Prognoza: czy Internet zastąpi biblioteki

597 views

Published on

Czy Internet zastąpi biblioteki: trzy drogi ku przyszłości

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
597
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Prognoza: czy Internet zastąpi biblioteki

  1. 1. Czy Internet zastąpibiblioteki: trzy drogiku przyszłościdr Marek NahotkoIINiB UJ Warszawa 4-5 kwietnia 2011
  2. 2. Próba prognozy dla bibliotek w oparciu o  przegląd aktualnych tendencji: nadrabianie zaległości i chęć nadążania za najnowszymi kierunkami; oraz  prognostyka – futurologia: analiza i wskazanie „trendów”;  wyobrażenia - science fiction. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 2
  3. 3. Aktualne tendencje Zmiany na rynku informacji; Zmiany w nauce; Cyfryzacja publikowania; Web 2.0; Nowe pokolenia użytkowników; Przekazywanie działań: outsourcing, crowdsourcing, praca w ‘chmurze’; Nowe technologie, w tym mobilne. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 3
  4. 4. Zmiany na rynku informacji Nadrabianie zaległości, np.  Budownictwo biblioteczne  Komputeryzacja bibliotek Warszawa 4-5 kwietnia 2011 4
  5. 5. Zmiany na rynku informacji Utrata pozycji monopolistycznej przez biblioteki; Koniec epoki drogich, wysokiej jakości usług; Konkurencja: Warszawa 4-5 kwietnia 2011 5
  6. 6. Zmiany na rynku informacji„Pozytywne”skutki kryzysu Warszawa 4-5 kwietnia 2011 6
  7. 7. Zmiany w nauce Cyberinfrastruktura: wielkie projekty służące rozwojowi infrastruktury informatycznej, laboratoriów, specjalistów; Warszawa 4-5 kwietnia 2011 7
  8. 8. Zmiany w nauce Nauka 2.0 Warszawa 4-5 kwietnia 2011 8
  9. 9. Cyfryzacja publikowanianaukowego Forma cyfrowa jest podstawową formą informacji i metainformacji; Informacja powstaje w formie cyfrowej, z niej bywa konwertowana na analogową, Zmiany dotknęły najpierw czasopisma, teraz przyszedł czas na książki. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 9
  10. 10. Czasopisma elektroniczne Zmiany na świecie (prognozy BL) Warszawa 4-5 kwietnia 2011 10
  11. 11. Czasopisma elektroniczne  Zmiany w Polsce20 17,6418 30001614 2500 12,02 11,9912 11,1 9,8 200010 9,19 8,41 8,348 6,62 6,9 1500 5,72 5,64 5,62 5,81 5,7 5,95 5,366 4,5 5,04 5,09 3,3 4,02 3,86 3,8 10004 1,99 1,78 1,99 1,71 1,76 1,9 1,7 1,52 0,93 0,59 0,3 0,29 0,2 0,26 0,2 500 0,140 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2005 2007 2009 2010 Książki polskie i zagraniczne Czasopisma drukowane polskie Czasopisma drukowane zagraniczne Zbiory specjalne Źródła elektroniczne Zakupy zbiorów polskich bibliotek naukowych Polskie czasopisma elektroniczne w Ariancie Warszawa 4-5 kwietnia 2011 11
  12. 12. E-książki: 9% rynku USA w 2010 Warszawa 4-5 kwietnia 2011 12
  13. 13. Web 2.0 Wszyscy połączeni są ze wszystkimi; Amazon jest ‘księgarnią’; Wikipedia to ‘encyklopedia’; Facebook, Twitter i blogi są naturalnym sposobem komunikacji, również naukowej; 50 Biblioteka 2.0: 40 30 % 20 10 0Serwisy Web 2.0 w polskich bibliotekach S og L l m r rta er RS Ao ouniwersyteckich i technicznych ru Bl itt at Po Fo ik Tw un m Ko Warszawa 4-5 kwietnia 2011 13
  14. 14. Biblioteki i Web 2.0 Ciągła zmiana potrzeb użytkowników informacji; Nieadekwatność funkcji zintegrowanych systemów bibliotecznych; Biblioteczne narzędzia bibliograficzne przestają być centralnym węzłem dla metadanych każdego rodzaju; Tworzenie metadanych odbywa się w sposób bardziej zdecentralizowany, biblioteki tracą monopol na te prace; Dane postrzegane są jako kolekcje, zestawy, strumienie, nie tylko jako relacyjne bazy danych; Dane tworzone w bibliotekach wykorzystywane są przez serwisy zewnętrzne w sposób nieprzewidywalny dla ich twórców. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 14
  15. 15. Nowe pokolenia Gen X, Gen Y, pokolenie Sieci, pokolenie Google, pokolenie ekranowe; Zachowania informacyjne młodych użytkowników są zupełnie inne: teoria neuroplastyczności, wielozadaniowość, ale też rozproszenie uwagi; Czy również wzrost kompetencji informacyjnych? Warszawa 4-5 kwietnia 2011 15
  16. 16. Praca w ‘chmurze’ Zasoby informacyjne i oprogramowanie znajdują się w sieciach rozległych, dostęp zapewnia sieć bezprzewodowa; Co wówczas dzieje się z:  Kolekcją biblioteczną,  Przestrzenią informacyjną (miejscem),  Osobistym zasobem informacji? Warszawa 4-5 kwietnia 2011 16
  17. 17. Outsourcing Podzlecanie mniej specyficznych zadań – czy tylko? Podzlecanie czynności gromadzenia (głównie czasopism); Podzlecanie opracowania (katalogi centralne); Crowdsourcing. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 17
  18. 18. Podsumowanie tendencji Duże zróżnicowane, typowe dla okresu przejściowego; Silny związek z rozwojem technologii; Opór przed zmianami (vide Open Access, współpraca z Google); Możliwość różnych scenariuszy przyszłości. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 18
  19. 19. Trzy scenariusze przyszłości Kontynuacja tradycji; Powolne zmiany; Pełna digitalizacja i cyfryzacja. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 19
  20. 20. Kontynuacja tradycji Poleganie na bibliotecznej ‘marce’; Wykorzystanie atutów: wyselekcjonowane zasoby i fizyczne ‘miejsce dla informacji’; Jakieś zmiany zawsze niezbędne; Dążenie do konsensusu (pojednania?) z niektórymi nowymi formami komunikacji naukowej. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 20
  21. 21. Pierwsza myśl związana zbiblioteką:75% respondentówodpowiada: Warszawa 4-5 kwietnia 2011 21
  22. 22. Powolne zmiany Zmiana wizerunku i nazewnictwa  Mediateki, Centra multimedialne, Centra badań, Centra zasobów edukacyjnych; Rezygnacja z części usług, rozwój innych; Większa integracja z instytucją nadrzędną  Bibliotekarstwo uczestniczące; Zasoby hybrydowe: drukowane i cyfrowe (własne i zewnętrzne) Warszawa 4-5 kwietnia 2011 22
  23. 23. Pełna digitalizacja i cyfryzacja Brak miejsca fizycznego, lokalizacja nieistotna; Nowe pojęcie kolekcji: nie to, co się posiada, lecz wszystko, do czego zapewnia się dostęp; Digitalizacja i archiwizacja obiektów fizycznych; Biblioteka jako miejsce transferu funduszy (Górny 2009); Podział rynku informacji elektronicznej:  Biblioteki: zasoby bezpłatne (archiwizacja)  Firmy komercyjne: zasoby podlegające prawu autorskiemu Bibliotekarze i pracownicy informacji  Konsultanci/doradcy/dydaktycy;  Badacze/wydawcy. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 23
  24. 24. Wnioski Jesteśmy w okresie gwałtownych zmian; Przyszłość przyniesie niespodzianki; Wzrasta nacisk na podniesienie efektywności rozpowszechniania informacji; Biblioteki/informację naukową czekają poważne zmiany wynikające z konieczności dostosowania do zmian w środowisku. Warszawa 4-5 kwietnia 2011 24
  25. 25. Dziękuję za uwagę marek.nahotko@uj.edu.pl Warszawa 4-5 kwietnia 2011 25

×