Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Breinveroudering: een levenslang procesMini-symposium Brein en Leren, Avans Hogeschool Breda, 26 mei 2011Pascal van Gerven...
Het begint al vroeg…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
What goes up must come down?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Grote individuele verschillenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Normaal            AbnormaalFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Wat is normaal? Wat is abnormaal?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Kwetsbare hersengebiedenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Witte stofFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Verloop van de ziekte van AlzheimerFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
β-Amyloid plaques                                                      β-secretase                                        ...
Neurofibrillary tanglesFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Breinveranderingen samengevatFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Niet alle dementie is alzheimerAndere vormen/oorzaken van dementie:•   Vasculaire (multi-infarct dementie)•   Frontotempor...
Cognitieve en gedragsveranderingenWat is normaal? Wat is abnormaal?Achteruitgang bij normale veroudering:• Cognitieve snel...
Snelheid en cognitieFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Overexcited by the dangerous and difficult work eben jetzt eine höchsteÜberreizt von der schwierigen und gefährlichen, of ...
Geheugen: leren en herinnerenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Controle: selectieve aandacht           ?     ?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Last in, first out…        Cognitive control                            0   10   20   30   40     50   60   70   80       ...
Cognitieve efficiëntie: instructiestrategieënFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Individuele verschillen nemen toe met leeftijdFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Succesvolle veroudering                                     Avoiding                                    disease and       ...
Waar komen individuele verschillenvandaan?• Demografische factoren     – Sociaal economische status• Mentale factoren     ...
“Reserve” als bescherming tegen veroudering• Breinreserve: grotere breinen zijn beter beschermd tegen  aftakeling dan klei...
Breinreserve en cognitieve reserveBreinreservecapaciteit: passief model   Cognitieve reserve: actief modelFacultyof Psycho...
Clinical                                        thresholdFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
“Use it or lose it”Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
• Longitudinale studie naar de determinanten van  cognitieve veroudering• Gestart rond 1993• Begonnen met 1.822 deelnemers...
Variabelen• Vragenlijsten over mentale en lichamelijke veroudering• Medische tests     –   Bloeddruk     –   Zicht/gehoor ...
OpleidingsniveauFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Geen effect van opleidingsniveau…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
… maar wel van fysiek functioneren…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Breinveroudering : een levenslang proces

1,620 views

Published on

Minisymposium Brein en Leren, Avans Hogeschool Breda, 26 mei 2011

Pascal van Gerven
Faculty of Psychology and Neuroscience
Department of Neuropsychology and Psychopharmacology

Published in: Education, Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Breinveroudering : een levenslang proces

  1. 1. Breinveroudering: een levenslang procesMini-symposium Brein en Leren, Avans Hogeschool Breda, 26 mei 2011Pascal van GervenFaculty of Psychology and NeuroscienceDepartment of Neuropsychology and Psychopharmacology
  2. 2. Het begint al vroeg…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  3. 3. What goes up must come down?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  4. 4. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  5. 5. Grote individuele verschillenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  6. 6. Normaal AbnormaalFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  7. 7. Wat is normaal? Wat is abnormaal?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  8. 8. Kwetsbare hersengebiedenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  9. 9. Witte stofFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  10. 10. Verloop van de ziekte van AlzheimerFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  11. 11. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  12. 12. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  13. 13. β-Amyloid plaques β-secretase γ-secretaseFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  14. 14. Neurofibrillary tanglesFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  15. 15. Breinveranderingen samengevatFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  16. 16. Niet alle dementie is alzheimerAndere vormen/oorzaken van dementie:• Vasculaire (multi-infarct dementie)• Frontotemporale dementie (bijv. ziekte van Pick)• Ziekte van Parkinson• Ziekte van Huntington• “Lewy body”-dementie• Infecties (bijv. encefalitis, ziekte van Creutzfeldt-Jacob, HIV, syfilis)• Tekort aan voedingsstoffen (bijv. vitamine B1 in Korsakov-syndroom, anorexia nervosa)• Intoxicatie (bijv. drugs, zware metalen, alcohol)• Niet aangeboren hersenbeschadigingen (bijv. hersentrauma, boxen)• …Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  17. 17. Cognitieve en gedragsveranderingenWat is normaal? Wat is abnormaal?Achteruitgang bij normale veroudering:• Cognitieve snelheid (afname van de prefrontale “witte stof”)• Geheugen: bewuste opslag en herinnering (prefrontale cortex)• Cognitieve controle (dorsolaterale prefrontale cortex)Additioneel bij ziekte van Alzheimer:• Vroeg stadium: nieuwe herinneringen (hippocampus)• Latere stadia: gedragsproblemen (prefrontale/temporale cortex)Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  18. 18. Snelheid en cognitieFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  19. 19. Overexcited by the dangerous and difficult work eben jetzt eine höchsteÜberreizt von der schwierigen und gefährlichen, of that morning thatdemanded a maximum of caution, discretion, of forcefulness and exactitude ofBehutsamkeit, Umsicht, Eindringlichkeit und Genauigkeit des Willenswill, the writer had beenVormittagsstunden,lunch,derstop the continuederfordernden Arbeit der unable, even after hatte to Schriftsteller demrevolution of that innermost productive drive ofin seinemmotus animi »motusFortschwingen des produzierenden Triebwerks his, that Innern, jenemcontinuus, which after Cicero is the heart Wesen der Beredsamkeit besteht, auchanimi continuus«, worin nach Cicero das of eloquence, and had been thwartedtrying to find that soothing slumber which tun vermocht und den entlastendennach der Mittagsmahlzeit nicht Einhalt zu he, in view of his decliningresistance, neededgefunden, der ihm, bei zunehmender Abnutzbarkeit seinerSchlummer nicht so dearly.Kräfte, einmal untertags so nötig war. Thomas Mann – Der Tod in Venedig [Death in Venice]Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  20. 20. Geheugen: leren en herinnerenFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  21. 21. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  22. 22. Controle: selectieve aandacht ? ?Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  23. 23. Last in, first out… Cognitive control 0 10 20 30 40 50 60 70 80 AgeFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  24. 24. Cognitieve efficiëntie: instructiestrategieënFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  25. 25. Individuele verschillen nemen toe met leeftijdFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  26. 26. Succesvolle veroudering Avoiding disease and disability Successful aging Engagement High cognitive with life and physical functioningFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  27. 27. Waar komen individuele verschillenvandaan?• Demografische factoren – Sociaal economische status• Mentale factoren – Opleidingsniveau – Beroepsniveau en niveau van dagelijks functioneren – Intelligentie• Gezondheidsfactoren – Leefstijl: roken, eet- en drinkgewoonten, bewegen/sporten, etc. – Cardiovasculaire en andere ziektes• Genetische factoren – Bijvoorbeeld: APOE-ε4 allelFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  28. 28. “Reserve” als bescherming tegen veroudering• Breinreserve: grotere breinen zijn beter beschermd tegen aftakeling dan kleinere breinen  “hardware”• Cognitieve reserve: goed georganiseerde breinen zijn beter beschermd tegen aftakeling dan minder goed georganiseerde breinen  “sofware”Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  29. 29. Breinreserve en cognitieve reserveBreinreservecapaciteit: passief model Cognitieve reserve: actief modelFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  30. 30. Clinical thresholdFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  31. 31. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  32. 32. “Use it or lose it”Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  33. 33. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  34. 34. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  35. 35. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  36. 36. • Longitudinale studie naar de determinanten van cognitieve veroudering• Gestart rond 1993• Begonnen met 1.822 deelnemers tussen 23 en 82 jaar• 12-jaars follow-upMeer info: www-np.unimaas.nl/maasFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  37. 37. Variabelen• Vragenlijsten over mentale en lichamelijke veroudering• Medische tests – Bloeddruk – Zicht/gehoor – Bloedmonsters (bijv. voor bepaling genotype) – Etc.• Neuropsychologische tests – Intelligentietests – Geheugentests – Concentratietests – Etc.Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  38. 38. OpleidingsniveauFacultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  39. 39. Geen effect van opleidingsniveau…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  40. 40. … maar wel van fysiek functioneren…Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name
  41. 41. Facultyof Psychology and NeuroscienceFaculty name

×