Verslag binde vlekken in de gezondheidszorg 15 maart 2012

366 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
366
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Verslag binde vlekken in de gezondheidszorg 15 maart 2012

  1. 1. Verslag “Blinde vlekken in de gezondheidszorg”Op 15 maart j.l. organiseerde Bruggink Communicatie Support voor hetministerie van VWS het symposium “Blinde vlekken in degezondheidszorg. Daarmee vraagt het Ministerie van VWS vooral aandachtvoor nepgeneesmiddelen die via Internet te verkrijgen zijn. Het onlinebestellen van spierversterkers; afslankmiddelen; virusremmers;antibiotica, HIV- en diabetestests, slaapmiddelen, kruiden,voedingssupplementen en zelfs abortuspillen neemt wereldwijd maarzeker ook in Nederland een enorme vlucht. Meer dan 80% van dezemiddelen zijn vervalst of vervuild en bevatten niet zelden gevaarlijkebestanddelen. Met name via alternatieve circuits als Webshops, Toko’s,Pepstores en sportscholen zijn steeds meer preparaten verkrijgbaar dieernstige bijwerkingen en gevaarlijke interacties met bestaande therapieënkunnen veroorzaken. Echter ook via het reguliere circuit zijn onlangsvervuilde geneesmiddelen bij patiënten terecht gekomen. Tenslottekrijgen medische professionals in toenemende mate te maken met deschadelijke gevolgen hiervan maar zijn zich niet altijd bewust vanmogelijk onderliggend gebruik van deze vervuilde (internet) producten.Het symposium was met 150 deelnemers goed bezocht. Martin Favié,dagvoorzitter, opende het symposium. Favié riep de recente uitzendingvan “Opgelicht” in herinnering, waarin bleek dat alle bestelde Viagra®namaak bleek. In een paar dia’s toetst Favié de kennis bij het publiek overrecente gevallen van namaakgeneesmiddelen in de media..Hugo Hurts (VWS) heeft een aantal doelstellingen geformuleerd voor ditsymposium. Zo wil hij de professionals in de zorg bewust laten wordenvan de internetgeneesmiddelen. Daarnaast wil hij ook de kennis delenover deze problematiek, van elkaar leren. “Hoe komt de zorgprofessionaler achter, dat zijn patiënt internetgeneesmiddelen gebruikt?” en “Wat doethij dan?”. VWS heeft een halfjaaroverleg met de koepels van alleveldpartijen, de eerstvolgende is op 29 maart 2012. Daarin wil hij deresultaten van deze middag aan de orde stellen. Daarnaast vraagt Hurtszich af of het reguliere kanaal wel 100% vrij is van denamaakgeneesmiddelen. Genoeg om een symposium over te houden,besluit hij.Dries de Kaste (RIVM) geeft een overzicht van alle middelen, waar hethier om gaat. Vooral mondige patiënten/consumenten lijken zelfgeneesmiddelen te bestellen via internet. Het is echter voor iedereen devraag wat daar de omvang van is. Ook is van belang te weten of dezegeneesmiddelen, besteld via internet, echt of nep zijn. Voor patiënten ishet belangrijk om te weten dat deze geneesmiddelen echt zijn. Hoekunnen zij dat nu weten? Een eerste aanwijzing is een smoezelig uiterlijkvan de verpakking of de tablet. Het lijkt dan al gauw nep te zijn. Eenvoorbeeld geeft de Kaste via Viagra®: de echte heeft een wit innerlijk meteen blauw omhulsel. De neptablet is ook van binnen blauw. Probleem is
  2. 2. dat nepgeneesmiddelen vaak wel actieve bestanddelen hebben, maarvaak verdund of met wisselend gehalte. Logisch, zegt de Kaste, want denepfabrikanten willen wel hun klanten houden. Wanneer het RIVM dezetabletten gaat testen, volgt vaak een grote spreiding in gehalte. Verdereaanwijzigen voor namaak zijn kleine pakketjes, een gekopieerde bijsluiter,en plastic zakjes als verpakking.Hoe wijd verspreid zijn deze namaakgeneesmiddelen? Gegevens hieroverkomen van de Douane op basis van in beslag genomen (post)pakketten.Het gaat allereerst om erectiemiddelen, daarna volgen antibiotica enlifestyle- geneesmiddelen. De precieze omvang is niet vast te stellen,maar een inschatting kan wel worden gemaakt. Er zijn vele websites voorgeneesmiddelen. Het verbieden van deze websites is ondoenlijk: het isdweilen met de kraan open. VWS heeft recent twee websites geopend ompatiënten te waarschuwen voor het kopen van geneesmiddelen viainternet: www.internetpillen.nl en www.medi-plaza.nl. Bezoekt een patiëntdeze websites, dan krijgt hij/zij een waarschuwing dat het hier mogelijkgaat om nepgeneesmiddelen. VWS beoogt daarmee de consument tewaarschuwen.Bastiaan Venhuis is onderzoeker bij het RIVM en heeft onderzoek gedaannaar het internetbezoek en gezondheidsschade. De consument neemtvaak onbewust een risico, als hij geneesmiddelen via internet bestelt. Erkan schade aan de gezondheid optreden. De dosis vaninternetgeneesmiddelen is vaak lager dan de echte geneesmiddelen. 10%van de consumenten koopt via internet uit een onbetrouwbare bron.Venhuis heeft in 2011 onderzoek gedaan naar gezondheidsschade. Hijvond in de literatuur vanaf 1970 47 artikelen over 73 incidenten inWesterse landen, 8 artikelen gaven vele details. Het resulteerde in 4501ziekenhuisopnamen met 175 sterfgevallen.Venhuis gaf vele voorbeelden van namaakgeneesmiddelen. Zo gaat hetveelal om camagra als erectiemiddel, sibutramine als afslankmiddel enonlangs zelfs bevacizumab (Avastin®) als oncolyticum. Met name hetlaatste middel is gevaarlijk, want veelal zit daar geen werkzame stof in.De patiënt zal immers toch overlijden en niemand merkt dat er geenwerkzame stof is toegediend.Bij zwakke signalen uit de markt heb je veel data nodig uit een grotepopulatie om onderzoek te doen. Signalen zijn er wel degelijk, volgensVenhuis: Toxidromen duiden op alle namaakgeneesmiddelen, priapismeduidt op erectiemiddelen, hartkloppingen op afslankmiddelen,suïcideneigingen op SSRI’s en mentale stoornissen op benzodiazepinen ensteroïden. Wat de zorgverlener kan doen? Vragen stellen aan de patiënt,het geval breder bespreken en de cases voorleggen aan LarebApotheker Bastien Renirie beschrijft een echt gebeurde casus in zijnapotheek, getekend met de nodige emotie. Het gaat hierbij ompantoprazol van de firma Ranbaxy. De lijm van de blister bleekneergeslagen te zijn op de tablet, waardoor de tablet naar zeep ruikt.
  3. 3. Renirie heeft dit gemaild naar de zorgverzekeraar waar pantoprazolpreferent was. Hij ontving geen reactie. Helaas heeft Renirie op datmoment niet gedacht aan het RIVM, maar wel aan Lareb.In zijn apotheek ontdekte hij dat pantoprazol 15 hulpstoffen bevat,waarvan er 7 niet-hygroscopisch zijn. Deze 7 hulpstoffen kunnen dus inprincipe oplossen in de lijm van de blister. Drie dagen later vergeleek hetLNA de tablet met de originele pantoprazol. Dit leidde twee dagen later toteen recall van Ranbaxy pantoprazol op apotheekniveau. Ranbaxy wasvoor commentaar zeer slecht bereikbaar. Alles in de apotheken moestworden teruggestuurd naar de groothandel.Er zijn in Nederland vele voorbeelden geweest van dergelijke gevallen, dieniet geleid hebben tot een recall: uit elkaar vallende paroxetine,methylfenidaat met een onvoldoende biologische beschikbaarheid, dat lagaan de mate van stansing van de tablet en de onwerkzaamheid vangeneriek omeprazol.Renirie vraagt zich af wat er nodig is voor een generieke recall. Hij heeftover deze casus gebeld met de NOS. L1 heeft het bericht opgepikt en hemuitgenodigd naar de studio te komen met zijn verhaal. Renirie beveelt aande inkoop van geneesmiddelen weer bij de apothekers neer te leggen eneen noodnummer in te voeren bij de Inspectie.De Inspectie reageert op verzoek van Favié: de Inspectie identificeert hetals een GMP-probleem. Het betreffende bedrijf is wel degelijkgeïnspecteerd. Bij melding van de casus heeft de Inspectie ingeschat dathet niet acuut gevaarlijk is. De ervaring is wel dat er moeilijk contact ismet Ranbaxy. Overigens is er nu een 24/7 meldpunt bij de Inspectie.Antoinette van Riel werkt bij het Nationaal Vergiftigingen Centrum. Zijgeeft een overzicht van de voedingssupplementen, die via internet besteldkunnen worden, maar niet zonder schade zijn. Het gaat voornamelijk omvitamines, mineralen, rustgevers, afslankmiddelen en erectiemiddelen. Alsvoorbeeld noemt zij het St. Janskruid, bij milde depressie. Het komt nietvaak voor, maar is wel bijzonder. St. Janskruid kan maagdarmklachten,fotosensibiliteit geven, maar geeft met name interacties, want hetinduceert het CYP3A4. Bij de energizers gaat het om synefrine, coffeïne,salicylaten (White Willow Bark) en chroompicolinaat. Off label wordenefedrine, sibutramine en amfetamine gebruikt. Afrodisiaca zijn onder meeryohimbine, sildenafil en vardenafil. Van Riel beschrijft een casus van een44-jarige vrouw, met een hoge pols, hypokaliaemie en eenmineralocorticoïde overschot. Uiteindelijk blijkt het om eendropverslaving te gaan. Een algemene screening mist veel agentia. VanRiel raadt de aanwezigen aan om goed uit te vragen.Maaike Sikma is intensivist in het UMCU Utrecht. Ook zij beschrijft eenpatiënt die vanwege een recidief pneumonie wordt opgenomen, met eigenvoeding en met eigen verpleging. De patiënte is zeer ondervoed en heeft
  4. 4. een metabole acidose. De patiënt weigert antibiotica en voeding van hetziekenhuis. Zij gebruikt alleen eigen gemalen voeding en sportdrank.Uiteindelijk blijkt zij een stapeling van ascorbinezuur (Vitamine C) tehebben, in combinatie met nierfunctiestoornissen.Olivier de Hon werkt bij de Dopingautoriteit. Volgens schattingen zijn er inNederland 164.000 dopinggebruikers, met name in de fitnessbranche. 8%van de Nederlandse sporters in de fitness gebruiken illegale doping. 60%gebruiken legale middelen, zoals voedingssupplementen. De Hon geeft hetvoorbeeld van nandrolon, waar zelfs het badgenummer wordt gekopieerd.In de fitnessbranche is bekend dat meer dan 50% vals is. Omwille vanrisicospreiding gebruiken sporters meerdere producten tegelijk.Groeihormoon blijkt veel uit het Oostblok te komen. In het NTVG van2006 is een casus beschreven in een Amsterdamse sportschool.David Shore werkt als beveiliger bij Pfizer. Hij en zijn team maken jachtop namaakgeneesmiddelen, met name Viagra®, omdat het de reputatievan Pfizer als bedrijf aantast. Hij laat de deelnemers van het symposiumzien dat het vaak moeilijk is om nep van echt te onderscheiden. Het gaatook om grote partijen nepgeneesmiddelen. In de EU is in twee maandentijd 24 miljoen tabletten onderschept. Shore laat vele voorbeelden zienvan productieplaatsen van nepgeneesmiddelen. Zo kan er bijvoorbeeldautolak worden gebruikt om tabletten blauw te spuiten. Shore laat zienhoe de logistieke routes lopen over de wereld om maar niet ontdekt teworden waar de tabletten vandaan komen. Shore geeft het voorbeeld vaneen Engelse groothandel, Dream Pharma Ltd, die de tabletten distribueertonder de apotheken in Engeland. In Nederland gaat het om 240.000tabletten nep-Viagra® jaarlijks. Nederland is het 2e belangrijkste landvoor Shore vanwege de vele doorvoermogelijkheden in Nederland.Tenslotte worden de deelnemers in een workshop gevraagd naaroplossingen voor prangende vragen, waar VWS mee te kampen heeft.Deze antwoorden zullen door VWS worden geëvalueerd. Een nuttigebijeenkomst, waar VWS laat zien, dat zij staan voor goede gezondheid ennepgeneesmiddelen wil uitbannen ten goede aan de gezondheidszorg inNederland.24 maart 2012BvS FarmaActueel®

×