Risicomanagement Bij Woningcorporaties Mei2009

799 views

Published on

Presentatie risicomanagement

Published in: Business, Economy & Finance
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
799
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Risicomanagement Bij Woningcorporaties Mei2009

  1. 1. RISICO MANAGEMENT IN HET “CEMENT” VAN WONINGCORPORATIES AN
  2. 2. 2 Auteur Drs. Frank van Egeraat RC is Senior Organisatie Adviseur bij Accent Organisatie Advies bv gevestigd te Bussum. E-mail: f.vanegeraat@accentadvies.nl Web: www.accentadvies.nl Met dank aan: Drs. Carla van der Weerdt RA, Managing Director Accent Organisatie Advies bv , Drs. Els de Groot, Associate Partner Accent Organisatie Advies bv , Copyright © 2009 Accent Organisatie Advies B.V. www.accentadvies.nl
  3. 3. e laatste maanden komen woning- Sinds de kredietcrisis hapert de woningmarkt. D corporaties veelvuldig in het nieuws – helaas niet altijd in positieve zin. En dat heeft een direct effect op de tweede bron van inkomsten – de woningverkoop. Die Corporaties die met grote fina poraties financiële inkomsten verminderen door de daling van problemen kampen, investeringen hebben men het aantal verkopen. Daarnaast hebben de gedaan in bedrijfsvreemde activiteiten die drijfsvreemde sterk gestegen bouwkosten, inv investeringen in grote verliezen opleveren, en vraagtekens zen duurzaamheid en de introductie van de rondom de integriteit van sommige teit Vennootschapsbelasting voor corporaties nootschapsbelasting bestuurders, lijken aan de orde van de dag. geleid tot extra onzekerheid aan de uitgaven uitgaven- kant. Dit tezamen brengt diverse corporaties De roep om verscherpt toezicht op woning- in de problemen. corporaties neemt toe, en is inmiddels ook al , aan de Tweede Kamer toegezegd. Maar de de Ook in andere sectoren zien we voorbeelden vraag is of daarmee bereikt wordt wat men wil ikt van het zich voordoen van oordoen extreme bereiken: een betere beheersing van de scenario’s, waar men in het verleden geen , risico’s door de woningcorporaties zelf. Naar rekening mee hield. De auto auto-industrie heeft te onze mening leidt meer toezicht niet per maken met een omzetdaling van meer dan definitie tot een betere beheersing van de nitie 40%. Gevolg: de grootste auto producenten risico’s in de primaire processen. e wankelen, autodealers raken in snel tempo in de problemen. Een ander voorbeeld is de nder De Issues bankensector, waar tot één a twee jaar kensector, 3 geleden geen rekening werd gehouden met den De problemen die zich voordoen bij woning- corporaties zijn niet specifiek voor de sector sector; een daling van de huizenprijzen zoals die zich deze problemen doen zich ook voor in andere nu voordoet. De gevolgen daarvan zijn doet. sectoren. Bestuurders en managers doen er bekend. verstandig aan om na te gaan in hoeverre hun Gebruik van Financiële Producten eigen organisaties bloot staan aan deze gen risico’s. Hieronder volgen enkele voorbeelden nkele Het gebruik van financiële pro producten is de ter verduidelijking. laatste jaren flink gestegen in de wonin woning- bouwsector. Door de huidige kredietcrisis zal Stabiliteit van Kasstromen de vraag naar deze producten verder Over het algemeen kunnen woningcorporaties toenemen. Dit is ingegeven door de sterk men. bogen op een zeer stabiele kasstroom, althans gestegen opslagen op leningen, kortere loop loop- in de afgelopen jaren. De belangrij belangrijkste bron tijden en de beperkte beschikbaarhei van beschikbaarheid van inkomsten wordt gevormd door de huur- geld. opbrengsten. Die zijn over het algemeen ie Sommige problemen waarmee woning woning- stabiel en daarmee voorspelbaar. Een tweede biel corporaties te kampen hebbe zijn het gevolg raties hebben, bron is de opbrengst uit de verkoop van van onbekendheid met de risico’s verbonden woningen. Deze bron van liquiditeit is aan financiële producten, diensten en struc struc- belangrijk om nieuwbouw en onderhoud te turen. Zo heeft een aantal woningcorporaties en financieren. gebruik gemaakt van financiële pr producten, www.accentadvies.nl
  4. 4. onder andere voor het afdekken van rente Economische (ir)rationaliteit van transacties risico’s. Het gevolg van de huidige extreem huidige, lage stand van de rente is, dat voor het Een derde issue dat speelt bij sommige erde afdekken van de toekomstige verplichtingen ken woningcorporaties is het g gebleken gebrek aan die voortkomen uit deze financiële producten reflectie bij het aangaan van transacties of het woningcorporaties liquide middel middelen moeten doen van investeringen. Van een aantal storten op een geblokkeerde rekening voor investeringen wordt gezegd dat een teringen dekkingsverplichtingen verplichtingen (de zogenaamde deugdelijke economische rationaliteit ontbrak. lijke “margin-calls”), hetgeen tot liquiditeits calls”), liquiditeits- Ook daarvan zijn vele voorbeelden buiten de ijn problemen kan leiden. Velen waren niet blemen woningcorporatie sector te vinden. Zo is bekend met dit risico. recent een zorginstelling in opspraak geraakt nadat bleek dat het meer aandacht had voor Ook in andere sectoren zijn voorbeelden te de aankoop van vastgoed en project project- vinden van het gebruik van complexe uik ontwikkeling dan voor de zorg aan ling financiële producten, waarvan niet alle risico’s le gehandicapten. Of wat te denken van de goed worden ingeschat. Zo herinneren we ons overname van ABN AMRO door het banken banken- nog het financiële debacle uit 1999 rondom trio Royal Bank of Scotland, Fortis en het leningenbeleid van de provincie Zuid Zuid- Santander. Nog geen jaar na de overname is Holland (de Ceteco-affaire). Van recentere affaire). door twee van de drie partijen onderkend dat datum zijn de voorbeelden van de eelden de overname een onverstandige beslissing is zogenaamde CDO’s (Collateralised Debt geweest. 4 Obligations), waarbij financiële producten nanciële Bij al deze voorbeelden komen twee spree orbeelden spreek- (bijvoorbeeld hypothecaire leningen) zodanig re gebundeld en verpakt worden, dat het woorden in gedachte: “schoenmaker, blijf bij schoenmaker, moeilijk is de inherente risico’s goed in te co’s je leest” en “bezint eer ge begint” Degenen begint”. schatten. Dit heeft inmiddels tot enorme die de investeringsbeslissing nemen kunnen nemen, verliezen geleid, onder andere bij banken, liezen door verschillende factoren “blind” worden voor de feiten; men wordt “verliefd” op het verzekeraars en pensioenfondsen. project of object. Een degelijke, Ook buiten het bedrijfsleven zijn voorbeelden onafhankelijke risico-analyse kan deze analyse te vinden van situaties waar onbegrip over en problemen voorkomen. onbekendheid met de complexiteit van financiële producten tot ernstige problemen ciële De Schijnveiligheid hebben geleid. Denk aan de verliezen die vele . Begin april hebben de ministers Van der Laan mensen geleden hebben als gevolg van het (Wonen, Wijken en Integratie) en C Cramer kopen van aandelen met geleend geld (de (Volkshuisvesting) de Tweede Kamer laten Volkshuisvesting) aandelenlease constructies met aantrekkelijke weten dat woningcorporaties woningcorpora onder namen als “de winstverdubbelaar”). verscherpt toezicht komen te staan. Dat moet men wanbeleid en misbruik tegengaan. De vraag is of verscherpt toezicht wanbeleid en misstanden echt tegen zal gaan. Op korte termijn zal het zeker effect hebben. Bestuur Bestuurs- www.accentadvies.nl
  5. 5. leden zullen op hun tellen passe Maar na passen. Woningcorporaties moeten intern processen verloop van tijd verwordt het voldoen aan de opzetten en implementeren voor het aanvullende regelgeving tot niets meer dan systematisch matisch identificeren, meten, een “tick the box” exercitie en is het beoordelen, mitigeren en monitoren van de verscherpte toezicht niets meer dan een risico’s waaraan de organisatie blootgesteld is. aan “schijnveiligheid”: De woningcorporaties Daarbij moeten zowel financiële als niet bij voldoen aan alle vereisten, dus de ri doen risico’s financiële risico’s beoordeeld worden. Bij ciële worden goed beheerst. financiële risico’s kan gedacht worden aan kredietrisico’s, marktrisico’s en liquiditeits- Ook in andere sectoren hebben incidenten risico’s. Niet-financiële risic financiële risico’s bestaan onder geleid tot een verscherpt toezicht. Te denken andere uit operationele risico’s, juridische valt aan de verscherpte regelgeving en risico’s, strategische risico’s en reputatierisico. gische toezicht rondom de financiële verantwoording zicht van bedrijven naar aanleiding van boekhou boekhoud- Wellicht nog belangrijker dan het impleme implemen- schandalen zoals bij Enron (Sarbanes Oxley) Oxley). teren van risico management processen is het processen, Een paar jaar later zien we, ondanks deze creëren van een risico-bewuste cultuur: een bewuste nieuwe regels, opnieuw schandalen en grote cultuur waarin van hoog tot laag in de aarin verliezen (zoals bijvoorbeeld Madoff en AIG). als organisatie op een transparante en kritische satie Dergelijke regelgeving heeft op korte termijn wijze met risico’s omgegaan wordt. Een een positief effect , maar op lange termijn dergelijke cultuur is zowel een rand gelijke rand- voorkomt het niet nieuwe schandal schandalen. voorwaarde als een elementair onderdeel van waarde 5 goed risico management in een organisatie. nagement Het is van belang om te onderkennen dat risico’s niet statisch en constant zijn. De Ondernemen betekent risico’s nemen, maar t omgeving waarin woningcorporaties opereren ving het is wel van groot belang om deze risico’s te verandert continu, en daarmee verandert ook n kennen en een cultuur te creëren waarin het risicoprofiel van een corporatie. Dat kan openlijk over deze risico’s kan worden alleen beheerst worden vanuit de organisatie gepraat. Alleen dan kunnen deze risico’s ook praat. zelf, en niet uitsluitend door toezicht of regels goed beheerst worden. van buitenaf. Wanbeleid en misstanden bij woning woning- De Echte Oplossing corporaties worden, net als bij andere ties bedrijven, niet voorkomen door alleen meer ven, Het duurzaam beheersen van de risico´s toezicht. Risico’s moeten vanuit de organisatie waaraan woningcorporaties bloot staan kan zelf beheerst worden. alleen effectief georganiseerd worden door de woningcorporaties zelf. Risico management moet onderdeel worden van het “cement” van de woningcorporatie. www.accentadvies.nl
  6. 6. Accent Organisatie Advies Accent Organisatie Advies is een adviesbureau dat gespecialiseerd is in het adviesb adviseren van organisaties op het gebied van Lean Management, Enterprise Risk Management en Financial Performance Management met behulp van bewezen methoden en techni technieken. Ondersteuning van bedrijven vindt altijd plaats op basis van drie pijlers: kwantificeren, kwantific visualiseren en verbeteren. De adviseurs van Accent Organisatie Advies hebben ruime kennis van en ervaring met de ontwikkeling, implementatie, uitvoering en/of advisering op het gebied van Lean Management, Enterprise Risk Management en Financial Per Performance Management. De mix van kennis en ervaring in het team biedt ons de mogelijkheid flexibel multidisciplinaire teams samen te stellen multidisciplina voor het uitvoeren van adviesopdrachten bij klanten. 6 Daarnaast geeft Accent opleidingen en work kshops aan organisaties op het gebied van Lean Management, Enterprise Risk Management, tijdstudies en modellering van Manag bedrijfsprocessen. drijfsprocessen. Accent is ook leverancier van software voor de uitvoering van tijdstudies. Voor meer informatie: www.accentadvies.nl www.accentadvies.nl

×