Handen Opening In De Natris

580 views

Published on

My expo - introduction by Walter van der Cruijsen .

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
580
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Handen Opening In De Natris

  1. 1. Beste aanwezigen, Introductie Ik ontmoette Ludmila, Lucy, voor het eerst in 1989 op een reis door Siberië. We ontmoetten elkaar in gezelschap van haar man, Alexander Bobkin en Peter Simons, mijn reisgenoot. Het was een bijzondere omgeving in het zuiden van de westelijke helft van Siberië, nabij de grens met Mongolië. Nu ruim twintig jaar later zijn wij hier in een bijna Siberisch winterlandschap in Nijmegen. Tenminste, zo lijkt het. In Siberië is het echt koud met -35 graden; hier is het warm vergeleken met daar. U ziet hier vanmiddag een reeks nieuwe werken van haar en enkele werken uit voorgaande jaren. De wat oudere werken zijn donkere digitale foto afdrukken, bewerkt, met daarover weer vele nieuwe lagen aangebracht. Als in de klassieke schilderijen waarin diepte en licht ontstaat door vele dunne transparante lagen over elkaar heen te schilderen, waarin licht ontstaat door een donkere omgeving te schetsen. Vaak staat een vrouwelijke figuur centraal, het beeld ademt iets klassieks en soms iets romantisch, maar vrijwel altijd zijn de handen het meest zichtbaar, terwijl de rest van het lichaam voor een deel uit het kader verdwijnt. De onderwerpen zelf in deze afbeeldingen lijken soms ook klassiek, althans, dat is de indruk die ze op mij geven. In het werk 'Fruit' ziet men een deel van een vrouw naast enkele stukken fruit langs gedrapeerde stof, alsof een oud stilleven als achtergrond dient voor een eigentijdse enscenering. Het meest opvallend is een hand die uitreikt naar een pop van een baby. Een klassiek drama lijkt zich te ontpoppen. Het is een poging het moment te vangen, net als in de fotografie, maar eigenlijk gaat het erom de overgang of verbinding weer
  2. 2. te geven tussen wat is gebeurt en wat dreigt te gebeuren. Het gaat in deze werken, net als in haar andere werken om de verbinding tussen persoon, ruimte en tijd. Het zoeken naar de ziel, het wezen van dingen, het verbinden van verschillende tijdruimten. Zij probeert niet af te beelden, maar zichtbaar te maken wat er achter of in de afbeelding zit. Ze is een dichter die visuele poëzie als handreiking gebruikt om de kijker, u en ik, zelf het onzichtbare zichtbaar te maken. --- De nieuwe werken zijn kleine schilderijen met daarop één hand of twee handen afgebeeld, met onderin een uitsparing waarin een haiku is geschreven. Toen ik deze werken voor het eerst zag moest ik meteen aan enkele klassieke meesters denken. Michelangelo was een meester in het schilderen van handen. Als u de schilderingen van de Sixtijnse kapel bekijkt en alleen op de handen let, ziet u dat deze net zo veel uitdrukken als de gezichten van de figuren die het plafond sieren. Het bekendst is natuurlijk de handreiking van God naar Adam. Twee handen die naar elkaar uitreiken en elkaar bijna raken. Een andere gedachte die in mij opkwam waren de vele portretten van de maagd Maria van de late Middeleeuwen, en met name die waarin zij ten hemel stijgt en haar armen uitstrekt. Maar ook die waarin ze in gebed is, of waarin zij omgeven is door anderen en de handen naar elkaar reiken. Een werk heet dan ook Gebed en dat zal niet voor niets gekozen zijn. Net als in haar eerdere werken verbindt zij tijd, ruimte en persoon en beschrijft een kort fragment in
  3. 3. een groter verhaal. Ook Ludmila's schilderijen van handen zijn net als bij de klassieke meesters nauwkeurig geschilderd, met kennis van de anatomie en met veel oog voor detail. Echter, het klassieke drama of het bijbelse drama ontbreekt hier. Het is verstild, en wat blijft is de hand die het verhaal wil vertellen, wat weliswaar iets universeels in zich draagt maar vooral een persoonlijk verhaal is. Het is het verhaal van de kunstenaar die zich iets herinnert, ergens op wacht, een ervaring vastlegt en een verhaal vertelt. Ludmila spreekt zelf over haar schilderen van handen als zelfportretten. De hand kan immers ook iets vertellen over de persoon, iets uitdrukken, een sfeer of een houding laten zien. Maar de hand is meer. Deze handen vertellen zoals gezegd een verhaal. De handen zijn open, zweven boven een warm of grauw font. Ze vertellen een verhaal, maar laten alleen een fragment zien. Net als in een zelfportret waarbij slechts een deel van een persoon te zien is, zien wij hier alleen een hand terwijl het eigenlijke onderwerp de grotendeels onzichtbare persoon zelf is. Een andere gedachte die in mij opkwam is een van een heel andere aard. De hand is natuurlijk ook verbonden aan het maken van het schilderij. Het is de hand die het doek spant, de penseel vasthoudt en het werk ophangt. De eerdere werken van Ludmila die u hier ziet zijn digitale afdrukken. Zij werkt ook veel met digitale video en er is regelmatig sprake van een kruisbestuiving tussen de twee disciplines, haar video's hebben soms het dromerige van een schilderij en haar afbeeldingen zijn soms letterlijk momentopnamen, stills, uit een video. Ook daarin speelt de hand een rol, zij het wat minder nadrukkelijker dan in de zelfportretten met handen. Het woord 'digitaal' is ook verbonden met de hand. Immers,
  4. 4. het Latijnse woord 'digitus' betekent vinger en digitaal is daarvan afgeleid omdat men vroeger met vingers telde of aftelde. Men telt de tijd, bijvoorbeeld, iets wat in video essentieel is. Lucy probeert de tijd vast te leggen, een vrijwel onmogelijke opdracht. En zo is de cirkel rond. De hand, het centrale thema in Lucy's werk hier vandaag, probeert ons haar beeld van de tijd te laten zien. Ik wens u etc. Walter van der Cruijsen, Nijmegen, 10 jan 2010

×