Przemysl Drzewny. Research & Development nr 2/2013

10,185 views

Published on

Czasopismo menadżerów sektora leśno-drzewnego. Dostępne tylko w prenumeracie. Zamów: prenumerata@przemysldrzewny.eu. Koszt rocznej prenumeraty (4 numery) wraz z dostawą pod wskazany adres to tylko 120 zł brutto. Więcej informacji www.przemysldrzewny.eu

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
10,185
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Przemysl Drzewny. Research & Development nr 2/2013

  1. 1. Magazyn sektora leśno-drzewnego TYLKO U NAS: Andrzej Ballaun o PULI INWESTYCYJNEJ: „W ostatnich trzech latach moce produkcyjne przemysłu drzewnego w Polsce wzrosły o OK. nr 2/2013 | ISSN: 0373-9856 | Nakład: 5 000 egz. 2,7 mln m3.” RAPORTY: Produkcja i naprawa palet 2012 POLSKIE TARTAKI NA DRODZE MODERNIZACJI INWESTYCJE: P A WIL OIS 5, ST ON 5 KO 5 INSTALACJA NA BIOMASĘ W ARŁAMOWIE PAGED ZWIĘKSZA PRODUKCJĘ NOWY STYL buduje fabryKĘ BIOMASA: KRACH NA RYNKU ZIELONYCH CERTYFIKATÓW SPRZEDAŻ DREWNA: pula inwestycyjna NIE CHCEMY UMIERAĆ ZA E-DREWNO w w w.prz e my sl drze w ny.eu | 1
  2. 2. Odpowiedzialna ochrona drewna Dr. Wolman GmbH reprezentowana przez : BAStex Sp. z o.o. ul. Krzywickiego 34, 02-078 Warszawa, Tel: + 48 22 622 36 29 Fax :+ 48 22 622 24 78, E-mail: wolman@bastex.pl 2 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  3. 3. EDYTORIAL MAŁGORZATA WNOROWSKA „ REDAKTOR NACZELNA PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPEMENT Drewno jest podstawą istnienia i funkcjonowania przemysłu drzewnego, który jest naszym eksportowym „oczkiem w głowie.” /Janusz Zaleski/ wypowiedź podczas Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa /nr 65/ obradującej 7.02.2013 r. Niezwykle ucieszyła mnie powyższa pochlebna wypowiedź podaży drewna (czytaj str. 22-25). Byłoby to doskonałe na- pana ministra wobec dokonań polskich przedsiębiorców rzędzie stymulujące wzrost wydajności w polskich tartakach drzewnych. Niestety nie wiem kogo miał na myśli mówiąc i w efekcie ograniczające silne rozdrobnienie (o czym w ar- „naszym”, bo „oczkiem w głowie” ani ministerstwa gospodarki tykule prof. Krzoska na str. 30). Piszę to jednak w trybie ani ministerstwa środowiska przemysł drzewny się nie czuje. przypuszczającym, gdyż Widać to przy okazji rozmów na temat zasad sprzedaży drew- zmian w zakresie sposobu sprzedaży-rozdziału drewna (jak to na. Widać to również po ostatnich buntowniczych posunię- w swym artykule na str. 18-20 nazywa prof. Lis) trudno ciach ze strony niektórych przedsiębiorców, którzy stworzenie zachęcać: „jedźcie na Dremę czy Lignę i kupujcie maszyny”, puli inwestycyjnej uznali za niezgodne z zasadami swobodnej bo kto wie, czy za rok lub dwa ktoś będzie jeszcze pamię- konkurencji i zgłosili sprawę do UOKiK (czytaj str. 26-28). tał, czym była owa pula inwestycyjna. Tak jak już dziś tylko Tymczasem twórcy systemu sprzedaży drewna twierdzą, że weterani pamiętają, że kiedyś drewno kupowało się w lesie. pula inwestycyjna to świetne rozwiązanie, które wręcz wzmac- Mimo wszystko trzymam kciuki za tych, co wspierają inwe- nia konkurencyjność, stąd też w kolejnych latach można się stycje i za tych, co chcą inwestować. Oby rzeczywiście byli spodziewać wzrostu jej wolumenu nawet do 10% całkowitej „oczkiem w głowie”. WYDAWCA: STOWARZYSZENIE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW LEŚNICTWA I DRZEWNICTWA ul.Czackiego 3/5, 00-043 Warszawa tel./fax (22) 82 827 24 www.sitlid.pl TYP PERIODYKU: kwartalnik drukowany + wersja PDF ISNN 0373-9856 NAKŁAD: 5 000 egz. SKŁAD I DRUK: FORESTOR COMMUNICATION www.forestor.pl REDAKTOR NACZELNA: MAŁGORZATA WNOROWSKA tel. 609 192 635 redakcja@przemysldrzewny.eu SEKRETARZ REDAKCJI: DAMIAN PIEKARSKI tel. 880 100 682 reklama@przemysldrzewny.eu mając na uwadze częstotliwość Prenumeratę czasopisma w cenie 120 zł brutto/rok można zamówić wypełniając formularz na stronie www.przemysldrzewny.eu. lub składając zamówienie na adres: prenumerata@przemysldrzewny.eu Materiałów niezamówionych redakcja nie zwraca. Redakcja zastrzega sobie prawo do KOREKTA: EWA BUCZEK zmian i skracania nadesłanych materiałów. Nadesłanie materiałów do redakcji jest rów- ADRES REDAKCJI: ul. Łukowa 9 lok. 79 02-767 Warszawa OKŁADKA: fot. 123RF noznaczne z przekazaniem wydawcy praw autorskich. autoPromocjA str.55 Kopiowanie i przedruk pisma może nastąpić tylko za zgodą wydawcy. Wydawca oraz redakcja nie biorą odpowiedzialności za treść zamieszczanych reklam i ogłoszeń. www.przemysldrzewny.eu w w w.prz e my sl drze w ny.eu | 3
  4. 4. FELIETON „ Herbert Pircher dyrektor zarządzający Stora Enso projekt: plantacja w Guangxi / Chiny W 2012 r. Stora Enso zdecydowała się zainwestować ponad 1,6 mld euro w nowy kompleksowy projekt produkcji leśnej, celulozowej oraz opakowań w Guangxi w Chinach. Według wstępnych danych statystycznych z administracji Lasów nie Stora Enso dzierżawi 90 000 ha gruntów, z czego 72 000 ha Państwowych, Chiny zaimportowały w 2012 około 38 mln metrów stanowią plantacje eukaliptusa. Zatrudnienie znajduje tu 820 osób. sześciennych kłód i 20,6 mln metrów sześciennych tarcicy o łącz- Eukaliptus to roślina pochodząca z Australii. Istnieje około 900 nej wartości 9,4 mld euro, a także ponad 6,6 mln ton bielonej gatunków opisanych, wśród których występuje ogromna różno- celulozy iglastej i 6,1 mln ton masy celulozowej bielonej liściastej rodność genetyczna. Eukaliptus z powodzeniem uprawiany jest o łącznej szacunkowej wartości 6,0 mld euro. w tropikalnych i wilgotnych regionach na całym świecie. W połu- Dla porównania według danych Eurostatu, Polska wyprodukowała dniowych Chinach uprawia się go od ponad 100 lat. w 2011 około 4,6 mln metrów sześciennych tarcicy z czego 0,5 W ciągu ostatnich 25 lat w Chinach nastąpił wielki postęp pod mln metrów sześciennych zostało wyeksportowanych. W tym sa- względem selekcji klonów z czystych gatunków oraz hybryd. Nastą- mym czasie import tarcicy wyniósł 1,2 mln metrów sześciennych, a pił również znaczący postęp w zakresie zarządzania tymi obszarami, łączna wartość handlu osiągnęła 440 milionów euro. w tym w systemie ich nawożenia. Dziś średni roczny przyrost upraw Liczby te wskazują o ogromnym znaczeniu Chin na światowym wynosi 30 metrów sześciennych/ha rocznie. rynku drewna. Liczba ludności wynosząca ponad 1,34 mld oraz Zrównoważony rozwój, wysoka produktywność, krótki okres rota- silny wzrost gospodarczy każe spodziewać się, że rynek celulozy, cji plantacji - wszystkie te zagadnienia wiążą się z koniecznością papieru i innych produktów na bazie drewna będzie w tym kraju szczególnego uwzględnienia aspektów środowiskowych i społecz- nadal wzrastać. nych. Podstawą dla podejmowanych przez Stora Enso działań jest Bezwzględna wielkość rynku i prognozy rozwoju dla różnych pro- zawsze plan zagospodarowana przestrzennego. Uwzględniane są duktów stanowią dla firmy Stora Enso doskonałe prognosty. Szcze- w nim tereny, które najlepiej nadają się pod uprawę eukaliptusa gólnie interesująco rysuje się przyszłość w segmencie opakowań pod względem jakości gleby, kąta nachylenia, wysokości nad po- tekturowych do napojów, w produkcji których Stora Enso Pac- ziomem morza czy potrzeb ochronnych. kaging jest światowym liderem z udziałem około 1/3 światowego Stora Enso nie praktykuje przekształcania naturalnych lasów na rynku. plantacje. Stara się identyfikować i chronić obszary leśne o war- W 2012 r. Stora Enso zdecydowała się zainwestować ponad 1,6 tościach ochronnych. mld euro w nowy kompleksowy projekt produkcji leśnej, celulozo- Wobec gruntów rolnych i w celu ochrony wód tworzone są specjal- wej oraz opakowań w Guangxi w Chinach. W planach jest produk- ne strefy ochronne, w których zakazane jest stosowanie środków cja opakowań kartonowych do mleka oraz jednorazowych kubków chemicznych. Eukaliptus zazwyczaj sadzany jest na terenach gó- do napojów. rzystych i wmieszany w płaskie obszary rolnicze, tworząc ciekawą Do ich produkcji potrzeba około 3 mln metrów sześciennych celu- mozaikę krajobrazową lozy na rok, która pochodzić będzie z własnej plantacji eukaliptusa Aby zachować bioróżnorodność, na 20% obszarów upraw należą- o powierzchni 120 000 ha. Pierwsze próbne plantacje zostały zało- cych do Stora Enso sadzone są gatunki inne niż eukaliptus. żone już w 2002 r. w południowej części prowincji Guangxi. Obec- 4 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  5. 5. FELIETON „ paweł domagalski specjalista ds. leśnictwa i dostaw drewna Biura Reprezentacji Handlowej IKEA w polsce Z naszego kraju pochodzi ok. 22% drewna, zawartego w artykułach sprzedawanych na całym świecie przez sklepy IKEA. Większość tego drewna pochodzi z polskich certyfikowanych lasów, zatem ryzyko wprowadzenia na rynek Unii Europejskiej drewna nielegalnie pozyskanego jest niewielkie. W ostatnim okresie weszły w życie trzy nowe akty prawne (La- stawcami wpletliśmy idee odpowiedzialnych zakupów, co pozwoliło cey Act, European Union Timber Regulation (EUTR), Australian nam wypracować najlepsze praktyki dla danego regionu pozyska- Illegal Logging Act), które znacząco wpłyną na globalny rynek ob- nia drewna. IKEA Forestry Standard - bo o tym dokumencie mó- rotu drewnem. Jeśli dodamy do tego planowane wprowadzenie wimy, jest opisem praktyk i wymagań, które są podstawą działania podobnych regulacji w Szwajcarii, Norwegii i Japonii - to może- systemu należytej staranności. Dostawca musi spełnić wymagania my śmiało powiedzieć, że rynek obrotu drewnem dla europejskich minimalne dotyczące surowca i praktyk u dostawców IKEA, prefe- przedsiębiorców zmieni się znacząco. Obowiązujące od 3 marca rujemy jednak drewno z certyfikatem FSC. 2013 r. unijne rozporządzenie EUTR zobowiązuje podmioty wpro- Minimalne wymagania IKEA dotyczące drewna opierają się o: wadzające na rynek wspólnotowy drewno i materiały drewnopo- - znane pochodzenie drewna, chodne do stosowania Systemu Należytej Staranności. Celem jest - używanie odpowiednich gatunków, minimalizowanie ryzyka wprowadzenia na rynek drewna nielegal- - unikaniu drewna pozyskanego: nie pozyskanego. Dla firm prowadzących odpowiedzialne zakupy, • nielegalnie, wprowadzenie EUTR może być korzystne, ponieważ warunki za- • w lasach, w których pozyskanie powoduje konflikty kupu surowca będą równe dla wszystkich podmiotów, co powinno socjalne, prowadzić do wyższej konkurencyjności producentów. Jednak do- • w lasach o wysokiej wartości przyrodniczej, piero, gdy poznamy wszystkie krajowe wykonawcze akty prawne, • z lasów naturalnych w strefie zwrotnikowej i podzwrotni- a także sposób kontroli realizacji dyrektywy przez organ właściwy kowej przekształcone w plantacje lub użytki nieleśne, - będziemy mogli powiedzieć, że powyższa teza ma potwierdzenie • w rzeczywistości. IKEA wymaga także konkretnych działań ze strony dostawców: Z naszego kraju pochodzi ok. 22% drewna, zawartego w artyku- m.in.: posiadania wyszkolonego personelu, gromadzenia informa- łach sprzedawanych na całym świecie przez sklepy IKEA. Więk- cji o pochodzeniu drewna, gatunkach, ilościach, poddostawcach, szość tego surowca pochodzi z polskich, certyfikowanych lasów, weryfikacji ryzyka zanim surowiec zostanie przetworzony oraz mi- zatem ryzyko wprowadzenia na rynek Unii Europejskiej drewna nimalizowanie ryzyka wprowadzenia drewna niespełniającego mi- nielegalnie pozyskanego jest niewielkie. nimalnych wymagań. Odpowiedzialne zakupy to od lat bardzo istotny element wizji pro- Drugim bardzo ważnym elementem systemu jest certyfikacja FSC. wadzenia biznesu w Grupie IKEA. Od 15 lat IKEA posiada swój Dziś ponad ¼ artykułów IKEA pochodzi z łańcuchów dostaw speł- system kontroli pochodzenia drewna, który dziś jest podstawą niających standardy FSC CoC. Przyjmując, że tylko ok. 8% la- Systemu Należytej Staranności wymaganego m.in. przez EUTR. sów na świecie posiada certyfikat FSC FM/CoC, możemy mówić W przypadku wyrobów nisko przetworzonych łańcuchy dostaw są o bardzo dobrym wyniku. W Polsce wszyscy dostawcy IKEA mają nieskomplikowane i weryfikacja dokumentów pochodzenia drewna wdrożone systemy FSC CoC co w połączeniu w naszymi wymaga- jest dość prosta. Często w artykułach IKEA używamy wielu ro- niami wobec dostawców (m.in. gromadzenie informacji o łańcuchu dzajów materiałów drewnopochodnych, które pochodzą średnio dostaw i pochodzeniu drewna) powinno spełniać dyrektywy EUTR. z plantacji drzew genetycznie zmodyfikowanych z kilkunastu krajów. W partnerskie, długoterminowe relacje z do- w w w.prz e my sl drze w ny.eu | 5
  6. 6. SPIS TREŚCI nr 2/2013 Felieton 4. HERBERT PIRCHER 5. Paweł Domagalski INWESTYCJE 8. COMPLEX - hala płyty klejonej NOWY STYL - fabryka mebli DRAWEX - linia do palet 9. HALEX - linia do stelaży krzeseł 10-11. Inwestycje Paged w Ełku 12-15. Elektrociepłownia na biomasę w Arłamowie innowacje str. 30 W jakie technologie przetarcia inwestuje polski przemysł drzewny? Prof. Sławomir Krzosek kreśli krajobraz polskiego tartacznictwa. 16. Płyta OSB Reflex Eco 17. Piła bimetalowa firmy Ro-Ma RAPORT Sprzedaż drewna 29. Potencjał ligniny 30-35. Polskie tartaki na ścieżce modernizacji 36-37. Produkcja i naprawa palet 2012 r. 18-20. Marketingowy majstersztyk 22-25. Pula inwestycyjna 26-28. Nie chcemy umierać za e-drewno CENY NA E-DREWNO Na mapie kraju widać wyraźny rozrzut cen za ten sam sortyment drewna. Ceny sosny WC01 w RDLP Zielona Góra niekiedy sięgały 280 zł/m3, podczas gdy np. w RDLP Gdańsk i Lublin aukcje kończyły się czasem ceną wywoławczą na poziomie 170 zł. str. 27 6 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT Biomasa 38-40. Krach na rynku zielonych certyfikatów System wsparcia załamał się i to powoduje niekorzystne skutki dla całego sektora OZE, które mogą doprowadzić do tego, że Polska nie będzie w stanie zrealizować swojego celu i osiągnąć do 2020 roku 15-proc. udziału OZE w produkcji energii - mówi Jan Bocian, prezes POLBIO.
  7. 7. SPIS TREŚCI pALETY SKRZYNIOWE 147 429 str. 42 Najnowsze regulacje z zakresu kłodowania drewna iglastego. PALETY EUR 6 49 120 SZT. PALETY EUR 3 12 742 SZT. PALETY EUR 2 480 000 SZT. POZOSTAŁE PALETY epal 2% TECHNOLOGIE PRAWO 41. Nowe regulacje 42-45. Na nowo kłodowane BUDOWNICTWO 46-51. Technologia BIM i podejście IPD TARGI 52-54. Mało drewna w budownictwie LEŚNICTWO 56-58. Polska w strefie niskiego ryzyka ZARZĄDZANIE 68-71. Nowoczesne technologie na każdym etapie produkcji 72-73. E-CUT 2000 elektryczna obrzynarka 74-75. Zielone światło dla klejów mocznikowych TRANSPORT 64-67. Średnia gęstość drewna sosny IMPREGNACJA 76-78. Lepsze drewniane ale Wolmanitem impregnowane KADRY 79. Kto jest kim w sektorze leśno-drzewnym? GATUNKI DREWNA 80-83. Paulownia 59-61. Systemy informatycznie zmieniły oblicze Forte RESEARCH & DEVELOPMENT FINANSE 84. Projektowanie mebli na WTD w Poznaniu 62. Debiut fabryki konstrukcji drewnianych 63. EP Serwis wejdzie na giełdę? palety eur 17 536 926 SZT 98% W 2012 r. wyprodukowano w Polsce ponad 18,2 mln palet w systemie EPAL. Szczegółowy raport: str. 36 BIBLIOTEKA 86. Wykorzystanie energetyczne dendromasy w w w.prz e my sl drze w ny.eu | 7
  8. 8. INWESTYCJE Otwarcie linii do produkcji drewna klejonego w Dziemianach 8 stycznia br. ruszyła produkcja w nowo otwartej hali do produkcji drewna klejonego BSH i KVH w Dziemianach (woj. pomorskie). To jeden z trzech zakładów należący do firmy Complex. Linia technologiczna oparta głównie na niemieckich maszynach pracuje w systemie półautomatycznym. Jej wydajność wynosi do Hala Nowego Stylu w Jaśle na ukończeniu Na portalu Facebook można oglądać postęp prac dobiegającej końca budowy nowej hali fabryki Nowego Stylu w Jaśle, współfinansowanej z funduszy europejskich. Fabryka Nowego Stylu w Jaśle to pierwsza fabryka mebli budowana od podstaw w Europie od wielu lat. Koszt inwestycji szacowano na 105 mln zł. 30 m/min. Surowiec trafia na nową linię w postaci wysuszonej tarcicy, która najpierw obrabiana jest wstępnie na czterostronnej strugarce Weinig Powermat 1200. Takie strugarki w całej linii są łącznie cztery. Wycinaniem wad i podziałem desek na lamele zajmuje się optymalizerka Opticut 450. Zdrowe lamele są następnie segregowane według długości i poda- wane do urządzenia do łączenia na wczepy klinowe GRECON Ultra TT. Wrzeciona z narzędziami mają napęd pośredni za - Branża meblarska przez kryzys skurczyła się o ok. 40% i w takiej sytuacji nikt nie buduje fabryk - mówił w 2011 r. Jerzy Krzanowski, wiceprezes zarządu Nowego Stylu podczas konferencji inicjującej projekt. Obecnie, po 2 latach budowy, przejeżdżając w pobliżu zakładów Grupy Nowy Styl można już zauważyć olbrzymią konstrukcję. pomocą pasków oraz specjalne ułożyskowanie, zapewniają- Fabryka Mebli w Jaśle rośnie w szybkim tempie. Na miejscu ce bezwibracyjną pracę. Precyzyjne przestawianie wrzeciona >> z narzędziami następuje w zakresie 1/100 mm. Następnie elementy obrabiane są na kolejnej strugarce Powermat 1200, skąd trafiają do nakładarki kleju i jednej z dwóch pras. Nie są Drawex uruchomił linię do palet one pochodzenia niemieckiego, lecz wyprodukowane zostały w Korei Południowej. Sklejone kilkumetrowe belki trafiają do ostatniej już maszyny Powermat 1200, która dokonuje ostatecznego strugania a kapowanie belek na odpowiednie odcinki wyko- W tartaku Drawex w Sienicy (woj. zachodniopomorskie) uruchomiono nowoczesną linię technologiczną do produkcji palet szwedzkiej firmy IM Hart AB. nuje automatyczna pilarka tarczowa do cięcia poprzecznego Störi Mantel model UKS 700. Jest to cięcie tzw. systemu pchanego, Jeszcze 20 lat temu zakład Wiesława Dzieńkowskiego był małym dającego lepszą dokładność niż w systemie przepływowym bez zakładem stolarskim, obecnie tartak zatrudnia 55 osób i produkuje optymalizacji. oprócz palet drewnianych, drewno budowlane i więźby dachowe. Nowa szwedzka linia do produkcji palet, która została zamontowana w nowo wybudowanej hali produkcyjnej, należy do najnowocześniejszych w kraju i ma wydajność ok 1600 palet na zmianę. Dzięki nowej inwestycji wartej 3,5 mln zł zakład w Sienicy z dotychczasowych 30 00 palet miesięcznie będzie mógł produkować ich nawet 100 000/ mies. Właściciel firmy nie chce poprzestać na tej inwestycji i już planuje na przyszły rok zakup kolejnej linii. Drawex produkuje wiele rodzajów palet cztero- i dwuwejściowych, palety CP, jednorazowe, przemysłowe i wykonywane na zamówienie. Nowa linia pozwoli produkować około 100 różnych rodzajów palet. Firma posiada nowoczesne suszarnie do drewna, w których można suszyć zarówno elementy jak i gotowe palety. Jednorazowy wkład do komór suszarniczych to 3 000 sztuk palet. Urządzenia i procesy zapewniają wysuszenie drewnianych elementów do wilgotności poniżej 20% (KD) w taki sposób, że zapewniają uzyskanie w rdzeniu suszonych komorowo elementów temperatury co naj- fot. Complex mniej 56° C przez co najmniej 30 minut, co jest równoznaczne 8 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT z fitosanitarnym zabiegiem termicznym (HT). Wysoką jakość wytwarzanych przez firmę produktów potwierdza Certyfikat IPPC.
  9. 9. fot. Nowy Styl inwestycje zapewnia wiceprezes firmy - osoby, które zatrudnione będą w fabryce, praktycznie nie będą pracować fizycznie, gdyż zakład będzie w pełni zautomatyzowany. - Będą obsługiwać komputery, a maszyny tylko wówczas, gdy się zepsują - mówi Krzanowski. Nowoczesne rozwiązania informatyczne, które zostaną wdrożone w fabryce, mają zoptymalizować procesy produkcyjne i obsługę klienta, skracając czas realizacji od zamówienia do wysyłki gotowego mebla o 80%. - Każdy będzie mógł zaaranżować np. swoje biuro i złożyć zamó- >> pracują ekipy odpowiedzialne za poszczególne etapy budowy. Obudowa ścian zewnętrznych, pokrycie dachu oraz stolarka okienna i drzwiowa są już na ukończeniu. Jesienią osiągnięty został tzw. stan surowy zamknięty. W okresie zimowym rozpoczęto realizację prac budowlanych wewnątrz hali. Montaż włoskiej linii technologicznej trwać będzie jeszcze do końca tego roku, a uruchomienie produkcji może nastąpić w przyszłym roku. Dzięki nowemu zakładowi utworzonych zostanie 90 nowych miejsc pracy. Połowę z zatrudnionych stanowić mają kobiety, ale - jak wienie na meble przez Internet. My je wykonamy i dostarczymy - mówi Maria Lasek, kierownik projektu budowy fabryki w Jaśle. Jej zdaniem, czas realizacji zamówienia jest jednym z najważniejszych kryteriów konkurencyjności. Projekt pt. „Innowacyjne technologie w przemyśle meblarskim - budowa nowoczesnego zakładu produkcyjnego w Nowy Styl Sp. z o.o. oraz wdrożenie innowacyjnych produktów na rynku europejskim” współfinansowany jest z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013. Całkowity koszt powstania fabryki to ponad 105 mln zł, z tej kwoty blisko 40 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. fot. Halex Linia do produkcji stelaży w Haleksie Firma Halex z Elbląga, producent ław, stołów i krzeseł, zdecydowała się na zakup półautomatycznej linii do produkcji stelaży krzeseł. Maszyny dostarczyła firma IMAC a uroczyste uruchomienie produkcji nastąpiło w styczniu br. Obecnie trwa pilotażowa produkcja, a pierwsze krzesła, które od początku do końca powstały w elbląskim zakładzie, już zostały zaprezentowane szerokiej publiczności podczas międzynarodowych targów Meble Polska. - W produkcji krzeseł korzystaliśmy dotychczas z poddostawców stelaży krzeseł, które następnie szlifowaliśmy, barwiliśmy, tapice- - Zdecydowaliśmy się na produkcję półautomatyczną, ale tam, gdzie rowaliśmy - mówi Henryk Tatkowski, właściciel Halex. - Niestety, wymagana jest wyjątkowa dokładność stosujemy maszyny sterowa- kooperanci, z którymi pracowaliśmy w okresie kiedy następował ne numerycznie, natomiast na innych stanowiskach chcemy, aby wzrost zamówień, nie byli w stanie nadążyć z produkcją, dlatego to ludzie oceniali materiał, jego przydatność i gospodarowali nim zdecydowaliśmy się na zakup własnej linii. w taki sposób, aby było jak najmniej strat - dodaje Henryk Tatkow- Dodatkową motywacją do rozbudowy zakładu były niewykorzysta- ski. - Wraz z rozwojem produkcji nieuchronnie jednak także na tych ne 3 hektary gruntu należące do firmy. stanowiskach pojawią się w przyszłości maszyny CNC. - Decyzję o inwestycji podjęliśmy już dwa lata temu, jednak jej Dzięki nowej inwestycji znacznie zwiększyła się wydajność pro- realizację przedłużały formalności związane ze staraniami o dofi- dukcji, ograniczono wąskie gardło, jakim było oczekiwanie na re- nansowanie, którego ostatecznie nie otrzymaliśmy i musieliśmy alizację zleceń przez kooperantów. Miesięcznie firma produkuje zakupić maszyny z własnych środków - mówi Henryk Tatkowski. ok. 5 - 7 tysięcy stelaży z drewna liściastego przy pracy jednozmia- Park maszynowy firmy wzbogacił się o całe spektrum nowocze- nowej. Podczas tegorocznych targów Meble Polska firma Halex snych włoskich maszyn do produkcji stelaży krzeseł, począwszy od zaprezentowała pierwsze krzesło - GAL, od początku do końca wy- rozkroju drewna aż po montaż gotowych stelaży. konane w zmodernizowanym zakładzie. w w w.prz e my sl drze w ny.eu | 9
  10. 10. INWESTYCJE TEKST: DAMIAN PIEKARSKI Paged zwiększa produkcję sklejki Obecnie Grupa Paged, do której należą fabryki z filmem powierzchnia staje się bardzo gładka w Morągu, Piszu, Ełku oraz Bartoszycach, jest i największym producentem sklejki w Polsce. Malinowski, dyrektor Zakładu Produkcji Sklejki Pozycję tą jeszcze umocni po realizacji zapowia- w Ełku. - Nasze produkty wyróżnia to, że nakła- danych inwestycji. damy film na sklejki, których arkusze wierzchnie - Obecnie przygotowujemy duży pro- spajane są na długości, które zamówił klient. gram inwestycyjny w naszych zakładach sklejkowych - mówi Waldemar Czarnocki. - Po jego uruchomieniu pozostaniemy nie tylko liderem pod względem produkcji i sprzedaży sklejki, ale bardzo wytrzymała - mówi Zbigniew Jest to technologia stosowana jedynie w Ełku i wymaga dużej dokładności. Głównymi gatunkami drewna przerabianymi w Ełku są brzoza (65%) i olcha, kilkuprocentowy udział ma również drewno sosnowe. Przy pomocy piły kapowej powstają wyrzynki, których długość jest dwu- lub trzykrotnością także zaawansowania technologicz- 163 cm. Następnie tak przygotowany surowiec nego i najwyższej jakości oferowanych trafia na taśmie do korowarki. Obróbka hydro- produktów, W zakładzie Paged zgodnie z najnowszymi światowymi standardami. termiczna, ktorej celem jest uplastycznienie drewna, odbywa się w komorach parzelnianych, w których drewno zraszane jest wodą o temperaturze około 60° C. Następnie kłody cięte Sklejka SA w Ełku już Efekty działań inwestycyjnych odczuwalne są są na długość 163 cm. Po przecięciu surowiec pracuje nowa suszar- już w fabryce w Ełku, gdzie uruchomienie no- trafia do dalszej obróbki. nia, która zwiększyła wych mocy suszarniczych zwiększyło wydajność - Na łuszczarce wyrzynek o długości 163 cm zakładu o 20%. Obecnie Zakład Produkcji jest „rozwijany” do kilkunastometrowych wstęg Sklejek w Ełku produkuje miesięcznie blisko zakładu o 20%. o grubości 1,5 mm - oprowadza nas po za- 1700 m³ sklejki. Jego produktem flagowym kładzie Zbigniew Malinowski. - Dokładność Ale to nie koniec pla- jest sklejka oklejana filmem, która stanowi powstawania wstęg kontrolowana jest przez ponad 70% wolumenu. system laserów. - Sklejka z filmami swoją popularność zyskała Następnie wstęga cięta jest na arkusze dzięki odporności na wilgoć. Zanim pojawiła o wymiarach 160 cm x 170 cm, które podawa- Czarnocki, prezes się technologia pokrywania sklejki filmami, ne są automatycznie na cztery taśmy suszarni. Paged Sklejka SA. trzeba było zabezpieczyć ją przed wilgocią na W ciągu pięciominutowej wędrówki arkusza przykład malując farbą, która jednak miała przez suszarnię, w temperaturze sięgającej niską żywotność. Natomiast film, czyli papier 170°C, jego wilgotność spada poniżej 10%. nasączony żywicą, skutecznie i na długo zabez- Stamtąd trafia na czujnik wilgotności. piecza powierzchnię sklejki przed wnikaniem - Kiedy arkusz jest zbyt słabo wyschnięty, zosta- wilgoci. Po sprasowaniu na gorąco sklejki je zaznaczony czerwoną farbą i ponownie trafia moce produkcyjne nów inwestycyjnych - zapowiada Waldemar 10 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  11. 11. Sklejka powlekana filmem to sztandarowy produkt zakładu w Ełku. Paged zapowiada inwestycje i wzrost produkcji tego asortymentu. fot. Forestor Po sortowaniu i uzupełnieniu braków oraz wad w arkuszach następuje spajanie w spajarkach wzdłużnych. do suszenia - mówi Zbigniew Malinowski. - Prawidłowo wysuszone arkusze sortowane są na te dedykowane produkcji warstw zewnętrznych sklejki oraz te, które trafią do wnętrza płyty. Po kolejnym przesortowaniu i uzupełnieniu braków oraz wad w arkuszach następuje spajanie części arkuszy w spajarkach wzdłużnych. Polega to na połączeniu mniejszych arkuszy w jeden duży. Brzegi smarowane są klejem, a następnie spajane. W zależności od wymogów odbiorcy, powstają arkusze o długości 2,5 m i 3 m. W kolejnym etapie na co drugi arkusz obustronnie nakładana jest walcami odpowiednia ilość żywicy fenolowej lub mocznikowej. Tak posmarowany fornir zespala się naprzemiennie, krzyżowo z suchymi arkuszami. Sklejone arkusze poddaje się prasowaniu wstępnemu w prasach wysokiego ciśnienia (w niskiej temperaturze), gdzie następuje wiązanie przy współudziale żywicy. Drugi etap prasowania następuje w prasie na gorąco w temperaturze ok. 130-140°C przy ciśnieniu jednostkowym wynoszącym 14-16 barów. Po wystudzeniu wyprasowanej sklejki następuje wyrównanie jej brzegów oraz szlifowanie. Dla zdecydowanej większości sklejek nie jest to jednak koniec podróży. „Surowa” sklejka trafia ponownie do hali produkcyjnej i jest poddawana procesowi nakładania filmu. Przy pomocy szybkotaktowej, jednootworowej prasy na sklejkę nakłada się obustronnie film - papier nasączony żywicą. Prasa pracuje pod wysokim ciśnieniem i w temperaturze około 160°C. Na początku na płytę nakładany jest ręcznie film. Następnie sklejka wjeżdża na taśmociągu do prasy. Po 90 sekundach opuszcza ją, a kolejna zajmuje jej miejsce. Płyta uszlachetniona filmem trafia ponownie na fot. Forestor wędzi i pomalowanie ich farbą w kolorze danego filmu. fot. James Davies Wyrzynek o długości 163 cm jest „rozwijany” do kilkunastometrowych wstęg o grubości 1,5 mm. Dokładność powstawania wstęg kontrolowana jest przez system laserów. dział kontroli jakości, gdzie następuje wyrównanie jej kra- w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 11
  12. 12. INWESTYCJE TEKST: mgr inż. Wojciech Kosycarz Inwestycja w Arłamowie Prąd, ciepło i chłód z biomasy leśnej 12 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  13. 13. INWESTYCJE Innowacyjność nowej instalacji na biomasę, która powstała w kompleksie hotelowym w Arłamowie polega na tym, że jako pierwsza w Polsce z biomasy wytwarza zarówno energię elektryczną, jak również energię służącą do ogrzewania i chłodzenia pomieszczeń hotelowych. Elektrociepłownia na biomasę wykonana na zlecenie inwestora - Hotelu Arłamów SA - to już czwarta instalacja kogeneracji w Polsce i trzecia, którą wykonała firma Polytechnik po instalacjach w OZC SA w Ostrowie Wlkp. oraz Tartaku Olczyk w Świdnie. Luksusowy, 4-gwiazdkowy hotel w Arłamowie zofot. Hotel Arłamów stanie otwarty w III kwartale br. Jego budowa trwała od 2010 r. i współfinansowana była z funduszy europejskich. Obiekt położony w gminie Ustrzyki Dolne na szczycie wzniesienia (590 m n.p.m.), w otoczeniu lasów Puszczy Karpackiej, musiał spełniać odpowiednie wymogi pod względem ochrony środowiska, szczególnie w zakresie zużycia energii, której potrzeba Elektrociepłownia wysokosprawnej kogeneracji na biomasę była jednym z pierwszych, w pełni ukończonych i oddanych do użytku obiektów „nowego” Arłamowa”. do ogrzania zimą i klimatyzacji pomieszczeń latem. W skład kompleksu wchodzą bowiem zarówno obiekty mieszkalne jak i trzypoziomowe SPA, 16 gabinetów wellness, baseny (w tym zewnętrzny basen termalny), hale sportowe. Inwestor zdecydował się na budowę własnej elektrociepłowni na biomasę pochodzenia leśnego, tj. zrębki, trociny, kora, spalane w odpowiednich proporcjach. Elektrociepłownia wysokosprawnej kogeneracji na biomasę była jednym z pierwszych, w pełni ukończonych i oddanych do użytku obiektów „nowego” Arłamowa. Dzięki jej energii, nawet w najbardziej fot. Hotel Arłamów mroźne dni mogły być prowadzone prace budowlane w pozostających do ukończenia częściach hotelu. Instalacja posiada wiatę magazynową, gdzie składuje się zakupioną i zważoną biomasę. Z wiaty biomasa podawana jest i do silosu dobowego, skąd paliwo poprzez wygarniacze >> Produkowane ciepło jest przeznaczone do ogrzewania obiektów hotelowych i zapewnienia ciepłej wody użytkowej. Dodatkowo w sezonie letnim ciepło kierowane jest do chillerów (agregaty absorpcyjne), które wytwarzają wodę lodową na potrzeby klimatyzacji. w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 13
  14. 14. INWESTYCJE M OI M Z DA N I E M marian sobieraj POLYTECHNIK Polska Sp. z o. o. Obowiązujące obecnie przepisy promują elektrociepłownie opalane biomasą poprzez możliwość uzyskania dodatkowych dochodów z tytułu certyfikatów. Przy produkcji mocy elektrycznej w generatorach do 1,0 MW i spełnieniu wymogów wysokosprawnej kogeneracji (a elektrociepłownie POLYTECHNIK spełniają te wymogi) sumuje się kwoty z certyfikatów zielonego i żółtego, tj. ok. 140 PLN + 125 PLN. W przypadku mocy generatora powyżej 1,0 MW sumuje się certyfikat zielony i czerwony, tj. ok. 140,00 PLN + 2,50 PLN. Produkowany prąd można wykorzystywać na potrzeby własne i wtedy dany zakład oszczędza na zakupie prądu od 300,00 PLN do nawet 400,00 PLN/ MWh lub sprzedać do sieci z zyskiem ok. 100,00 PLN/MWh. Dodatkowo do wykorzystania mamy ciepło w postaci wody o parametrach w zależności od instalacji - 60/80 lub 60/90° C. Według naszych kalkulacji instalacje te spłacają się w okresie od 3 do 6 lat. Koszt produkcji 1 MWh prądu waha się w zależności od typoszeregu od 70,00 PLN do 100,00 PLN, tym samym 1 GJ ciepła z kogeneracji kosztuje odpowiednio od ok. 19,40 PLN do 27,80 PLN. W kosztach tych ujęte zostały tylko wynagrodzenie obsługi, koszt zakupu biomasy (do 170,00 PLN za tonę), koszt zużywanego prądu na potrzeby własne elektrociepłowni, jak również koszt przeglądów serwisowych instalacji. Przygotowywana ustawa OZE na podstawie dotychczasowych jej upublicznionych propozycji będzie jeszcze bardziej wspierać produkcję energii elektrycznej i cieplnej z odnawialnych źródeł, co w konsekwencji skutkować będzie jeszcze wyższym wskaźnikiem opłacalności dla inwestycji budowy elektrociepłowni opalanych biomasą. żerdziowe, przenośnik poprzeczny i popychacz zostaje załadowane do paleniska. W tym samym czasie wentylatory pierwotne i wtórne wdmuchują powietrze potrzebne do spalania. Odpowiednio długa droga przebywania cząstki w palenisku (powyżej 2 s.) zapewnia całkowite spalenia paliwa. W następnym etapie gorące spaliny (temp. do 1000° C) oddają swoją energię olejowi termicznemu w kotle opłomkowym oraz w ekonomizerach. Następnie spaliny zostają odpylone w multicyklonie. W ciągu spalin, za multicyklonem, znajduje się LUVO - jest to wymiennik ciepła spaliny-powietrze, który podgrzewa powietrze wdmuchiwane do paleniska, co podnosi sprawność instalacji. Spaliny “wyciągane” są wentylatorem, który jednocześnie utrzymuje stałe podciśnienie w palenisku oraz w urządzeniach i kanałach spalin, spaliny „wyrzucane” są przez komin do atmosfery. Co ciekawe, instalacja jest bez elektrofiltra i spełnia obowiązujące w Polsce normy emisji, które są „ostrzejsze” niż aktualne normy w Europie. Gorący olej termiczny oddaje swoją energię olejowi silikonowemu w bloku ORC, olej ten odparowuje i porusza turbinę, która napędza asynchroniczny generator. Produkowany w instalacji prąd jest zużywany na potrzeby obiektów hotelowych, a nadwyżki sprzedawane do sieci energetycznej. W przypadku wyłączenia bloku ORC, instalacja pracuje jako ciepłownia. Instalacja posiada odpowiedniej wielkości agregat prądotwórczy, który zabezpiecza układ w przypadku braku zasilania z sieci. Produkowane ciepło jest przeznaczone do ogrzewania obiektów hotelowych i zapewnienia ciepłej wody użytkowej. Dodatkowo w sezonie letnim ciepło kierowane jest do chillerów (agregaty absorpcyjne), które wytwarzają wodę lodową na potrzeby klimatyzacji. Całość jest kontrolowana i sterowana programowalnym sterownikiem S7 firmy Siemens. 14 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  15. 15. Hotel Rezydencja to dawny obiekt Urzędu Rady Ministrów, który przez lata był miejscem owianym mgiełką tajemnicy, a nawet sensacji. Podczas stanu wojennego w 1982 roku przez 6 miesięcy był tu internowany Lech Wałęsa, późniejszy prezydent RP. Dostęp do kompleksu miały tylko wysoko postawione osoby. Obecnie historyczny „Arłamów” po gruntownym remoncie otrzymał nazwę „Rezydencja” i jest ogólnie dostępny dla odwiedzających go gości. Hotel Rezydencja połączony jest z nowym Hotelem Arłamów podziemnym przejściem. fot. Fadom INWESTYCJE W kompleksie hotelowym Arłamów najpierw wybudowano elektrociepłownię na biomasę. Obecnie powstają pozostałe obiekty wokół hotelu, m.in. stajnie dla koni, w tym wiele budyków z wykorzystaniem konstrukcji drewnianych. Na zdjęciu - wykonawcy firmy Fadom oraz Lech Wałęsa, niegdyś internowany w Arłamowie, dziś jako turysta. RĘBAKI DO PRODUKCJI ZRĘBKA OPAŁOWEGO RĘBAKI DO PRZEROBU SYSTEMY PODAWANIA ODPADÓW TARTACZNYCH I ODBIORU Długoletnie doświadczenie w branży maszynowej i własny, rozwinięty dział konstrukcyjny pozwala na zaoferowanie naszym Klientom kompleksowych rozwiązań w postaci: • linii do produkcji biomasy z odpadów drzewnych z funkcją sortowania frakcji, • linii korowania z usuwaniem odpadów, • linii rozkroju tarcicy z uwzględnieniem zagospodarowania odpadów. DREMA 2013 Pawilon 5, stoisko 77 PILARKI WIELOPIŁOWE Przyłęki, ul. Wydmowa 7, 86-005 Białe Błota telefon: (52) 381 02 18, fax: (52) 381 01 97 e-mail: oska@oska.com.p MASZYNY DO CIĘCIA PIANKI TAPICERSKIEJ w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 15
  16. 16. I N NO WA C J E OSB REFLEX ECO firmy Kronospan ze specjalną powłoką aluminiową została zaprezentowana podczas tegorocznych targów Interbud w Łodzi na stoisku firmy Sopexim. OSB REFLEX ECO Do budynków energooszczędnych i pasywnych Fot. Forestor OSB REFLEX ECO to nowa drewnopochodna płyta budowlana firmy Kronospan ze specjalną powłoką aluminiową. Rdzeń płyty stanowi konstrukcyjna płyta OSB Superfinish Eco OSB/3 do zastosowania w warunkach wilgotnych, zewnętrzną powłokę natomiast stanowią specjalna folia celulozowa i perforowana folia aluminiowa. Dzięki temu nowy kompozyt uzyskał wyjątkowe właściwości w zakresie przenikania ciepła i to w obie strony. Budynki, do których budowy zostanie użyta, mogą z jednej strony ograniczyć utratę ciepła na zewnątrz dzięki temu, że płyta od strony wnętrza budynku absorbuje ciepło. To doskonałe rozwiązanie dla uzyskania wskaźników pasywności budynku, ale również dla zwiększenia izolacyjności cieplnej starszych budynków. W tym celu polecane są szczególnie do konstrukcji dachów czy zabudowy poddaszy. Zaletą antyrefleksyjnej powierzchni płyty jest również ograniczenie przenikania ciepła nawet do obiektu o 97% w przypadku uporczywych upałów. Tym samym, płyta użyta np. do budowy poddasza potrafi utrzymać temperaturę niższą o 5 - 15 stopni C w porównaniu do zwykłej płyty, która izolowałaby budynek w tych samych warunkach działania promieni słonecznych. OSB REFLEX ECO dostępna jest w standardowych arkuszach 3000 x 2500 mm i trzech grubościach 15, 18, 22 mm. Ciekawym, łatwym do montażu rozwiązaniem są mniejsze płyty (2500 x 625 mm) z frezowaniem na pióro-wpust, ułatwiającym ich łączenie. Płyty OSB REFLEX ECO produkowane są w czeskiej fabryce Kronospanu, w Polsce ich dystrybutorem jest firma Sopexim z Konstantynowa Łódzkiego. 16 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  17. 17. I N NO WA C J E Piła bimetalowa szczególnie dobrze sprawdzi się przy obróbce trudnoobrabialnego surowca. fot. Ro-Ma Piła bimetalowa z dwóch gatunków stali Piły bimetalowe Black Säge (do drewna) i Iryd Säge (do metalu) to nowe produkty w ofercie Zakładów Narzędzi Skrawających Ro-Ma. Piła Black Säge poszerzy dostępny przy obróbce trudnoobrabialnego su- zastosowania wyższego posuwu i pręd- w ofercie Ro-Ma segment pił taśmo- rowca. Jednak zastosowanie jej może kości cięcia. Zastosowanie w procesie wych średnich do drewna. Dotychczas nieść wymierne korzyści ekonomiczne przecierania drewna piły Black Säge spółka oferowała cztery rodzaje pił: przy każdym gatunku drewna. Black pozwala znacznie podnieść efektywność, Silver Säge ze stali węglowej, Safir Säge sprawdzi się w różnych warun- a co za tym idzie - obniżyć koszty pracy. Säge, Gold Säge i Tytan Säge ze stali kach atmosferycznych, osiągnie dobre Gwarantuje również oszczędność czasu, stopowej. efekty przecierania zarówno zimą jak gdyż piła bimetalowa pracuje dłużej, wy- i latem. maga rzadszej wymiany i serwisowania. Szeroki wybór wymiarów i wersji pił dawał klientom duże możliwości optymalnego dostosowania narzędzia do własnych potrzeb. Jednakże spółka Ro-Ma zdecydowała się na dalszy rozwój swojego asortymentu - wprowadzenie pił bimetalowych. Piły bimetalowe, w odróżnieniu od pił monolitycznych, zbudowane są z dwóch spojonych ze sobą gatunków Szczególnie dużą skuteczność piła wykazuje przy przecieraniu twardych gatunków drewna, drewna zmarzniętego i egzotycznego. Przy prawidłowej eksploatacji, ostrzenie i rozwieranie pił konieczne jest nawet trzykrotnie rzadziej niż w przypadku pił ze stali węglowej. Ostrze ze zestali szybkotnącej gwarantuje wyższą odporność na zużycie i pękanie. Bimetaliczna konstrukcja piły zwiększa także odporność jej korpusu na pękanie. Efektem po- stali. Korpus piły Black Säge to wyso- W przypadku drewna nieokorowanego łączenia dwóch gatunków stali jest piła kiej jakości stal stopowa, natomiast czy zanieczyszczonego piachem także o zwiększonej wydajności i efektywności, ostrze to odporna na ścieranie stal warto zdecydować się na wybór piły odporna na ciepło i przegrzanie. szybkotnąca M42. Ro-Ma wprowadza Black Säge. Black Säge nie jest piłą tanią, ale biorąc do oferty piłę w szerokości 34 mm Piły bimetalowe charakteryzują się dłuż- pod uwagę jej wydajność i wytrzymałość, o grubości 0,9 mm. Black Säge dostęp- szą niż monolityczne żywotnością, są jednostkowy koszt cięcia jest znacznie na jest w wersji RO - rozwarta i ostrzona. bardziej wydajne. Mają wysoką wytrzy- niższy od pił monolitycznych. Piła ta szczególnie dobrze sprawdzi się małość zmęczeniową, dają możliwość w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 17
  18. 18. SPRZEDAŻ DREWNA TEKST: dr hab. WOJCIECH LIS, prof. UP Jak Lasy Państwowe drewno okrągłe w 2013 roku sprzedały? Marketingowy Majstersztyk LP zastosowanym systemem sprzedaży już odniosły sukces w 2013 roku. w mojej opinii - z całą pewnością – jest to majstersztyk marketingowy. Są cztery główne czynniki, decydujące o koniunkturze gospodarczej nim udziale w rynku drewna okrągłego, wynoszącym w latach w polskim sektorze leśno - drzewnym: 2000 - 2011 - 94,55%. Kontrolują zarówno pozyskanie drewna 1. Dostępność drewna okrągłego na rynku. ogółem (94,71% polskiego rynku), jak i pozyskanie najważniejszej 2. Cena drewna. dla sytuacji ekonomicznej sektora – grupy sortymentów zaliczanych 3. Kurs euro. do grubizny - 94,40% udziału (patrz tabela 1) . 4. Koniunktura gospodarcza w Polsce, strefie krajów two- Lasy Państwowe sprzedały drewno znakomicie. Za niewątpliwy suk- rzących Unię Gospodarczo - Walutową (szerzej, choć znaczące ces uznać należy rozdział - sprzedaż już w pierwszych dniach 2013 w daleko mniejszym stopniu: Unii Europejskiej, Europie, w świecie). roku prawie 84% drewna przeznaczonego na cały rok, to jest ponad 99% drewna okrągłego wystawionego już do sprzedaży (tabela 1). W tym artykule skupię się na pierwszym, najważniejszym, obecnie Wszystko to odbyło się na spadającym coraz szybciej rynku i przy wprost decydującym czynniku – dostępności drewna na polskim gwałtownie obniżającej się koniunkturze - zarówno w Polsce, jak rynku. Lasy Państwowe (LP) są z całą pewnością podmiotem i w Unii Europejskiej, a szczególnie w krajach należących do EMU ustalającym, normującym w dużym stopniu sytuację na polskim (ang. Economic and Monetary Union = Unii Gospodarczo-Walutowej rynku pod tym względem. Są największym dostawcą, o śred- = strefy euro). Tabela 2. Sprzedaż drewna przez Lasy Państwowe w 2013 roku Plan sprzedaży przez LP na 2013 (zarządzenie 82/12) pierwotny m3 modyfikacja PULA inwestycyjna % m3 m3 % planu 3 % Portal Leśno-Drzewny wystawione na sprzedaż 876 871 BD BD 70 20 460 324 67,9 19 846 514 19 631 456 98,92 30 8 768 710 29,1 8 505 649 5 070 400 59,61 100 29 229 034 100 29 229 034 29 229 034 97 28 352 163 23 990 500 84,62 (PLD) Systemowe E-Drewno (SED) razem PLD+SED 18 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  19. 19. SPRZEDAŻ DREWNA Tabela 1. Udział Lasów Państwowych w pozyskaniu drewna w latach 2000 - 2011. Źródło: GUS – Leśnictwo 2008 – 2012, Raport o stanie lasów w Polsce 2005 – 2011, Rocznik Statystyczny GUS 2000- 2011 Pozyskanie drewna okrągłego Rok Polska Udział LP w pozyskaniu w % PGL LP ogółem ogółem grubizna 27 659 26 025 25 718 24 097 92,98 92,59 26 671 25 017 25 115 23 471 94,17 93,82 2002 28 957 27 137 27 403 25 595 94,63 94,32 2003 30 836 28 737 29 220 27 134 94,76 94,42 2004 32 733 30 427 30 994 28 669 94,69 94,22 2005 31 945 29 725 30 371 28 164 95,07 94,75 2006 32 384 30 228 30 842 28 700 95,24 94,95 2007 35 935 34 146 34 090 32 314 94,87 94,63 2008 34 273 32 407 32 549 30 695 94,97 94,72 2009 34 629 32 701 33 104 31 188 95,60 95,37 2010 35 467 33 568 33 769 31 882 95,21 94,98 2011 kojenia rynku – długookresowo być może grubizna 2001 malne zwiększenie podaży w celu uspo- ogółem 2000 Pociągnięcie, którego celem było maksy- grubizna 37 180 34 877 35 075 32 789 94,34 94,01 94,71 94,40 średnio spełniło swój cel. Na razie prawdopodobnie uspokoiło ceny. A przynajmniej ograniczyło ich gwałtowny wzrost. Bo przedsiębiorcy rynku i cen? – zobaczymy to dopiero po aukcji. Jako wywoławcze i obowiązujące ocenie przedsiębiorców zbyt pracochłonna przez LP. jętość drewna. Ceny nie były przedmiotem zakresie wciąż trwają. W dotychczasowej czas licytacji w aplikacji „e-drewno” (SED) leśno - drzewnym (PLD) licytowali tylko ob- i negocjacje z przedsiębiorcami w tym oficjalnym ogłoszeniu cen uzyskanych pod- w ramach sprzedaży ofertowej w portalu jest, w wyniku bardzo rozbudowanych wymagań biurokratyczno - formalnych, moż- przyjęto ceny na odpowiednią grupę han- Trudno na razie ocenić trafność i powo- ilości drewna. Atutem jest możliwość wej- (3% - co daje niecałych 900 tys. m drew- ścia wylicytowanego w ten sposób drewna na okrągłego w całym kraju) puli drewna średnioważonej ceny drewna, uzyskanej liwość pozyskania niewielkich stosunkowo dzenie wydzielenia niewielkiej stosunkowo dlowo-gatunkową, ustalone na podstawie do przyszłej puli zakupowej przedsiębiorcy 3 podczas przetargów w II półroczu 2012 r. Czy wobec tego już nastąpiło uspokojenie na cele „inwestycyjne”. Przyjmowanie ofert sprzedane   >> pozostało do sprzedaży            m3 94,55 % % zmodyfikowanego wystawionego  bd  bd  bd 18 829 954 94,88 4 927 700 m3 % % zmodyfikowanego wystawionego  bd  bd  bd 95,92       57,93 97,19 4 594 509 54,02 93,24             23 757 654 83,79 99,03 4 594 509 15,72 źrodło: opracowanie własne na podstawie wyników przetargów publikowanych systematycznie w Portalu LeśnoDrzewnym LP , Tabela 1 w załącznikach 1 do Zarządzenia 82/12 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 19 listopada 2012 r. w sprawie sprzedaży drewna przez PGL LP w 2013 roku (EM-900-10/13) 19,34 w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 19
  20. 20. sprzedaż drewna wykres 1. Zmodyfikowana Oferta podaży drewna przez Lasy PańStwowe na 2013 r. PULA INWESTYCYJNA : 876 871 m3 SYSTEMOWE E-DREWNO: 8 505 649 m3 z tego wystawiono do sprzedaży: 5 070 400 m3 3% 29,1% 67,9%, PORTAL LEŚNO-DRZEWNY : 19 846 514 m3 z tego: wystawiono do sprzedaży: 19 631 456 m3 >> w PLD. Nie wiadomo jednak, jak stabilna będzie wielkość tej puli. Bo na razie z udziałem PLD w rynku bywało różnie (porównaj – wykres 1 na s. 38 w PD 1/2013). Od 50% (2010) do 70% (2009, 2013). Generalnie – LP zastosowanym systemem sprzedaży już odniosły sukces w 2013 roku. Dla mnie, z całą pewnością – jest to majstersztyk marketingowy. Jak na tym wyjdzie przemysł drzewny? Na razie wygląda na to, że przepłaca. Ale rynek musi się oczyścić! Z hurraoptymistów, z tych, co to muszą kupić za wszelką cenę, by tylko nie miał sąsiad. Z tych co gromadzą, by móc sprzedać drożej gwałtownie potrzebującym. Ale też z tych, co mając już zamówienia – nie kupią „tu i teraz”, bo „na pewno będzie taniej”. Wszelkie skrajności są złe. Zawsze najlepiej wychodzi się będąc w środku (to też jakiś przyczynek do średniej, o której rozważania są w moim felietonie na str. 64-66). Na rynku drewna okrągłego to oczyszczanie jeszcze pewnie potrwa. Najbardziej zależy od tego, czy LP przeznaczą do sprzedaży i w jakiej formie pozostałe 15,72% objętości drewna wynikającej z Zarządzenia 82/12 (a 19,34% drewna dotychczas sprzedanego w 2013 roku – tabela 1), czy też sprzedaż tą wyraźnie zwiększą, a przynajmniej obietnicę tego zamiaru zwiększenia wyraźnie wyartykułują. Oprócz objętości drewna przeznaczonego do ewentualnej zwiększonej sprzedaży – ważny jest też moment podania tej wiadomości. Teoretycznie do sprzedaży w PLD pozostało jeszcze około 5% drewna, choć przy zakładanym jednym przetargu w ciągu roku sprzedaży takiej być już nie musi wcale. W systemie e-drewno jest jeszcze do sprzedania ponad 54% planu lub ponad 93% objętości drewna w tym systemie już sprzedanego w roku 2013. Możliwości LP mają więc kilka. Nie ma w biznesie żadnego „na pewno”. Działalność gospodarcza z założenia jest zawsze grą rynkową. Trzeba być gotowym na każdą ewentualność. Jest ciekawa, ale też niebezpieczna, mało przewidywalna. Wytrawni inwestorzy na giełdzie mówią: „idąc w góry zabierz i okulary przeciwsłoneczne i parasol” (to bardziej latem w górach, ale zawsze w biznesie). 20 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  21. 21. w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 21
  22. 22. SPRZEDAŻ DREWNA TEKST: Andrzej Ballaun naczelnik wydziału marketingu i handlu LP Sprzedaż ofertowa w Portalu Leśno-Drzewnym (PL-D) dla przedsiębiorców realizujących nowe inwestycje PULA INWESTYCYJNA POZYTYWNIE WPŁYNIE NA KONKURENCYJNOŚĆ Pula inwestycyjna będzie miała znaczący pozytywny wpływ na rozwój konkurencji na rynku wyrobów drzewnych. W przyszłości rozmiar puli inwestycyjnej mógłby wzrosnąć z obecnych 3% do nawet 10% puli dla przedsiębiorców. Na 2013 rok po szerokiej konsultacji z przedstawicielami przemysłu drzewnego dokonano w zasadach sprzedaży drewna szereg znaczących zmian, do których przede wszystkim należą: a) wprowadzenie systemu umów wieloletnich, b) zastąpienie przetargów ograni- czonych sprzedażą ofertową w oparciu, o którą podpisywane są umowy roczne, c) zwiększenie puli drewna w sprze- daży ofertowej do 70% średniorocznej wielkości zakupu drewna z ostatnich 3 lat, d) wprowadzenie wydzielonej puli dla nabywców rozwijających się lub realizujących nowe inwestycje. Wprowadzenie procedury sprzedaży Leśno-Drzewnym (PL-D) dla przedsiębiorców realizujących nowe inwestycje” - procedury prowadzonej w cyklach rocznych, prezesa Urzędu wykonania Ochrony Decyzji Konkurencji i Konsumentów Nr DOK- 9/2008 z 29 grudnia 2008 r., której istotą był zarzut polegający na „przeciwdziałaniu ukształtowania się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji poprzez uzależnianie warunków sprzedaży drewna od posiadania historii zakupu drewna przez przedsiębiorców ubiegających się o zakup drewna od PGLLP oraz od przebiegu historii tego zakupu.” ciw jednemu z głównych zarzutów prezesa UOKiK, którym było utrudnianie wejścia na rynek nowym i rozwijającym się przedsiębiorcom. Wydzielona pula na pewno zwiększy dostęp przedsiębiorców do sprzedaży ofertowej w Portalu Leśno-Drzewnym, choć omawiane rozwiązanie nie jest oczywiście doskonałym. Jest to próba wyjścia naprzeciw nowym inwestycjom produkcyjnym. Zgodnie z ustaloną procedurą, złożono do właściwych dyrektorów RDLP ponad 80 wniosków o możliwość uczestniczenia w sprzedaży ofertowej w Portalu Leśno-Drzewnym (PL-D) dla przedsiębiorców drewna: „sprzedaż ofertowa w Portalu jest konsekwencją Przedstawiona procedura wychodzi naprze- realizujących nowe inwestycje, z czego prawie 10 nie mogło być pozytywnie zaakceptowanych, przede wszystkim z powodu uchybień formalnych i rzeczowych. Najwięcej wniosków zostało złożonych i zaakceptowanych w RDLP w Szczecinie, Białymstoku, Katowicach i Radomiu. W jednej RDLP, a mianowicie w Zielonej Górze nie złożono żadnego wniosku. trzech latach powodujących wzrost mocy produkcyjnych przemysłu drzewnego o około 2,7 mln metrów sześciennych w następującym układzie: drewno wielkowymiarowe iglaste około 950 tys. metrów sześciennych, 22 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT 230 tys. metrów sześciennych, drewno średniowymiarowe około 1,4 mln metrów sześciennych, drewno małowymiarowe około 120 tys. metrów sześciennych. Analiza złożonych wniosków daje podstawy do stwierdzenia, że pula inwestycyjna będzie miała znaczący pozytywny wpływ na rozwój konkurencji na rynku wyrobów drzewnych i to jak określono w ustalonych parametrach (inwestycje powyżej 5 tys. metrów sześciennych przerobu drewna), tj. o określonym istotnym wymiarze, mającym znaczenie dla rynku. Rozmiar wydzielonej puli może wydawać się jednak zbyt niski, choć nie symboliczny. Niestety nie można było go należycie ustalić bez szczegółowej analizy skali potencjalnych inwestycji i zapotrzebowania producentów wchodzących na rynek, co już obecnie nastąpiło. Zakładając, że dotychczasowi nabywcy drewna mieliby zapewnienie dotyczące możliwości uczestniczenia w procedurze sprzedaży ofertowej na poziomie 65% do- Uznane wnioski przez RDLP potwierdziły zaistnienie inwestycji w ostatnich drewno wielkowymiarowe liściaste około tychczasowych zakupów drewna, rozmiar puli inwestycyjnej mógłby osiągnąć poziom nawet do 10% puli dla przedsiębiorców. Pierwotnie planowano, że będzie wynosić ona w 2013 roku 5%, jednak napotkano zdecydowany opór w tej kwestii reprezentantów przemysłu drzewnego. Ustalono ostatecznie, że wielkość tej puli zostanie
  23. 23. SPRZEDAŻ DREWNA oparta o wielkość wzrostu pozyskania drewna w 2013 roku w porównaniu do roku ubiegłego, co w praktyce oznacza, że wyniesie ona około 3% wielkości całej puli drewna dla przedsiębiorców. Mamy nadzieję, że po przedstawieniu danych dotyczących skali inwestycji, jakie zaistniały w przemyśle drzewnym, wzrost puli drewna przeznaczonej na ten cel nie powinien już budzić tak wielu emocji a ponadto zmierzałby w kierunku ostatecznego wykonania decyzji prezesa UOKiK. Szczegółowe dane dotyczące złożonych wniosków po ostatecznej akceptacji dyrektora generalnego Lasów Państwowych wraz z terminem rozpoczęcia procedury sprzedaży zostaną podane na stronie internetowej www.zilp.lasy.gov.pl/ drewno. Schemat uczestnictwa biorcy omawianej w przedsięprocedurze przedstawiono na wykresie 1 (patrz: następne strony). Dokładne zasady przeprowadzenia procedury sprzedaży drewna „sprzedaż ofertowa w PL-D dla przedsiębiorców realizujących nowe inwestycje” a także Wzrost mocy produkcyjnych przemysłu drzewnego w Polsce w ostatnich 3 latach: 2,7 mln m3 w tym: 950 tys. m3 drewno wielkowymiarowe iglaste 230 tys. m3 drewno wielkowymiarowe liściaste 1,4 mln m3 drewno średniowymiarowe 120 tys. m3 drewno małowymiarowe opis innych form sprzedaży drewna obowiązujących w PGL-LP znajduje się w Zarządzeniu Nr 82 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na 2013 rok oraz załącznikach do tego zarządzenia. Te materiały, jak i inne obejmujące tematem sprzedaż drewna przez LP, dostępne są na stronie internetowej: www.zilp.lasy.gov.pl/drewno. >> w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 23
  24. 24. SPRZEDAŻ DREWNA >> S C H E M AT PR O C E D U RY S PR Z E DA ż Y OF E RTO W E J Z P U L I I N W E S T YC Y J N E J MINIMUM 5 tys. m3 WIĘCEJ O udział w procedurze może ubiegać się przedsiębiorca, który złoży wniosek do dyrektora generalnego Lasów Państwowych i wykaże wzrost mocy produkcyjnych w wysokości minimum 5 tys. m3 drewna. Wniosek i inne dokumenty dotyczące skali inwestycji oraz dopuszczenia jej do użytko- 1. wania składane są w RDLP właściwej dla miejsca zaistniałej inwestycji. OPINIOWANIE Złożony wniosek jest opiniowany przez właściwą RDLP, a ostateczną decyzję o dopuszczeniu przedsiębiorcy do sprzedaż ofertowej dla nowych inwestycji podejmuje dyrektor generalny Lasów Państwowych. 2. 0% 7 5% 6 5% 3 3. 24 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT 3 OFERTY ZAKUPU Po uzyskaniu pozytywnej decyzji, przedsiębiorca bierze udział w kolejnych trzech rocznych procedurach sprzedaży ofertowej dla nowych inwestycji. Oferty zakupu drewna złożone przez przedsiębiorcę wynoszą maksymalnie odpowiednio w pierwszym roku 70% a w następnych 60% i 35% wzrostu zatwierdzonych mocy produkcyjnych osobno dla każdej z grup drewna: - drewno wielkowymiarowe iglaste, - drewno wielkowymiarowe liściaste, - drewno średniowymiarowe, - drewno małowymiarowe.
  25. 25. SPRZEDAŻ DREWNA 4. PRZEBIEG UMOWY BEZTERMINOWE 5. Sam przebieg jak i techniczna strona sprzedaży ofertowej dla nowych inwestycji są identyczne jak w przypadku przeprowadzonej już powszechnie znanej procedury sprzedaży ofertowej na podstawie wielkości zakupów. - przedsiębiorca chcący złożyć ofertę zakupu musi posiadać aktywne konto i zalogować się do aplikacji PL-D, Przedsiębiorcy uprawnieni do wzięcia udziału w procedurze sprzedaży ofertowej dla nowych inwestycji mogą zawierać bezterminowe umowy wieloletnie. Terminarz procedury podany jest do wiadomości na stronie internetowej PL-D : www.zilp.lasy.gov.pl/drewno. - minimalna oferta sprzedaży jednostki LP w grupie handlowo-gatunkowej wynosi 50 m3, - ceny drewna dla obu procedur sprzedaży ofertowej są ustalone na tym samym poziomie (wg obowiązujących zasad sprzedaży drewna), - przypis drewna odbywa się, dla wszystkich ofert zakupu złożonych do określonej oferty sprzedaży, w sposób proporcjonalny do stopnia jej „przeofertowania” (z uwzględnieniem określonej przez przedsiębiorcę minimalnej ilości zakupu drewna dla oferty zakupu), - sprzedaż odbywa się w dwóch etapach (drugi etap dla przedsiębiorców, którzy nie otrzymali pełnego przypisu w etapie pierwszym), - w procedurze nie mogą brać udziału przedsiębiorcy, u których występują należności przeterminowane nieobjęte kwotą zabezpieczenia oraz posiadający blokadę za niespisanie umowy na drewno, - po ogłoszeniu wyników przedsiębiorca w ciągu 30 dni spisuje roczną ofertę sprzedaży z kierownikiem jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych sporządzającej ofertę sprzedaży lub jego pełnomocnikiem, - przedsiębiorca zakupuje drewno wg ceny określonej w ofercie sprzedaży, a w przypadku grup handlowo-gatunkowych z reprezentantem na podstawie przeliczników, - w przypadku wystąpienia błędów techniczno-informatycznych po stronie PGL LP lub proceduralnych, przedsiębiorcy służy prawo złożenia odwołania do nadleśnictwa lub zakładu Lasów Państwowych, w którym nastąpił błąd. w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 25
  26. 26. sprzedaż drewna TEKST: fot. Forestor dr MAŁGORZATA WNOROWSKA NIE CHCEMY UMIERAĆ za e-drewno Podczas gdy część przedsiębiorców drzewnych szuka wsparcia UOKiK w przeforsowaniu zasad sprzedaży drewna opartych tylko na systemie aukcji e-drewno, druga strona nazywa je narzędziem spekulacji i wyniszczania konkurencji. Która frakcja ma większe szanse na sukces? 26 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  27. 27. sprzedaż drewna wzmożyły zmienione zasady sprzedaży drewna, są wysokie ceny Nowy system sprzedaży drewna, w którym 70% zapotrzebowania surowca osiągane na e-drewno. firm pokrywały dostawy w ramach ofert na umowy roczne, nie - Liczyliśmy na to, że zwiększenie w 2013 r. do 70% ilości drew- zapewnił przedsiębiorcom oczekiwanej stabilizacji ani równych wa- na dostępnego w innej formule zakupów niż e-drewno, pozwoli runków i wymaga pilnej dalszej naprawy - uznali członkowie Rady ograniczyć zjawisko pojawiania się absurdalnie wysokich cen na Izby. Zastrzeżenia wobec nowego systemu ma także Ogólnopolski otwartych aukcjach. Jednak dotychczasowy przebieg bieżących Związek Pracodawców Przemysłu Drzewnego, który jednak nie aukcji świadczy, że w wielu wypadkach to nie wystarczyło - pisał wybrał drogi dialogu z leśnikami, lecz złożył zawiadomienie do w styczniowym liście do ministra Marcina Korolca Sławomir Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta. Wrochna, prezydent PIGPD. Wszystko wskazuje na to, że nowe zasady sprzedaży drewna, które zaczęły obowiązywać w 2013 r. (szczegółowo omówione Rozrzut cen w nr. 1/2013) wkrótce znów ulegną zmianie. Na w listopadzie przez dyrektora generalnego LP zarządzenia nr 82 mapie ten - Rada Izby miała tego świadomość od chwili opublikowania sam kraju widać sortyment wyrany drewna. rozrzut Ceny sosny cen za WC01 w RDLP Zielona Góra niekiedy sięgały 280 zł/m3, podczas gdy bez końcowych konsultacji z nami - wyjaśnia Bogdan Czemko, np. w RDLP Gdańsk i Lublin aukcje kończyły się czasem ceną wy- dyrektor biura PIGPD. - Od tego czasu wystosowaliśmy zarówno woławczą na poziomie 170 zł. Kolejny raz ceny drewna tartacznego do dyrektora LP jak i do szefów resortów środowiska i gospodarki świerkowego w RDLP Katowice sięgały 360 zł/m3, podczas gdy kilka pism, w których ostrzegaliśmy przed skutkami złych rozwiązań na północy kraju można było je kupić np. o 140 zł taniej. Ceny i wysokich cen, proponowaliśmy szereg działań mogących pomóc przemysłowi drzewnemu. papierówki S2B, zwłaszcza na zachodzie kraju, często przekraczały Wysokie ceny na e-drewno drewno tartaczne dębowe. Różnice tych cen nałożyły się na te, cenę drewna wielkowymiarowego. Znaczny rozrzut cen zanotowało które Lasy Państwowe stworzyły w swojej ofercie drewna sprze- Główny problem, którego nie rozwiązały, a być może dodatkowo >> Średnia cena wylicytowana w okresie 20.11 – 31.12. 2012 r. (aukcje bieżące) Zestawienie cen uzyskanych na aukcjach e-drewno w okresie grudnia 2012 r. i na aukcjach e-drewno systemowe w styczniu 2013 r. Źródło: Lasy Państwowe. 263,21 225,96 224,29 207,57 190,53 178,81 258,61 218,08 221,28 199 189,77 221,42 201,48 182,8 Poznań Radom Zielona Góra Szczecin Białystok 196,85 181,98 170,21 171,57 Gdańsk Średnia cena wylicytowana w okresie 01.01 – 20.01. 2013 r. (aukcje systemowe) 167,97 Łódź Katowice Lublin 175,27 Toruń w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 27
  28. 28. sprzedaż drewna zdaniem Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego dawanego na umowy i spowodowały, że warunki pracy i konkurencji przedsiębiorstw w różnych częściach Polski zostały dramatycznie zróżnicowane. Polskiej Izby Gospodarczej PrzemysŁu Drzewnego Problem ten był również dyskutowany podczas spotkania, które odbyło się pod ministra Marcina Korolca. Uczestniczyli w nim prócz gospodarza także Adam Wasiak, dyrektor generalny LP i jego współpracownicy, przedstawiciele izb i stowarzyszeń oraz kilku przedsiębiorców. Wychodząc naprzeciw problemowi zbyt wysokich cen na drewno dyrektor generalny na spotkaniu u ministra środowiska zapowiedział, że ustalona zostanie wielkość skonta i że będzie to wielkość odczuwalna a nie jak dotąd – symboliczna. - Za sprawę pilną należy uznać uzgodnienie, jak należy dalej indeksować ceny drewna w zależności od sytuacji na rynku - mówi Adam Wasiak. Przyznał również, że zasady sprzedaży drewna trzeba dalej reformować i zaproponował, aby organizacje reprezentujące przemysł System aukcji e-drewno to rozwijające się narzędzie spekulacji drewnem, wyniszczania konkurencji przez pozbawianie jej dostępu do zaopatrzenia i skutecznego wykorzystywania przez Lasy Państwowe pozycji monopolisty. drzewny same utworzyły małe zespoły zada- prawem konkurencji porozumień między niowe, które przedstawią propozycje zmian. sprzedawcą a wybranymi nabywcami, a być Po stronie LP będzie z nimi współpracował może nawet i zmowy cenowej. Dlatego też Wydział Marketingu DGLP. jeszcze w lutym zdecydowano o zgłoszeniu tego podejrzenia do UOKiK. Przy okazji ZAKAZANE POROZUMIENIE? Spotkanie u ministra koniec stycznia z inicjatywy zdaniem Istnieje uzasadnione przypuszczenie, że już w roku ubiegłym, tj. w okresie prowadzenia sprzedaży drewna wg przepisów prawa cywilnego [art. 701 kc] na warunkach bardziej klarownych niż w bieżącym roku, miała rzekomo miejsce praktyka stosowania przez dyrektora generalnego LP dla uznaniowo uprzywilejowanych nabywców, głównie wielkich firm, obniżek do cen zaoferowanych i ustalonych w toku przetargów i aukcji. Gotowość Lasów Państwowych związek liczy na to, że UOKiK weźmie pod do lupę również nowe zasady sprzedaży drew- ustępstw wobec klientów, którzy oczekują na obowiązujące na 2013 r. rabatów czy upustów za wielkość zakupów, - Wprowadzone w zarządzeniem nr 82 czy szybszy termin płatności, nie spodo- z dnia 15.11.2012 r. w sprawie sprzedaży bała się jednak części przedsiębiorców. drewna przez Państwowe Gospodarstwo Ich głosem mówi Mirosław Florkiewcz Leśne Lasy Państwowe na 2013 r. (znak z Ogólnopolskiego Związku Pracodawców EM-900-10/12) dla nabywców drewna Przemysłu Drzewnego. w 2013 r. preferencje dla przedsiębiorców - Według napływających do związku od pod pozorem realizacji rzekomo nowych in- przedsiębiorców informacji, istnieje uzasad- westycji stanowi wybieg dodatkowo jeszcze nione przypuszczenie, że już w roku ubie- sprzyjający ograniczeniu konkurencji - czy- głym, tj. w okresie prowadzenia sprzedaży tamy w oświadczeniu OZPPD. drewna wg przepisów prawa cywilnego [art. Wystąpienie przedsiębiorców do UOKiK 701 kc] na warunkach bardziej klarownych jest zdaniem Lasów Państwowych posu- niż w bieżącym roku, miała rzekomo miej- nięciem zbędnym, gdyż wszelkie działania sce praktyka stosowania przez dyrektora i zapisy zasad sprzedaży drewna były usta- generalnego LP dla uznaniowo uprzywile- lane z prawnikami, którzy nie doszukali się jowanych nabywców, głównie wielkich firm, nieprawidłowości, a pula inwestycyjna ma obniżek do cen zaoferowanych i ustalonych na celu wręcz oddalenie zarzutów UOKiK w toku przetargów i aukcji - uważa Mirosław o zamykanie rynku sprzedaży drewna dla Florkiewicz. wybranych klientów o ograniczenie konku- Zdaniem rady związku, tego rodzaju prak- rencyjności. tyki mogą mieć charakter zakazanych 28 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  29. 29. TEKST: R A P ORT Nicolas Smolarski Frost & Sulivan W ligninie tkwi niedoceniony potencjał Od 2010 r. sam przemysł celulozowo-papierniczy wytworzył około 50 mln ton ekstra- howanej ligniny, lecz zaledwie 2% tej ilości (1 mln ton) zostało wykorzystane komercyjnie do wytwarzania produktów o niskiej wartości, takich jak środki dyspergujące lub wiążące; reszta została spalona jako niskowartościowe paliwo. Dzisiaj rynek ligniny wart jest około 300 mln dolarów. Ostatni przełom w rozwoju technologii pozyskiwania i przetwarzania ligniny może wpłynąć na zmianę tendencji w przemyśle chemicznym opartym dotąd na przetwórstwie ropy. Powiązana z rynkami o wartości powyżej 130 mld dolarów, lignina może w przyszłości stać się głównym odnawialnym źródłem związków aromatycznych w przemyśle chemicznym. Pierwsze możliwości mogą pojawić się już w roku 2015, w związku z bezpośrednim dostarczaniem fenolu do większości zastosowań przemysłowych: żywic fenolowych, surfaktantów, żywic epoksydowych, klejów i poliestru. Przemysł dopiero zaczyna zdawać sobie sprawę z potencjału ligniny. To jedyne odnawialne źródło przemysłowych związków aromatycznych, a ponadto nie jest ono zależne od wahań cen ropy. Lignina stanowi 30% wszystkich niekopalnych zasobów organicznego węgla na Ziemi. Jej dostępność przekracza 300 mld ton i co roku wzrasta o około 20 mld ton. Wysokiej jakości ligninę pozyskuje się z drewna; stanowi ona około 2035% jego masy. W porównaniu z innymi składnikami drewna (celulozą i hemicelulozami), jest ona o wiele bardziej złożonym polimerem, lecz przez długi czas była uznawana za substancję o niskiej jakości i zapewniającą niewielką wartość dodaną. Nowe, rozwijające się technologie umożliwiają obecnie pozyskiwanie ligniny o dużej czystości, która może zostać przetworzona w celu uzyskania rozmaitych wysokowartościowych substancji chemicznych i produktów, m.in. BTX (benzen, toluen, ksylen), fenolu, waniliny czy włókna węglowego. Jedną z unikatowych zalet ligniny jest to, że można ją wykorzystywać bezpośrednio jako „dodatek” w celu zastąpienia fenoli w istniejących procesach petrochemicznych albo też dalej przetwarzać, by uzyskać części składowe polimerów. Nieuniknione jest, że wykorzystanie potencjału ligniny będzie wymagać pokonania pewnych barier. Ograniczona dojrzałość technologii, słabe powiązania pomiędzy mysłem, przeznaczanie wsparcia rządowego głównie na rozwój biopaliw oraz brak możliwości finansowania dla biorafinerów biochemikaliów to niektóre spośród najważniejszych wyzwań dla rozwoju konkurencyjnych kosztowo zastosowań ligniny. Firma doradcza Frost & Sullivan dokonała analizy rynku ligniny, biorąc pod uwagę potencjalne rozwiązania i wyznaczyła kierunki rozwoju na najbliższe 10 lat. Przemysł petrochemiczny ma zdecydowanie największe możliwości w zakresie przyspieszania wprowadzania na rynek środków chemicznych opartych na ligninie. Wykonanie pierwszego kroku na tym rynku może zapewnić wiodącą pozycję w zakresie technologii, a także zawarcie strategicznego partnerstwa i przewagę konkurencyjną. działalnością badawczo-rozwojową a przew w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 29
  30. 30. TEKST: R A P ORT dr hab. Sławomir Krzosek, prof. SGGW Polskie tartaki Dzisiejsze tartacznictwo w Polsce jest wciąż bardzo rozdrobnione. Mamy około 8000 tartaków. Czy będziemy powielać ścieżkę niemiecką, w której procesowi modernizacji towarzyszyło zmniejszenie liczby tartaków? W 2005 roku, w styczniowym numerze Przemysłu siębiorstwa, przecierające łącznie do 0,5 miliona m3 drewna Drzewnego ukazał się artykuł mojego autorstwa: Polskie okrągłego w ciągu roku (Stelmet, Swedwood). tartaki w przededniu modernizacji. W artykule scharakteryzowałem ogólny poziom techniczny tartaków w Polsce oraz Park maszynowy wyraziłem przypuszczenie, że po inwestycjach we wtórny W obrębie najmniejszych, ale ilościowo najliczniejszych za- przerób, w wielu tartakach przyszedł czas na modernizacje kładów dominuje pilarka taśmowa pozioma. W tartakach, w zakresie hal przetarcia. które są zakładami przemysłowymi, nadal główną maszyną Pisałem wtedy, że polscy tartacznicy „zastanawiają się jak do przetarcia drewna jest pilarka ramowa pionowa. Mimo modernizować, jaką wybrać technikę przetarcia a potem tego, niezaprzeczalnym faktem jest również to, że proces jakie konkretne maszyny, jakiego producenta”, oraz że modernizacji polskiego tartacznictwa nie tylko się już roz- „biorąc pod uwagę ilość i dostępność surowca w Polsce począł, ale jest on już zaawansowany. Biorąc pod uwagę oraz możliwości inwestycyjne naszych tartaków musi to być wszystkie okoliczności, w jakich działają polscy tartacznicy, maszyna (lub szerzej: zestaw maszyn – linia) możliwie jak można stwierdzić, że proces modernizacji jest daleko za- najbardziej uniwersalna…” i dalej: „Z tego względu większe awansowany. szanse przy przyszłych decyzjach inwestycyjnych będą miały pilarki taśmowe”. Po ośmiu latach warto ponownie przyjrzeć się naszym tartakom i zobaczyć, co się zmieniło, czy rzeczywiście byliśmy TARTAK OLCZYK Według mojej wiedzy, pierwsza poważna modernizacja miała miejsce w 2005 roku w Tartaku Olczyk, najwięk- wtedy w przededniu zmian. szym i najnowocześniejszym obecnie jednozakładowym Gdzie jesteśmy teraz? kupił fabrycznie nową linię do przetarcia drewna iglastego, Produkcja tarcicy w Polsce w ostatnich latach, według sza- składającą się z 2 rębarek pryzmujących, zestawu 4 pilarek cunków Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, taśmowych, agregatu profilującego, dwuwałowej wielopiły utrzymuje się na poziomie około 8 milionów m [Morgoś i pilarki tarczowej poziomej do cięcia krzyżowego. Schemat 2012 a i b]. Szczegółowe dane dotyczące tej produkcji linii wyprodukowanej przez niemiecką firmę EWD przedsta- w latach 2007 – 2011 przedstawiono na wykresie 1. wiono na rysunku 1. Uzupełnieniem linii jest automatyczna Dzisiejsze tartacznictwo w Polsce to nadal około 8 000 obrzynarka do desek bocznych typu CATECH szwedzkiej tartaków, a więc jest bardzo rozdrobnione. Strukturę wiel- firmy Söderhamn Eriksson. Na linii przecierane są kłody kości tartaków w Polsce pod względem ilości przecieranego o średnicy od 20 cm w cieńszym końcu. Cieńsze kłody kie- drewna przedstawiono na wykresie 2. rowane są na maszynę HewSaw R200 fińskiej firmy Veisto. przedsiębiorstwie tartacznym w Polsce. Tartak Olczyk za- 3 Tartacznictwo w Polsce to z jednej strony małe kilkuosobo- Według informacji uzyskanych od właściciela, Tartak Olczyk we firmy, przecierające często mniej niż 1000 m drewna w 2011 roku przetarł 312 tys. m3 drewna okrągłego, okrągłego rocznie, a z drugiej strony wielozakładowe przed- natomiast w 2012 roku – 350 tys. m3. Tartak Olczyk nie 3 30 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  31. 31. R A P ORT na ścieżce modernizacji 1520 1405 7730 6915 Na jedną firmę tartaczną w Polsce przypada średnio produkcja ok. 1 000 m3 tarcicy rocznie. 1317 6420 1400 6650 1510 6800 poprzestał na modernizacji hali przetarcia. Kilka lat po uruchomieniu linii do przetarcia, zakupił fabrycznie nowy skład surowca od niemieckiej firmy Holtec. Na chwilę obecną Tartak Olczyk jest klasycznym przykładem realizacji modelu kompleksowego przerobu drewna okrągłego w jednym miejscu aż do 2007 2008 2009 2010 2011 przetworzonego wyrobu gotowego wraz z zagospodarowaniem produktów ubocz- Wykres 1. Produkcja tarcicy w Polsce (w tys. m3) z podziałem na : nych oraz produkcją energii skojarzonej. iglastą Tartak Olczyk był też pierwszym w Polsce liścastą źródło: [Morgoś 2012] tartakiem, który uruchomił kotłownię wytwarzającą ciepło i energię elektryczną. pow. 50 tys. m3 od 20 do 50 tys. m3 od 5 do – 20 tys. m3 poniżej 5 tys. m3 Jako drugi tartak w Polsce, po Barlinku, uruchomił produkcję peletu. Za przykładem tartaku Olczyk poszły inne firmy, np. 1% Swedwood (produkcja peletu), Stelmet 4% (produkcja peletu i produkcja energii skojarzonej). 19% Nowe maszyny Jak wiadomo, modernizować można zarówno kupując maszyny fabrycznie nowe jak i używane. Z wykorzystaniem fabrycznie nowych maszyn i urządzeń, poza Tartakiem Olczyk, przeprowadzono modernizację obu tartaków w Barlinku. W tartaku iglastym pracuje fabrycznie nowa linia profilująca niemieckiej firmy SAB, a w tartaku liścia- 76% stym pilarki taśmowe pionowe niemieckiej firmy Möhringer. Wykres 2. Struktura wielkości polskiego przemysłu tartacznego. Źródło: [Strykowski 2011] >> w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 31
  32. 32. R A P ORT >> Fabrycznie nowe maszyny pracują rów- Gdzie? Wielbark nież w zbudowanym od podstaw tartaku Firma: Swedwood firmy Swedwood (należącym do Ikea) Technologia: Söderhamn Eriksson w Wielbarku, w tartaku firmy Swedspan (również należącym do Ikea) w Koszkach jak i w tartaku firmy Stelmet w Zielonej Górze. W hali przetarcia tartaku w Koszkach, uruchomionego w ubiegłym roku, pracuje maszyna HewSaw R200 fińskiej firmy Veisto. Maszyny używane Wiele tartaków zostało w ostatnich ośmiu latach zmodernizowanych przy wykorzy- staniu maszyn używanych, zakupionych jako kompletne linie. Można do nich zaliczyć tartak Płociczno, tartak Perfect w Starachowicach, tartak firmy Poltarex w Bielsku Pomorskim, tartak firmy KPPD w Kaliszu Pomorskim (trwa właśnie montaż linii), trwa montaż tartaku firmy Kaszub Gdzie? Kalisz Pomorski w Kaliskach. Firma: KPPD Technologia: Söderhamn Eriksson Traki pionowe Można również wskazać przykłady modernizacji mniejszych tartaków z wykorzystaniem traków pionowych. Używaną linię, składającą się z traka pionowego z przestawnym sprzęgiem i zdalnie sterowanym wózkiem podawczym firmy Esterer oraz automatycznej obrzynarki (tej samej firmy) zakupiła w 2005 roku firma Burkietowicz w Odolanowie. Wykorzystując używane maszyny firmy Esterer (trak pionowy i automatyczną obrzynarkę) zmodernizowana została w 2006 roku także hala przetarcia w JB Tartak w Studzionce. Przy użyciu używanych maszyn (w tym traka pionowego firmy Möhringer) zmodernizowała w ubiegłym roku halę przetarcia firma Patria-Top w Wieleniu. Modernizację hali przetarcia przy zastosowaniu traków przeprowadziła też firma Complex w tartaku w Dziemianach. Przed modernizacją była tam klasyczna dwutraktowa hala przetarcia. W trakcie modernizacji wymieniono oba traki na nowe, polskie Uruchomienie nowej linii w tartaki KPPD w Kaliszu Pomorskim planowane jest na czerwiec 2013 r. W początkowym okresie jej wydajność wyniesie od 100-120 tys. m 3 drewna okrągłego przy dwuzmianowej pracy. i dostawiono nową wielopiłę do rozpuszczania pryzm (oba traki tylko pryzmują). Zestaw maszyn uzupełnia używana obrzy- >> 32 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  33. 33. R A P ORT Firma: Tartak Olczyk Technologia: Söderhamn Eriksson Technologia: EWD fot. Forestor Gdzie? Krasocin Firma: Poltarex fot. Poltarex Gdzie? Bielsko Pomorskie w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 33
  34. 34. R A P ORT >> rys. 1 . Schemat linii tartacznej firmy EWD w Tartaku Olczyk. Źródło: EWD narka do desek bocznych typu EDGAR wózek Baljer & Zembrod. Oczywiście matyczną obrzynarkę do desek bocznych to produkcji Söderhamn Eriksson. W tartaku modernizacje mają miejsce również np. bardzo nowoczesny, elastyczny tartak, zaj- firmy Poltarex w Polnicy zmodernizowano w tartakach produkujących palety, które mujący niewielką powierzchnię. Schemat dwutrakową halę przetarcia, pozostawiając dotyczą zarówno maszyn do produkcji takiej linii przedstawiona na rysunku 2. oba traki jako pryzmujące i dostawiając desek paletowych jak i samych maszyn Dysponując takim zestawem, tartak może wielopiłę do rozpuszczania pryzm. i linii do zbijania palet. szybko wykonać każde zamówienie i do- Obrzynarki Pilarki taśmowe pionowe ni po pile taśmowej. Pilarki taśmowe W licznych tartakach pojawiły się używane, Wiele tartaków iglastych przy modernizacji umożliwiają osiąganie większej wydajności automatyczne obrzynarki do tarcicy bocznej, hali przetarcia zdecydowało się na pilarki materiałowej niż linie oparte na pilarkach np. w Tartaku Janina i Wacław Witkowscy taśmowe pionowe. tarczowych. Liczba zatrudnionych w takiej w Rychłowicach (firmy Wurster&Dietz), Najczęściej był to zestaw czterech pilarek hali to dwie osoby: operator zestawu rębar- w tartaku Swedwood w Stepnicy (firmy taśmowych z rębarką pryzmującą pracujący ki i taśmówek oraz operator automatycznej Söderhamn Eriksson), w Tartaku Płociczno w systemie z zawracaniem. Taki zestaw obrzynarki. Maksymalna prędkość posuwu (firmy Söderhamn Eriksson) czy w tartaku pracuje w Tartaku Olczyk (jako pierwsza w linii pilarek taśmowych wynosi do 120 firmy POLTAREX w Bielsku Pomorskim grupa maszyn), w tartaku w Wielbarku, m/min. Zdolność przetarcia takiej linii przy (firmy Söderhamn Eriksson). w tartaku w Bielsku Pomorskim. Taki ze- założeniu dobrej organizacji pracy to - we- To tylko kilka wybranych przykładów, staw jest obecnie montowany w tartaku dług przedstawiciela firmy EWD na Polskę z pewnością można wskazać jeszcze wiele w Kaliszu Pomorskim. Będzie on pracował Helmuta Schmausa - od 80 do 100 tys. innych przypadków większych lub mniej- w systemie z zawracaniem. Według infor- m3 na rok, na jedną zmianę (oczywiście szych modernizacji w tartakach dotyczą- macji w zależności od średnicy przecieranego cych samych hal przetarcia. dyrektora starczyć tarcicę o dobrej jakości powierzch- Szumowicza-Włodarczyka, generalnego KPPD, linia drewna). Według informacji dyrekto- w początkowym okresie będzie miała Skład surowca W wielu zakładach modernizacja objęła również składy surowca, gdzie dużą popularnością cieszy się uniwersalny wózek manipulacyjno-sortowniczy Marka niemieckiej firmy Baljer & Zembrod. Tartak Janina i Wacław Witkowscy zakupił ostatnio używaną linię do przygotowania kłód do przetarcia z korowarką VK i wykrywaczem metalu, natomiast do podziału dłużyc na kłody już od lat wykorzystywany jest tam ra tartaku Macieja Remuszko, Tartak zdolność przetarcia ok. 100 – 120 tys. m3 w Wielbarku na takiej linii uzupełnionej drewna okrągłego na rok na dwie zmiany. o dwie automatyczne obrzynarki do desek Uruchomienie linii jest planowane na czer- bocznych (wszystkie maszyny produkcji wiec 2013 roku. Budując halę, przewidzia- szwedzkiej), pracując na 2,5 zmiany (20 no możliwość rozbudowy linii o wielopiłę do godzin na dobę) w 2012 roku przetarł rozpuszczania pryzm. 260 tys. m3 drewna okrągłego. Na 2013 To z pewnością nie przypadek ani pomyłka, rok zaplanowano przetarcie w wysokości że zastosowano pilarki taśmowe do drewna 270 iglastego. Zestaw czterech pilarek taśmo- Rozbudowując taką linię o wielopiłę do roz- wych z rębarką pryzmującą, pracujący puszczania pryzm, można istotnie podnieść w systemie z nawrotem uzupełniony o auto- jej zdolność przetarcia. 34 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT tys. m3 drewna okrągłego.
  35. 35. R A P ORT rys. 2. Schemat linii: zestaw czterech pilarek taśmowych z rębarką pryzmującą, pracujący w systemie z nawrotem uzupełniony o automatyczną obrzynarkę do desek bocznych to bardzo nowoczesny, elastyczny tartak, zajmujący niewielką powierzchnię. Źródło: EWD linia bez nawrotu Nowe linie SAB Co dalej? Poza tartakami, które zdecydowały się na W ostatnich latach w Polsce zamonto- I na koniec można postawić pytanie: co opisany powyżej zestaw, można wskazać wano również dwie fabrycznie nowe linie dalej? Nie ulega wątpliwości, że proces w Polsce tartaki, w których pracują zestawy profilujące niemieckiej firmy SAB. Linie te modernizacji będzie postępował. Polscy składające się z 7 pilarek taśmowych (Tartak pracują w tartaku firmy Stelmet w Zielonej tartacznicy wiedzą, że bez modernizacji, bez Płociczno), czy 2 pilarek taśmowych (tartak Górze oraz w tartaku iglastym w Barlinku. poprawy jakości powierzchni produkowanej Perfekt w Starachowicach). W tartaku Według informacji przedstawiciela firmy tarcicy, bez szybkiej reakcji na zmieniające w Płocicznie pierwsza grupa maszyn składa Söderhamn Eriksson Polska, Ikea planuje się potrzeby rynku, bez obniżania kosztów się z rębarki pryzmującej i 4 pilarek taśmo- budowę tartaku w Stalowej Woli (patrz: produkcji nie ma przyszłości. Wraz z po- wych pracujących w systemie z nawrotem Przemył Drzewny nr 1/2013). stępującym procesem modernizacji liczba a druga grupa maszyn to 3 pilarki taśmowe W zakupionym w Szwecji używanym tartaków w Polsce będzie się stopniowo do rozdzielania na tarcicę elementu obro- tartaku linia przetarcia składa się z zmniejszać. Podobne zmiany zachodziły bionego z 4 stron po dwukrotnym przejściu rębarki pryzmującej, zestawu 4 pila- również w innych krajach. Dla przykładu przez pierwszy zestaw maszyn. Tartak rek (zestaw w Niemczech obecnie, według informacji Perfekt w Starachowicach zakupił w 2011 pryzmujący) poprzedzanej VDS (Verband der Deutschen Säge und roku kompletną, używaną linię firmy EWD, drugą rębarką pryzmującą (zestaw do Holzindustrie – Związek Niemieckiego w skład której wchodzą: tarcza rębarki rozpuszczania pryzmy). Zestaw pryzmu- Przemysłu Tartacznego i Drzewnego), pryzmującej, zestaw 2 pilarek taśmowych jący będzie wyposażony w nawrót. Kłody w około 2000 tartakach produkuje się do kłód, czyli z wózkiem (tzw. tandem) oraz o większych średnicach będą przecierane rocznie około 25 milionów m3 tarcicy. wielopiła FR19 i automatyczna obrzynarka z wykorzystaniem nawrotu, a kłody cień- W latach 60. ubiegłego wieku w Niemczech do desek bocznych Optimes. Pilarki ta- sze – w linii prostej bez zawracania pryzmy. istniało aż 10 000 tartaków. Niemiecki śmowe służą do pryzmowania, a wielopiła Aktualnie trwa transport zdemontowanego przykład dowodzi, że procesowi moderniza- do rozpuszczania pryzm. Największa ilość już tartaku do Polski. Uruchomienie tarta- cji towarzyszy zmniejszenie liczby tartaków. pilarek taśmowych pionowych stosowana ku planowane jest na 2014 rok. Sprawą otwartą jest zarówno czas trwania taśmowych i pionowych wielopiły tego procesu, jak i jego końcowy efekt. w jednej linii tartacznej to 12 sztuk. Właśnie taka linia, składająca się z 12 pilarek taśmowych pionowych (trzy grupy po cztery pilarki), zakupiona w 2008 roku, jest montowana w tartaku w Kaliskach. Na takiej linii nie ma potrzeby montowania nawrotu dla pryzmy. Cały proces przetarcia odbywa się w linii prostej i odpowiada to trzykrotnemu przejściu przecieranej kłody przez zestaw: rębarka i 4 taśmówki. Literatura: 1. Krzosek Sławomir 2005: Polskie tartaki w przededniu modernizacji ? Przemysł Drzewny, nr 1/2005. 2. Morgoś Zbigniew 2012a: Tartacznictwo w liczbach – wstępne wyniki 2011 roku. Rynek Drzewny, nr 2/2012. 3. Morgoś Zbigniew 2012b: Tartacznictwo w liczbach – ostateczne wyniki 2011 roku. Rynek Drzewny, nr 4/2012. 4. Strykowski Władysław, 2011: Drewno w gospodarce UE i w Polsce. III Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 16 – 18 maja. w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 35
  36. 36. R A P ORT TEKST: dr MAŁGORZATA WNOROWSKA Rośnie W 2012 r. wyprodukowano w Polsce ponad 18,2 mln palet w systemie EPAL - wynika z ankiety przeprowadzonej przez Polski Komitet EPAL wśród członków. Oznacza to wzrost o 1,7% w stosunku do roku poprzedniego. W badaniach ujęto szczegółowo produkcję poszczególnych typów palet produkowanych w systemie EPAL, tj. najbardziej popularne palety EUR i palety skrzyniowe, ale także nowe typy palet EUR 2, EUR 3 i EUR 6, nie uwzględnianych w poprzednich statystykach. Łącznie w 2012 r. wyprodukowano o 313 tysięcy palet więcej niż w roku poprzednim. Wynik ten to głównie zasługa wzrostu produkcji nowych typów palet, wśród których prym wiedzie paleta EUR 2 (480 000 szt.), w mniejszym zaś stopniu palety EUR 3 (12,74 tys. szt.) oraz EUR 6 (49,12 tys. szt.). Znaczny spadek odnotowano natomiast w produkcji palet skrzyniowych. Jeszcze w 2011 r. produkowano ich ponad 204 tysiące, natomiast w ubiegłym roku z linii produkcyjnych zeszło już tylko 147 000 nowych palet skrzyniowych. Nie oznacza to jednak, że na rynku spadło zapotrzebowanie na ten typ wyrobu. Ze statystyk dotyczących napraw palet wynika, że wprowadzone już do obrotu palety skrzyniowe wciąż są naprawiane i użytkowane. W 2012 r. naprawiono ponad dwukrotnie więcej palet skrzyniowych niż rok wcześniej (odpowiednio 7 831 i 3 240 szt.). Ogółem w 2012 r. naprawiono 4,33 mln palet, czyli o ponad 100 tys. więcej niż rok wcześniej. Zainteresowanie odbiorców paletami używanymi jest wyraźną tendencją nasilającej się w ostatnich latach dekoniunktury. Poszukując oszczędności w zakresie logistyki towarów klienci bardziej szanują palety, dokładniej je ewidencjonują, częściej oddają do renowacji. Tendencja do częstszych napraw palet wynika również z zapisów ustawy o odpadach. W 2012 r. uprawnione do produkcji palet w systemie EPAL w Polsce były 102 podmioty (wobec 106 w 2011 r.), natomiast licencję na naprawę palet paskich i skrzyniowych posiadały 83 firmy (wobec 88 w 2011 r.). 36 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT
  37. 37. R A P ORT produkcja I NAPRAWA 4 228 246 pALETY SKRZYNIOWE 147 429 PALETY EUR 6 49 120 SZT. PALETY EUR 3 12 742 SZT. 4 326 178 PALETY EUR 2 480 000 SZT. 2012 2011 nAPRAWA PaLeT eur [SZT.] POZOSTAŁE PALETY epal 2% 7 831 3 240 palety eur 17 536 926 SZT 98% 2011 PRODUKCJA PALET W 2012 R. 2012 nAPRAWA PaLeT SKRZYNIOWYCH [SZT.] w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 37
  38. 38. TEKST: BIOMASA DAMIAN PIEKARSKI krach na rynku Polskie Towarzystwo Gospodarcze Bioenergii POLBIO wzywa ministra gospodarki do interwencji na rynku skupu biomasy na cele energetyczne. 276,06 284,00 282,10 282,80 277,65 263,21 231,89 I kwartał II kwartał III kwartał 2011 2011 2011 Przedsiębiorcom zajmującym się sprzedażą energii elektrycznej odbiorcom końcowym nie opłaca się inwestować w zielone technologie. Mogą bowiem kupić świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii po ok. 135 zł/MWh, czyli taniej niż zapłaciliby za pozyskanie własnych certyfikatów i uiszczenie opłaty zastępczej, która wynosi ok. 280 zł/MWh. Ponadto Urząd Regulacji Energetyki szacuje, że problem niskich cen certyfikatów wynika z ich nadpodaży. Nadmiar certyfikatów na rynku jest już tak duży, że trzeba by wyłączyć wszystkie OZE na pół roku, aby rozładować napięcie. 38 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT IV kwartał I kwartał 2012 2011 II kwartał III kwartał 2012 2012 W związku z załamaniem na rynku świadectw pochodzenia tzw. „zielonych certyfikatów”, Polskie Towarzystwo Gospodarcze Bioenergii POLBIO wystosowało w lutym br. list protestacyjny do wicepremiera Janusza Piechocińskiego, ministra gospodarki. Autorzy listu pytają: gdzie popełniono błędy lub jakie niedoskonałości istniejącego systemu wsparcia spowodowały realną groźbę upadku wielu małych i średnich przedsiębiorstw z branży biomasy i produkcji energii odnawialnej? - System wsparcia załamał się i to powoduje niekorzystne skutki dla całego sektora OZE, które mogą doprowadzić do tego, że Polska nie będzie w stanie zrealizować swojego celu i osiągnąć do 2020 roku 15-proc. udziału OZE w produkcji energii - mówi Jan Bocian, prezes POLBIO, podczas konferencji prasowej 13 marca br. - Naszym zdaniem, kluczowa jest interwencja na rynku „zielonych certyfikatów”, aby ograniczyć drastyczny spadek ich wartości, jak również sprawdzenie, czy nie doszło do manipulacji na rynku giełdowym.
  39. 39. BIOMASA zielonych certyfikatów Giełda czy nas w przyszłości z produkcji zielonej (zielonych certyfikatów) energii a nie z dokumentów, które zostały wytworzone w sztuczny sposób. Zdaniem członków POLBIO, to firmy produkujące biomasę, włączając się w realizację zobowiązań Polski, przejęły na siebie najwyższe ryzyko związane z inwestycjami w produkcję energii z OZE. – To my ponosimy największe konsekwencje bieżącej sytuacji, dlatego że zdecydowaliśmy się na zbiór, przetworzenie i dostarczenie biomasy do energetyki zawodowej - wyjaśnia Jan Bocian. - Aż 182,99 do 60 tys. osób zatrudnionych w sektorze bioenergii w Polsce może stracić źródło utrzymania, a w przypadku niektórych 134,45 IV kwartał 2012 I kwartał 2013 W odpowiedzi na doniesienia POLBIO, Komisja Nadzoru Finansowego podjęła działania sprawdzające, czy nie nastąpiła wspomniana manipulacja. - Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne (art.9e ust.6) prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia energii elektrycznej są zbywalne i stanowią towar giełdowy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych. Bez radykalnej interwencji i bieżącej, jasnej deklaracji ze strony rządu RP sytuacja się nie poprawi - uważa Jan Bocian. Narastającym problemem jest akumulacja „zielonych certyfikatów”, które mogą być wykorzystane w przyszłości nie produkując zielonej energii. Komisja Europejska rozli- przedsiębiorców - cały dorobek życia. W 2012 r. prezes URE wydał Wiesław Ciura, właściciel firmy W-Irex, 14 798 która jest producentem biomasy pochodzenia leśnego zaznacza, że wsparcie finansowe dla producentów biomasy wcale nie musi się wiązać z wydatkami państwa, ponieważ wsparcie tak de facto dają wszyscy podatnicy, którzy w każdym rachunku za energię płacą również za energię z odnawialnych źródeł. - Prawdę mówiąc pieniądze są, istnieje jedynie kwestia regulacji - dodaje. Pierwszą kwestią, która powinna podlegać regulacji, jest zdaniem Wiesława Ciury ograniczenie importu, natomiast drugą – świadectw pochodzenia OZE na łączny wolumen 16 735 893,698 MWh (za produkcję w 2010, 2011 i 2012 r.) oraz 796 świadectw CHP na łączny wolumen 25 836 599,517 MWh (za produkcję w 2010 r., 2011 r. i 2012 r.) obrót „zielonymi certyfikatami” wyłącznie >> w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 39
  40. 40. BIOMASA >> Pierwszą kwestią, która powinna podlegać regulacji, jest zdaniem Wiesława Ciury (na zdjęciu pośrodku) ograniczenie importu, natomiast drugą – obrót „zielonymi certyfikatami” wyłącznie sesyjnie na giełdzie. sesyjnie na giełdzie. tów biomasy agrarnej zasugerował, że Zgodnie z obowiązującym u nas prawem, klasyfikacja biomasy na leśną i nieleśną każdy producent lub sprzedawca energii jest bardzo istotna ze względu na to, że musi określoną jej część pozyskiwać ze biomasa pochodzenia agrarnego potrze- źródeł odnawialnych oraz posiadać świa- buje większego wsparcia finansowego od dectwo pochodzenia („zielony certyfikat”). strony państwa. Tylko wówczas biomasa Jeżeli nie posiada takiego świadectwa, agrarna, która jest droższa i technologicz- może kupić je na rynku lub na podstawie nie trudniejsza do współspalania, będzie umów dwustronnych. Dla tych producen- mogła skutecznie konkurować z biomasą tów i sprzedawców, którzy tego nie uczynią, leśną. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Reakcja przedstawiciela producentów bio- przygotował tzw. opłatę zastępczą. Ceny masy leśnej Wiesława Ciury była natych- certyfikatów od kilku miesięcy są na niskim miastowa: poziomie. Ich sprzedaż nie wyrównuje strat - Podział na biomasę leśną i pozaleśną poniesionych przez producenta energii nie jest dla nas istotny. Każda biomasa jest w technologii współspalania na zakup biomasą. Ten podział wprowadziło sztucznie droższej od węgla biomasy. Z tego względu Ministerstwo Gospodarki - zaznacza. bardziej opłaca się zmniejszyć użycie bio- W paragrafie 6 ustęp 2 punkt 6 nowego masy i płacić opłatę zastępczą do NFOŚ. projektu rozporządzenia udział biomasy Pomimo zorganizowanej wspólnie kon- agro w układach dedykowanych do spala- ferencji wydaje się, że interesy członków nia biomasy oraz układach hybrydowych od POLBIO nie zawsze są zbieżne. Szczególnie 2016 roku ma wynosić 30% a od 2019 widać to w podejściu do definicji biomasy. roku już 50%. Tomasz Rogala, przedstawiciel producen- Zdaniem POLBIO, wsparcie współspalania 40 | PRZEMYSŁ DRZEWNY. RESEARCH & DEVELOPMENT biomasy w energetyce zawodowej jest niekorzystnym rozwiązaniem. - Istnieje możliwość przekierowania biomasy do efektywniejszych systemów niż technologia współspalania - uważa prezes Bocian. - Rozwiązanie takie nie uwzględnia bowiem efektywnej eksploatacji energii zawartej w biomasie do produkcji ciepła oraz energii w kogeneracji. W odpowiedzi na list POLBIO, Ministerstwo Gospodarki stwierdziło, że „w ramach swoich uprawnień koncentruje się przede wszystkim na ustanawianiu ram prawnych”. Mowa tu o ramach, w których poruszają się podmioty-firmy inwestujące w OZE. Czytamy dalej, że „Ministerstwo Gospodarki nie ma możliwości wpływania na prowadzoną działalność gospodarczą przez niezależne podmioty”. Dochodzimy w końcu do „zielonych certyfikatów” i dowiadujemy się, że Ministerstwo Gospodarki „podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące bieżącej sytuacji występującej na rynku tzw. „zielonych certyfikatów” i nie zamierza dokonywać żadnych zmian.
  41. 41. PR AWO Nowe regulacje Terminy zapłaty Skonto za szybszą płatność w transakcjach handlowych Projekt ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych wprowadza m. in. zasadę przewidującą 30-dniowy termin zapłaty przez organ publiczny z możliwością jego wydłużenia maksymalnie do 60 dni. W transakcjach między przedsiębiorcami termin zapłaty – co do zasady – nie powinien przekraczać 60 dni. Nowe regulacje przewidują również 30-dniową procedurę badania zgodności towaru lub usługi z umową oraz ryczałtową stałą kwotę rekompensaty za koszty dochodzenia należności. W ustawie utrzymano również rozwiązanie z obecnie obowiązujących przepisów – możliwość naliczania przez wierzyciela odsetek ustawowych w sytuacji, gdy termin zapłaty jest dłuższy niż 30 dni, jako tzw. opłata za kredyt kupiecki. Dochodzenie roszczeń wynikających z projektu ustawy następować będzie w postępowaniu nakazowym. Rząd przyjął projekt ustawy 4 grudnia 2012 r. 8 lutego 2013 r. ustawa została uchwalona przez Sejm Od 1 kwietnia 2013 r. wśród odbiorców drewna zaopatrujących się w Lasach Państwowych ma zastosowanie skonto w wysokości 1% w przypadku zapłaty należności w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury. Zasadę tę wprowadzono zarządzeniem nr 24 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 7 marca 2013. r. Skonto należy rozumieć w dwojaki sposób. Po pierwsze, jako upust od ceny w przypadku, gdy następuje przedpłata na drewno, a cena jest pomniejszana w momencie wystawienia faktury. Po drugie, gdy występuje odroczony termin płatności (o którym mowa w § 5 ust. 9 załącznika nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Generalnego LP nr 82 z dnia 19 listopada 2012 r.). Wówczas faktura wystawiana jest na kwotę bez upustu, a po dokonaniu w obowiązującym terminie płatności, wystawiana jest faktura korekta uwzględniająca skonto. i przekazana do Senatu. KOSZALIŃSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO PRZEMYSŁU DRZEWNEGO SPÓŁKA AKCYJNA ul. Waryńskiego 2, 78-400 Szczecinek | kppd@kppd.pl | tel. +48 94 37 49 700 | www.kppd.pl TARCIA LIŚCIASTA OBRZYNANA NIEOBRZYNANA FRYZY ELEMENTY MEBLOWE DESKI PODŁOGOWE TARCICA IGLASTA OBRZYNANA NIEOBRZYNANA KONSTRUKCYJNA PROGRAM OGRODOWY BRYKIET IGLASTY I LIŚCIASTY DREWNO KOMINKOWE USŁUGI: STRUGANIE SUSZENIE IMPREGNACJA ZIELONA IMPREGNACJA BRĄZOWA PARZENIE PŁYTY KLEJONE: BUKOWE DĘBOWE SOSNOWE w w w.prz e my sl drz e w ny.eu | 41

×