Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

powerpoint geografi batuan stpm

13,916 views

Published on

powerpoint for geografi
tema 2 sistem geomorfologi
bab 5 batuan atau geologi
stpm penggal 1

Published in: Education

powerpoint geografi batuan stpm

  1. 1. GEOGRAFI PENGGAL 1/2013 KUMPULAN AURORA DEWI BINTI RUSLI HASMIDA BINTI BAKRI NURHAFIZAH BINTI TAJUDIN NURLAILA BINTI ABD AZIZ
  2. 2. B a T U A N Atau G E O L O G I BAB 5
  3. 3. k a n d u n g a n 1. KONSEP BATUAN 2. CIRI – CIRI BATUAN 3. JENIS – JENIS BATUAN 4. PROSES PEMBENTUKAN BATUAN 5. KITAR BATUAN
  4. 4. KONSEP BATUAN (geologi)  Batuan ditakrifkan sebagai komponen semula jadi mineral seperti mika, kuartza, feldstar, kalsium, karbonal dan lain-lain.  Batuan dibahagikan kepada :  batuan igneus  batuan enapan (mendak)  batuan metamorfosis (jelmaan)  Ketiga-tiga jenis batu ini berbeza dari segi :  Warna  Kandungan mineral  Struktur dan tekstur  Keasidan  Kekerasan dan ketahanan  Cara pembentukan
  5. 5. CIRI – CIRI BATUAN1. KOMPOSISI MINERAL 3. STRUKTUR BATUAN 4. REKAHAN & IRA BATUAN 5. WARNA BATUAN 6. KEPOROSAN BATUAN
  6. 6. Ciri-ciri komposisi mineral 1. Setiap jenis batuan mempunyai kandungan mineral yang berbeza dari segi sifat fizikal dan kimia. 2. Terdapat batuan yang mengandungi sejenis mineral sahaja, contoh batu kapur yang mengandungi mineral kalsit. 3. Sifat fizikal kalsit ialah berhablur, berbutir, bewarna cerah dan mengandungi kapur manakala sifat kimianya pula mengandungi kalsium karbonat yang mudah larut dalam asid lemah seperti asid karbonik.  kalsit
  7. 7. 4. Batuan yang mempunyai banyak mineral pula ialah batu granit yang mengandungi mineral feldspar, kuartza dan mika. 5. Sifat fizikal mineral batu granit ini keras dan tahan daripada luluhawa khususnya luluhawa kimia.  Batu granit 6. Komposisi mineral dapat ditentukan berdasarkan sifat-sifat batuan : a) keras dan lembut mineral yang membentuk batuan - Jika mineral yang membentuk batuan adalah keras, maka batuan tersebut akan tahan dan stabil seperti batuan granit. - Jika mineral yang membentuk batuan adalah lembut, maka batuan tersebut akan lemah serta mudah diluluhawakan seperti batu kapur.
  8. 8. - Keras dan lembut mineral pembentuk batuan sering kali dirujuk kepada skala kekerasan yang diberikan oleh Mohs. SKALA KEKERASAN MINERAL PEMBENTUKAN BATUAN 1 (amat lembut) Talkum 2 Gipsum 3 Kalsit 4 Florit 5 Apatit 6 Feldspar 7 Kuartza 8 Topez 9 Korundum 10 (amat keras) Intan
  9. 9. Olivin Augit Anorthite Biotit Feldspar Breccia
  10. 10. b) Kestabilan mineral dan bahan perikat yang membentuk batuan - Sesetengah batuan mendak dibentuk menerusi proses penyimenan. - Oleh itu, batuan mendak mempunyai banyak bahan perikat untuk menyimen mineral-mineral pembentuk tersebut. - Kestabilan bahan perikat ini menjamin keteguhan batuan. - Mengikut Bowen, mineral seperti kuartza, feldspar dan biotit diikat oleh bahan perikat yang stabil manakala mineral seperti olivin, augit dan anotit diikat oleh mineral yang tidak stabil. c) Darjah mobiliti atau pergerakan mineral apabila menerima kehadiran air dan asid lemah. - Mineral yang paling cepat bergerak dan bertindak balas akan menyebabkan batuan itu menjadi lemah seperti mineral kalsium, natrium, magnesium dan kalium. - Mineral seperti kuartza, mika, ferum dan aluminium yang lambat bertindak balas menyebabkan pembentukan batuan yang teguh.
  11. 11. Ciri-ciri tekstur batuan 1. Tekstur merujuk kepada saiz dan bentuk hablur mineral yang membentuk batuan. Sifat-sifat tekstur adalah kasar, halus dan licin bergantung kepada saiz hablur atau butiran mineral di dalam sesebuah batuan. 2. Sebagai contohnya, batuan granit bertekstur kasar, batuan riolit bertekstur halus dan batuan obsidian bertekstur licin.
  12. 12. Ciri-ciri struktur batuan 1. Struktur batuan merujuk kepada susunan hablur mineral dalam batuan. 2. Struktur batuan dikelaskan kepada: a) Struktur berhablur - susunan hablur begitu padat hinggakan tidak terdapat ruang kosong. - semua hablur tersusun secara rapat-rapat. - kesannya, batuan tersebut menjadi teguh dan jitu seperti batuan granit. b) Struktur serpih - susunan hablur ini tidak teratur dan terdapat ruang kosong antara hablur tersebut. - ruang kosong ini diisi oleh bahan perikat atau penyimen lain yang menyimenkan hanlur-hablur tersebut. - batuan seperti ini biasanya terdiri daripada jenis batuan mendak seperti batu konglomerat dan brekia.
  13. 13. Ciri-ciri rekahan dan ira batuan 1. Rekahan merupakan sifat fizikal yang dapat dilihat dengan mata kasar pada sesuatu jenis batuan manakala ira adalah sifat kimia batuan tersebut. 2. Rekahan dan ira batuan juga merujuk kepada satah atau sempadan perikatan antara hablur-hablur mineral yang membentuk batuan tersebut. 3. Bagi batuan yang mempunyai banyak rekahan dan ira batuan, maka batuan tersebut merupakan jenis batuan yang tidak teguh dan lemah. Hal ini demikian kerana rekahan merupakan garis kelemahan batuan. 4. Proses-proses geomorfologi khususnya luluhawa akan bermula pada rekahan atau pada ira. 5. Contohnya, batu kapur yang mengandungi banyak rekahan secara menegak dan mendatar merupakan batuan lembut yang mudah diluluhawakan.
  14. 14. Warna batuan 1. Batuan yang berwarna gelap dibentuk oleh mineral yang berwarna gelap. 2. Batuan yang berwarna gelap mempunyai haba pendam yang tinggi kerana bersifat menyerap haba, contohnya gabro, obisidian dan basalt. Gabro obisidian Basalt
  15. 15. 3. Batuan yang berwarna cerah dibentuk oleh mineral yang berwarna cerah. Batuan ini membalikkan haba, contohnya granit dan pumis. Granit Pumis
  16. 16. Keporosan batuan 1. Keporosan batuan merupakan ciri dalaman batuan. Keporosan merujuk kepada keupayaan air untuk menyusup masuk atau meresap masuk melalui liang-liang pori batuan. 2. Keporosan dapat diukur berdasarkan cepat atau lambat air boleh menghilang dari permukaan batuan. 3. Keporosan bergantung kepada rongga-rongga yang wujud antara mineral atau liang pori. 4. Jika batuan mempunyai peratus liang pori yang tinggi seperti batu kapur maka batuan itu dikatakan poros. 5. Keadaan ini memudahkan batuan diluluhawakan atau mengalami hakisan khususnya secara larutan.
  17. 17. JENIS – JENIS BATUAN1. Batuan igneus 2. Batuan mendak/enapan 3. Batuan metamorfosis
  18. 18. Batuan Igneus 1. Batuan igneus terbahagi kepada : a) Batuan igneus rejahan, iaitu batuan yang terbentuk hasil daripada pembekuan magma di dalam rekahan kerak bumi. b) Batuan igneus terobosan, iaitu batuan yang terbentuk hasil daripada penyejukan magma di permukaan bumi. CONTOH WARNA KANDUNGAN MINERAL UTAMA TEKSTUR ASID/BES BENTUK MUKA BUMI CONTOH KAWASAN Granit Cerah Feldspar, Kuartza dan Mika Kasar Asid Kubah kelupasan Tanah tinggi, banjaran gunung Banjaran Titiwangsa, Gunung Ledang Gabro Gelap Feldspar,piroksin dan olivin Kasar Bes Daik dan lereng curam Gunung Sematan, Sarawak Basalt Gelap Piroksin,feldspar dan olivin Halus Bes Daik,lereng curam Tawau,Pulau Jawa,Pulau Hawaii Obsidian Gelap Feldspar Berkaca Asid Lereng curam Taman negara Yellow Stone Pumis Cerah Feldspar Berkaca Bes Tanah tinggi Kawasan gunung brapi JENIS Igneus Rejahan Igneus Terobosan
  19. 19. Batuan mendak / enapan 1. Batuan enapan terbentuk secara berlapis-lapis. 2. Batuan ini terbahagi kepada batuan klastik, batuan kimia dan batuan organik berdasarkan cara pembentukannya. CONTOH KOMPOSISI BENTUK MUKA BUMI KAWASAN Konglemerat Kerakal,kelikir,batu tongkol Permatang dan gunung Pulau Redang Batu pasir Pasir Tebing tinggi dan dataran tinggi Pulau Langkawi Syal Lempung Cerun landai,lembah dan tanah pamah Pulau Langkawi Batu garam Halit Tasik-tasik cetek Laut Mati Batu gipsum Gipsum Habsyah,Afrika dan New Mexico Batu kapur Kalsit dari sisa haiwan Landskap karst Lembah Kinta Ipoh,Perak Batu arang Fosil tumbuhan Tanah pamah,pinggir laut Batu Arang, Selangor dan Pahang JENIS Klastik Kimia Organik
  20. 20. Konglemerat Batu Pasir Batu Garam Batu Gipsum Batu Kapur Batu Arang
  21. 21. BATUAN METAMORFOSIS 1. Batuan metamorfosis ialah batuan jelmaan yang mungkin berasal dari batuan igneus atau enapan. 2. Batuan ini bersifat amat keras, bersinar-sinar, cantik dan amat menarik. 3. Batuan metamorfosis terbahagi kepada: a) Batuan berjalur yang mempunyai susunan mineral berlapis-lapis secara selari. b) Batuan tidak berjalur yang tidak mempunyai lapisan. JENIS TEKSTUR BATUAN ASAL BENTUK MUKA BUMI KAWASAN Syis Sederhana kasar Slat,basalt,granit Tanah tinggi dan permatang Rutland,Vermont Gneisi Kasar Granit Tanah tinggi Carolina Utara Batuan marmar Kasar Batu kapur Tanah pamah dan bukit Pulau Langkawi Kaurzit Sederhana dan bukit Batu pasir Bukit sisa Utah Tengah,USA
  22. 22. 4. Beberapa contoh ciri-ciri batuan metamorfosis: a) Batu loh (slate) - Batu loh berbijian halus dan dari segi kategori gred yang rendah. - Batu ini terb entuk pada suhu antara 200C hingga 400C. - Batu loh terhasil daripada metamorfosis batu lumpur (mud stone), syal atau batu kelodak (siltstone). - Batu ini mempunyai ira yang tersusun selari dengan paksi rataan. b) Amfibolit - Amfibolit berbijian sederhana kasar dan kaya dengan batu hornblend dan batu plagio. - Batu ini dihasilkan oleh metamorfisme batuan igneus yang bergred sederhana tinggi.
  23. 23. Gneisi Batu Marmar Kaurzit Batu Lumpur Batu Hornblend Batu Plagio
  24. 24. PROSES PEMBENTUKAN BATUAN 1. BATUAN IGNEUS 2. BATUAN MENDAK/ENAPAN 3. BATUAN METAMORFIK
  25. 25. BATUAN IGNEUS } Batuan igneus berasal daripada penyejukan dan pembekuan magma. } Suhu magma yang tinggi ( 700 ºC – 1 200 ºC ) dalam kerak bumi menyebabkan batuan sentiasa dalam tekanan yang tinggi. } Batuan igneus rejahan terbentuk apabila magma yang keluar dari perut bumi membeku di dalam lapisan kerak bumi sebelum sampai ke permukaan bumi. } Batuan igneus terobosan terbentuk apabila magma mengalir keluar ke permukaan bumi sebagai lava dan membeku di permukaan bumi.
  26. 26. BATUAN MENDAK / ENAPAN 1. Batuan mendak terbentuk daripada proses simentasi dan mampatan bahan-bahan mendapan ( sedimen) serta fosil. 2. Batuan mendak merupakan batuan yang terbentuk daripada bahan-bahan yang dimendapkan oleh air mengalir, ais dan angin. 3. Bahan-bahan enapan terdiri daripada lumpur, pasir, kerikil, kulit-kulit kerang dan fosil. 4. Terdapat proses-proses penting dalam pembentukan batuan enapan: a) proses pemadatan - berlaku apabila bahan enapan terkumpul secara lapisan, selapis demi selapis. - lapisan bawah akan mengalami tekanan daripada lapisan atas apabila bahan enapan menjadi semakin tebal. - lama-kelamaan bahan enapan seperti kelodak, lempung dan pasir menjadi mampat dan melekat antara satu sama lain membentuk batuan.
  27. 27. b) Proses penyimenan - proses perlekatan antara mineral-mineral disebabkan wujud bahan perikat. - bahan enapan yang kasar tidak melekat antara satu sama lain berbanding dengan bahan enapan yang halus. - bahan enapan yang kasar seperti pasir hanya boleh terlekat antara satu sama lain apabila terdapat bahan-bahan perikat atau bahan penyimenan. - bahan perikat seperti lempung, kalsit, silika yang memasuki ruang- ruang yang wujud antara mineral-mineral yang kasar tadi. - tekanan dari lapisan atas menyebabkan air akan keluar, meninggalkan bahan-bahan perikat yang akan terhablur dan bertindak mengikat mineral-mineral kasar, tersimen bersama-samanya sebagai batuan enapan.
  28. 28. BATUAN METAMORFIK 1. Terbentuk melalui perubahan tekanan dan suhu yang dialami oleh batuan mendak dan batuan igneus semasa gerakan tektonik di dalam bumi. 2. Metamorfosisme atau penjelmaan akan berlaku apabila batuan mendak dan batuan igneus mengalami tekanan dan suhu yang tinggi. 3. Kesan tersebut menyebabkan kedua jenis batuan tersebut akan berubah bentuk, warna dan komposisi mineral menjadi bentuk baharu. Contohnya: a) batu pasir akan bertukar kepada kuartzit b) batu kapur bertukar kepada batu marmar c) batu granit bertukar kepada gneis d) batu syal bertukar kepada batu loh e) batu basalt bertukar kepada batu serpentin 4. Batuan metamorfik lebih keras dan stabil berbanding dengan batuan igneus atau batuan mendak.
  29. 29. KITAR BATUAN 1. Perubahan yang dialami oleh batuan seperti kejadian batuan baharu, pemusnahan batuan atau perubahan sifat fizikal dan kimia batuan akibat proses-proses dalaman dan luaran bumi. 2. Dalam kitar batuan, zarah batuan mungkin bergerak dari beberapa meter hingga beribu-ribu kilometer jauh. Arah pergerakan zarah-zarah ini berlaku sama ada ke atas, ke bawah atau secara mendatar. 3. Batuan dipecahkan kepada serpihan atau partikel-partikel yang lebih kecil apabila permukaan bumi terluluhawa dan terhakis. 4. Partikel batuan ini dibawa oleh agen pengangkutan seperti air mengalir dan angin lalu dimendapkan di kawasan tanah rendah.
  30. 30. 5. Proses pemendapan dan timbun tambah bahan mendak seterusnya menyebabkan serpihan batuan tadi tersimen dan termampat sebelum bertukar menjadi batuan mendak. 6. Dalam jangka masa berjuta-juta tahun, batuan mendak ini terus tertimbus jauh ke dalam bumi akibat daripada pemendapan yang berlanjutan sehingga batuan mendak tadi mengalami tekanan dan suhu yang tinggi. 7. Akibat daripada tekanan dan suhu yang tinggi, maka batuan mendak akan bertukar menjadi batuan metamorfosis. 8. Suhu dan tekanan di dalam perut bumi sentiasa tinggi, kesannya batuan metamorfosis yang baharu terbentuk mudah lebur dan cair lalu bertukar kepada magma. 9. Magma yang cair ini akan dipaksa naik ke permukaan bumi dan membeku di dalam lapisan-lapisan kerak bumi atau di permukaan bumi.
  31. 31. 10. Magma yang membeku membawa maksud batuan metamorfosis telah bertukar kepada batuan igneus. 11. Proses gondolan yang berterusan membolehkan batuan igneus yang beku di dalam lapisan kerak bumi akan terdedah dan seterusnya turut mengalami luluhawa dan hakisan. 12. Luluhawa dan hakisan akan memecah serta menghancurkan batuan igneus menjadi serpihan batuan atau partikel yang kecil yang akan memulakan semula proses pembentukan batuan mendak dan kitar batuan selanjutnya. 13. Kitaran batuan sentiasa berlaku dan tidak akan terhenti. Dari semasa ke semasa, batuan sentiasa berubah dari batuan mendak kepada batuan metamorfosis dan kepada batuan igneus serta kembali kepada batuan mendak semula bagi memulakan kitaran baharu.

×