SlideShare a Scribd company logo
1 of 57
Download to read offline
PAG-AARAL NG MGA
KONTEMPORARYONG ISYU
Aralin at Sakop ng Modyul
Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
1.Ang Lipunan
2. Isyung Personal at Isyung Panlipunan
Aralin: Kaligiran at Katangian ng
mga Isyuat Hamong Panlipunan
Gawain 1.Headline-Suri
Makibahagi sa iyong pangkat, suriin ang larawan ng
headline naitalaga sa inyo. Sagutin ang tanong na:
Bakit ito ay maituturing na isyu o suliraning
panglipunan? Isulat ang sagot sa diagram.
Pamprosesong mga Tanong
1. Ano-ano ang pananaw ng inyong gruposa
headline na napunta sa inyo?
2.Maituturing mo bang isyung panlipunan ang
ipinakikita ng bawat headline? Bakit?
3.Bakit mahalaga na maunawaan mo ang iba’t ibang
isyung panlipunan?
Basahin ang teksto sa ibaba na hinango mula sa
artikulo ni Leile B. Salaverria tungkol sa antas ng
korapsyon sa Pilipinas.
Sa artikulong isinulat ni Leila B. Salaverria na nailathala sa Philippine Daily Inquirer
noong Disyembre 5, 2012, tinalakay niya ang resulta ng pag-aaral ng Transparency
International tungkol sa persepsyon ng korapsyon sa Pilipinas. Sa nasabing pag-
aaral, nagtala ang Pilipinas ng iskor na tatlumpu’t apat sa kabuuang 100 kung saan
ang 100 ay may deskripsyon na “very clean”.
Bahagyang tumaas ang marka ng Pilipinas noong 2013 sa iskor na tatlumpu’t
anim.Kung tutuusin, mababa pa rin ang markang ito kung ihahambing sa mga
bansang Denmark, Finland, New Zealand, Sweden, at Singapore na may matataas na
marka at itinuturing na “very clean”. Nagbibigay ito ng mensahe na ang Pilipinas ay
isa pa rin samga bansa sadaigdig na may malaganap na korapsyon sa pamahalaan.
Basahin ang teksto saibaba na hinango mula sa
artikulo ni Leile B.Salaverria tungkol sa antas ng
korapsyon sa Pilipinas.
Basahin ang teksto saibaba na hinango mula sa
artikulo ni Leile B.Salaverria tungkol sa antas ng
korapsyon sa Pilipinas.
Ang isyu ng korapsyon ay hindi lamang nararanasan s
a
ating bansa. Sa katunayan, ayon sa nasabi ring pag-aaral,
higit na mataas ang marka ng Pilipinas kung ihahambing
sa mga karatig-bansa sa Asya tulad ng Vietnam,
Indonesia, Bangladesh, at ng North Korea na kasama
sa “five most corrupt countries” sa daigdig. Subalit hindi
ito dahilan upang itigil natin ang paglaban sa korapsyon.
Ayon kay Rosalinda Tirona, ang pangulo ng Transparency
International sa Pilipinas, kailangan pa ang mas maraming
pagkilos upang labanan ang korapsyon. Ngunit, hindi
lamang korapsyon ang dapat na bigyang pansin kundi
ang transpormasyon ng lipunang Pilipino upang makamit
ang tunay napagbabago.
Korapsyon
Ang korapsyon ay makikita sa mga simpleng serbisyong
pampamahalaan tulad ng pagkuha ng permit para sa
pagbubukas ng negosyo hanggang sa mga malawakan at
malakihang proyekto tulad ngpagpapagawa ng kalsada,
tulay, at mga gusaling pampubliko.
Maraming mamamayan ang nag-aakala na wala itong
direktang epekto sa kanila subalit, ang katotohanan lahat
tayo ay apektado nito.
Ganito rin ang persepsyon ng ibang mamamayan sa iba
pang isyu at hamong panlipunan na nararanasan sa ating
bansa tulad ng paglabag sa karapatang pantao,
malayang kalakalan, pang-aabuso sa mga kababaihan, at
mga suliraning pangkapaligiran na dulot ng maling
pangangalaga sa kalikasan.
Bunga nito, hinihiwalay ng mga mamamayan a
n
g kanilang
sarili sa mga isyu at hamong panlipunan upang
matugunan ang mga personal na hamon at
pangangailangan.
Korapsyon
Bilang mag-aaral, mahalagang magkaroon ka ng malawak
na pangkapaligirankaalaman sa mga isyu at hamong
panlipunan upang maunawaan ang mga sanhi at
bunganito saisang lipunan at sa bansa.
Mahalaga ring maunawaan na lahat tayo ay may
bahaging ginampanan sa pagkakaroon ng mga suliraning
.
Mahalaga ring maunawaan mo ang epekto nito s
a
indibiduwal, sa iba’t ibang pangkat ng tao, at sa lipunan
sa kabuuan.
Higit sa lahat, makatutulong din ito upang maging
aktibong bahagi ka ng mga programa at polisiya na
naglalayong bigyan ng katugunan ang mga suliranin.
Ang mga mamamayang mulat at tumutugon sa kanilang
mga tungkulin ay kailangan sa pagkamit ng ganap na
transpormasyon ng indibiduwal at lipunan.
Ang Lipunan
Ano nga ba ang ibig sabihin
ng lipunan?
Ang lipunan
Ang lipunan ay tumutukoy sa mga taong samasamang
naninirahan sa isang organisadong komunidad na may
iisang batas, tradisyon, at pagpapahalaga.
Halos ganito rin ang pagpapakahulugan ng ilang mga
sosyologo tungkol sa lipunan.Ilan sa kanila ay sina
Emile Durkheim, Karl Marx, at Charles Cooley.
Emile Durkheim
“Ang lipunan ay isang buhay na organismo
kung saan nagaganap ang mga pangyayari at
gawain.
Ito ay patuloy na kumikilos at nagbabago.
Binubuo ang lipunan ng magkakaiba subalit
magkakaugnay na pangkat at institusyon.
Ang maayos na lipunan ay makakamit kung ang
bawat pangkat at institusyon ay gagampanan
nang maayos ang kanilang
tungkulin.”(Mooney, 2011)
Karl Marx
“Ang lipunan ay kakikitaan ng tunggalian ng
kapangyarihan.
Ito ay nabubuo dahil sa pag-aagawan ng m
g
a tao
sa limitadong pinagkukunang- yaman upang
matugunan ang kanilang pangangailangan.
Sa tunggalian na ito, nagiging
makapangyarihan ang pangkat na
kumokontrol sa produksyon.
Bunga nito, nagkakaroon ng magkakaiba a
t hindi
pantay na antas ng tao sa lipunan na
nakabatay sa yaman at
kapangyarihan.”(Panopio, 2007)
Charles Cooley
“Ang lipunan ay binubuo ng tao na may
magkakawing na ugnayan at tungkulin.
Nauunawaan at higit na nakikilala ng tao ang
kaniyang sarili sa pamamagitan ng
pakikisalamuha sa iba pang miyembro ng
lipunan.
Makakamit ang kaayusang panlipunan s
a
pamamagitan ng maayos na interaksiyon ng
mga mamamayan.”(Mooney, 2011)
Magkakaiba man ang pagpapakahulugan sa lipunan,
makikita na ang mga sosyologong ito ay nagkakaisa na
ang lipunan ay binubuo ng iba’t ibang institusyon,
ugnayan, at kultura.
Bilang mag-aaral, mahalagang maunawaan mo k
u
n
g ano-
ano ang bumubuo salipunan.
Ang Istrukturang
Panlipunan at Kultura
IPAGPALAGAY NA ANG LIPUNAN AY TULAD NG ISANG BARYA NA MAY
DALAWANGMUKHA: ANG ISANG MUKHA AY TUMUTUKOY SA MGA
ISTRUKTURA NG LIPUNAN AT ANG ISA NAMAN AY TUMUTUKOY SA
KULTURA. BAGAMA’T ANG DALAWANG MUKHA AY MAGKAIBA AT MAY
KANI-KANIYANG KATANGIAN, MAHALAGA ANG MGA ITO AT HINDI
MAAARING PAGHIWALAYIN TULAD NA LAMANG KAPAG PINAG-
UUSAPAN ANG LIPUNAN.
Mga Elemento ng
Istrukturang Panlipunan
Ang mga elemento ng istrukturang
panlipunan ay ang mga sumusunod:
1. INSTITUSYON
2. SOCIAL GROUPS
3. STATUS(SOCIAL STATUS)
4. GAMPANIN (ROLES)
Institusyon
LIPUNAN
Binubuo ng mga institusyon.
Ang institusyon ay organisadong sistema ng ugnayan
sa isang lipunan. (Mooney, 2011).
PAMILYA
Isa sa mga institusyong panlipunan, dito unang
nahuhubog ang pagkataong is ang nilalang.
EKONOMIYA
Mahalaga ang ekonomiya salipunan dahil
aaralan dito kung paano matutugunan
pinag-
ang
mgapangangailangan ng mga mamamayan.
Social Group
Ang mga institusyong panlipunan ay binubuo naman ng mga social
group.
Tumutukoy ang social group sa dalawa o higit pang taong m
a
y
magkakatulad na katangian na nagkakaroon ng ugnayan sa bawat isa
at bumubuo ng isang ugnayang panlipunan. May dalawang uri ng
social group:
PRIMARY GROUP at SECONDARY GROUP. (Mooney, 2011).
PRIMARY GROUP
Tumutukoy sa malapit at impormal na ugnayan ng mga indibiduwal.
Kadalasan, ito ay mayroon lamang maliit na bilang.
Halimbawa nito ay ang pamilya at kaibigan.
SECONDARY GROUP
binubuo ng mga indibiduwal na may pormal na ugnayan sa isa’t isa.
Karaniwang nakatuon sa pagtupad sa isang gawain ang ganitong uri
ng ugnayang panlipunan.
Isang halimbawa nito ay ang ugnayan sa pagitan ng amo at n
g kaniyang
manggagawa, gayundin ang ugnayan ng mga manggagawa sa isa’t
isa.
Social Group
Nagkakaroon ng hindi magandang ugnayan
ang mga bumubuo sa isang social group na
nagdudulot ng ilang isyu at hamong
panlipunan.
Halimbawa ang malawakang pagwewelga ng
ilang manggagawa ay isang isyung
panlipunan na dulot ng pagkakaroon ng
hindi magandang ugnayan ng mga
manggagawa at may-ari ng kumpanya.
Status
Kung ang mga institusyong panlipunan
ay binubuo ng mga social groups, ang
mga social groups naman ay binubuo
ng iba’t ibang status.
Ang status ay tumutukoy sa posisyong
kinabibilangan ng isang indibiduwal
salipunan.
Ang ating pagkakakilanlan o identidad ay
naiimpluwensiyahan ng ating status.
May dalawang uri ng status:ito ay ang
ascribed status at achieved status.
Status
Paano nga ba nagkakaugnay ang dalawang uri n
gstatus?
Maaaring makaapekto ang ascribed status ng isang
indibiduwal sa kaniyang achieved status.
Halimbawa, ang isang indibiduwal ay ipinanganak n
a
mahirap.
Ang pagiging mahirap niya sa pagkakataong ito a
y
maituturing na ascribed status.
Ang ascribed status na ito ay maaaring maging
inspirasyon sa kaniyang hangarin na makatapos ng pag-
aaral o kaya ay maging isang propesyunal upang
makaahon sa hirap ng buhay.
Ang pagiging isang college graduate o propesyunal a
y
maituturing naachieved status.
Status
May mga isyu at hamong panlipunan na may
kaugnayan sa status ng tao sa lipunan.
Karaniwan, nagkakaroon ng mas malawak n
a
pagkakataon sa magandang kalidad ng edukasyon
ang mga taong ipinanganak na mayaman kung
ikukumpara sa mga mahihirap.
Sa kabila nito, mayroon din namang mga mahihirap na
naging tuntungan ang ganitong kalagayan upang
lalong magsumikap para mabago ang estado sa
buhay.
Gampanin (Roles)
May posisyon ang bawat indibiduwal sa loob ng isang s
o
ci
al group.
Ang bawat posisyon ay may kaakibat na gampanin o roles.
Tumutukoy ang mga gampaning ito sa mga karapatan,
obligasyon, at mga inaasahan ng lipunan na kaakibat ng
posisyon ng indibiduwal.
Sinasabing ang mga gampaning ito ang nagiging batayan din ng
kilos ng isang tao salipunang kanyang ginagalawan.
Halimbawa, bilang isang mag-aaral inaasahang gagampanan
mo ang mga tungkulin ng isang mabuting mag- aaral at
inaasahan mo rin na gagampanan ng iyong guro ang kaniyang
mga tungkulin tulad ng pagtuturo nang mahusay at pagbibigay
ng pagsusulit saklase.
Gampanin (Roles)
Ang hindi pagganap sa mga inaasahang gampanin ng isang
indibiduwal o isang grupo ay maaaring magdulot ng ilang isyu
at hamong panlipunan.
Halimbawa, ang isang mamamayan ay may tungkuling dapat
gampanan sa lipunan. Kung ito ay hindi magagampanan nang
maayos, magdudulot ito ng ilang isyu at hamong panlipunan.
Tungkulin ng mga mamamayan na sumunod sa batas ng
pagtatapon ng basura.
Ang hindi pagsunod sa batas na ito ay makapagdudulot ng ilang
mga suliraning pangkapaligiran tulad ng polusyon na banta sa
kalusugan ng mga mamamayan.
Gampanin (Roles)
May mga pagbabago rin sa lipunan na magdudulot ng
pagbabago sa roles ng bawat isa. Isang magandang halimbawa
nito ang pagkakaroon ng mga househusband sakasalukuyan.
Ito ay mga asawang lalaki na siyang gumagawa ng mga gawain
sa loob ng tahanan habang ang kaniyang asawang babae ang
naghahanapbuhay.
Marami ring pagkakataon na ang asawang lalaki at asawang
babae ay kinakailangang parehong magtrabaho upang
matugunan ang pangangailangan ng pamilya.
Makikita sa ganitong sitwasyon ang pagbabago ng gampanin
ng mga kalalakihan at kababaihan bilang tugon sa
nagbabagong panahon.
Gawain 2. Timbangin Mo
Basahin at unawain ang
mga pahayag. Isulat ang
A kung
nilalaman
tama ang
ng una at
ikalawang pahayag; B
kung tama ang nilalaman
ng unang pahayag at mali
ang ikalawa; C kung mali
ang nilalaman ng unang
pahayag at tama ang
ikalawa; D kung mali ang
nilalaman ng una at
ikalawang pahayag.
Gawain 3.Photo Essay
Saisang oslo paper ay gumawa ng Photo Essay na
nagpapakita ng iba’t
panlipunan na dulot
ibang isyu at hamong
ng mga elemento ng
istrukturang panlipunan.
Maaaring gumupit ng mga larawan sa magazine o
kumuha ng mga ito sainternet.
Gawing batayan ang rubric sa pagmamarka bilang
gabay sa pagtupad ng gawaing ito.
HALIMBAWA
Katuturan ng
Kultura
Katuturan ng Kultura
Sa pag-aaral ng lipunan, mahalagang pagtuunan din
ng pansin ang kultura.
Ayon kina Andersen at Taylor (2007),ang kultura ay
isang kumplikadong sistema ng ugnayan na
nagbibigay-kahulugan sa paraan ng pamumuhay
ng isang grupong panlipunan o isang lipunan sa
kabuuan. Sa isang lipunan, binibigyang-katwiran
ng kultura ang maganda sa hindi, ang tama sa mali
at ang mabuti samasama.
Pinatutunayan din ni Panopio (2007) ang naunang
kahulugan ng kultura sa pamamagitan ng
pagsasabing “ito ang kabuuang konseptong sangkap
sa pamumuhay ng mga tao, ang batayan ng kilos at
gawi, at ang kabuuang gawain ng tao”
.
Ayon naman kayMooney (2011), ang kultura a
y
tumutukoy sa kahulugan at paraan ng pamumuhay
na naglalarawan sa isang lipunan. Samakatuwid ang
ginagawa natin sa ating pang-araw-araw na
pamumuhay mula paggising hanggang bago
matulog ay bahagi ng ating kultura. May dalawang
uri ang kultura. Ito ay ang materyal na kultura at hindi
materyal na kultura.
Katuturan ng Kultura
Pigura 2: Dalawang Uri ng
Kultura
Mga Elemento
ng Kultura
Mga Elemento ng Kultura
Kung ang mga institusyong panlipunan a
y
tumutukoy sa mga istruskturang bumubuo
sa isang lipunan, ang kultura naman ay
tumutukoy sa kahulugan at paraan ng
pamumuhay ng mga mamamayan sa isang
lipunan.
Naglalarawan ito sa isang lipunan. Nag-iiba
ang paglalarawan ng bawat lipunan batay
na rin sa kultura nito.
Binubuo ang kultura ng mga paniniwala
(beliefs), pagpapahalaga (values), norms, at
simbolo.
Paniniwala (Beliefs)
Tumutukoy ito sa mga kahulugan at paliwanag
tungkol sa pinaniniwalaan at tinatanggap na
totoo.
Maituturing itong batayan ng pagpapahalaga
ng isang grupo o lipunan sa kabuuan.
Nakakaapekto sa mga isyu at hamong
panlipunan ang paniniwala ng isang
indibiduwal o pangkat ng tao.Halimbawa, ang
isang lipunang naniniwala sa pagkakapantay-
pantay ng mga tao anoman ang kasarian ay
magbibigay ng mga oportunidad para sa pag-
unlad ng tao anuman ang kasariannito.
Pagpapahalaga (Values)
Ang pagpapahalaga ay hindi maaaring maihiwalay
sa paniniwala ng isang lipunan.
Maituturing itong batayan ng isang grupo o n
g
lipunan sa kabuuan kung ano ang katanggap-
tanggap at kung ano ang hindi.
Batayan ito kung ano ang tama at mali, maganda at
kung ano ang nararapat at hindi
nararapat(Mooney, 2011).Bagama’t may iba’t ibang
pagpapahalaga ang bawat lipunan, marami sa
pagpapahalaga ay kanilang pinagsasaluhan.
Kapag ang isang situwasyon o gawain ay labag s
a
mga pagpapahalaga, itinuturing ito na isyu o
hamong panlipunan.
Norms
Tumutukoy ito sa mga asal, kilos, o gawi n
a
binuo at nagsisilbing pamantayan sa isang
lipunan.
Ang mga norm ang nagsisilbing batayan n
g
mga ugali, aksyon, at pakikitungo ng isang
indibiduwal sa lipunang kaniyang
kinabibilangan.
Mauuri ang norms sa folkways at mores.
Ang folkways ay ang pangkalahatang batayan
ng kilos ng mga tao sa isang grupo o sa isang
lipunan sakabuuan.
Norms
Sa kabilang banda, ang mores ay tumutukoy sa
mas mahigpit na batayan ng pagkilos.
Ang paglabag sa mga mores ay magdudulot ng
mga legal na parusa (Mooney, 2011).
Ang kawalan ng batayan ng pagkilos sa isang
lipunan ay maaaring magdulot ng kaguluhan.
Halimbawa, ang mga batas trapiko ay inilaan upang
magkaroon ng kaayusan at kaligtasan ang mga tao
salansangan. Batayan ito ng pagkilos ng mga tao.
Ang hindi pagsunod sa mga batas na ito ay may
kaukulang kaparusahan.
Simbolo (Symbols)
Ang simbolo ay ang paglalapat ng kahulugan sa isang
bagay ng mga taong gumagamit dito. (White,1949)
Kung walang simbolo, walang magaganap n
a
komunikasyon at hindi rin magiging posible ang
interaksiyon ng mga tao sa lipunan.
Ang mga halimbawa ng simbolo ay wika, mga
pagkumpas (gestures), at iba pang bagay na
nauunawan ng mga miyembro ng isang lipunan.
Halimbawa, isang gawi ng mga Pilipino ang
pagmamano.
Ang gawing ito ay sumisimbolo sa isang paraan n
g
pagpapakita ng paggalang ng mga Pilipino sa mga
nakatatanda.
Simbolo (Symbols)
Ang simbolo ay ang paglalapat ng kahulugan sa isang
bagay ng mga taong gumagamit dito. (White,1949)
Kung walang simbolo, walang magaganap n
a
komunikasyon at hindi rin magiging posible ang
interaksiyon ng mga tao sa lipunan.
Ang mga halimbawa ng simbolo ay wika, mga
pagkumpas (gestures), at iba pang bagay na
nauunawan ng mga miyembro ng isang lipunan.
Halimbawa, isang gawi ng mga Pilipino ang
pagmamano.
Ang gawing ito ay sumisimbolo sa isang paraan n
g
pagpapakita ng paggalang ng mga Pilipino sa mga
nakatatanda.
Gawain 4. Modified True or False
Isulat ang TAMA kung wasto ang isinasaad ng pangungusap; kung
ito ay mali, itama ang salitang may salungguhit upang maiwasto
ang pahayag. Isulat ang iyong sagot sa patlang. 1. Ang
kultura ay tumutukoy sa kahulugan at paraan ng pamumuhay ng
mga mamamayan sa isang lipunan.
2. Ang paniniwala ay isang elemento ng kultura na
tumutukoy sa mga asal, kilos o gawi na nagsisilbing pamantayan
ng pagkilos sa isang lipunan.
3. Ang pagpapahalaga ay batayan ng pagkilos na
katanggap- tanggap sa grupo ng mga tao olipunan sa kabuuan.
4. Ang hindi pagsunod sa norms ng isang lipunan ay
may kaukulang kaparusahan o sanctions.
___5.Ang kultura aynaglalarawan sa isanglipunan.
Isyung Personal at
Isyung Panlipunan
Ang Sociological Imagination
Sa pag-aaral ng mga hamon at isyung panlipunan,
mahalaga ang pagunawa sa mga istrukturang
bumubuo rito maging ang kulturang naglalarawan sa
isang lipunan.
Mahalaga ring makita ng bawat isa ang kaugnayan n
g
istrukturang panlipunan at kultura sa pagkakaroon ng
mga suliranin at isyung panlipunan.
Ayon kay C. Wright Mills (1959), mahalagang malinang
ang isang kakayahang makita ang kaugnayan ng mga
personal na karanasan ng isang tao at ang lipunang
kanyangginagalawan.
Tinawag niya itong Sociological Imagination. Kapag
nalinang sa atin ang abilidad na ito, masusuri natin ang
koneksiyon at interseksiyon ng mga isyung personal at
isyung panlipunan.
Mahalaga rin ito sa pagbibigay ng koneksyon sa mga
pangyayari sa ating buhay bilang isang indibiduwal at
sa pangkalahatang kaganapan sa lipunang ating
ginagalawan.
Ang Sociological Imagination
Isang halimbawa nito ang problemang
kinakaharap ng mga Pilipino sa usaping
pantrapiko lalo na sa Kamaynilaan at mga
karatig-lugar
.
Sa simula, maaaring isisi sa tao ang
pagiging huli niya sa pagpasok sa
paaralan, subalit kung susuriin ang isyung
ito, masasabing ang palagiang pagpasok
nang huli ay bunga ng malawakang
suliraning pantrapiko.
Kung gagamitin ang Sociological
Imagination, maiuugnay na hindi lamang
personal na isyu ang dapat harapin kundi
isang isyung panlipunan na nakaaapekto
sa isang indibiduwal.
Ano nga ba ang kaibahan ng
isyung personal at isyung
panlipunan?
Isyung Personal at Isyung Panlipunan
Ang mga isyung personal ay sinasabing
nagaganap sa pagitan ng isang tao at
ilang malalapit sa kanya.
Ang solusyon sa isang isyung personal a
y
nasa kamay ng indibiduwal. Maituturing
ang isyung ito na pribadong bagay na
nararapat solusyunan sa pribadong
paraan.
Samantala ang isyung panlipunan ay isang
pampublikong bagay. Karaniwang kaugnay
ito ng krisis o suliranin sa mga institusyong
panlipunan.
Mga suliranin ito na nakakaapekto hindi
lamang sa isang tao kundi sa lipunan sa
kabuuan.
Isyung Personal at Isyung Panlipunan
Mahalagang malaman mo na sa kabila n
g
pagkakaiba ng isyung personal at isyung
panlipunan, ang dalawang ito ay
magkaugnay.
Isang halimbawa nito ay ang mga hamon
at isyung pangkapaligiran.
Ang makalat na bakuran ay isang
halimbawa ng isyung personal subalit kung
ang isang barangay o bayan ay magiging
makalat dulot ng kawalan ng maayos na
sistema ng pagtatapon ng basura, ito ay
maituturing na isyung panlipunan.
Idagdag pa rito ang masamang epekto s
a
kalusugan at ekonomiya ng isang lugar
kung ito ay mabaho, makalat, at walang
maayos na sistema ng pagtatapon ng
basura.
Isyung Personal at Isyung Panlipunan
Mayroon ding mga isyu na may kaugnayan s
a
ekonomiya.
Isang magandang halimbawang ibinigay ni C.
Wright Mills (1959) ng pagkakaiba ng isyung
personal at isyung panlipunan ay tungkol sa
kawalan ng trabaho.
Kung sa isang komunidad na may 100,000
mamamayang maaaring maghanapbuhay ay
may isang walang trabaho, maaring ituring ito
bilang isang isyung personal. Subalit kung sa
isang lipunang mayroong 50 milyong tao at 15
milyon sa mga ito ay walang trabaho, maaari
itong ituring na “isyungpanlipunan”.
Sa malalim na pagtingin, maaaring maging
kongklusyon na may kakulangan sa lipunan o
istruktura nito na nagdudulot ng kawalan ng
trabaho ng maraming mamamayan dito.
Isyung Personal at Isyung Panlipunan
Mayroon din namang ilang pangyayari n
a
maituturing na isyung panlipunan subalit makikita
ang epekto sa personal na buhay ng isang tao.
Ang mga digmaan ay maituturing na isyung
panlipunan subalit hindi maikakaila ang epekto
nito maging sa personal na buhay ng mga tao sa
lipunang puno ng kaguluhan at karahasan.
Gamit ang kasanayan na Sociological Imagination,
bilang bahagi ng lipunang iyong ginagalawan,
mahalagang maunawaan mo na ang mga
personal na isyung nararanasan mo ay may
kaugnayan sa isyu at hamong panlipunan.
Hindi rin maikakaila na mayroon kang mahalagang
papel na gagampanan sa pagtugon sa mga isyu
at hamong kinahaharap ng lipunan sa
kasalukuyan.
Gawain 5. Personal o Panlipunan?
Gamit ang Venn diagram ay ibigay ang
pagkakatulad at pagkakaiba ng isyung personal
at isyung panlipunan.
Gawain 6.
Pangatuwiranan mo!
Basahin ang mga
situwasyon sa unang
kolum. Ipaliwanag
ang sanhi at epekto
ng bawat
situwasiyon gamit
ang Sociological
Imagination.
Pagkatapos, punan
ng tamang sagot
ang kahon ng
paglalahat.
ap10-isyu at hamong panlipunanan-converted.pptx

More Related Content

What's hot

Isyung Pangkapaligiran AP 10
Isyung Pangkapaligiran AP 10Isyung Pangkapaligiran AP 10
Isyung Pangkapaligiran AP 10ruth ferrer
 
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptx
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptxKAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptx
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptxJadeMagos1
 
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptx
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptxMIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptx
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptxJoelBinlayanKimayong
 
Suliranin sa solid waste
Suliranin sa solid wasteSuliranin sa solid waste
Suliranin sa solid wasteMarilou Alvarez
 
Globalisasyon at iba pa
Globalisasyon at iba paGlobalisasyon at iba pa
Globalisasyon at iba paThess Isidoro
 
Grade 10 karapatan ng mga manggagawa
Grade 10 karapatan ng mga manggagawaGrade 10 karapatan ng mga manggagawa
Grade 10 karapatan ng mga manggagawaJoelina May Orea
 
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong PanlipunanAP 10 - Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong PanlipunanJhing Pantaleon
 
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdf
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdfAp10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdf
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdfJenoGono4
 
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)ruth ferrer
 
Ang istruktura ng Lipunan AP 10
Ang istruktura ng Lipunan AP 10Ang istruktura ng Lipunan AP 10
Ang istruktura ng Lipunan AP 10Kariue
 
Ang mga Suliranin at hamong Pangkapaligiran
Ang mga Suliranin at hamong PangkapaligiranAng mga Suliranin at hamong Pangkapaligiran
Ang mga Suliranin at hamong PangkapaligiranCleo Flores
 
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYU
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYUGRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYU
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYUMengTreasure
 
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...Louise Magno
 

What's hot (20)

Isyung Pangkapaligiran AP 10
Isyung Pangkapaligiran AP 10Isyung Pangkapaligiran AP 10
Isyung Pangkapaligiran AP 10
 
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptx
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptxKAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptx
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL NG KONTEMPORARYONG ISYU.pptx
 
Kontemporaryong Isyu
Kontemporaryong IsyuKontemporaryong Isyu
Kontemporaryong Isyu
 
Modyul4 Grade 10 esp
Modyul4 Grade 10 espModyul4 Grade 10 esp
Modyul4 Grade 10 esp
 
Modyul 8 mga yugto ng makataong kilos at mga hakbang sa moral na pagpapasiya
Modyul 8 mga yugto ng makataong kilos at mga hakbang sa moral na pagpapasiyaModyul 8 mga yugto ng makataong kilos at mga hakbang sa moral na pagpapasiya
Modyul 8 mga yugto ng makataong kilos at mga hakbang sa moral na pagpapasiya
 
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptx
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptxMIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptx
MIGRASYON KONSEPTO AT KONTEKSTO.pptx
 
Suliranin sa solid waste
Suliranin sa solid wasteSuliranin sa solid waste
Suliranin sa solid waste
 
Globalisasyon at iba pa
Globalisasyon at iba paGlobalisasyon at iba pa
Globalisasyon at iba pa
 
Grade 10 karapatan ng mga manggagawa
Grade 10 karapatan ng mga manggagawaGrade 10 karapatan ng mga manggagawa
Grade 10 karapatan ng mga manggagawa
 
A.P 10 SIM # 1 Lipunan
A.P 10 SIM  # 1 LipunanA.P 10 SIM  # 1 Lipunan
A.P 10 SIM # 1 Lipunan
 
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong PanlipunanAP 10 - Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
AP 10 - Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan
 
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdf
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdfAp10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdf
Ap10 q1 mod2_mga-isyung-pangkapaligiran_v2 pdf
 
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)
M0dyul 2 Mga Isyung Pang ekonomiya (Aralin 1: Glabalisasyon: Konsepto at Anyo)
 
Ang istruktura ng Lipunan AP 10
Ang istruktura ng Lipunan AP 10Ang istruktura ng Lipunan AP 10
Ang istruktura ng Lipunan AP 10
 
GLOBALISASYON
GLOBALISASYONGLOBALISASYON
GLOBALISASYON
 
Ang mga Suliranin at hamong Pangkapaligiran
Ang mga Suliranin at hamong PangkapaligiranAng mga Suliranin at hamong Pangkapaligiran
Ang mga Suliranin at hamong Pangkapaligiran
 
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYU
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYUGRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYU
GRADE 10 KONTEMPORARYONG ISYU
 
GRADE 10 MIGRASYON
GRADE 10 MIGRASYONGRADE 10 MIGRASYON
GRADE 10 MIGRASYON
 
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...
Modyul 5: Ang Pagkukusa ng Makataong Kilos at mga Salik na Nakaapekto sa Pana...
 
Lipunan
LipunanLipunan
Lipunan
 

Similar to ap10-isyu at hamong panlipunanan-converted.pptx

AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptx
AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptxAP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptx
AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptxPearlFernandez3
 
G10 - KONTEMPORARYONG ISYU
G10 - KONTEMPORARYONG ISYUG10 - KONTEMPORARYONG ISYU
G10 - KONTEMPORARYONG ISYUedwin planas ada
 
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptx
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptxARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptx
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptxJOYCONCEPCION6
 
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdf
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdfaralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdf
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdfFyuTexNathanDaGreat
 
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptxJaiVilla2
 
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16MaamRubyOsera
 
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong Pangkapaligiran
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong PangkapaligiranKONTEMPORARYONG ISYU: Hamong Pangkapaligiran
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong PangkapaligiranSheehanDyneJohan
 
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptx
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptxAng Papel ng Tao sa Lipunan.pptx
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptxRouAnnNavarroza
 
Modyul 1 (2).pptx
Modyul 1 (2).pptxModyul 1 (2).pptx
Modyul 1 (2).pptxschool
 
ARALIN 3: KULTURA
ARALIN 3: KULTURAARALIN 3: KULTURA
ARALIN 3: KULTURAKokoStevan
 
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdf
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdfaralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdf
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdfFyuTexNathanDaGreat
 
Isyu at hamong panlipunan
Isyu at hamong panlipunanIsyu at hamong panlipunan
Isyu at hamong panlipunancruzleah
 
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdf
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdfdokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdf
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdfJoreOrejola
 
EsP 9 Q1 W1.pptx
EsP 9 Q1 W1.pptxEsP 9 Q1 W1.pptx
EsP 9 Q1 W1.pptxQuennie11
 

Similar to ap10-isyu at hamong panlipunanan-converted.pptx (20)

AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptx
AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptxAP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptx
AP 10 ISYU AT HAMONG PANLIPUNAN.pptx
 
Lipunan
LipunanLipunan
Lipunan
 
G10 - KONTEMPORARYONG ISYU
G10 - KONTEMPORARYONG ISYUG10 - KONTEMPORARYONG ISYU
G10 - KONTEMPORARYONG ISYU
 
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptx
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptxARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptx
ARALIN-2-ANG-LIPUNAN.pptx
 
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdf
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdfaralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdf
aralin-2-ang-lipunan-220929093112-a34ec716.pdf
 
ANG LIPUNAN
ANG LIPUNANANG LIPUNAN
ANG LIPUNAN
 
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx
533124946-Aralin-2-Ang-Lipunan.pptx
 
ESP 9 M1.pptx
ESP 9 M1.pptxESP 9 M1.pptx
ESP 9 M1.pptx
 
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16
ESP9_Q3M1_KatarungangPanlipunan_Feb12-16
 
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong Pangkapaligiran
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong PangkapaligiranKONTEMPORARYONG ISYU: Hamong Pangkapaligiran
KONTEMPORARYONG ISYU: Hamong Pangkapaligiran
 
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptx
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptxAng Papel ng Tao sa Lipunan.pptx
Ang Papel ng Tao sa Lipunan.pptx
 
Modyul 1 (2).pptx
Modyul 1 (2).pptxModyul 1 (2).pptx
Modyul 1 (2).pptx
 
ARALIN-3-KULTURA.pptx
ARALIN-3-KULTURA.pptxARALIN-3-KULTURA.pptx
ARALIN-3-KULTURA.pptx
 
ARALIN 3: KULTURA
ARALIN 3: KULTURAARALIN 3: KULTURA
ARALIN 3: KULTURA
 
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdf
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdfaralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdf
aralin-3-kultura-221010022429-0279978a.pdf
 
Isyu at hamong panlipunan
Isyu at hamong panlipunanIsyu at hamong panlipunan
Isyu at hamong panlipunan
 
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdf
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdfdokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdf
dokumen.tips_isyu-at-hamong-panlipunan.pdf
 
EsP 9 Q1 W1.pptx
EsP 9 Q1 W1.pptxEsP 9 Q1 W1.pptx
EsP 9 Q1 W1.pptx
 
Values ed. Kabutihang Panlahat
Values ed. Kabutihang PanlahatValues ed. Kabutihang Panlahat
Values ed. Kabutihang Panlahat
 
Ang_Lipunan.pptx
Ang_Lipunan.pptxAng_Lipunan.pptx
Ang_Lipunan.pptx
 

More from MERLINDAELCANO3

ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptx
ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptxap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptx
ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptxMERLINDAELCANO3
 
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptxMERLINDAELCANO3
 
2-agents-of-socialization.ppt
2-agents-of-socialization.ppt2-agents-of-socialization.ppt
2-agents-of-socialization.pptMERLINDAELCANO3
 
Agents of Socialization.ppt
Agents of Socialization.pptAgents of Socialization.ppt
Agents of Socialization.pptMERLINDAELCANO3
 
LEARNERS-PROGRESS-CHART.doc
LEARNERS-PROGRESS-CHART.docLEARNERS-PROGRESS-CHART.doc
LEARNERS-PROGRESS-CHART.docMERLINDAELCANO3
 

More from MERLINDAELCANO3 (8)

Globalisasyon.pptx
Globalisasyon.pptxGlobalisasyon.pptx
Globalisasyon.pptx
 
gender (2).pptx
gender (2).pptxgender (2).pptx
gender (2).pptx
 
ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptx
ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptxap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptx
ap10genderatsekwaslidad-171027043918 (1)-converted.pptx
 
AP10-CORRUPTION.pptx
AP10-CORRUPTION.pptxAP10-CORRUPTION.pptx
AP10-CORRUPTION.pptx
 
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx
371843625-Politikal-Na-Pakikilahok.pptx
 
2-agents-of-socialization.ppt
2-agents-of-socialization.ppt2-agents-of-socialization.ppt
2-agents-of-socialization.ppt
 
Agents of Socialization.ppt
Agents of Socialization.pptAgents of Socialization.ppt
Agents of Socialization.ppt
 
LEARNERS-PROGRESS-CHART.doc
LEARNERS-PROGRESS-CHART.docLEARNERS-PROGRESS-CHART.doc
LEARNERS-PROGRESS-CHART.doc
 

Recently uploaded

GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtst
GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtstGRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtst
GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtstaddelleOrendain
 
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptx
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptxMga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptx
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptxVincentNiez4
 
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptx
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptxPAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptx
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptxMonBalani
 
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaFilipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaJaysonKierAquino
 
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhgmondaveray
 
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang ito
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang itoKABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang ito
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang itobryandomingo8
 
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptx
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptxMga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptx
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptxAraceliBMacaraeg
 
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docx
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docxQ4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docx
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docxJenielynGaralda
 
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptx
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptxkaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptx
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptxJelyTaburnalBermundo
 
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Fili
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El FiliKabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Fili
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Filijuliusmirador1
 
local_media6485474161169553927378678.pdf
local_media6485474161169553927378678.pdflocal_media6485474161169553927378678.pdf
local_media6485474161169553927378678.pdfAvelynDequilla1
 
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na Markahan
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na MarkahanAralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na Markahan
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na MarkahanMarico4
 
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...renliejanep
 
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang ito
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang itoKabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang ito
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang itobryandomingo8
 
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptx
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptxFILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptx
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptxCylveBaggay
 
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptx
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptxFILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptx
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptxKlarisReyes1
 
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang ito
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang itokabanata 2- El Fili.pptx buod lamang ito
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang itobryandomingo8
 
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4 (3).pptx
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4  (3).pptxFILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4  (3).pptx
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4 (3).pptxjaniceagam1
 
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI ME TANGERE
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI  ME TANGEREPPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI  ME TANGERE
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI ME TANGERECleahMaeFrancisco1
 
Si Simoun ( Kabanata 7 el filibusteresmo).pptx
Si Simoun   ( Kabanata 7  el filibusteresmo).pptxSi Simoun   ( Kabanata 7  el filibusteresmo).pptx
Si Simoun ( Kabanata 7 el filibusteresmo).pptxCarljeemilJomuad
 

Recently uploaded (20)

GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtst
GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtstGRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtst
GRADE5_ESP-Copy.pptx kfdawrdtyrghvhgsrrtst
 
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptx
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptxMga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptx
Mga Dahilan, Paraan at Epekto ng Kolonyalismo.pptx
 
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptx
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptxPAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptx
PAGKAMAMAMAYAN ng isan tao sa isang bayanpptx
 
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaFilipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
 
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg
1.-Pagkamamamayan.-Konseptogghhgggbfghhg
 
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang ito
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang itoKABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang ito
KABANATA 3- EL fILI.pptx buod lamang ito
 
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptx
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptxMga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptx
Mga Tungkuling Kaakibat ng mga Karapatan ng Mamamayang.pptx
 
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docx
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docxQ4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docx
Q4-W5-JEN-GARALDA-WHLP-Grade-11-Modular( PAGBASA).docx
 
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptx
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptxkaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptx
kaligirangkasaysayan-19062001471..8.pptx
 
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Fili
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El FiliKabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Fili
Kabanata 34 Ang kasal ni Paulita ng El Fili
 
local_media6485474161169553927378678.pdf
local_media6485474161169553927378678.pdflocal_media6485474161169553927378678.pdf
local_media6485474161169553927378678.pdf
 
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na Markahan
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na MarkahanAralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na Markahan
Aralin 4.2 sa Filipino Ikaapat na Markahan
 
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...
aralin1-konseptoatkatuturanngpagkamamamayan-citizenship-230512065109-63115093...
 
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang ito
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang itoKabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang ito
Kabanata 1 ng El Fili.pptx buod lamang ito
 
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptx
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptxFILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptx
FILIPINO SA PILING LARANG-ISPORTS-Q4-W1.pptx
 
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptx
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptxFILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptx
FILIPINO 10 Q4 WEEK 1 EL FILIBUSTERISMO.pptx
 
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang ito
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang itokabanata 2- El Fili.pptx buod lamang ito
kabanata 2- El Fili.pptx buod lamang ito
 
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4 (3).pptx
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4  (3).pptxFILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4  (3).pptx
FILIPINO LESSON WEEK 1 QUEARTER4 (3).pptx
 
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI ME TANGERE
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI  ME TANGEREPPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI  ME TANGERE
PPT Q4 ARALIN 1 KALIGIRANGPANGKASAYSAYAN NG NOLI ME TANGERE
 
Si Simoun ( Kabanata 7 el filibusteresmo).pptx
Si Simoun   ( Kabanata 7  el filibusteresmo).pptxSi Simoun   ( Kabanata 7  el filibusteresmo).pptx
Si Simoun ( Kabanata 7 el filibusteresmo).pptx
 

ap10-isyu at hamong panlipunanan-converted.pptx

  • 2. Aralin at Sakop ng Modyul Aralin – Isyu at Hamong Panlipunan 1.Ang Lipunan 2. Isyung Personal at Isyung Panlipunan
  • 3. Aralin: Kaligiran at Katangian ng mga Isyuat Hamong Panlipunan
  • 4. Gawain 1.Headline-Suri Makibahagi sa iyong pangkat, suriin ang larawan ng headline naitalaga sa inyo. Sagutin ang tanong na: Bakit ito ay maituturing na isyu o suliraning panglipunan? Isulat ang sagot sa diagram.
  • 5.
  • 6. Pamprosesong mga Tanong 1. Ano-ano ang pananaw ng inyong gruposa headline na napunta sa inyo? 2.Maituturing mo bang isyung panlipunan ang ipinakikita ng bawat headline? Bakit? 3.Bakit mahalaga na maunawaan mo ang iba’t ibang isyung panlipunan?
  • 7. Basahin ang teksto sa ibaba na hinango mula sa artikulo ni Leile B. Salaverria tungkol sa antas ng korapsyon sa Pilipinas.
  • 8. Sa artikulong isinulat ni Leila B. Salaverria na nailathala sa Philippine Daily Inquirer noong Disyembre 5, 2012, tinalakay niya ang resulta ng pag-aaral ng Transparency International tungkol sa persepsyon ng korapsyon sa Pilipinas. Sa nasabing pag- aaral, nagtala ang Pilipinas ng iskor na tatlumpu’t apat sa kabuuang 100 kung saan ang 100 ay may deskripsyon na “very clean”. Bahagyang tumaas ang marka ng Pilipinas noong 2013 sa iskor na tatlumpu’t anim.Kung tutuusin, mababa pa rin ang markang ito kung ihahambing sa mga bansang Denmark, Finland, New Zealand, Sweden, at Singapore na may matataas na marka at itinuturing na “very clean”. Nagbibigay ito ng mensahe na ang Pilipinas ay isa pa rin samga bansa sadaigdig na may malaganap na korapsyon sa pamahalaan. Basahin ang teksto saibaba na hinango mula sa artikulo ni Leile B.Salaverria tungkol sa antas ng korapsyon sa Pilipinas.
  • 9. Basahin ang teksto saibaba na hinango mula sa artikulo ni Leile B.Salaverria tungkol sa antas ng korapsyon sa Pilipinas. Ang isyu ng korapsyon ay hindi lamang nararanasan s a ating bansa. Sa katunayan, ayon sa nasabi ring pag-aaral, higit na mataas ang marka ng Pilipinas kung ihahambing sa mga karatig-bansa sa Asya tulad ng Vietnam, Indonesia, Bangladesh, at ng North Korea na kasama sa “five most corrupt countries” sa daigdig. Subalit hindi ito dahilan upang itigil natin ang paglaban sa korapsyon. Ayon kay Rosalinda Tirona, ang pangulo ng Transparency International sa Pilipinas, kailangan pa ang mas maraming pagkilos upang labanan ang korapsyon. Ngunit, hindi lamang korapsyon ang dapat na bigyang pansin kundi ang transpormasyon ng lipunang Pilipino upang makamit ang tunay napagbabago.
  • 10. Korapsyon Ang korapsyon ay makikita sa mga simpleng serbisyong pampamahalaan tulad ng pagkuha ng permit para sa pagbubukas ng negosyo hanggang sa mga malawakan at malakihang proyekto tulad ngpagpapagawa ng kalsada, tulay, at mga gusaling pampubliko. Maraming mamamayan ang nag-aakala na wala itong direktang epekto sa kanila subalit, ang katotohanan lahat tayo ay apektado nito. Ganito rin ang persepsyon ng ibang mamamayan sa iba pang isyu at hamong panlipunan na nararanasan sa ating bansa tulad ng paglabag sa karapatang pantao, malayang kalakalan, pang-aabuso sa mga kababaihan, at mga suliraning pangkapaligiran na dulot ng maling pangangalaga sa kalikasan. Bunga nito, hinihiwalay ng mga mamamayan a n g kanilang sarili sa mga isyu at hamong panlipunan upang matugunan ang mga personal na hamon at pangangailangan.
  • 11. Korapsyon Bilang mag-aaral, mahalagang magkaroon ka ng malawak na pangkapaligirankaalaman sa mga isyu at hamong panlipunan upang maunawaan ang mga sanhi at bunganito saisang lipunan at sa bansa. Mahalaga ring maunawaan na lahat tayo ay may bahaging ginampanan sa pagkakaroon ng mga suliraning . Mahalaga ring maunawaan mo ang epekto nito s a indibiduwal, sa iba’t ibang pangkat ng tao, at sa lipunan sa kabuuan. Higit sa lahat, makatutulong din ito upang maging aktibong bahagi ka ng mga programa at polisiya na naglalayong bigyan ng katugunan ang mga suliranin. Ang mga mamamayang mulat at tumutugon sa kanilang mga tungkulin ay kailangan sa pagkamit ng ganap na transpormasyon ng indibiduwal at lipunan.
  • 13. Ano nga ba ang ibig sabihin ng lipunan?
  • 14. Ang lipunan Ang lipunan ay tumutukoy sa mga taong samasamang naninirahan sa isang organisadong komunidad na may iisang batas, tradisyon, at pagpapahalaga. Halos ganito rin ang pagpapakahulugan ng ilang mga sosyologo tungkol sa lipunan.Ilan sa kanila ay sina Emile Durkheim, Karl Marx, at Charles Cooley.
  • 15. Emile Durkheim “Ang lipunan ay isang buhay na organismo kung saan nagaganap ang mga pangyayari at gawain. Ito ay patuloy na kumikilos at nagbabago. Binubuo ang lipunan ng magkakaiba subalit magkakaugnay na pangkat at institusyon. Ang maayos na lipunan ay makakamit kung ang bawat pangkat at institusyon ay gagampanan nang maayos ang kanilang tungkulin.”(Mooney, 2011)
  • 16. Karl Marx “Ang lipunan ay kakikitaan ng tunggalian ng kapangyarihan. Ito ay nabubuo dahil sa pag-aagawan ng m g a tao sa limitadong pinagkukunang- yaman upang matugunan ang kanilang pangangailangan. Sa tunggalian na ito, nagiging makapangyarihan ang pangkat na kumokontrol sa produksyon. Bunga nito, nagkakaroon ng magkakaiba a t hindi pantay na antas ng tao sa lipunan na nakabatay sa yaman at kapangyarihan.”(Panopio, 2007)
  • 17. Charles Cooley “Ang lipunan ay binubuo ng tao na may magkakawing na ugnayan at tungkulin. Nauunawaan at higit na nakikilala ng tao ang kaniyang sarili sa pamamagitan ng pakikisalamuha sa iba pang miyembro ng lipunan. Makakamit ang kaayusang panlipunan s a pamamagitan ng maayos na interaksiyon ng mga mamamayan.”(Mooney, 2011)
  • 18. Magkakaiba man ang pagpapakahulugan sa lipunan, makikita na ang mga sosyologong ito ay nagkakaisa na ang lipunan ay binubuo ng iba’t ibang institusyon, ugnayan, at kultura. Bilang mag-aaral, mahalagang maunawaan mo k u n g ano- ano ang bumubuo salipunan.
  • 19. Ang Istrukturang Panlipunan at Kultura IPAGPALAGAY NA ANG LIPUNAN AY TULAD NG ISANG BARYA NA MAY DALAWANGMUKHA: ANG ISANG MUKHA AY TUMUTUKOY SA MGA ISTRUKTURA NG LIPUNAN AT ANG ISA NAMAN AY TUMUTUKOY SA KULTURA. BAGAMA’T ANG DALAWANG MUKHA AY MAGKAIBA AT MAY KANI-KANIYANG KATANGIAN, MAHALAGA ANG MGA ITO AT HINDI MAAARING PAGHIWALAYIN TULAD NA LAMANG KAPAG PINAG- UUSAPAN ANG LIPUNAN.
  • 20. Mga Elemento ng Istrukturang Panlipunan Ang mga elemento ng istrukturang panlipunan ay ang mga sumusunod: 1. INSTITUSYON 2. SOCIAL GROUPS 3. STATUS(SOCIAL STATUS) 4. GAMPANIN (ROLES)
  • 21. Institusyon LIPUNAN Binubuo ng mga institusyon. Ang institusyon ay organisadong sistema ng ugnayan sa isang lipunan. (Mooney, 2011). PAMILYA Isa sa mga institusyong panlipunan, dito unang nahuhubog ang pagkataong is ang nilalang. EKONOMIYA Mahalaga ang ekonomiya salipunan dahil aaralan dito kung paano matutugunan pinag- ang mgapangangailangan ng mga mamamayan.
  • 22. Social Group Ang mga institusyong panlipunan ay binubuo naman ng mga social group. Tumutukoy ang social group sa dalawa o higit pang taong m a y magkakatulad na katangian na nagkakaroon ng ugnayan sa bawat isa at bumubuo ng isang ugnayang panlipunan. May dalawang uri ng social group: PRIMARY GROUP at SECONDARY GROUP. (Mooney, 2011). PRIMARY GROUP Tumutukoy sa malapit at impormal na ugnayan ng mga indibiduwal. Kadalasan, ito ay mayroon lamang maliit na bilang. Halimbawa nito ay ang pamilya at kaibigan. SECONDARY GROUP binubuo ng mga indibiduwal na may pormal na ugnayan sa isa’t isa. Karaniwang nakatuon sa pagtupad sa isang gawain ang ganitong uri ng ugnayang panlipunan. Isang halimbawa nito ay ang ugnayan sa pagitan ng amo at n g kaniyang manggagawa, gayundin ang ugnayan ng mga manggagawa sa isa’t isa.
  • 23. Social Group Nagkakaroon ng hindi magandang ugnayan ang mga bumubuo sa isang social group na nagdudulot ng ilang isyu at hamong panlipunan. Halimbawa ang malawakang pagwewelga ng ilang manggagawa ay isang isyung panlipunan na dulot ng pagkakaroon ng hindi magandang ugnayan ng mga manggagawa at may-ari ng kumpanya.
  • 24. Status Kung ang mga institusyong panlipunan ay binubuo ng mga social groups, ang mga social groups naman ay binubuo ng iba’t ibang status. Ang status ay tumutukoy sa posisyong kinabibilangan ng isang indibiduwal salipunan. Ang ating pagkakakilanlan o identidad ay naiimpluwensiyahan ng ating status. May dalawang uri ng status:ito ay ang ascribed status at achieved status.
  • 25. Status Paano nga ba nagkakaugnay ang dalawang uri n gstatus? Maaaring makaapekto ang ascribed status ng isang indibiduwal sa kaniyang achieved status. Halimbawa, ang isang indibiduwal ay ipinanganak n a mahirap. Ang pagiging mahirap niya sa pagkakataong ito a y maituturing na ascribed status. Ang ascribed status na ito ay maaaring maging inspirasyon sa kaniyang hangarin na makatapos ng pag- aaral o kaya ay maging isang propesyunal upang makaahon sa hirap ng buhay. Ang pagiging isang college graduate o propesyunal a y maituturing naachieved status.
  • 26. Status May mga isyu at hamong panlipunan na may kaugnayan sa status ng tao sa lipunan. Karaniwan, nagkakaroon ng mas malawak n a pagkakataon sa magandang kalidad ng edukasyon ang mga taong ipinanganak na mayaman kung ikukumpara sa mga mahihirap. Sa kabila nito, mayroon din namang mga mahihirap na naging tuntungan ang ganitong kalagayan upang lalong magsumikap para mabago ang estado sa buhay.
  • 27. Gampanin (Roles) May posisyon ang bawat indibiduwal sa loob ng isang s o ci al group. Ang bawat posisyon ay may kaakibat na gampanin o roles. Tumutukoy ang mga gampaning ito sa mga karapatan, obligasyon, at mga inaasahan ng lipunan na kaakibat ng posisyon ng indibiduwal. Sinasabing ang mga gampaning ito ang nagiging batayan din ng kilos ng isang tao salipunang kanyang ginagalawan. Halimbawa, bilang isang mag-aaral inaasahang gagampanan mo ang mga tungkulin ng isang mabuting mag- aaral at inaasahan mo rin na gagampanan ng iyong guro ang kaniyang mga tungkulin tulad ng pagtuturo nang mahusay at pagbibigay ng pagsusulit saklase.
  • 28. Gampanin (Roles) Ang hindi pagganap sa mga inaasahang gampanin ng isang indibiduwal o isang grupo ay maaaring magdulot ng ilang isyu at hamong panlipunan. Halimbawa, ang isang mamamayan ay may tungkuling dapat gampanan sa lipunan. Kung ito ay hindi magagampanan nang maayos, magdudulot ito ng ilang isyu at hamong panlipunan. Tungkulin ng mga mamamayan na sumunod sa batas ng pagtatapon ng basura. Ang hindi pagsunod sa batas na ito ay makapagdudulot ng ilang mga suliraning pangkapaligiran tulad ng polusyon na banta sa kalusugan ng mga mamamayan.
  • 29. Gampanin (Roles) May mga pagbabago rin sa lipunan na magdudulot ng pagbabago sa roles ng bawat isa. Isang magandang halimbawa nito ang pagkakaroon ng mga househusband sakasalukuyan. Ito ay mga asawang lalaki na siyang gumagawa ng mga gawain sa loob ng tahanan habang ang kaniyang asawang babae ang naghahanapbuhay. Marami ring pagkakataon na ang asawang lalaki at asawang babae ay kinakailangang parehong magtrabaho upang matugunan ang pangangailangan ng pamilya. Makikita sa ganitong sitwasyon ang pagbabago ng gampanin ng mga kalalakihan at kababaihan bilang tugon sa nagbabagong panahon.
  • 30. Gawain 2. Timbangin Mo Basahin at unawain ang mga pahayag. Isulat ang A kung nilalaman tama ang ng una at ikalawang pahayag; B kung tama ang nilalaman ng unang pahayag at mali ang ikalawa; C kung mali ang nilalaman ng unang pahayag at tama ang ikalawa; D kung mali ang nilalaman ng una at ikalawang pahayag.
  • 31. Gawain 3.Photo Essay Saisang oslo paper ay gumawa ng Photo Essay na nagpapakita ng iba’t panlipunan na dulot ibang isyu at hamong ng mga elemento ng istrukturang panlipunan. Maaaring gumupit ng mga larawan sa magazine o kumuha ng mga ito sainternet. Gawing batayan ang rubric sa pagmamarka bilang gabay sa pagtupad ng gawaing ito.
  • 33.
  • 35. Katuturan ng Kultura Sa pag-aaral ng lipunan, mahalagang pagtuunan din ng pansin ang kultura. Ayon kina Andersen at Taylor (2007),ang kultura ay isang kumplikadong sistema ng ugnayan na nagbibigay-kahulugan sa paraan ng pamumuhay ng isang grupong panlipunan o isang lipunan sa kabuuan. Sa isang lipunan, binibigyang-katwiran ng kultura ang maganda sa hindi, ang tama sa mali at ang mabuti samasama.
  • 36. Pinatutunayan din ni Panopio (2007) ang naunang kahulugan ng kultura sa pamamagitan ng pagsasabing “ito ang kabuuang konseptong sangkap sa pamumuhay ng mga tao, ang batayan ng kilos at gawi, at ang kabuuang gawain ng tao” . Ayon naman kayMooney (2011), ang kultura a y tumutukoy sa kahulugan at paraan ng pamumuhay na naglalarawan sa isang lipunan. Samakatuwid ang ginagawa natin sa ating pang-araw-araw na pamumuhay mula paggising hanggang bago matulog ay bahagi ng ating kultura. May dalawang uri ang kultura. Ito ay ang materyal na kultura at hindi materyal na kultura. Katuturan ng Kultura
  • 37. Pigura 2: Dalawang Uri ng Kultura
  • 39. Mga Elemento ng Kultura Kung ang mga institusyong panlipunan a y tumutukoy sa mga istruskturang bumubuo sa isang lipunan, ang kultura naman ay tumutukoy sa kahulugan at paraan ng pamumuhay ng mga mamamayan sa isang lipunan. Naglalarawan ito sa isang lipunan. Nag-iiba ang paglalarawan ng bawat lipunan batay na rin sa kultura nito. Binubuo ang kultura ng mga paniniwala (beliefs), pagpapahalaga (values), norms, at simbolo.
  • 40. Paniniwala (Beliefs) Tumutukoy ito sa mga kahulugan at paliwanag tungkol sa pinaniniwalaan at tinatanggap na totoo. Maituturing itong batayan ng pagpapahalaga ng isang grupo o lipunan sa kabuuan. Nakakaapekto sa mga isyu at hamong panlipunan ang paniniwala ng isang indibiduwal o pangkat ng tao.Halimbawa, ang isang lipunang naniniwala sa pagkakapantay- pantay ng mga tao anoman ang kasarian ay magbibigay ng mga oportunidad para sa pag- unlad ng tao anuman ang kasariannito.
  • 41. Pagpapahalaga (Values) Ang pagpapahalaga ay hindi maaaring maihiwalay sa paniniwala ng isang lipunan. Maituturing itong batayan ng isang grupo o n g lipunan sa kabuuan kung ano ang katanggap- tanggap at kung ano ang hindi. Batayan ito kung ano ang tama at mali, maganda at kung ano ang nararapat at hindi nararapat(Mooney, 2011).Bagama’t may iba’t ibang pagpapahalaga ang bawat lipunan, marami sa pagpapahalaga ay kanilang pinagsasaluhan. Kapag ang isang situwasyon o gawain ay labag s a mga pagpapahalaga, itinuturing ito na isyu o hamong panlipunan.
  • 42. Norms Tumutukoy ito sa mga asal, kilos, o gawi n a binuo at nagsisilbing pamantayan sa isang lipunan. Ang mga norm ang nagsisilbing batayan n g mga ugali, aksyon, at pakikitungo ng isang indibiduwal sa lipunang kaniyang kinabibilangan. Mauuri ang norms sa folkways at mores. Ang folkways ay ang pangkalahatang batayan ng kilos ng mga tao sa isang grupo o sa isang lipunan sakabuuan.
  • 43. Norms Sa kabilang banda, ang mores ay tumutukoy sa mas mahigpit na batayan ng pagkilos. Ang paglabag sa mga mores ay magdudulot ng mga legal na parusa (Mooney, 2011). Ang kawalan ng batayan ng pagkilos sa isang lipunan ay maaaring magdulot ng kaguluhan. Halimbawa, ang mga batas trapiko ay inilaan upang magkaroon ng kaayusan at kaligtasan ang mga tao salansangan. Batayan ito ng pagkilos ng mga tao. Ang hindi pagsunod sa mga batas na ito ay may kaukulang kaparusahan.
  • 44. Simbolo (Symbols) Ang simbolo ay ang paglalapat ng kahulugan sa isang bagay ng mga taong gumagamit dito. (White,1949) Kung walang simbolo, walang magaganap n a komunikasyon at hindi rin magiging posible ang interaksiyon ng mga tao sa lipunan. Ang mga halimbawa ng simbolo ay wika, mga pagkumpas (gestures), at iba pang bagay na nauunawan ng mga miyembro ng isang lipunan. Halimbawa, isang gawi ng mga Pilipino ang pagmamano. Ang gawing ito ay sumisimbolo sa isang paraan n g pagpapakita ng paggalang ng mga Pilipino sa mga nakatatanda.
  • 45. Simbolo (Symbols) Ang simbolo ay ang paglalapat ng kahulugan sa isang bagay ng mga taong gumagamit dito. (White,1949) Kung walang simbolo, walang magaganap n a komunikasyon at hindi rin magiging posible ang interaksiyon ng mga tao sa lipunan. Ang mga halimbawa ng simbolo ay wika, mga pagkumpas (gestures), at iba pang bagay na nauunawan ng mga miyembro ng isang lipunan. Halimbawa, isang gawi ng mga Pilipino ang pagmamano. Ang gawing ito ay sumisimbolo sa isang paraan n g pagpapakita ng paggalang ng mga Pilipino sa mga nakatatanda.
  • 46. Gawain 4. Modified True or False Isulat ang TAMA kung wasto ang isinasaad ng pangungusap; kung ito ay mali, itama ang salitang may salungguhit upang maiwasto ang pahayag. Isulat ang iyong sagot sa patlang. 1. Ang kultura ay tumutukoy sa kahulugan at paraan ng pamumuhay ng mga mamamayan sa isang lipunan. 2. Ang paniniwala ay isang elemento ng kultura na tumutukoy sa mga asal, kilos o gawi na nagsisilbing pamantayan ng pagkilos sa isang lipunan. 3. Ang pagpapahalaga ay batayan ng pagkilos na katanggap- tanggap sa grupo ng mga tao olipunan sa kabuuan. 4. Ang hindi pagsunod sa norms ng isang lipunan ay may kaukulang kaparusahan o sanctions. ___5.Ang kultura aynaglalarawan sa isanglipunan.
  • 48. Ang Sociological Imagination Sa pag-aaral ng mga hamon at isyung panlipunan, mahalaga ang pagunawa sa mga istrukturang bumubuo rito maging ang kulturang naglalarawan sa isang lipunan. Mahalaga ring makita ng bawat isa ang kaugnayan n g istrukturang panlipunan at kultura sa pagkakaroon ng mga suliranin at isyung panlipunan. Ayon kay C. Wright Mills (1959), mahalagang malinang ang isang kakayahang makita ang kaugnayan ng mga personal na karanasan ng isang tao at ang lipunang kanyangginagalawan. Tinawag niya itong Sociological Imagination. Kapag nalinang sa atin ang abilidad na ito, masusuri natin ang koneksiyon at interseksiyon ng mga isyung personal at isyung panlipunan. Mahalaga rin ito sa pagbibigay ng koneksyon sa mga pangyayari sa ating buhay bilang isang indibiduwal at sa pangkalahatang kaganapan sa lipunang ating ginagalawan.
  • 49. Ang Sociological Imagination Isang halimbawa nito ang problemang kinakaharap ng mga Pilipino sa usaping pantrapiko lalo na sa Kamaynilaan at mga karatig-lugar . Sa simula, maaaring isisi sa tao ang pagiging huli niya sa pagpasok sa paaralan, subalit kung susuriin ang isyung ito, masasabing ang palagiang pagpasok nang huli ay bunga ng malawakang suliraning pantrapiko. Kung gagamitin ang Sociological Imagination, maiuugnay na hindi lamang personal na isyu ang dapat harapin kundi isang isyung panlipunan na nakaaapekto sa isang indibiduwal.
  • 50. Ano nga ba ang kaibahan ng isyung personal at isyung panlipunan?
  • 51. Isyung Personal at Isyung Panlipunan Ang mga isyung personal ay sinasabing nagaganap sa pagitan ng isang tao at ilang malalapit sa kanya. Ang solusyon sa isang isyung personal a y nasa kamay ng indibiduwal. Maituturing ang isyung ito na pribadong bagay na nararapat solusyunan sa pribadong paraan. Samantala ang isyung panlipunan ay isang pampublikong bagay. Karaniwang kaugnay ito ng krisis o suliranin sa mga institusyong panlipunan. Mga suliranin ito na nakakaapekto hindi lamang sa isang tao kundi sa lipunan sa kabuuan.
  • 52. Isyung Personal at Isyung Panlipunan Mahalagang malaman mo na sa kabila n g pagkakaiba ng isyung personal at isyung panlipunan, ang dalawang ito ay magkaugnay. Isang halimbawa nito ay ang mga hamon at isyung pangkapaligiran. Ang makalat na bakuran ay isang halimbawa ng isyung personal subalit kung ang isang barangay o bayan ay magiging makalat dulot ng kawalan ng maayos na sistema ng pagtatapon ng basura, ito ay maituturing na isyung panlipunan. Idagdag pa rito ang masamang epekto s a kalusugan at ekonomiya ng isang lugar kung ito ay mabaho, makalat, at walang maayos na sistema ng pagtatapon ng basura.
  • 53. Isyung Personal at Isyung Panlipunan Mayroon ding mga isyu na may kaugnayan s a ekonomiya. Isang magandang halimbawang ibinigay ni C. Wright Mills (1959) ng pagkakaiba ng isyung personal at isyung panlipunan ay tungkol sa kawalan ng trabaho. Kung sa isang komunidad na may 100,000 mamamayang maaaring maghanapbuhay ay may isang walang trabaho, maaring ituring ito bilang isang isyung personal. Subalit kung sa isang lipunang mayroong 50 milyong tao at 15 milyon sa mga ito ay walang trabaho, maaari itong ituring na “isyungpanlipunan”. Sa malalim na pagtingin, maaaring maging kongklusyon na may kakulangan sa lipunan o istruktura nito na nagdudulot ng kawalan ng trabaho ng maraming mamamayan dito.
  • 54. Isyung Personal at Isyung Panlipunan Mayroon din namang ilang pangyayari n a maituturing na isyung panlipunan subalit makikita ang epekto sa personal na buhay ng isang tao. Ang mga digmaan ay maituturing na isyung panlipunan subalit hindi maikakaila ang epekto nito maging sa personal na buhay ng mga tao sa lipunang puno ng kaguluhan at karahasan. Gamit ang kasanayan na Sociological Imagination, bilang bahagi ng lipunang iyong ginagalawan, mahalagang maunawaan mo na ang mga personal na isyung nararanasan mo ay may kaugnayan sa isyu at hamong panlipunan. Hindi rin maikakaila na mayroon kang mahalagang papel na gagampanan sa pagtugon sa mga isyu at hamong kinahaharap ng lipunan sa kasalukuyan.
  • 55. Gawain 5. Personal o Panlipunan? Gamit ang Venn diagram ay ibigay ang pagkakatulad at pagkakaiba ng isyung personal at isyung panlipunan.
  • 56. Gawain 6. Pangatuwiranan mo! Basahin ang mga situwasyon sa unang kolum. Ipaliwanag ang sanhi at epekto ng bawat situwasiyon gamit ang Sociological Imagination. Pagkatapos, punan ng tamang sagot ang kahon ng paglalahat.