Successfully reported this slideshow.
Your SlideShare is downloading. ×

WIKANG KAPAMPANGAN AT BIKOLANO-DELUNAS.pdf

Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Loading in …3
×

Check these out next

1 of 32 Ad

WIKANG KAPAMPANGAN AT BIKOLANO-DELUNAS.pdf

Download to read offline

This is a simple presentation about the kapampangan and bicolano dialect. Enjoy learning!

you can use this presentation if you want or you can message me on my facebook accoun: Arjane Noche De Lunas

This is a simple presentation about the kapampangan and bicolano dialect. Enjoy learning!

you can use this presentation if you want or you can message me on my facebook accoun: Arjane Noche De Lunas

Advertisement
Advertisement

More Related Content

Recently uploaded (20)

Advertisement

WIKANG KAPAMPANGAN AT BIKOLANO-DELUNAS.pdf

  1. 1. CONTENT & PEDAGOGY FOR THE MOTHER TONGUE Wikang Kapampangan at Bikolano
  2. 2. GOOD DAY EVERYONE!
  3. 3. Ang wika ay susi ng puso at diwa, tuluyan ng tao’t ugnayan ng bansa." —Marisol Mapula
  4. 4. Wikang Kapampangan
  5. 5. PANIMULA    Ang Wikang Kapampangan ay isa sa mga walong pangunahing wika ng Pilipinas. Ito ang pangunahing wika ginagamit sa buong lalawigan ng Pampanga at Timugang Tarlac, sa timugang bahagi ng kalagitnaang kapatagan ng Luzon, karamihan nito ay sumasailalim sa pangkat-etnikong Kapampangan. Sinasalita rin ang Kapampangan sa hilagang-silangang Bataan, pati na rin sa mga munisipalidad ng Bulacan, Nueva Ecija, at Zambales na pumapaligid sa Pampanga. Nakakapag-intindi at nakakapagsalita rin ng Kapampangan ang mga iilang Aeta sa timugang bahagi ng Gitnang Luzon. Ang naturang wika ay tinatawag ding Pampango, Capampan͠gan/ Capampañgan, Pampangueño, at bilang panggalang, Amanung Sisuan (wikang pinasuso).
  6. 6. PAGBILANG           Isa - isa (ginagamit kapag binibigkas ang mga bilang; ginagamit ang metung para sa pagbilang) Dalawa - addua Tatlo - atlu Apat - apat Lima - lima Anim - anam Pito - pitu Walo - walu Siyam - s'yam Sampu - apulu
  7. 7. KULTURA     Kaugalian Pagmamano – Ito ay madalas ginagawa ng mga nakababata sa kanilang mga magulang o sa mga nakatatanda sa kanila. Paggamit ng “po at opo” sa nakatatanda – Ito ay simbolo ng pagrespeto sa mga nakatatanda. Sining Ang mga Kapampangan doon ay kilala sa galing nila sa pagukit ng mga furniture na gawa sa mga kahoy tulad ng lamesa, pinto, at upuan. Ang mga nagbibidahang parol naman ay matatagpuan dito sa lungsod ng San Fernando sa lalawigan ng Pampanga. Ang mga Kapampangan doon ay kilala sa pagiging malikhain. Gumagawa sila ng iba’t-ibang hugis, disenyo, at kulay ng mga parol sa mga okasyon tulad ng Pasko.
  8. 8. PANINIWALA     Sa Kusina: Bawal kumanta sa harap ng kalan – May masamang mangyayari sa’yo o sa iyong pamilya. Bawal kumanta sa hapag-kainan – Simbolo ng hindi pagrespeto. Pamahiin Bawal maggupit ng kuko sa gabi – Upang hindi malasin . “Friday the 13th” – Mag-ingat sa araw na iyon sapagkat may maaaring mangyari sa iyong masama.
  9. 9. AWITING BAYAN 1. 2. 3.   ATIN KU PUNG SINGSING ARO, KATIMYAS NA NITANG DALAGA ATSING ROSING TRADISYON Sinasabing ang lutuing Kapampangan ang nangunguna at pinakadalisay sa mga lutuing Pilipino; ang Pampanga ang tinataguriang sentrong kulinari ng Pilipinas. Ang ilan sa mga pagkaing nagmula sa Pampanga ay ang kare-kare, sisig, at kilawin. Dinarayo din ng iba’t ibang tao, pati na sa ibang bansa ang mga pagdiriwang dito katulad ng mga piyesta at masasayang selebrasyon tulad ng Sisig Festival, Tigtigan Terakan Queng Dalan, Ligligang Parul, Philippine International Hot Air Balloon Festival at ang pinakaenggrandeng piyesta rito na Nuestra Señora del Santisimo Rosario de La Naval de Angeles.
  10. 10. Sisig Festival: Isang pagdiriwang na nangyayari taon- taon tuwing buwan ng Disyembre sa Lungsod ng Angeles sa lalawigan ng Pampanga, kung saan kanilang ipinagdiriwang ang pagiging kilala ng mga Kapampangan sa larangan ng pagluluto.
  11. 11. Mga salitang Kapampangan 1-2. English: Good morning Tagalog: Magandang Umaga Kapampangan: Mayap a abak Halimbawa: Mayap a abak, koyang. (Magandang umaga, kuya.) 3-4. English: Good afternoon Tagalog: Magandang Hapon Kapampangan: Mayap a ugtu/gatpanapun Halimbawa:Mayap a ugtu, kaluguran. (Magandang Hapon, kaibigan.) 5-6. English: Thank you Tagalog: Salamat Kapampangan: Maraming salamat/salamat Halimbawa: Dakal a salamat, Ibpa. (Maraming salamat, Ama) English: Older Brother Tagalog: Kuya Kapampangan: Koya/ Koyang English: Friend Tagalog: Kaibigan Kapampangan: Kaluguran. English: Father Tagalog: Ama Kapampangan: Tatang/ Ibpa
  12. 12. Mga salitang Kapampangan 7. English: Where? Tagalog Saan?: Kapampangan: Nukarin? Halimbawa: Nukarin ya ing Fields Avenue? 8. English:What would you like? Tagalog: Ano ang gusto mo? Kapampangan: Nanu ing buri mu? Halimbawa: Nanu ing buri mu, Rowell? (Ano ang gusto mo , Rowell?) 9-10. English: How much is this? Tagalog: Magkano ito? Kapampangan: Magkanu ya ini? Halimbawa: Magkanu ya ini malan? (Magkano itong damit?) English: Clothes Tagalog: Damit Kapampangan :Malan
  13. 13. Mga salitang Kapampangan 11-12. English: How did you get here? Tagalog: Paano ka nakarating dito? Kapampangan: Katnamu ka miparas keni? Halimbawa: Pisan, Katnamu ka miparas keni? (Pinsan, paano ka nakarating dito?) 13-14. English: How Tagalog: Paano Kapampangan: Makananu Halimbawa: Makananu naging itamung adwa? (Paano naging tayong dalawa? ) 15-16. English: Handsome Tagalog: Gwapo Kapampangan: Masanting Halimbawa: Daniel Padilla, Masanting ka. ( Ang gwapo mo Daniel Padilla.) English: Cousin Tagalog: Pinsan Kapampangan: Pisan English: You and I Tagalog: Tayong dalawa Kapampangan: Itamung adwa English: You Tagalog: Ikaw Kapampangan: Ika
  14. 14. Mga salitang Kapampangan 17-18. English:Beautiful Tagalog: Maganda Kapampangan: Malagu Halimbawa: Bb. Escalante, Malagu ka. (Ang Ganda mo Bb. Escalante.) 19-20. English: Sweet Tagalog: Matamis Kapampangan: Mayumu Halimbawa: Ang paro ay mayumu. English: You Tagalog: Ikaw Kapampangan: Ika English: Shrimp Tagalog: Hipon Kapampangan: Paro
  15. 15. Wikang Bikolano
  16. 16. PANIMULA     Ang wikang Bikolano ang ginagamit ng mga taong naninirahan sa mga probinsya na matatagpuan sa tangway ng Bikol at nagsisilbi bilang Lingua Franca o pangunahing wika ng rehiyon. Ang Bikol ay binubuo ng mga lalawigan ng Camarines Norte, Camarines Sur, Albay, Sorsogon, Catanduanes at Masbate. Ginagamit din nila ang Wikang Bicolano bilang midyum sa pagtuturo sa paaralan, sa pagpapahayag ng salita ng Diyos sa simbahan, at sa iba’t iba pang okasyon. Saang lugar ka man magpunta sa probinsya ng Bikol, mapasyudad, baryo, bundok o isla man ay wikang Bicolano ang kanilang ginagamit sa pakikipagkomunikasyon.
  17. 17. ORTHOGRAPHIC REPRESENTATION THE POLICY ADOPTED IN WRITING SPANISH LOAN WORDS The c when written in Spanish to convey the sound of [k] as in ‘kite’ is written /k/ in Bikol. cuarto KUÁRTO comedor KOMEDÓR secreto SEKRÉTO The c when written in Spanish to convey the sound of [s] as in ‘self’ is written /s/ in Bikol. cine SÍNE bendicion BENDISIÓN The qu when written in Spanish to convey the sound of [k] as in ‘kite’ is written /k/ in Bikol. queso KÉSO ataque ATÁKE
  18. 18. PAGBILANG Ang paraan ng pagbibilang ng mga Bicolano ay mula sa mga Espanyol na sumakop sa ating bansa noon. 1-Saro 2-Duwa 3-tulo 4-Upat 5-Lima 6-Anom 7-Pito 8-Walo 9-Siyam 10-Sampulo 11- Once 12- Dose 13- trece 14-Katorse 15- Quince 16- Dies y seis 17- Dies y siete 18- dies y otso 19- dies y nueve 20- Veinte
  19. 19. KULTURA    Kilala ang mga ito sa kanilang mga produkto tulad ng pili na ginagawang suspiros, masapan, pastilyas at peanut brittle. Ang mga Bikolano ay nakilala sa buong Pilipinas dahil sa kanilang mga putahe na ginamitan ng gata at pinaanghang ng maliliit na siling labuyo tulad ng Laing at Bikol Express kaya naman sila ay nabansagang mga matatapang. Ang mga Bikolano ay konserbatibo dahil narin sa kanilang pagiging relihiyoso. Mahilig din sila magdiwang ng mga piyesta at doon ay sumasayaw at nasisi-kantahan sila.
  20. 20. PANINIWALA   1. 2. 3. Paru-parung lumilipad da loob ng bahay - Pagbisita ng mga kaluluwa ng pumanaw na kamag anak Bawal dumiretso sa bahay kapag galing sa patay AWITING BAYAN SARUNG BANGGI (Isang Gabi) -Potenciano V. Gregorio Sr. ISIPON MO SANA - Juan Deloro BABAENG TAGA-BICOL -This song was collected from Catanduanes by Lilia Realubit.
  21. 21. TRADISYON   Peñafrancia Festival Pinagdiriwang tuwing ikatlong sabado ng Setyembre taon- taon sa lalawigan ng NAGA Bikol. Ito ay pinakamalaking pyesta ng Marian sa buong bansa. Tinagurian din itong isa sa mga nangungunang festival ng pinagsamang relihiyon, kultura at tradisyon sa siyam na araw ng pagdiriwang.
  22. 22. Mga salitang Bikolano 1-2. English: Good morning Tagalog: Magandang umaga Bikolano: Marhay na aga Halimbawa: Marhay na aga, tugang na lalaki.( Magandang umaga,kuya). 3. English: My name is Tagalog: Ang pangalan ko ay Bikolano: An ngaran ko Halimbawa: Arjane an ngaran ko.( Arjane ang pangalan ko). 4. English: Please speak slowly Tagalog: Pakiusap bagalan mo ang pagsasalita Bikolano: Pakiluway-luwayan man tabi an pagtaram mo Halimbawa: Allen,Pakiluway-luwayan man tabi an pagtaram mo. English: Brother Tagalog: Kuya Bikolano: Tugang na lalaki.
  23. 23. Mga salitang Bikolano 5. English: I’m glad to meet you Tagalog: Masaya akong makita ka Bikolano: Kaogmahan kong makabisto ka Halimbawa: Kaogmahan kong makabisto ka, Kaibigan. 6. English: Get out of here Tagalog: Umalis ka dito Bikolano: Humali ka didi Halimbawa: Karina, Humali ka didi! (Karina,Umalis ka dito!) 7. English: I’m sorry Tagalog: Patawadin mo ako Bikolano: Patawarun mo ako Halimbawa: Patawarun mo ako, Ina.( Patawadin mo ako, Ina)
  24. 24. Mga salitang Bikolano 8. English: What is this? Tagalog: Ano ito? Bikolano: Ano ini? Halimbawa: Ama, Ano ini?( Ama, ano ito?l 9. English: Where are you? Tagalog: Asan ka? Bikolano: Hain ka? Halimbawa: Hain ka Beberly?( Asan ka Beberly?) 10. English: When will you leave? Tagalog: Kailan ka aalis? Bikolano: Sano ka mahali? Halimbawa: Sano ka mahali Lola?( Kelan ka aalis Lola)
  25. 25. Mga salitang Bikolano 11. English: You're Beautiful Tagalog: Ang Ganda Mo Bikolano: Kagayon Mo Halimbawa: Kagayon Mo Binibining Escalante. 12. English: Where do you study? Tagalog: Saan ka nagaaral? Bikolano: Diin ka nagiiskwela? Halimbawa: Bea, Diin ka nagiiskwela?( Bea, saan ka nag-aaral?) 13. English: I love you Tagalog: Mahal Kita Bikolano: Inmomootan ta ka Halimbawa: Panginoon Inmomootan ta ka. (Panginoon mahal kita.)
  26. 26. Mga salitang Bikolano 14. English: How much is this? Tagalog: Magkano ito Bikolano: Gurano ini? Halimbawa: Ale, Gurano ini? (Magkano ito, Ale?) 15. English: I’m tired Tagalog: Pagod na ako Bikolano: Pagal na ako Halimbawa: Ayoko na, Pagal na ako. ( Ayoko na pagod na ako.) 16. English: What is your name? Tagalog: Anong pangalan mo? Bikolano: Anong pangaran mo? Halimbawa: Bata, anong pangaran mo?( Bata, anong pangalan mo?)
  27. 27. Mga salitang Bikolano 17-18. English: Where are you going? Tagalog: Saan ka pupunta? Bikolano: Masain ka? Halimbawa: Masain ka tugang na babayi? (Saan ka pupunta Ate?) 19. English: Where is the nearest restroom? Tagalog: Saan ang pinakamalapit na banyo? Bikolano: Hain ang pinakaharaning banyo? Halimbawa: Mister, Hain ang pinakaharaning banyo?( Mister, saan ang pinakamalapit na banyo?) 20. English: Thank you Tagalog: Salamat Bikolano: Dios mabalos Halimbawa: Dios mabalos at ligtas kami.(Salamat at ligtas kami.) English: Sister Tagalog: Ate Bikolano: Tugang na babayi
  28. 28. Quiz 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. KAPAMPANGAN O BIKOLANO Mayap a abak Marhay na aga Mayap a ugtu Tugang na lalaki Ibpa Humali ka didi Koyang Kagayon Mo Masanting Dios mabalos
  29. 29. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Kapampangan Bikolano Kapampangan Bikolano Kapampangan Bikolano Kapampangan Bikolano Kapampangan Bikolano Answers
  30. 30. THANK YOU!!!

×