SlideShare a Scribd company logo
1 of 12
Download to read offline
Waarom?
Wat?
Hoe?
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
Functionele Leesvaardigheid
 Tekstsoort en leesstrategie
◦ Snel iets opzoeken
◦ Grote lijn
◦ Details
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 Lezen zonder overzicht
◦ Beginnen meteen te lezen
 Houden grote lijn niet in de gaten
◦ Focussen op allerlei details
◦ Zien samenhang tussen details niet◦ Zien samenhang tussen details niet
 Stoppen bij moeilijke woorden
◦ Blokkeren en worden ontmoedigd
 Interpreteren makkelijk verkeerd
◦ Kunnen hoofd- en bijzaken niet scheiden
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 Gaan uit van woordenschat autochtonen
 Veel vaktaal (nieuwe begrippen)
 Veel schooltaal
◦ Wat is schooltaal?
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 VERSIMPELD (geldt m.n. voor VMBO boeken)
◦ structuur ontbreekt – losse stukjes tekst
◦ signaalwoorden verwijderd
 ABSTRACT (VBMO-HAVO-VWO)
◦ onderwerpen staan ver af van leefwereld◦ onderwerpen staan ver af van leefwereld
◦ niet alledaags taalgebruik
◦ woorden met specifieke betekenis (markt, cel)
 IMPLICIETE RELATIES (VMBO-HAVO-VWO)
◦ oorzaak-gevolg middel-doel tegenstelling
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 Expliciete aandacht woordenschat
 Aandacht voor leesstrategieën
 Modellen en strakke sturing
 Oefenen, oefenen en oefenen
Vakken doen beroep op strategieën Vakken doen beroep op strategieën
 ‘Wat doen we eerst’, ………’kijk naar’ …….
‘waar denk je dat de tekst over gaat’…….
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
Onderdelen
Effectief onderwijs
Veel
lezen
Instructie en Modelling
Strategieën
Effectief onderwijs
Directe
Instructie
Woord-
bewustzijn
Hoge kwaliteit
Mondelinge
Taal
Otaiba, Grek, Torgesen, Vocabulary Instruction, Florida
Center for Reading Research, Florida State University, 04
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 voorkennis activeren
 leerlingen doen mee
 op …. dan pas aanwijzen
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 de tekst
 gaat de tekst
 je er al van
 je graag weten
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
 In alle sectoren, schooltypen, alle vakken
 In zowel onder- als bovenbouw
 Werk volgens het stappenplan lezen
 Steunen: doe voor
Helpen: help op weg door vragen te stellen Helpen: help op weg door vragen te stellen
 Afdwingen: laat opschrijven
 Gebruik de woordraadstrategieën
 Selecteer woorden en laat betekenissen noteren
 Herhaal – herhaal - herhaal
Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies

More Related Content

Similar to Functioneel lezen onderbouw vo

Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014
Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014
Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014Onderwijscafé
 
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...Jordi Casteleyn
 
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?Jordi Casteleyn
 
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?Studiekeuzeconferentie
 
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010Van Meegen
 
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...caniceconsulting
 
Actieonderzoek Bijeenkomst 2
Actieonderzoek Bijeenkomst 2Actieonderzoek Bijeenkomst 2
Actieonderzoek Bijeenkomst 2Gerard Dummer
 
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-praten
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-pratenHandleiding-Je-hebt-makkelijk-praten
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-pratenHester Radstake
 
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taal
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taalBb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taal
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taalJudith Zwerver-Bergman
 
2010 2011 observatieopdracht baso av
2010 2011 observatieopdracht baso av2010 2011 observatieopdracht baso av
2010 2011 observatieopdracht baso avchristofdesloovere
 
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 Meet
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 MeetLeervoorkeuren Social Friday Seats 2 Meet
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 MeetPaul Kemper
 
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@Work
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@WorkLeervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@Work
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@WorkTauros Marketing
 
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op Studiesucces
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op StudiesuccesHogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op Studiesucces
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op StudiesuccesHogeschool INHolland
 
Leervoorkeuren en denkgewoonten
Leervoorkeuren en denkgewoontenLeervoorkeuren en denkgewoonten
Leervoorkeuren en denkgewoontenanitakluit
 
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOB
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOBDIY Kick-off Tumultmateriaal - LOB
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOBGlynis Kromopawiro
 
Brochure Peer Support voor het mbo
Brochure Peer Support voor het mboBrochure Peer Support voor het mbo
Brochure Peer Support voor het mboBeatrijs Ekkers
 
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handout
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handoutWorkshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handout
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handouteTwinning_Nederland
 
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.Jordi Casteleyn
 

Similar to Functioneel lezen onderbouw vo (20)

Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014
Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014
Passend onderwijs hoe doe je dat in de klas 20112014
 
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...
Plenum van beleidsidee naar klaspraktijk. Wat betekenen de nieuwe eindtermen ...
 
Presentatie 8 ronde 1
Presentatie 8 ronde 1Presentatie 8 ronde 1
Presentatie 8 ronde 1
 
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?
Wat werkt in leesonderwijs aan laaggeletterde anderstalige jongeren?
 
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?
Studiekeuzeconferentie 2018: Welkom! Hoe lang blijf je?
 
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010
Presentatie Lia Gastlezinglbrt 19 Mei 2010
 
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...
INACT Module 2 What are the Learning styles in Differentiated Instruction_FIN...
 
Actieonderzoek Bijeenkomst 2
Actieonderzoek Bijeenkomst 2Actieonderzoek Bijeenkomst 2
Actieonderzoek Bijeenkomst 2
 
RoliekeKrikken
RoliekeKrikkenRoliekeKrikken
RoliekeKrikken
 
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-praten
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-pratenHandleiding-Je-hebt-makkelijk-praten
Handleiding-Je-hebt-makkelijk-praten
 
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taal
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taalBb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taal
Bb vl1.4 nl-1 beginnende geletterheid-mondelinge taal
 
2010 2011 observatieopdracht baso av
2010 2011 observatieopdracht baso av2010 2011 observatieopdracht baso av
2010 2011 observatieopdracht baso av
 
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 Meet
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 MeetLeervoorkeuren Social Friday Seats 2 Meet
Leervoorkeuren Social Friday Seats 2 Meet
 
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@Work
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@WorkLeervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@Work
Leervoorkeuren - Social Friday Seats 2 Meet Happiness@Work
 
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op Studiesucces
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op StudiesuccesHogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op Studiesucces
Hogeschool Van Amsterdam - Voorschrijdend Inzicht Sturen Op Studiesucces
 
Leervoorkeuren en denkgewoonten
Leervoorkeuren en denkgewoontenLeervoorkeuren en denkgewoonten
Leervoorkeuren en denkgewoonten
 
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOB
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOBDIY Kick-off Tumultmateriaal - LOB
DIY Kick-off Tumultmateriaal - LOB
 
Brochure Peer Support voor het mbo
Brochure Peer Support voor het mboBrochure Peer Support voor het mbo
Brochure Peer Support voor het mbo
 
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handout
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handoutWorkshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handout
Workshop differentiatie bij de mvt 4 oktober 2017 handout
 
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.
Begrijpend lezen. Leren lezen in het Nederlands door woorden en klanken.
 

Functioneel lezen onderbouw vo

  • 2. Functionele Leesvaardigheid  Tekstsoort en leesstrategie ◦ Snel iets opzoeken ◦ Grote lijn ◦ Details Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 3.
  • 4.  Lezen zonder overzicht ◦ Beginnen meteen te lezen  Houden grote lijn niet in de gaten ◦ Focussen op allerlei details ◦ Zien samenhang tussen details niet◦ Zien samenhang tussen details niet  Stoppen bij moeilijke woorden ◦ Blokkeren en worden ontmoedigd  Interpreteren makkelijk verkeerd ◦ Kunnen hoofd- en bijzaken niet scheiden Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 5.  Gaan uit van woordenschat autochtonen  Veel vaktaal (nieuwe begrippen)  Veel schooltaal ◦ Wat is schooltaal? Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 6.  VERSIMPELD (geldt m.n. voor VMBO boeken) ◦ structuur ontbreekt – losse stukjes tekst ◦ signaalwoorden verwijderd  ABSTRACT (VBMO-HAVO-VWO) ◦ onderwerpen staan ver af van leefwereld◦ onderwerpen staan ver af van leefwereld ◦ niet alledaags taalgebruik ◦ woorden met specifieke betekenis (markt, cel)  IMPLICIETE RELATIES (VMBO-HAVO-VWO) ◦ oorzaak-gevolg middel-doel tegenstelling Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 7.  Expliciete aandacht woordenschat  Aandacht voor leesstrategieën  Modellen en strakke sturing  Oefenen, oefenen en oefenen Vakken doen beroep op strategieën Vakken doen beroep op strategieën  ‘Wat doen we eerst’, ………’kijk naar’ ……. ‘waar denk je dat de tekst over gaat’……. Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 8. Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 9. Onderdelen Effectief onderwijs Veel lezen Instructie en Modelling Strategieën Effectief onderwijs Directe Instructie Woord- bewustzijn Hoge kwaliteit Mondelinge Taal Otaiba, Grek, Torgesen, Vocabulary Instruction, Florida Center for Reading Research, Florida State University, 04 Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 10.  voorkennis activeren  leerlingen doen mee  op …. dan pas aanwijzen Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 11.  de tekst  gaat de tekst  je er al van  je graag weten Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies
  • 12.  In alle sectoren, schooltypen, alle vakken  In zowel onder- als bovenbouw  Werk volgens het stappenplan lezen  Steunen: doe voor Helpen: help op weg door vragen te stellen Helpen: help op weg door vragen te stellen  Afdwingen: laat opschrijven  Gebruik de woordraadstrategieën  Selecteer woorden en laat betekenissen noteren  Herhaal – herhaal - herhaal Marijke Kaatee Onderwijs en Taaladvies