Chomsk o Skinnerze

2,704 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,704
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,161
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Chomsk o Skinnerze

  1. 1. AKWIZYCJA JĘZYKA WG NOAMA CHOMSKIEGO SCALE2012 - Konrad Juszczyk IJ/UAM cytowane fragmenty pochodzą z Recenzji z Verbal Behavior B. F. Skinnera napisanej w 1958 roku przez Noama Chomskiego (prezentacja służy pokazaniu przejścia od stanowiska behawiorystycznego do natywno-mentalnego N.Ch.)sobota, 14 kwietnia 12 1
  2. 2. Czym jest język wg Chomskiego? Język to nieskończony zbiór zdań poprawnych gramatycznie zbudowanych ze skończonego zbioru symboli za pomocą skończonego zbioru reguł (EJO: 270) Zdania języka naturalnego powstają w wyniku generowania, czyli łączenia elementów języka w zdania jądrowe i ich przekształcania wedle reguł transformacyjnych. Zdania jądrowe mają postać zdań w stronie czynnej, w czasie teraźniejszym i w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Reguły mają charakter rekursywny, czyli można je powtarzać.sobota, 14 kwietnia 12 2
  3. 3. Chomsky założył, że teoria języka Chomsky założył także, że możemy powinna wyjaśniać ludzką umiejętność zaobserwować następujące fakty: posługiwania się językiem. Dzieci słyszą za mało zdań, by Model języka oparty na regułach poznać reguły generowania zdań. generujących tylko poprawne zdania: Dzieci tworzą zdania jakich nie Celem teorii językoznawczej nie jest słyszały od dorosłych (kreatywność). opis zdań, które występują w danym Dorośli nie poprawiają błędów języku, ale opis reguł, popełnianych przez dzieci. generujących poprawne zdania. ERGO: Nabywanie reguł nie jest Reguły muszą być sformalizowane za możliwe poprzez uczenie się od pomocą aparatu matematycznego. dorosłych (arg. ubóstwa bodźców) Językoznawcy mają badać tylko zdania ERGO: reguły językowe są wrodzone gramatycznie poprawne (składnia). w ramach kompetencji językowej. Reguły mają być mentalne, bo teoria ERGO: reguły języka, czyli gramatyki języka ma dotyczyć umysłu (ogólnie). generatywnej, są uniwersalne (UG)! 3sobota, 14 kwietnia 12 3
  4. 4. Język to zdolność umysłowa! Nabycie umiejętności rozumienia zdań języka naturalnego i tworzenia nowych zdań w celu komunikacji jest możliwe dzięki specyficznej zdolności językowej. Zdolność ta jest zwana language faculty lub kompetencją językową (odpowiednik langue de Saussure’a) w opozycji do wykonania (parole). Chomsky założył (bo trudno udowodnić to empirycznie), że zdolność ta jest: uniwersalna, wrodzona i utajona dla wszystkich ludzi jako moduł umysłu. Człowiek nie musi być świadom własnych umiejętności językowych. Dziecko przychodzi na świat z wrodzonym language acquisition device, czyli modułem umysłu pozwalającym jemu nabyć dowolny język naturalny. odrębna od innych modułów (związanych z innymi funkcjami umysłu) uniwersalna dla wszystkich języków (universal grammar UG)sobota, 14 kwietnia 12 4
  5. 5. Człowiek  według  teorii  Skinnera   jest  biernym  nabywcą  języka  ... Teza Skinnera głosi, iż czynniki zewnętrzne, na które składają się aktualne pobudzenie i historia wzmocnień mają znaczenie decydujące i że ujawnione w badaniach laboratoryjnych naczelne zasady tych zjawisk mogą stanowić podstawę do zrozumienia złożoności zachowania werbalnego. Skinner twierdzi wielokrotnie i apodyktycznie, że udało się wykazać, iż udział mówiącego jest znikomy i nieistotny, a ściśłe przewidywanie zachowania werbalnego wymaga jedynie rozpatrzenia kilku zewnętrznych czynników, które zostały wyróżnione w badaniach nad niższymi organizmami. (26)sobota, 14 kwietnia 12 5
  6. 6. Przekonanie, że warunkiem koniecznym wyuczenia się języka jest znalezienie się w sytuacji, w której występują odpowiednio zaaranżowane systematyczne wzmocnienia ze strony środowiska mówiącego danym językiem, pojawiało się już w tym czy w innym sformułowaniu wielokrotnie. Ponieważ teoria ta opiera się nie na faktycznych obserwacjach, lecz na analogiach czerpanych z badań laboratoryjnych nad niższymi organizmami, konieczne byłoby zbadanie statusu przesłanek leżących u jej podstaw poprzez poddanie ich eksperymentalnym badaniom psychologicznym. (46-47)sobota, 14 kwietnia 12 6
  7. 7. Nie znalazłem dotąd dowodów na doktrynę Skinnera i jego zwolenników, głoszącą, że jedyną drogą przyswojenia komuś języka jest powolne i systematyczne kształtowanie jego zachowań werbalnych poprzez zróżnicowanie wzmocnienia. (53) Trudno dopatrzeć się jakiejkolwiek podstawy twierdzenia, że okoliczności wzmacniające, zorganizowane przez społeczność językową, są jedynym czynnikiem podtrzymującym siłę zachowania werbalnego. (53) Twierdzenie Skinnera, zgodnie z którym wszelkie zachowanie werbalne powstaje i trwa na zasadzie “siły płynącej ze wzmocnienia”, jest całkiem puste, ponieważ pojęcie wzmocnienia nie ma żadnej wyraźnej treści i stanowi pewien termin zastępczy. (45)sobota, 14 kwietnia 12 7
  8. 8. Musimy założyć, że nadawca i odbiorca posiadają umiejętności scharakteryzowane abstrakcyjnie przez gramatykę. (78) Gramatykę potraktować należy jako pewien składnik zachowania nadawcy, odbiorcy i uczącego się. (80) Wydaje się wręcz nieprawdopodobne, by dziecku przysługiwać mogła zdolność konstruowania niezwykle złożonego mechanizmu, który produkowałby nieskończenie wiele zdań, nawet takich, których nigdy przedtem nie słyszało. (79) Fakt, że wszystkie normalne dzieci przyswajają sobie podobne gramatyki w całej ich złożoności i że wyuczyły się ich one w zadziwiająco szybkim czasie, sugeruje, że istoty ludzkie są do tej umiejętności specjalnie predestynowane, że posiadają umiejętność przetwarzania i “formułowania hipotez”, umiejętność o nieznanym charakterze i nieznanej złożoności. (80).sobota, 14 kwietnia 12 8
  9. 9. Jeśli chodzi o nabywanie umiejętności językowych, wzmocnienia, systematyczne obserwacje i wrodzona ciekawość (połączona z silną tendencją do naśladowania) są czynnikami ważnymi, ale nie mniej ważna jest zadziwiająca zdolność dziecka do uogólniania, stawiania hipotez i “przetwarzania informacji” (...). Mogą one być (czynniki) w znacznej mierze wrodzone, mogą się rozwijać poprzez jakąś formę uczenia się lub w trakcie dojrzewania systemu nerwowego. (53) Podobne stanowisko wydaje się przyjmować dziś Tomasello w ramach swojej teorii społeczno-poznawczej, gdzie akcentuje się uniwersalne umiejętności uczenia się na podstawie obserwacji i uczestniczenia w interakcjach międzyludzkich (dziecko-dorosły). W odróżnieniu od Chomskyego Tomasello przyjmuje jednak, że wrodzone są umiejętności społeczne i poznawcze, a nie językowe.sobota, 14 kwietnia 12 9
  10. 10. Zakończenie recenzji... W każdym razie, podobnie jak próby wyeliminowania udziału nadawcy prowadzą do “mechanistycznego” systemu opisowego, mieszającego ze sobą podstawowe tradycyjne rozróżnienia, próby pominięcia wkładu dziecka do procesu, w którym uczy się ono języka, prowadzą do nadzwyczaj powierzchownego opisu zjawiska przyswajania języka, nieodmiennie posługującego się terminem “generalizacja” wobec tego wszystkiego, czego nie jest się w stanie wyjaśnić, a co w istocie rzeczy obejmuje sprawy najbardziej interesujące. Dopóki badania języka są w ten sposób ograniczone, podstawowe aspekty zachowania werbalnego muszą pozostać dla nas tajemnicą.(81)sobota, 14 kwietnia 12 10

×