Gis day rs env applications 20111116

3,322 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,322
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,620
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Gis day rs env applications 20111116

  1. 1. GIS day – 2011Монгол орны Байгаль орчны салбар дахь хиймэл дагуулын мэдээний хэрэглээ М. Эрдэнэтуяа (Ph.D) БОМТ-ийн ЗТС-ын тэргүүлэх мэргэжилтэн Улаанбаатар хот 2011-11- 16
  2. 2. АГУУЛГА 1. Хиймэл дагуулын мэдээ хүлээн авсан түүх 2. NOAA дагуулын мэдээний хэрэглээ 3. MODIS мэдээний хэрэглээ 4. FY-2 дагуулын мэдээний хэрэглээ 5. Үйлчилгээ
  3. 3. Хиймэл дагуулын мэдээний хэрэглээ: Хиймэл дагуулын мэдээ хүлээн авах, боловсруулах төв 11970.12.05ESSA-8, NOAA-4-8APT (аналог)гараар (фото зургийнаргаар) Зөвхөн үүлний байршил, шилжилт хөдөлгөөн 2 1987-11-25- 1995Олон сувгийн, тоон мэдээ: > NOAA9, NOAA10, NOAA11PDP-11/34, NOVA-4, 2PAAC -> IDRISI, PCI Үүл, хур тунадас, цасан бүрхүүл, ургамлан бүрхүүл
  4. 4. Хиймэл дагуулын мэдээний хэрэглээ: 2007 оноос – одоо: 43 1995 – 2007: NOAA цуврал, SEASTAR Антен 2.4м – X-суваг TERRA/AQUA MODIS, L-суваг HRPT, 3.0м – FY-2C Хиймэл дагуул: TERRA/MODIS, AQUA/MODIS, NOAA15, NOAA17, NOAA18, FY-1D & FY-2C (GMS) Хүлээн авагч: PC-QUORUM Программ: QTRACK, SPARK, VxEos, MRT, PCI, ENVI, ERDAS Imagine Бүтээгдэхүүн: Байгалийн нөөцийн мониторинг: Газрын бүрхэвчийн ангилал, өөрчлөлтийг тогтоох, бэлчээр, ургамалжилт, ой, гадаргын ус Байгалийн гамшгийн мониторинг: ган, цөлжилт, цас, зуд, ой хээрийн түймэр, шороон шуурга г.м.
  5. 5. NOAA хиймэл дагуулын мэдээний хэрэглээ:Бэлчээрийн: NDVI зураг Ургацын зураг Гангийн зурагБайгалийн гамшгийн: Цасны зураг Түймрийн зураг Шороон шуурганы зураг
  6. 6. АШИГЛАСАН МЭДЭЭ, МЭДЭЭЛЭЛХиймэл дагуулын мэдээNOAA/NDVI (NASA, Pathfinder)Орон зайн ялгах чадвар: 1 км, 8 кмЦаг хугацаа: 1982 – 2008 10 хоног бүрMODIS/NDVI (NASA, БОМТ)Орон зайн ялгах чадвар: 250 мХугацаа: 2000 – 2010 16 хоног бүр forest steppeХөдөө аж ахуйн цаг уурын мэдээ (УЦУХ) 500 y = 1.2634x - 74.039Биомасс (ажиглалт) R2 = 0.3578 400 simulated biomassХугацаа: 300 1941 – 2001, 2006 200Станцын тоо: 37 100 NDVI = (NIR–RED) / (NIR+ RED)Биомасс (загвараар тооцсон) 0 0 50 100 150 200 250 300Хугацаа: 1941 – 2001 NDVIТор 899 (0.5oC)
  7. 7. БОЛОВСРУУЛАЛТЫН АРГАЗYЙ Хиймэл Хам боловс-дагуулын ба Үр дүн руулалт ГМС мэдээ Газрын Цаг хугацааны NDVI NOAA ажиглалтын үнэлгээ (Хамгийн их утга) мэдээ Орон зайн MODIS үнэлгээ NDVI-ийн үнэлгээ (байгалийн мужаар) Агаарын температур ASTER-GDEM Давхцуулах RSDI-ийн үнэлгээ Хур тунадас ГМС-ийн Харьцуулах NDDI-ийн үнэлгээ зургууд Биомасс Биомассын Хамаарлыг үнэлгээ Бусад тооцоолох Цас, ган, түймэр, Шороон шуурга г.м
  8. 8. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээр NDVI-ийн өөрчлөлт, 1982-2008NOAA/NDVI (GVI)Орон зайн ялгах чадвар: 8 кмХугацаа: 1982 – 2008, 10 хоног
  9. 9. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээр NDVI-ийн өөрчлөлт, 1982-2008
  10. 10. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээр NDVI-ийн өөрчлөлт, 1982-2008 NDVI-ийн өөрчлөлтийн шугаман регрессийн а коэффициент,NDVI-ийн өөрчлөлт, олон жилийн дунджаас буурсан утга ба хамгийн олон жил буурсан жилийн тоо хазайсан хазайц Баян Говь- Баян Увс Зав-хан Өлгий Ховд Алтай хонгор а коэфф -0.505 -0.38 -0.704 -0.601 -0.439 -0.309 NDVI бууралт -13.6 -10.3 -19.0 -16.2 -11.84 -8.33 Хамгийн олон жил буурсан 17 17 19 18 17 17 тоо Хөвс Сэлэн- Өвөр Ар Эрдэ гөл гэ Бул ган Дархан хангай хангай нэт Төв -0.19 -0.32 -0.593 -0.195 -0.725 -0.716 -0.587 -0.703 -5.14 -8.67 -16.0 -5.3 -19.6 -19.3 -15.8 -19.0 17 18 18 16 16 16 15 17 Дорнод Сүхбаатар Хэнтий -0.923 -0.657 -0.8014 -24.9 -12.6 -21.64 18 18 18 Говьсүмбэр Дундговь Дорноговь Өмнөговь -1.0448 -0.562 -0.2475 -0.3286 -28.2 -15.2 -6.7 -8.9 15 17 17 17
  11. 11. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээр NDVI-ийн өөрчлөлт, 1982-2001 7 – р сар (0.5 х 0.5 градусын тороор)SVIi,j = (NDVIi.j – NDVIav)/σi,j Fi,j = a * SVIi,j + b NDVI – ийн бууралт 69%
  12. 12. NDVI - биомассын хоорондын хамаарал Өндөр уул Хээр Áèî ì àññ, ã NDVI áà áèî ì àññû í õàì ààðàëÁèî ì àññ, ã 25 steppe Хээр NDVI áà áèî ì àññû í õàì ààðàë Altai mountains (Õýýðèéí á¿ñýýð)2.5 (ª í äº ð óóëû í á¿ñýýð) Алтайн y = 0.8837x - 41.981 2 З 200 уулархаг R = 0.3727 20 y = 0.0906x - 11.576 а 500 2 R = 0.3656 y = 1.1502x - 68.182 г2.0 З 160 400 R2 = 0.3603 а 15 в simulated biomass simulated biomass y = 0.0359x - 4.46931.5 2 R = 0.2229 г 120 а 300 в 10 р 2001.0 а 80 б р 40 5 и 1000.5 б NDVI о 0 и 0 0 120 140 160 180 200 220 240 м 0 50 100 150 200 250 300 NDVI о 0 40 80 120 160 200 а NDVI с0.0 NDVI м -5 120 130 140 150 160 170 а с Ойт хээр с Цөлийн хээр с Áèî ì àññ, ã NDVI áà áèî ì àññû í õàì ààðàë forest steppe NDVI áà áèî ì àññû í õàì ààðàë Gobi desert Цөлийн хээр Ойт 14 8 (Î éò õýýðèéí á¿ñýýð) (Öº ëèéí õýýðèéí á¿ñýýð) 12 y = 0.0962x - 13.477 7 З хээр 500 100 y = 1.2634x - 74.039 а 2 y = 0.3031x - 9.9769 З R = 0.4936 y = 0.0652x - 7.7694 90 R2 = 0.3578 2 10 6 R = 0.3277 R2 = 0.2022 400 г 80 а simulated biomass simulated biomass в 5 70 8 300 60 а 6 г 200 4 р 50 40 в 3 б 4 30 100 20 2 и а 2 10 0 1 NDVI о 0 р 0 0 50 100 150 200 250 300 0 50 100 150 200 120 140 160 180 200 220 240 NDVI м NDVI 0 -2 а б 120 140 160 180 200 с и с о Регрессийн тэгшитгэл r с м Ойт хээр y = 0.0962x - 13.477 0.702 а Өндөр уул с y = 0.0359x - 4.4693 0.451 с Хээр с y = 0.0906x - 11.576 0.605 Цөлийн хээр y = 0.0652x - 7.7694 0.572 Цөл y = 0.01401x – 1.793 0.694
  13. 13. NDVI-аар биомассыг үнэлсэн зураг, 2004 он 2003 1-10 хоног 2-р 10 хоног 10 10 3-р 10 хоног6-р сар7-р сар8-р сар
  14. 14. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээрRSDI = (NDVImax – NDVIi)/ (NDVImax – NDVImin) Гангийн судалгаа, М. Баясгалан (PhD) 2005 6-р сар 7-р сар 8-р сар гантай гандуу хэвийн Зуншлага сайн 2003
  15. 15. Олон жилийн NOAA/NDVI мэдээгээр Гангийн судалгаа, М. Баясгалан (PhD) 2005 Гангийн давтагдлын зураг, NOAA 1982 - 2003 <5 жил 6-11жил 11-15 жил >15 жил Цөлжилтийн эрчимшлийн зураг,RSDI = (NDVImax – NDVIi) NOAA, 1982 - 2003/ (NDVImax – NDVImin) Öº ëæèëòèéí Òàëáàé, % ýð÷èì ø èë Áàãà 23.1 Äóí ä 22.7 Èõ 5.1 Öº ëæèëòã¿é 49.1
  16. 16. FY-2C мэдээний хэрэглээ оноос 20071 цаг тутмын мэдээЭУБМС---> Үндсэн бүтээгдэхүүн---> Нийлбэр цацраг, в/м2 Гангийн мониторингийн систем Бэлчээрийн мониторингийн систем Өвлийн мониторингийн систем 2 м-ийн өндөр дэх температур, C Хур тунадас, мм Бодит ууршиц, мм/өдөр
  17. 17. Агаарын температурын газрын болон дагуулын зураг, 2009 он2009 оны 4 дүгээр сар2009 оны 5 дугаар сар2009 оны 6 дугаар сар2009 оны 7 дугаар сар
  18. 18. Хур тунадасны газрын болон дагуулын зураг, 2009 он2009 оны 6 дугаар сарынэхний арав хоног2009 оны 6 дугаар сарындунд арав хоног2009 оны 6 дугаар сарынсүүлчийн арав хоног2009 оны 6 дугаар сар
  19. 19. Дэд системүүдÃàíãèéí ìîíèòîðèíãèéí á¿òýýãäýõ¿¿í Óóð àìüñãàëûí ÷èéãèéí Õºðñíèé ÷èéãèéí Óóðøèöûí ãàíãèéí èíäåêñ, ìì/ºäºð èíäåêñ, ìì/ºäºð èíäåêñ, ìì/ºäºðÁýë÷ýýðèéí ìîíèòîðèíãèéí á¿òýýãäýõ¿¿í Áîäèò óðãàö, êã/ãà Áèîìàññûí èäýãäýö, êã/ãà Áýë÷ýýðèéí äààö, õîíèí òîëãîé/ãàӨвөлжилтèéí ìîíèòîðèíãèéí á¿òýýãäýõ¿¿í
  20. 20. MODIS мэдээний хэрэглээ Нийлүүлэгч: eOsphere, UK2007 оноос Программ: VxEos Дагуул: Terra/MODIS & Aqua/MODIS Бүтээгдэхүүн: MOD03 – MOD… NDVI зурагNDVI =(NIR-RED)/(NIR+RED), 250м
  21. 21. NDVI-ийн боловсруулалтын үр дүнгээс2000 – 2010 оны 5-9-р сарын 16 хоног бүрээр
  22. 22. NDVI-ийн боловсруулалтын үр дүнгээсОн бүрээр
  23. 23. NDVI-ийн боловсруулалтын үр дүнгээсБайгалийн бүс бүслүүр бүрээр 1. Өндөр уул 2. Уулын тайга 3. Нуур 4. Нугат хээр 5. Цөлжүү хээр 6. Хуурай хээр 7. Ойт хээр 8. Хээр 9. Заримдаг хээр 10. Умардын хээр 11. Жинхэнэ цөл 12. Хэт гандуу цөл
  24. 24. АНГИЛЛЫН АРГААР 2000-2010 оны 7-р сарын 28 NDVI < 0.0 0.0 < NDVI < 0.1 0.1 < NDVI < 0.3 0.3 < NDVI < 0.5Цаашид: орон зайн тархалтыг үнэлэх 0.5 < NDVI < 0.7 шилжилтийг тогтоох NDVI > 0.7
  25. 25. Гангийн мониторинг, давтагдал NDWI = (NIR – SWIR) / (NIR + SWIR)энд, NIR – ойрын нил улаан, SWIR – богино долгионы нил улаан туяаны муж дахьцацаргалт NDDI = (NDVI – NDWI) / (NDVI + NDWI)Гантай байдлыг илтгэхүйц 0 – 100 тоон утгаар илэрийлэгдэнэ.Уг индексийг ангилж хэт гантай, гантай, гандуу, хэвийн, зуншлага сайн гэсэн 5ангиллаар зурагладаг. 6-8-р сар
  26. 26. Ургацын үнэлгээMODIS/NPP 1 жилийн мэдээ Ургамлан нөмрөгийн ургацыг ургамлын фотосинтезийн үзүүлэлтийг оролцуулан үнэлдэг учраас энэхүү бүтээгдэхүүнийг тооцоолохдоо дэлхийн хэмжээнд газрын доройтол, ц өлжилтийг үнэлдэг GLADA аргад тооцоолсон дараахь томъёогоор тооцоолно. NPPMOD17 = 1106.37 * sum NDVI – 564.55 [kgC ha-1 year-1] (r = 0.83, n = 3128207) Энд, NPPMOD17 – MODIS MOD17 бүтээгдэхүүнээс гарган авсан NPP, sum NDVI – GIMMS-ээс авсан олон жилийн дундажийн нийлбэр NDVI
  27. 27. Бэлчээрийн ургамлын мониторингБэлчээрийн газрын мониторингийнцэгүүдийн байршил /Ус, цаг уурын улсын сүлжээ/ • Сумын түвшинд: 10 хоног бүр (>40 жил) • Хашаалсан, хашаалаагүй • Багийн түвшинд бэлчээрийн талхагдлын ажиглалт: жилд 2 удаа (2002 оноос >1550 цэгт) • Бэлчээрийн даац, багтаамжийн зураг 2001 оноос
  28. 28. УРГАЦЫН ҮНЭЛГЭЭMODIS/NDVI ба ургац Бэлчээрийн мониторингийн улсын с үлжээнд ургацыг хэмждэг аргазүйгээр хийсэн ургацын 2008-2010 оны мэдээг УЦУХ-ээс авч MODIS/NDVI мэдээтэй харьцуулан, хамаарлыг тооцоолж дараахь 2-р зэргийн полиномаль тэгшитгэлийг гаргасан. Ургац = 13.61 * NDVI2 – 0.088 * NDVI + 0.6563 [ц/гa] r = 0.61, n = 3770
  29. 29. Цасан бүрхүүлийн зураг Давтамж: 10 хоног, их цас орсны дараа
  30. 30. Шороон шуурганы зураг MODIS хиймэл дагуулаасДавтамж: өдөр бүр
  31. 31. Шороон шуурганы зураг MODIS хиймэл дагуулаасДавтамж: өдөр бүр
  32. 32. Ой хээрийн түймрийн зураг Russia MODIS=250m23-Apr-2008Time: 05:17 Hec = 47387
  33. 33. Ой хээрийн түймрийн зураг MODIS, NOAA, 2008-8-112008-4-13 Давтамж: өдөр бүр
  34. 34. Хиймэл дагуулын зураг, мэдээллээр үйлчлэх ажиллагаа http://www.icc.mn/
  35. 35. Гангийн мэдээллийн үйлчилгээ
  36. 36. Зудын мэдээллийн үйлчилгээ
  37. 37. Түймрийн мэдээллийн үйлчилгээ
  38. 38. Хиймэл дагуулын зураг, мэдээллээр үйлчлэх ажиллагаа http://geodata.mne-ngic.mn/ Metadatabase
  39. 39. Анхаарлаа хандуулсанТа бүхэнд талархлаа илэрхийлье! http://www.icc.mn http://geodata.mne-ngic.mn erdenetuya@icc.mn, m_erdenetuya@yahoo.com

×