilin ndertohet kocka (formimi endkondral i kockes) Vesh siperfaqet artikulare (nuk ka perikonder) ku ul forcat e ferkimit mes kockave dhe absorbon shokun gjate stresit mekanik Krijon struktura mbeshtetese per indet e buta Krijon struktura te specializuara si kordat vokale
  29. 29. Klasifikimi i kercitHIALIN ELASTIK FIBROZ
  30. 30. Kerci hialinGjendet ne: Trake dhe bronke Siperfaqet artikulare Ne bashkimin e brinjeve me sternumin Ne skeletin fetal gjate formimit te kockes
  31. 31. Kerci hialin
  32. 32. Kerci Elastik Ka sasi te konsidrueshme fijesh elastike qe ngjyrosen me orsein. Gjendet ne: 1. Majen e hundes 2. Veshin e jashtem 3. Epiglotis 4. Kordat vokale 5. Tubi i Eustakut
  33. 33. Kerci elastikne epiglotis
  34. 34. Kerc elastik
  35. 35. Kerci Fibroz Permban kolajgen tip I dhe eshte shume rezistent. Nuk ka perikonder Gjendet ne:  Simfizen pubike  Disqet intervertebrale  Disqet artikulare te gjurit dhe mandibules  Artikulacionin sternoklavikular  Bashkimin e disa ligamenteve me kockat Kerci fibroz eshte nje ind i ndermjetem mes indit lidhor fijengjeshur dhe kercit hialin. Kondrocitet vendosen shpesh ne grupe izogjene aksiale sipas drejtimit te forces e cila ushtrohet mbi te
  36. 36. Kerc fibroz (fibrokartilago)
  37. 37. Kerc fibroz  Numri i qelizave i vogel.  Vendosja e qelizave ne rradhe njera pas tjetres  Lende jashteqeliz ore e bollshme
  38. 38. Kerci artikular
  39. 39. Kerci artikular•Nuk ka perikonderi•Ka disa zona : • Siperfaqesore • Rezerve • E kalcifikimit
  40. 40.  Demtime te kercit artikular, skaktojne osteoartritin
  41. 41. Biologjia e kercit Per shkak te mungeses se vaskularizimit qelizat jetojne me nje nivel te ulet oksigjenimi Qelizat kane kryesisht metabolizem anaerob qe perfundon me prodhimin e acidit laktik Qelizat ushqehen me difuzjon nepermjet lendes themelore dhe ujit qe ajo permban Kompresimi dhe dekompresimi i kercit ndihmon ne difuzjon Kondrocitet kane receptore per Somatomedinen C e cila e stimuluar nga hormoni i rritjes nxit kondrocitet te proliferojne (rritja e kockave) Hormone qe stimulojne sintezen e matriksit prej kondrocitit jane Testosteroni dhe Tiroksina Hormone qe zvogeleojne sintezen jane Kortizoli dhe Estradioli.
  42. 42. Rigjenerimi i kercit Kerci rigjenerohet me veshtiresi Ne rast frakture, qeliza nga perikondri depertojne ne matriks dhe formojne kondroblaste te reja te cilat sintetizojne matriks te ri. Ne rast se demtimi ehte i madh, formohet nje ind fibroz (cikatriks) prej indi lidhor
  43. 43. Degjenerimi i kercit Kerci degjeneron me kalimin e moshes Menyra kryesore e degjenerimit eshte kalcifikimi Kalcifikimi paraprihet nga hipertrofia e kondrociteve te cilat me pas vdesin Kalcifikimi i kercit hialin eshte nje proces qe ndodh normalisht gjate formimit te kockave ne jeten intraembrionale (shih osteogjeneza) Nje tjeter proces degjenerimi eshte dhe degjenerimi asbestiform Tumoret me origjine nga indi kercor jane kondroma ose kondrosarkoma

×