Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

رنه دکارت ...

316 views

Published on

  • Be the first to like this

رنه دکارت ...

  1. 1. ‫دکارت‬ ‫رنه‬ ‫میالدی‬ ‫هفدهم‬ ‫قرن‬ ‫فیریکدان‬ ‫و‬ ‫ریاضیدان‬ ، ‫فیلسوف‬ ‫بیوگرافی‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫خالصه‬
  2. 2. ‫رنه‬‫دکارت‬31‫مارس‬1596‫در‬‫الهه‬‫فرانسه‬‫به‬‫دنیا‬‫آمد‬‫و‬‫در‬11‫فوریه‬1650‫در‬‫استکهلم‬ ‫سوئد‬‫چشم‬‫از‬‫دنیا‬‫فرو‬‫بست‬.‫او‬‫فیلسوف‬،‫ریاضیدان‬‫و‬‫فیزیکدان‬‫معروف‬‫زمان‬‫خود‬‫بو‬‫د‬‫ول‬‫ی‬‫با‬ ‫این‬‫حال‬‫دکارت‬‫از‬‫جمله‬‫پایه‬‫گذاران‬‫فلسفه‬‫جدید‬‫یا‬‫رنسانس‬‫شناخته‬‫م‬‫ی‬‫شود‬.‫در‬‫بیشتر‬‫متون‬ ‫فلسف‬‫ی‬،‫فالسفه‬‫قرن‬‫هفدهم‬‫و‬‫هجدم‬‫به‬‫دو‬‫گونه‬‫عقل‬‫گرا‬‫و‬‫تجربه‬‫گرا‬‫تقسیم‬‫شده‬‫اند‬.‫ب‬‫ر‬‫این‬‫منوال‬ ‫رنه‬‫دکارت‬‫جز‬‫و‬‫فیلسوفان‬‫مکتب‬‫عقل‬‫گرا‬‫محسوب‬‫م‬‫ی‬‫شود‬. ‫مادرش‬‫در‬‫سیزده‬‫ماهگی‬‫وی‬‫درگذشت‬‫و‬‫پدرش‬‫قاضی‬‫و‬‫مستشار‬‫پارلمان‬‫انگلستان‬‫بود‬. ‫دکارت‬‫در‬‫سال‬۱۶۰۶،‫میالدی‬‫هنگامی‬‫که‬‫پسر‬‫ده‬‫ساله‬‫ای‬‫بود‬،‫وارد‬‫مدرسه‬‫الفلش‬‫شد‬.‫این‬ ‫مدرسه‬‫را‬‫فرقه‬‫یسوعیان‬‫تأسیس‬‫کرده‬‫بودند‬‫و‬‫در‬‫آن‬‫علوم‬‫جدید‬‫را‬‫همراه‬‫با‬‫تعالیم‬‫مسیحیت‬‫ت‬‫دریس‬ ‫کردند‬‫می‬.‫دکارت‬‫طی‬‫هشت‬‫سال‬‫تحصیل‬‫در‬‫این‬‫مدرسه‬،‫ادبیات‬،‫منطق‬،‫اخالق‬،‫ریاضیات‬‫و‬ ‫مابعدالطبیعه‬‫را‬‫فرا‬‫گرفت‬.‫در‬‫سال‬۱۶۱۱‫میالدی‬،‫دکارت‬‫در‬‫یک‬‫جلسه‬‫سخنرانی‬‫تحت‬‫عنوان‬ ‫اکتشاف‬‫چند‬‫سیاره‬‫سرگردان‬‫در‬‫اطراف‬‫مشتری‬،‫از‬‫اکتشافات‬‫گالیله‬‫اطالع‬‫حاصل‬‫کرد‬.‫این‬ ‫سخنرانی‬‫در‬‫روح‬‫او‬‫تأثیر‬‫فراوان‬‫گذاشت‬. ‫پس‬‫از‬‫اتمام‬‫دوره‬‫و‬‫خروج‬‫از‬‫الفلش‬،‫مدتی‬‫به‬‫تحصیل‬‫علم‬‫حقوق‬‫و‬‫پزشکی‬‫مشغول‬‫گردی‬‫د‬،‫اما‬ ‫در‬‫نهایت‬‫تصمیم‬‫گرفت‬‫به‬‫جهانگردی‬‫پرداخته‬‫و‬‫آن‬‫گونه‬‫دانشی‬‫را‬‫که‬‫برای‬‫زندگی‬‫سود‬‫مند‬‫باشد‬ ‫فرا‬‫بگیرد‬.
  3. 3. ‫به‬‫همین‬‫منظور‬‫مدتی‬‫به‬‫خدمت‬‫ارتش‬‫هلند‬‫درآمد‬‫چرا‬‫که‬ ‫فرماندهی‬‫آن‬‫را‬‫ای‬‫شاهزاده‬‫به‬‫نام‬‫موریس‬‫بر‬‫عهده‬‫داشت‬‫که‬ ‫در‬‫فنون‬‫جنگ‬‫و‬‫نیز‬‫فلسفه‬‫و‬‫علوم‬‫مهارتی‬‫به‬‫سزا‬‫داشت‬‫و‬ ‫بسیاری‬‫از‬‫اشراف‬‫فرانسه‬‫دوست‬‫داشتند‬‫تحت‬‫فرمان‬‫او‬‫ف‬‫نون‬ ‫رزمی‬‫را‬‫فرا‬‫بگیرند‬.‫دکارت‬‫در‬‫مدتی‬‫که‬‫در‬‫قشون‬‫ارتش‬ ‫هلند‬‫بود‬‫به‬‫علم‬‫مورد‬‫عالقه‬‫خود‬‫یعنی‬‫ریاضیات‬‫می‬‫پردا‬‫خت‬. ‫در‬‫بهار‬‫سال‬۱۶۱۹‫میالدی‬‫از‬‫هلند‬‫به‬‫دانمارک‬‫و‬‫آلمان‬‫رفت‬‫و‬‫به‬‫خدمت‬‫سرداری‬‫به‬‫نام‬‫ماکسیمیلیان‬‫درآمد‬‫؛‬‫اما‬‫زمستان‬‫فرا‬‫رسید‬‫و‬‫در‬‫دهکده‬‫نویبرگ‬‫در‬ ‫حوالی‬‫رود‬‫دانوب‬،‫بی‬‫دغدغه‬‫خاطر‬‫و‬‫با‬‫فراغت‬‫تمام‬‫به‬‫تحقیق‬‫در‬‫ریاضیات‬‫پرداخت‬‫و‬‫برهان‬‫های‬‫ای‬‫تازه‬‫کشف‬‫کرد‬‫که‬‫بسیار‬‫مهم‬‫و‬‫بدیع‬‫بود‬‫و‬‫در‬ ‫پیشرفت‬‫ریاضیات‬‫تأثیر‬‫به‬‫سزایی‬‫گذاشت‬. ‫پس‬‫از‬،‫مدتی‬‫دکارت‬‫به‬‫فکر‬‫یکی‬‫ساختن‬‫همه‬‫علوم‬‫افتاد‬.‫در‬‫شب‬‫دهم‬‫نوامبر‬۱۶۱۹‫وی‬‫سه‬‫رؤیای‬‫امید‬‫بخش‬‫دید‬‫و‬‫ها‬‫آن‬‫را‬‫چنین‬‫تعبیر‬‫کرد‬‫که‬‫روح‬ ‫حقیقت‬‫او‬‫را‬‫برگزیده‬‫و‬‫از‬‫او‬‫خواسته‬‫تا‬‫همه‬‫‌ها‬‫ش‬‫دان‬‫را‬‫به‬‫صورت‬‫علم‬‫واحدی‬‫درآورد‬. ‫این‬‫رؤیاها‬‫به‬‫قدری‬‫او‬‫را‬‫مشعوف‬‫ساخت‬‫که‬‫نذر‬‫کرد‬‫تا‬‫مقبره‬‫حضرت‬‫مریم‬‫را‬‫در‬‫ایتالیا‬‫زیارت‬‫نماید‬.‫وی‬‫چهار‬‫سال‬‫بعد‬‫به‬‫نذر‬‫خود‬‫وفا‬‫کرد‬.‫از‬۱۶۱۹ ‫به‬،‫بعد‬‫چند‬‫سالی‬‫در‬‫اروپا‬‫به‬‫سیاحت‬‫پرداخت‬‫و‬‫چندسالی‬‫هم‬‫در‬‫پاریس‬‫اقامت‬‫کرد؛‬‫اما‬‫زندگی‬‫در‬‫آنجا‬‫را‬‫که‬‫مزاحم‬‫فراغت‬‫خاطر‬‫خود‬،‫دید‬‫می‬‫نپسندید‬‫و‬ ‫در‬‫سال‬۱۶۲۸‫میالدی‬‫بار‬‫دیگر‬‫به‬‫هلند‬‫بازگشت‬‫و‬‫در‬‫آن‬‫دیار‬‫تا‬‫سال‬۱۶۴۹‫میالدی‬،‫مجرد‬‫تنها‬‫و‬‫دور‬‫از‬‫هرگونه‬‫غوغای‬‫سیاسی‬‫و‬،‫اجتماعی‬‫تمام‬‫اوقات‬ ‫خود‬‫را‬‫صرف‬‫های‬‫پژوهش‬‫علمی‬‫و‬‫فلسفی‬‫نمود‬.‫تحقیقات‬‫وی‬‫بیشتر‬‫تجربه‬‫و‬‫تفکر‬‫شخصی‬‫بود‬‫و‬‫کمتر‬‫از‬‫کتاب‬‫استفاده‬‫کرد‬‫می‬.
  4. 4. ‫در‬‫سپتامبر‬۱۶۴۹‫به‬‫دعوت‬‫کریستین‬‫ملکه‬‫سوئد‬‫برای‬‫تعلیم‬‫فلسفه‬‫به‬‫دربار‬‫وی‬‫در‬‫استکهلم‬‫رفت؛‬‫اما‬‫زمستان‬‫سرد‬‫این‬‫کشور‬‫اسکاندیناوی‬‫از‬‫یک‬‫سو‬‫و‬ ‫ضرورت‬‫سحرخیزی‬‫در‬‫ساعت‬‫پنج‬‫بامداد‬‫برای‬‫تعلیم‬‫ملکه‬‫از‬‫سوی‬،‫دیگر‬‫دکارت‬‫را‬‫که‬‫به‬‫این‬‫نوع‬‫آب‬‫وهوا‬‫و‬‫سحرخیزی‬‫عادت‬،‫نداشت‬‫به‬‫بیماری‬‫الریه‬‫ذات‬ ‫مبتال‬‫ساخت‬. ‫دکارت‬‫از‬‫دانشمندان‬‫و‬‫فیلسوفان‬‫بزرگ‬‫تاریخ‬‫حساب‬‫به‬‫آید‬‫می‬.‫او‬‫قانون‬‫شکست‬‫نور‬‫را‬‫در‬‫علم‬‫فیزیک‬‫کشف‬‫کرد‬‫و‬‫هندسه‬‫تحلیلی‬‫را‬‫در‬‫ریاض‬‫یات‬‫و‬‫هندسه‬‫بنا‬ ‫نهاد‬.‫دکارت‬‫در‬‫آغاز‬‫با‬‫دو‬‫مسئله‬‫اساسی‬‫روبرو‬‫بود‬: ‫معرفت‬‫یقینی‬ ‫دکارت‬‫در‬‫آغاز‬‫جوانی‬‫بسیار‬‫دلبسته‬‫ریاضیات‬‫بود‬.‫این‬‫به‬‫آن‬‫خاطر‬‫بود‬‫که‬‫دید‬‫می‬‫ریاضیات‬‫دارای‬‫نظ‬‫امی‬‫ا‬‫ال‬‫کام‬ ‫یقینی‬‫است‬.‫در‬‫حالی‬‫که‬‫سایر‬‫های‬‫رشته‬‫علمی‬‫و‬‫ا‬‫ا‬‫مخصوص‬‫فلسفه‬‫اینگونه‬‫نیست‬.‫فکر‬‫او‬‫بیشتر‬‫از‬‫ه‬‫ر‬‫چیزی‬ ‫متوجه‬‫فلسفه‬‫بود‬‫زیرا‬‫فلسفه‬‫را‬‫بنیاد‬‫معرفت‬‫بشری‬‫دانست‬‫می‬‫و‬‫اگر‬‫فلسفه‬‫به‬‫یقین‬‫رسید‬‫نمی‬،‫به‬‫هیچ‬‫دانشی‬ ‫شد‬‫نمی‬‫اعتماد‬‫کرد‬. ‫در‬‫آن‬‫زمان‬‫بسیاری‬‫از‬‫اندیشمندان‬‫به‬‫شکاکیت‬‫مطلق‬‫فلسفی‬‫گرویده‬‫بودند‬‫و‬‫گفتند‬‫می‬:‫در‬‫هیچ‬‫موض‬‫وعی‬‫توان‬‫نمی‬ ‫به‬‫یقین‬‫رسید‬.‫دکارت‬‫این‬‫امر‬‫را‬‫قبول‬‫نداشت‬‫و‬‫خواست‬‫می‬‫به‬‫هر‬‫صورتی‬‫که‬‫شده‬‫یقین‬‫را‬‫در‬‫فلسفه‬‫و‬‫دانش‬ ‫داخل‬‫کند‬. ‫به‬‫همین‬‫خاطر‬‫به‬‫این‬‫فکر‬‫افتاد‬‫تا‬‫فلسفه‬‫و‬‫تمام‬‫های‬‫دانش‬‫انسانی‬‫را‬‫به‬‫روشی‬‫ویژه‬‫با‬‫هم‬‫درآمیزد‬‫و‬‫طو‬‫ری‬‫آن‬‫را‬ ‫بنا‬‫کند‬‫که‬‫مانند‬‫ریاضیات‬‫ا‬‫ال‬‫کام‬‫یقینی‬‫باشد‬.
  5. 5. ‫رابطه‬‫جسم‬‫و‬‫روح‬ ‫در‬‫دوره‬‫دکارت‬(‫قرن‬‫هفدهم‬‫میالدی‬)‫فیزیک‬‫و‬‫به‬‫دنبال‬‫آن‬‫مکانیک‬‫تا‬‫حد‬‫زیادی‬ ‫پیشرفت‬‫کرده‬‫بود‬.‫یکی‬‫از‬‫مسائل‬‫عمده‬‫ی‬‫این‬‫فیزیک‬،‫جدید‬‫آن‬‫بود‬‫که‬‫ماهیت‬‫ماد‬‫ه‬ ‫چیست؟‬‫چه‬‫چیزی‬‫باعث‬‫فرایندهای‬‫مادی‬‫و‬‫طبیعی‬‫شود؟‬‫می‬‫چه‬‫چیزی‬‫موجب‬‫شود‬‫می‬ ‫حرکات‬‫و‬‫حوادث‬‫مختلف‬‫طبیعی‬(‫مثل‬‫باریدن‬،‫باران‬‫گردش‬،‫سیارات‬‫روییدن‬‫گیا‬،‫هان‬ ‫زلزله‬‫و‬‫غیره‬)‫اتفاق‬‫بیفتند؟‬ ‫در‬‫آن‬‫زمان‬‫نگرش‬‫مکانیکی‬‫و‬‫مادی‬‫به‬،‫طبیعت‬‫نفوذ‬‫زیادی‬‫بین‬‫مردم‬‫و‬‫دانشمندان‬‫د‬‫اشت‬. ‫در‬‫آن‬‫زمان‬‫نگرش‬‫مکانیکی‬‫و‬‫مادی‬‫به‬،‫طبیعت‬‫نفوذ‬‫زیادی‬‫بین‬‫مردم‬‫و‬‫دانشمندان‬ ‫داشت‬. ‫نگرشی‬‫که‬‫دلیل‬‫همه‬‫حرکات‬‫و‬‫حوادث‬‫جهان‬‫را‬‫در‬‫خود‬‫جهان‬‫و‬‫ماده‬‫آن‬‫می‬،‫دانست‬‫نه‬‫امور‬‫غیر‬‫مادی‬‫و‬‫ماوراء‬‫طبیعت؛‬‫یعنی‬‫گفت‬‫می‬:‫همه‬‫چیز‬‫در‬،‫عالم‬ ‫به‬‫طور‬‫خودکار‬‫و‬‫طبق‬‫قوانین‬‫فیزیکی‬‫کار‬‫کند‬‫می‬. ‫اما‬‫در‬‫اینجا‬‫پرسشی‬‫اساسی‬‫وجود‬‫داشت‬‫که‬‫با‬‫تبیین‬‫مادی‬‫از‬‫طبیعت‬‫جور‬‫در‬‫آمد‬‫نمی‬،‫علت‬‫اعمال‬‫و‬‫حرکات‬‫ما‬‫ها‬‫انسان‬‫چیست؟‬‫این‬‫علت‬‫از‬‫دو‬‫حال‬ ‫خارج‬‫نیست‬.‫یا‬‫جسم‬‫و‬‫بدنمان‬‫است‬‫یا‬‫چیز‬‫دیگری‬‫غیر‬‫از‬‫آن‬.‫ما‬‫به‬‫طور‬‫واضح‬‫درک‬‫کنیم‬‫می‬‫که‬‫جسم‬‫ما‬‫که‬‫ماده‬‫ما‬‫است‬‫تحت‬‫فرمان‬‫ما‬‫قرار‬‫دارد‬‫و‬‫ما‬ ‫خودمان‬‫علت‬‫اعمال‬‫و‬‫رفتارمان‬‫هستیم؛‬‫اما‬‫این‬‫خود‬‫چه‬‫چیزی‬‫است؟‬‫آیا‬‫منظور‬‫از‬‫این‬،‫خود‬‫روح‬‫ما‬‫است؟‬‫اما‬‫روح‬‫انسانی‬‫چیست؟‬‫چه‬‫ای‬‫رابطه‬‫میان‬‫روح‬‫و‬ ‫جسم‬‫انسان‬‫وجود‬‫دارد؟‬‫روح‬‫انسان‬‫به‬‫طور‬‫مسلم‬‫امری‬‫مادی‬‫نیست؛‬‫بنابراین‬‫آیا‬‫امری‬‫غیر‬‫مادی‬‫در‬‫ماده‬‫اثر‬‫گذارد؟‬‫می‬‫این‬‫امر‬‫چگونه‬‫ممکن‬‫است؟‬
  6. 6. ‫این‬‫ها‬‫پرسش‬‫فکر‬‫دکارت‬‫را‬‫به‬‫خود‬‫مشغول‬‫کرده‬‫بود‬.‫بدین‬‫ترتیب‬‫او‬‫دوگانه‬‫انگاری‬‫را‬‫مطرح‬‫نمود‬‫یعنی‬‫روح‬‫و‬‫جسم‬ ‫را‬‫مانند‬‫بعضی‬‫از‬‫فالسفه‬‫یونان‬‫جدا‬‫گرفت‬. ‫از‬‫مهمترین‬‫مطالبی‬‫که‬‫دکارت‬‫تالش‬‫کرده‬‫است‬‫با‬‫استفاده‬‫از‬‫روش‬‫شک‬‫خود‬‫اثبات‬‫برساند‬‫توان‬‫می‬‫به‬‫موارد‬‫زی‬‫ر‬‫اشاره‬ ‫کرد‬: 1.‫خودآگاهی‬ ‫یا‬ ‫خود‬ ‫وجود‬ 2.‫خارج‬ ‫جهان‬ ‫وجود‬ 3.‫خداوند‬ ‫یا‬ ‫صانع‬ ‫وجود‬ ‫وجودخود‌یا‌خود‌آگاهی‬ ‫دکارت‬‫در‬‫ابتدا‬‫برای‬‫دستیابی‬‫به‬‫معرفت‬‫یقینی‬،‫از‬‫خود‬‫پرسید‬:‫آیا‬‫اصل‬‫بنیادینی‬‫وجود‬‫دارد‬‫تا‬‫بتوانیم‬‫تمام‬‫دانش‬‫و‬‫فلسفه‬‫را‬‫بر‬‫آن‬‫بنا‬‫کنیم‬‫و‬‫نتو‬‫ان‬‫در‬‫آن‬ ‫شک‬‫کرد؟‬ ‫راهی‬‫که‬‫برای‬‫این‬‫مقصود‬‫به‬‫نظر‬‫دکارت‬،‫رسید‬‫می‬‫این‬‫بود‬‫که‬‫به‬‫همه‬‫چیز‬‫شک‬‫کند‬.‫او‬‫خواست‬‫می‬‫همه‬‫چیز‬‫را‬‫از‬‫اول‬‫شروع‬‫کند‬‫و‬‫به‬‫همین‬‫خاطر‬‫الز‬‫م‬ ‫دانست‬‫می‬‫که‬‫در‬‫همه‬‫های‬‫دانسته‬‫خود‬(‫اعم‬‫از‬‫محسوسات‬‫و‬‫معقوالت‬‫و‬‫ها‬‫شنیده‬)‫تجدید‬‫نظر‬‫نماید‬. ‫بدین‬‫ترتیب‬‫شک‬‫معروف‬‫خود‬‫را‬‫که‬‫بعدها‬‫به‬‫روش‬‫شک‬‫دکارتی‬‫معروف‬‫شد‬‫آغاز‬‫کرد‬.‫او‬‫این‬‫شک‬‫را‬‫به‬‫همه‬‫چیز‬‫تسری‬‫داد؛‬‫تا‬‫جایی‬‫که‬‫در‬‫وجود‬‫ج‬‫هان‬ ‫خارج‬‫نیز‬‫شک‬‫کرد‬‫و‬‫گفت‬:‫از‬‫کجا‬‫معلوم‬‫که‬‫من‬‫در‬‫خواب‬‫نباشم؟‬ ‫شاید‬‫طور‬‫این‬‫که‬‫من‬‫حس‬‫کنم‬‫می‬‫یا‬‫فکر‬‫نمایم‬‫می‬‫یا‬‫به‬‫من‬،‫اند‬‫گفته‬‫نباشد‬‫و‬‫همه‬‫ها‬‫این‬‫مانند‬‫آنچه‬‫در‬‫عالم‬‫خواب‬‫بر‬‫من‬‫حاضر‬،‫شود‬‫می‬‫خیاالت‬‫محض‬‫باشد‬.
  7. 7. ‫ا‬‫ال‬‫اص‬‫شاید‬‫شیطان‬‫پلیدی‬‫در‬‫حال‬‫فریب‬‫دادن‬‫من‬‫است‬‫و‬‫جهان‬‫را‬‫به‬‫این‬‫صورت‬‫برای‬‫من‬‫نمایش‬‫دهد؟‬‫می‬ ‫دکارت‬‫به‬‫این‬‫صورت‬‫به‬‫همه‬‫چیز‬‫شک‬‫کرد‬‫و‬‫هیچ‬‫پایه‬‫مطمئنی‬‫را‬‫باقی‬‫نگذاشت؛‬‫اما‬‫سرانجام‬‫به‬‫اصل‬‫تردید‬‫ناپذیری‬‫که‬‫به‬‫دنبالش‬،‫بود‬‫رسید‬.‫این‬‫اصل‬‫این‬ ‫بود‬‫که‬: ‫من‬‫‌توانم‬‫ی‬‫م‬‫در‬‫همه‬‫چیز‬‫شک‬،‫کنم‬‫اما‬‫در‬‫این‬‫واقعیت‬‫که‬‫شک‬،‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬‫‌توانم‬‫ی‬‫نم‬‫تردیدی‬‫داشته‬‫باشم؛‬‫بنابراین‬‫شک‬‫کردن‬‫من‬‫امری‬‫است‬‫یقینی؛‬‫و‬‫از‬‫آنجا‬‫که‬ ،‫شک‬‫یک‬‫نحوه‬‫از‬‫حاالت‬‫اندیشه‬‫و‬‫فکر‬،‫است‬‫پس‬‫واقعیت‬‫این‬‫است‬‫که‬‫من‬‫‌اندیشم‬‫ی‬‫م‬.‫چون‬‫شک‬،‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬‫پس‬‫فکر‬‫دارم‬‫و‬‫چون‬،‫‌اندیشم‬‫ی‬‫م‬‫پس‬‫کس‬‫ی‬‫هستم‬ ‫که‬‫‌اندیشم‬‫ی‬‫م‬. ‫بدین‬‫ترتیب‬‫یک‬‫اصل‬‫تردید‬‫ناپذیر‬‫کشف‬‫شد‬‫که‬‫به‬‫هیچ‬‫وجه‬‫شد‬‫نمی‬‫در‬‫آن‬‫تردید‬‫کرد‬.‫دکارت‬‫این‬‫اصل‬‫را‬‫به‬‫این‬‫صورت‬‫بیان‬‫کرد‬: ،‫اندیشم‬‫می‬‫پس‬‫هستم‬.(‫اصل‬‫کوژیتو‬)‫دکارت‬‫به‬‫هدف‬‫خود‬‫رسیده‬‫بود‬‫و‬‫اش‬‫فلسفه‬‫را‬‫بر‬‫اساس‬‫همین‬‫اصل‬‫بنیادین‬‫بنا‬‫کرد‬. ‫وجود‬‫جهان‬‫خارج‬ ‫دکارت‬،‫بقیه‬‫اش‬‫فلسفه‬‫را‬‫بر‬‫پایه‬‫این‬‫اصل‬،‫یعنی‬‫وجود‬‫خود‬‫بنا‬‫کرد‬.‫او‬‫گف‬‫ت‬:‫من‬‫در‬‫عالم‬ ،‫خارج‬‫اموری‬‫را‬‫ادراک‬‫کنم‬‫می‬‫که‬‫مادی‬‫نیستند‬‫و‬‫بنابراین‬‫با‬‫عقل‬‫ادراک‬‫اند‬‫شده‬‫نه‬‫با‬‫حس‬‫؛‬‫مانند‬ ‫امتداد‬(،‫عرض‬‫طول‬‫و‬‫عمق‬).‫هر‬‫شئ‬‫مادی‬‫امتداد‬‫دارد‬.‫چنین‬‫صفاتی‬‫که‬‫با‬‫عقل‬‫ادراک‬ ،‫شوند‬‫می‬‫به‬‫اندازه‬‫این‬‫واقعیت‬‫که‬‫من‬‫وجود‬،‫دارم‬‫روشن‬‫و‬‫بدیهی‬‫هستند‬.‫پس‬‫این‬‫امور‬‫هم‬‫ی‬‫قینی‬ ‫هستند‬.
  8. 8. ‫در‬،‫ادامه‬‫دکارت‬‫در‬‫اثبات‬‫اینکه‬‫جهان‬‫خارج‬‫وجود‬‫دارد‬‫و‬‫خواب‬‫و‬‫خیال‬،‫نیست‬‫از‬ ‫تصور‬‫موجود‬‫کامل‬‫یعنی‬‫خدا‬‫کمک‬‫گیرد‬‫می‬.‫به‬‫این‬‫صورت‬‫که‬‫وقتی‬‫عقل‬‫چی‬‫زی‬ ‫را‬‫به‬‫طور‬‫واضح‬‫و‬‫متمایز‬،‫شناخت‬‫این‬‫شناخت‬‫باید‬‫ا‬‫ا‬‫ضرورت‬‫درست‬‫باشد؛‬‫چ‬‫را‬‫که‬ ‫خداوند‬‫نه‬‫مرا‬‫فریب‬‫دهد‬‫می‬‫و‬‫نیز‬‫روا‬‫دارد‬‫نمی‬‫که‬‫من‬‫درباره‬‫جهان‬‫و‬‫چیستی‬‫آن‬ ‫فریب‬‫بخورم‬.‫کاری‬‫فریب‬‫از‬‫عجز‬‫و‬‫نقص‬‫سرچشمه‬‫گیرد‬‫می‬.‫بنابراین‬‫هرچه‬‫را‬‫با‬ ‫عقل‬‫خود‬‫درک‬،‫کنیم‬‫ا‬‫ا‬‫حتم‬‫صحیح‬‫است‬‫و‬‫یکی‬‫از‬‫اموری‬‫را‬‫که‬‫با‬‫عقل‬‫یاب‬‫می‬،‫یم‬ ‫وجود‬‫واقعی‬‫جهان‬‫خارج‬‫باشد‬‫می‬. ‫به‬‫طور‬‫خالصه‬‫تمام‬‫تصورات‬‫در‬‫انسان‬‫باید‬‫معلول‬‫چیزی‬‫در‬‫خارج‬‫باشند‬‫پس‬ ‫جهان‬‫خارج‬‫به‬‫عنوان‬‫علت‬،‫تصورات‬‫اثبات‬‫شود‬‫می‬. ‫جوهرهای‬‫‌گانه‬‫ه‬‫س‬ ‫تا‬‫اینجا‬‫دکارت‬‫به‬‫سه‬‫امر‬‫ا‬‫ال‬‫کام‬‫یقینی‬‫رسیده‬‫است‬‫که‬‫به‬‫گفته‬،‫او‬‫به‬‫هی‬‫چ‬‫وجه‬ ‫توان‬‫نمی‬‫در‬‫ها‬‫آن‬‫شک‬‫روا‬‫داشت‬: 1.‫ای‬‫نکه‬‫موجودی‬‫اندیشنده‬‫است‬‫و‬‫وجود‬‫دارد‬. 2.‫ای‬‫نک‬‫ه‬‫خدا‬‫وجود‬‫دارد‬. 3.‫ای‬‫نک‬‫ه‬‫عالم‬‫خارج‬‫ا‬‫ا‬‫واقع‬‫وجود‬‫دارد‬.
  9. 9. ‫به‬‫اعتقاد‬‫وی‬،‫اساس‬‫تمام‬‫موجودات‬‫و‬‫آنچه‬‫را‬‫که‬‫در‬‫عالم‬‫است‬،‫توان‬‫می‬‫به‬‫دو‬‫امر‬‫بنیادین‬‫رساند‬.‫همه‬‫چیز‬‫از‬‫این‬‫دو‬‫جوهر‬‫قائم‬‫به‬‫ذات‬‫تشکیل‬‫اس‬‫شده‬‫ت؛‬‫به‬ ‫عبارت‬،‫دیگر‬‫دو‬‫گونه‬‫هستی‬‫ا‬‫ال‬‫کام‬‫متفاوت‬‫وجود‬‫دارد‬‫که‬‫هر‬‫کدام‬‫از‬‫این‬‫دو‬‫گونه‬،‫هستی‬‫صفات‬‫مخصوص‬‫به‬‫خود‬‫را‬‫دارند‬: •‫جوهر‬‫بعد‬‫و‬‫امتداد‬‫که‬‫همان‬‫ماده‬‫است‬.(‫هستی‬‫خارجی‬) •‫جوهر‬‫اندیشه‬‫و‬‫فکر‬.(‫هستی‬‫درونی‬)‫نفس‬‫و‬،‫اندیشه‬‫آگاهی‬‫محض‬،‫است‬‫جایی‬‫در‬‫فضا‬‫اشغال‬‫کند‬‫نمی‬‫و‬‫توان‬‫نمی‬‫آن‬‫را‬‫به‬‫اجزای‬‫کوچک‬‫تر‬‫تقس‬‫یم‬‫کرد؛‬ ‫ولی‬‫ماده‬‫عد‬ُ‫ب‬‫یا‬‫امتداد‬‫محض‬،‫است‬‫در‬‫مکان‬‫جای‬‫گیرد‬‫می‬‫و‬‫به‬‫همین‬‫خاطر‬‫توان‬‫می‬‫آن‬‫را‬‫به‬‫اجزای‬‫کوچک‬‫تر‬‫تقسیم‬‫نمود؛‬‫به‬‫عالوه‬‫ماده‬‫آگاهی‬‫ندار‬‫د‬. ‫بدین‬‫ترتیب‬‫در‬‫نظر‬‫وی‬‫هستی‬‫و‬‫آفرینش‬‫به‬‫دو‬‫قسمت‬‫ا‬‫ال‬‫کام‬‫متفاوت‬‫و‬‫مستقل‬‫از‬‫هم‬‫تقسیم‬‫گردید‬‫و‬‫به‬‫همین‬،‫خاطر‬‫دکارت‬‫را‬‫‌انگار‬‫ه‬‫دوگان‬‫ی‬‫نامند‬‫می‬‫؛‬‫یعنی‬ ‫کسی‬‫که‬‫قائل‬‫به‬‫شکاف‬‫عمیق‬‫بین‬‫هستی‬‫اندیشه‬‫و‬‫هستی‬‫ماده‬‫است‬. ‫البته‬‫باید‬‫توجه‬‫داشت‬‫که‬‫بنا‬‫به‬‫اعتقاد‬‫او‬‫میان‬‫این‬‫دو‬‫جوهر‬‫در‬‫بدن‬‫انسان‬،‫از‬‫راه‬‫عضو‬‫خاصی‬‫در‬‫سر‬‫که‬‫آن‬‫را‬‫غده‬‫صنوبری‬‫نامد‬‫می‬‫ارتباط‬‫عمیق‬‫ی‬‫برقرار‬ ‫است‬. ‫بنابراین‬‫در‬‫نظر‬‫او‬‫به‬‫طور‬‫کلی‬‫سه‬‫جوهر‬‫وجود‬‫دارد‬:‫نفس‬،‫جسم‬‫و‬‫خداوند‬.،‫دکارت‬‫این‬‫سه‬‫را‬‫جوهر‬‫نامد‬‫می‬‫زیرا‬‫هر‬‫یک‬‫قائم‬‫به‬‫ذات‬‫خود‬‫بوده‬‫و‬‫هر‬‫کدام‬ ‫یک‬‫صفات‬‫اساسی‬‫دارند‬‫که‬‫مخصوص‬‫به‬‫خودشان‬‫است‬.‫به‬‫این‬‫صورت‬‫که‬:‫صفت‬‫نفس‬،،‫فکر‬‫صفت‬‫جسم‬‫بعد‬‫و‬‫صفت‬‫خداوند‬‫کمال‬‫است‬. ‌‫برخی‌از‌آثار‌وی‬: ‫فروغی‬ ‫علی‬ ‫محمد‬ ‫ترجمه‬ ، ‫عقل‬ ‫بردن‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫درست‬ ‫روش‬ ‫در‬ ‫گفتار‬ ‫احمدی‬ ‫احمد‬ ‫ترجمه‬ ، ‫اولی‬ ‫فلسفه‬ ‫در‬ ‫تآمالت‬ ‫اعتراضات‬‫افضلی‬ ‫علی‬ ‫ترجمه‬ ، ‫ها‬ ‫پاسخ‬ ‫و‬
  10. 10. ‫بیدی‬ ‫دره‬ ‫صانعی‬ ‫منوچهر‬ ‫ترجمه‬ ، ‫فکر‬ ‫هدایت‬ ‫قوائد‬ ‫بیدی‬ ‫دره‬ ‫صانعی‬ ‫منوچهر‬ ‫ترجمه‬ ، ‫فلسفه‬ ‫اصول‬ ‫دره‬ ‫صانعی‬ ‫منوچهر‬ ‫ترجمه‬ ، ‫نفس‬ ‫انفعاالت‬‫بیدی‬ ‫دکارت‬ ‫رنه‬ ‫سخنان‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫برگزیده‬ •‫باشد‬ ‫حقیقت‬ ‫او‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫راستی‬ ‫به‬ ‫آنكه‬ ‫مگر‬ ،‫كند‬ ‫قبول‬ ‫حقیقت‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫امری‬ ‫هیچ‬ ‫نباید‬ ‫انسان‬. •‫باشد‬ ‫شده‬ ‫آشكار‬ ‫خودتان‬ ‫بر‬ ‫آن‬ ‫صحت‬ ‫و‬ ‫درستی‬ ‫آنكه‬ ‫مگر‬ ،‫نكنید‬ ‫قبول‬ ‫را‬ ‫چیز‬ ‫هیچ‬ ،‫اید‬ ‫خوانده‬ ‫و‬ ‫دیده‬ ‫و‬ ‫شنیده‬ ‫آنچه‬ ‫از‬. •‫نكنید‬ ‫حمایت‬ ‫آن‬ ‫فهم‬ ‫بدون‬ ‫جدیدی‬ ‫اندیشه‬ ‫هیچ‬ ‫از‬.‫كنید‬ ‫كشف‬ ‫را‬ ‫حقیقت‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫وارد‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫تردید‬ ‫و‬ ‫شك‬ ‫با‬ ‫بلكه‬. •‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫نیز‬ ‫جهانی‬ ‫كه‬ ‫كنیم‬ ‫ادعا‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫جسم‬ ‫كه‬ ‫شویم‬ ‫مدعی‬ ‫توانیم‬ ‫می‬ ‫ما‬...‫زیر‬ ‫ندارم؛‬ ‫وجود‬ ‫من‬ ‫كه‬ ‫كنیم‬ ‫ادعا‬ ‫توانیم‬ ‫نمی‬ ‫هرگز‬ ‫اما‬‫من‬ ‫ا‬ ‫كنم‬ ‫شك‬ ‫اشیاء‬ ‫سایر‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫توانم‬ ‫می‬. •‫نمود‬ ‫مهر‬ ‫ما‬ ‫ذهن‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خویش‬ ‫فطری‬ ‫تصور‬ ،‫كرد‬ ‫می‬ ‫خلق‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫خداوند‬ ‫كه‬ ‫زمانی‬. •‫حقی‬ ‫بین‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫چگونه‬ ‫بدانم‬ ‫كه‬ ‫دارم‬ ‫ای‬ ‫العاده‬ ‫فوق‬ ‫میل‬ ،‫كنم‬ ‫عمل‬ ‫و‬ ‫بردارم‬ ‫گام‬ ‫خاطر‬ ‫اطمینان‬ ‫با‬ ‫زندگانی‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫بتوانم‬ ‫اینكه‬ ‫برای‬‫قت‬‫غ‬ ‫و‬،‫حقیقت‬ ‫یر‬ ‫شد‬ ‫قایل‬ ‫تفاوت‬ ‫نادرستی‬ ‫و‬ ‫درستی‬ ‫و‬ ‫دروغ‬ ‫و‬ ‫راست‬. •‫رفت‬ ‫خواهند‬ ‫بیشتر‬ ‫بسیار‬ ‫روند‬ ‫می‬ ‫بیراهه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شتابند‬ ‫می‬ ‫آنانكه‬ ‫از‬ ،‫بردارند‬ ‫قدم‬ ‫راست‬ ‫راه‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ‫اگر‬ ،‫روند‬ ‫می‬ ‫آهسته‬ ‫كه‬ ‫كسانی‬. •‫نكشاند‬ ‫حسادت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫كار‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫پسندیده‬ ‫زمانی‬ ‫تا‬ ‫رقابت‬. •‫گذشته‬ ‫قرنهای‬ ‫آدمیان‬ ‫با‬ ‫زدن‬ ‫حرف‬ ‫مثل‬ ‫بیش‬ ‫و‬ ‫كم‬ ‫است‬ ‫چیزی‬ ‫مسافرت‬.
  11. 11. •‫شد‬ ‫مسلط‬ ‫خویشتن‬ ‫بر‬ ‫باید‬ ،‫جهان‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ‫جای‬ ‫به‬. •‫هستم‬ ‫پس‬ ،‫اندیشم‬ ‫می‬ ‫اندیشم؛‬ ‫می‬ ،‫كنم‬ ‫می‬ ‫شك‬ ‫چون‬ ‫و‬ ‫كنم‬ ‫می‬ ‫شك‬ ‫كه‬ ‫كرد‬ ‫توانم‬ ‫نمی‬ ‫شك‬ ‫این‬ ‫در‬ ،‫كنم‬ ‫شك‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫من‬. •‫حقیقت‬‫را‬‫با‬‫بیطرفی‬‫مطلق‬‫و‬‫با‬‫روحی‬‫آزاد‬‫از‬‫هر‬‫گونه‬‫تعصب‬‫جستجو‬‫كنید‬. •‫دارند‬ ‫منزل‬ ‫خاك‬ ‫زیر‬ ‫در‬ ‫اكنون‬ ‫و‬ ‫برده‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫دنیا‬ ‫در‬ ‫پیش‬ ‫ها‬ ‫قرن‬ ‫كه‬ ‫روزگار‬ ‫بزرگان‬ ‫با‬ ‫گفتگو‬ ‫و‬ ‫آشنایی‬ ‫برای‬ ‫است‬ ‫راهی‬ ‫یگانه‬ ،‫مطالعه‬. •‫است‬ ‫جاندار‬ ‫ماشین‬ ‫یك‬ ،‫است‬ ‫خودكار‬ ‫ماشین‬ ‫یك‬ ‫فقط‬ ‫حیوان‬ ‫كه‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫ارباب‬ ‫و‬ ‫مالك‬ ،‫انسان‬.‫كوه‬‫ش‬ ‫ی‬ ‫نشانه‬ ،‫كند‬ ‫می‬ ‫ناله‬ ‫جانوری‬ ‫وقتی‬‫زاری‬ ‫و‬ ‫كند‬ ‫نمی‬ ‫كار‬ ‫خوب‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫ماشینی‬ ‫ابزار‬ ‫صدای‬ ‫و‬ ‫سر‬ ‫بلكه‬ ،‫نیست‬. •‫عاقلند‬ ‫كافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫كنند‬ ‫می‬ ‫فكر‬ ‫همه‬ ‫زیرا‬ ،‫شده‬ ‫تقسیم‬ ‫عادالنه‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫عقل‬ ‫تنها‬ ‫مردم‬ ‫تمامی‬ ‫بین‬ ‫در‬. •‫است‬ ‫گذشته‬ ‫شرافتمند‬ ‫انسانهای‬ ‫با‬ ‫خوب،مكالمه‬ ‫كتابهای‬ ‫خواندن‬. •‫ببریم‬ ‫كار‬ ‫به‬ ‫خوب‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بنیادی‬ ‫ی‬ ‫مسئله‬ ‫نیست؛‬ ‫كافی‬ ‫خوب‬ ‫ی‬ ‫اندیشه‬ ‫داشتن‬ ،‫تنها‬. ‫گردآورنده‬:‫میرقلیخان‬ ‫مرضیه‬ ‫درس‬ ‫نام‬:‫اسالمی‬ ‫اندیشه‬2(‫معارف‬ ‫گروه‬) ‫استاد‬ ‫نام‬:‫جهانی‬ ‫آقای‬ ‫تصویری‬ ‫ارتباط‬ ‫رشته‬ ‫اول‬ ‫ترم‬ ‫دانشجوی‬ ‫پارس‬ ‫معماری‬ ‫و‬ ‫هنر‬ ‫دانشگاه‬

×