Typologia języków wg spoistości wyrazów

2,449 views

Published on

Typologia morfologiczna

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,449
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
702
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Typologia języków wg spoistości wyrazów

  1. 1. Typologia języków według budowy wyrazów w zdaniu Konrad Juszczyk – LINGWISTYKA 2012sobota, 7 kwietnia 12 1
  2. 2. Po  czym  poznać  relacje  składniowe? 1.Szyk wyrazów 1.jest regularny i znaczący w językach analitycznych (chiński, angielski), choć zależny od trybu i emfazy. 2.jest różnorodny w językach syntetycznych (fleksyjnych, aglutynacyjnych i alternacyjnych) 2.Wyrazy funkcyjne 1.są znaczące w językach analitycznych 2.rzadziej zmieniają swoją formę 3.Forma wyrazów 1.jest zmienna i znacząca w językach fleksyjnych, zwłaszcza w wyrazach samodzielnych, takich jak rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki i tak dalej... 2.jest stała w językach analitycznych i aglutynacyjnych, w których dodaje się morfemy do rdzeni wyrazów.sobota, 7 kwietnia 12 2
  3. 3. analityczne syntetyczne alternacyjne polisyntetyczne słowo=morfem słowo>morfem słowo=fraza aglutynacyjne alternacyjne fleksyjne japoński   chiński (czasownik)   wietnamski sanskryt koreański,   japoński  (rzeczownik) turecki angielski   polski   grecki,  litewski,   angielski  (czasy) (przymiotnik)   (zamówić-­‐ łotewski,  polski węgierski zamawiać) joruba eskimoskie,   arabski !Xosa australijskie,   hebrajski języki  Syberiisobota, 7 kwietnia 12 3
  4. 4. analityczne syntetyczne polisyntetyczne słowo=morfem słowo>morfem słowo=fraza polisynt analityczne aglutynacyjne alternacyjne fleksyjne etyczne fleksja  poprzez   fleksja  poprzez   fleksja   fleksja  poprzez   brak  fleksji alternację   aglutynację  i   wewnątrz   aglutynację samogłosek zmianę  rdzenia frazy brak  derywacji (nowe  wyrazy  powstają   derywacja  słowotwórcza  i  kompozycyjna przez  zestawienie  morfemów) rdzeń   zmienny  rdzeń   morfemy   stały  rdzeń   wyraźny  podział  wyrazów   spółgłoskowy   plus  prefiksy   połączone  w   plus  prefiks   na  gramatyczne  i  leksykalne zespolony  z   lub/i  sufiksy   jedną  frazę lub/i  sufiks transfiksem oraz  infiksy (wyraz-­‐zdanie) morfemy   wyraźnie  oddzielone  morfemy wyraźnie,  choć  tworzą  1  wyraz wielofunkcyjne   i  niepodzielnesobota, 7 kwietnia 12 4
  5. 5. język polisyntetyczny: mohawk Wahi?serehtóhare?se. Wa-­‐ -­‐hi-­‐ -­‐?sereht-­‐ -­‐óhare-­‐ -­‐?se. On-­‐ -­‐samochód-­‐ -­‐umył-­‐ -­‐dla-­‐ -­‐mnie. Ja  umyłem  jego  samochód. Mithun, Marianne. 2001. The difference a category makes in the expression of possession and inalienability w: Dimensions of Possession http://elchacocomoarealinguistica.wikispaces.com/Lingüística Tipológicasobota, 7 kwietnia 12 5
  6. 6. język analityczny: chiński 去年暑假的时候我们去海边。 去 年 暑 假 的 时 候 我 们 去 海 边。  qu4 nian2  shu3 jia4  de shi2 hou2  wo3 men  qu4  hai3 bian1 czas   party-­‐ liczba   zeszły rok ciepło pod czas ja jechać morze strona wolny kuła mnoga wakacje podczas my W  zeszłym  roku  w  wakacje  pojechaliśmy  nad  morze.sobota, 7 kwietnia 12 6
  7. 7. alternacyjne: arabski !"#$‫/#"!  ا+#*)!  ا+#"*ب  -,  ا+#"*)(!  &  ا‬  Yaktubu  al-­‐kaVbu  al-­‐kitaba  an  al-­‐kataVbi  fi  al-­‐maktabaV. szkółkach-­‐ Pisze piszący książkę   o w bibliotece. koranicznych k-­‐t-­‐b k-­‐t-­‐b k-­‐t-­‐b k-­‐t-­‐b k-­‐t-­‐b  Yaktubu  al-­‐kaVbu  al-­‐kitaba  an  al-­‐kataVbi  fi  al-­‐maktabaV. Pisarz  w  bibliotece  pisze  książkę  o  szkółkach-­‐koranicznych.sobota, 7 kwietnia 12 7
  8. 8. aglutynacyjny: japoński Tarowa  jibunde  kurumawo  arrata. Taro-­‐ -­‐wa  jibun-­‐ -­‐de     kuruma-­‐ -­‐wo  arrata. Taro -­‐NOM reflecVve “sobie” car -­‐ACC   washed Taro  washed  the  car  himself. ๏ http://wals.info/example/all/wals_code_jpnsobota, 7 kwietnia 12 8
  9. 9. język fleksyjny: polski Przygotowuje  tę  prezentację  od  godziny. przygotować-­‐>   prezentacja  -­‐>   godzina  -­‐>   -­‐e tę -­‐ę od -­‐y przygotowuj-­‐ prezentacj-­‐ godzin-­‐ czasownik   zaimek   rzeczownik   końcówka   przy-­‐ jednostka   końcówka   3.  osoba (orzeczenie) wskazujący w  bierniku biernika imek czasu dopełniacza czas   teraźniejszy liczba   pojedynczasobota, 7 kwietnia 12 9
  10. 10. język angielski: aglutynacja, analityczność i supletywizm She  has  been  preparing  this  presentaVon  for  an  hour. She has been prepar ing this presentaVon for an hour. have   be  -­‐>   imiesłów   present   zaimek czasownik zaimek przedimek -­‐>  has been (gerund) +a(on fleksyjne  formy   supletywne   przygotowująca tę prezentacja od (tej) godzina (inny  rdzeń) analityczność   aglutynacyjność   rodzaj   Ona (osobne  wyrazy   (dodana  końcówka     nieokre-­‐ (derywacja) funkcyjne) -­‐ing  jako  gerund) ślony Przygotowuje  tę  prezentację  od  godziny. przygotować-­‐>   prezentacja  -­‐>   godzina  -­‐>   -­‐e tę -­‐ę od -­‐y przygotowuj-­‐ prezentacj-­‐ godzin-­‐ czasownik   zaimek   rzeczownik   końcówka   przy-­‐ jednostka   końcówka   3.  osoba (orzeczenie) wskazujący w  bierniku biernika imek czasu dopełniacza fleksyjna  forma   forma  fleksyjna   forma  fleksyjna  (deklinacja) (koniugacja) (deklinacja)sobota, 7 kwietnia 12 10

×