Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

World Think Tank Monitor ธันวาคม 2559

212 views

Published on

World Think Tank Monitor ปีที่ 2 ฉบับที่ 11

Published in: News & Politics
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

World Think Tank Monitor ธันวาคม 2559

  1. 1. มมมมมม2559 l มมมมม2 CHATHAM HOUSE การวางแผนด้านนวัตกรรมของจีนที่มุ่งสู่ความสาเร็จด้านสิ่งแวดล้อม BROOKINGS  จีนในฐานะผู้ลงทุนรายใหญ่ของโลก ปีที่ 2 ฉบับที่ 10 พฤศจิกายน 2559 World Think Tank Monitor ความสัมพันธ์จีน-อินเดีย ในโลกที่เปลี่ยนไป CASS เยือนคลังปัญญา ยุคล่าถอยแห่งเสรีนิยม นโยบายตะวันออกกลางของ TRUMP ความสาเร็จของไทยในการ ปราบยาเสพติดในถิ่น ทุรกันดาร ปี ที่ 2 ฉบับที่ 11
  2. 2. สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต บทบรรณาธิการ ในที่สุดปี 2559 ก็เดินทางมาถึงจุดจบ เดือนธันวาคมที่ผ่านมา สถาบันคลังปัญญาของเราได้มีโอกาสต้อนรับ คณะผู้บริหารและนักวิจัยจากสถาบันสังคมศาสตร์แห่งประเทศจีน (Chinese Academy of Social Sciences) Think Tank ด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ชั้นนําของประเทศจีน ของเอเชีย และของโลก ถึง 2 คณะ ทั้งส่วนของ Academy และ Graduated School เป็นโอกาสดียิ่งที่ได้แลกเปลี่ยนความรู้ทางวิชาการในเรื่องการทําความเข้าใจ ระบอบประธิปไตยแบบจีนและโครงสร้างการปกครองของจีนมากขึ้น พร้อมหาโอกาสสร้างความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่างกันต่อไป นอกจากเรื่องความร่วมมือกับ CASS แล้ว ใน World Think Tank ฉบับนี้ยังมีเรื่องอื่นที่น่าสนใจ ได้แก่ การ เรียกร้องให้จีนและอินเดีย ในฐานะหัวขบวนแห่งบูรพาภิวัตน์ ตระหนักถึงภาระรับผิดชอบในฐานะผู้รักษาระเบียบ โลกใหม่แทนตะวันตกด้วย ในเรื่องความสัมพันธ์จีน-อินเดีย ในโลกที่เปลี่ยนไป เรื่องยุคล่าถอยแห่งระบอบเสรี นิยมโลก ที่กล่าวว่ายุคที่อุดมการณ์เสรีนิยมเป็นระเบียบระหว่างประเทศในทางการเมืองมาถึงจุดสิ้นสุด เพราะชาติที่ เป็นผู้พิทักษ์เสรีนิยมในโลกล้วนอ่อนแอและเผชิญความท้าทายทั้งจากอํานาจที่ไม่ใช่เสรีนิยมภายนอกและการท้าทาย จากภายในของตน เรื่องการคาดเดานโยบายตะวันออกกลางของทรัมป์ จากการดูทีมงานด้านการต่างประเทศของ เขา และเรื่องการถอดบทเรียนความสําเร็จในการปราบปรามยาเสพติดและธุรกิจผิดกฎหมายในถิ่นทุรกันดารของ ไทย จากสถาบัน Brookings ยุวดี คาดการณ์ไกล บรรณาธิการ
  3. 3. สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต สารบัญ หน้า บทบรรณาธิการ CHATHAM HOUSE ยุคล่าถอยแห่งเสรีนิยม 1 BROOKINGS INSTITUTION นโยบายทางเลือกใหม่ ในการต่อสู้กับยาเสพติดและธุรกิจผิดกฎหมาย 4 LEE KUAN YEW SCHOOL OF PUBLIC POLICY ความสัมพันธ์จีน-อินเดียในโลกที่เปลี่ยนไป 6 MIDDLE EAST INSTITUTE มองนโยบายตะวันออกกลางของ Trump 8 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ การประชุมร่วมกับคณะผู้บริหารและนักวิจัยจาก Chinese Academy of Social Sciences 10
  4. 4. 1 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต CHATHAM HOUSE ในบทความเรื่อง Liberalism in Retreat ของ Robin Niblett ผู้อํานวยการ Chatham House กล่าวว่ายุคนี้เป็นยุค “ล่าถอย” ของลัทธิ เสรีนิยม และเป็นยุคที่ระเบียบระหว่างประเทศ แบบเสรีนิยม (liberal international order) ที่ เป็นระเบียบโลกมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ สอง อ่อนแอที่สุดในช่วง 70 ปี ถึงเวลาแล้วที่ ประเทศ ”เสรีนิยม” ต้องหาทางที่จะอยู่กับ ประเทศที่ “ไม่ใช่ เสรี นิยม ” ประเทศ “ประชาธิปไตย” ต้องหาทางอยู่ร่วมกับ ประเทศ ที่ “ไม่เป็ นประชาธิปไตย” อย่างไรก็ตาม ระเบียบเศรษฐกิจระหว่างประเทศแบบเสรีนิยม (international liberal economic order) จ ะ ยังคงเป็นสิ่งสากลร่วมกันของโลกต่อไป เพราะ บรรดาชาติผู้นําฝ่าย “ไม่ใช่เสรีนิยม” อย่าง จีน กับประเทศเศรษฐกิจที่รุ่งเรืองขึ้ นมาใหม่ (emerging countries) นั้น ยังคงต้องเห็นว่าการ ปล่อยให้ สินค้า ทุน ผู้คน ความรู้ ฯลฯ เคลื่อนที่ ได้อย่างเสรีตามระเบียบเศรษฐกิจระหว่าง ประเทศแบบเสรีนิยม เป็นวิธีการที่ดีที่สุดที่จะ ที่มาภาพ http://static4.uk.businessinsider.com ยุคล่าถอยแห่งเสรีนิยม
  5. 5. 2 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต “เติมเต็มความฝัน” ในการยกระดับคุณภาพชีวิต ของชนชั้นกลางที่กําลังเพิ่มขึ้นในประเทศของตน ได้ ที่กล่าวว่า ระเบียบระหว่างประเทศแบบ เสรีนิยมอยู่ในช่วงอ่อนแอที่สุดในรอบ 70 ปีนั้น เพราะเป็นช่วงที่อํานาจใหญ่ๆ ในฝ่าย “ที่ไม่ใช่เสรี นิยม” ต่างรุ่งเรืองเข้มแข็ง หรือไม่ก็ประสบ ความสําเร็จในการขัดขืน ก่อกวนตะวันตก ไม่ว่า การเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและการทหารของจีน การที่ตะวันตกล้ มเหลวในการตั้งระบอบ ประชาธิปไตยเสรีนิยมที่มั่นคงในตะวันออกกลาง ภายหลังอาหรับสปริงส์ หรือการที่ยุโรปกับสหรัฐ ไม่สามารถทําอะไรรัสเซียได้ หลังรัสเซียเข้ามายึด ไครเมียและก่อกวนในยูเครน อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับเรื่องอื่นๆ เหตุแห่งความอ่อนแอของ ระบอบเสรีนิยมโลกที่สําคัญกว่าการท้าทายจาก ภายนอกก็คือภัยคุกคามจากภายใน ไม่ว่าจะเป็น การออกจากสหภาพยุโรปของอังกฤษ การเฟื่ องฟู ของฝ่ายขวาในประเทศยุโรปอื่นๆ ที่เรียกร้องสิทธิ ขาดในการจัดการประเทศของตนมากกว่าเรียกร้อง การรวมตัวและการแบ่งปันอธิปไตย และการขึ้นมา ของฝ่ายขวาในอเมริกา คือ ทรัมป์ ดร.Niblett กล่าวว่า การที่ชาติต่างๆ ใน โลกทั้งที่มีระบอบการเมืองเป็น “เสรีนิยม” และ “ไม่เป็นเสรีนิยม” ยังคงมีผลประโยชน์ร่วมกัน อยู่ในระเบียบเศรษฐกิจระหว่างประเทศแบบเสรี นิยมนั้น เป็นเรื่องที่น่ายินดีและควรจะช่วยกัน ส่งเสริมให้ยั่งยืนต่อไป เพราะเป็นช่องทางให้ ประเทศที่มีระบอบการเมืองต่างกันพูดจาและ หาทางร่วมมือกันในเรื่องที่เป็นปัญหาร่วมกันของ โลก เช่น สภาพแวดล้อมหรือการก่อการร้ายได้ นอกจากนี้ ที่น่าสนใจเพราะต่างกับข้อคิด ของนักวิชาการตะวันตกจํานวนมากคือ ดร. Niblett เสนอให้ ยุโรปเชื่อมเข้ าหาเอเชีย ตะวันออกและจีน โดยเฉพาะผ่านความริเริ่ม One Belt One Road ของจีนเพราะการลงทุน มหาศาลในการสร้างการเชื่อมโยงจากดินแดน ชายฝั่งที่รุ่งเรือง มาสู่ดินแดนตอนในที่ยังเป็น โอกาสในการพัฒนาอีกมากของจีน และต่อไปยัง ยุโรป จะสามารถกระตุ้นการเจริญเติบโตทาง เศรษฐกิจของยุโรปได้ ในยุคที่เศรษฐกิจทั่วโลก ตกตํ่าในเชิงโครงสร้าง และในยุคที่ TPP ของ อเมริกากําลังจะถูกล้มเลิกไปหลังการขึ้นมา ของทรัมป์ ดร.Niblett กล่าวว่า ศตวรรษที่ 21 นี้น่าจะเป็ น ศตวรรษแห่งยูเรเซีย (The Eura- sian Century) มากกว่าศตวรรษแห่งแปซิฟิ ก (Pacific Century) ดร.Niblett ทิ้งท้ายไว้ว่า ในยุคที่บรรดา ชาติที่เป็นผู้สร้างและรักษาระเบียบระหว่าง ประเทศแบบเสรีนิยม คือ ชาติตะวันตกนั้น อ่อนแอที่สุดในในช่วงอายุที่ระเบียบนี้ขึ้นมาเป็น ระเบียบหลักของโลก (ภายหลังสงครามโลกครั้ง ที่สอง) นี้ การไปต่อสู้หรือปิดล้อมประเทศฝ่ายที่ “ไม่ใช่เสรีนิยม” อย่างจีนหรือรัสเซียนั้นเป็น ทางเลือกที่ผิด เพราะจะนําไปสู่ความขัดแย้ง อย่างเปิ ดเผย ทางที่ดี ในอนาคตประเทศเสรี นิยมควรเตรียมหาทางที่จะอยู่ร่วมกับประเทศ “อีกฝ่าย” หนึ่งนี้ ร่วมมือกันบ้าง แข่งขันกันบ้าง
  6. 6. 3 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต หนึ่งนี้ ร่วมมือกันบ้าง แข่งขันกันบ้าง ให้เวลา พิสูจน์ว่าระบอบการเมืองของใครจะอยู่ ใครจะไป ซึ่ง ดร. Niblett กล่าวว่า จากประวัติศาสตร์ ระบอบ ประชาธิปไตยเสรีนิยมน่าจะอยู่รอด ในขณะที่ ระบอบคู่แข่งอื่นๆ รุ่งเรืองและตายจากไป ซึ่งคงจะ หมายถึงระบอบฟาสซิสม์หรือคอมมิวนิสต์ อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ ดร. Niblett คงจะลืม ไปก็คือ ประวัติศาสตร์ที่เขานึกถึงนั้น ที่จริงคือแค่ ศตวรรษที่ 20 เท่านั้น และเขาคงจะนึกเทียบ ระบอบประชาธิปไตยเสรีนิยมกับระบอบการเมือง ของจีน โดยนึกว่าระบอบหลังมีอายุแค่ 60 กว่าปี (ที่เริ่มต้นจากปี 1949) เท่านั้น อย่างไรก็ตาม ระบอบเศรษฐกิจการเมืองจีนวันนี้ไม่ได้เป็นระบอบ ที่เริ่มในยุคเหมา แต่ไปดึงเอาปรัชญา ความคิดของ ระบอบการเมืองจีนโบราณมาสอดแทรกผสมผสาน อยู่มากมาย โดยเฉพาะในยุคของสีจิ้นผิง จึงต้อง คิดว่าระบอบจีนมีอายุ 4,000 ปี ดังนั้น หากจะ เอาความยาวของประวัติศาสตร์มาเทียบกันแล้ว ระบอบประชาธิปไตยแบบเสรีนิยมที่อายุ 300 ปี เป็นอย่างมาก ก็น่าจะมีโอกาสเป็นฝ่ าย “ไป” มากกว่าระบอบของจีน เอกสารอ้างอิง Robin Niblett. Liberalism in Retreat. Chatham House. ออนไลน์ https:// www.chathamhouse.org/expert/comment/ liberalism-retreat
  7. 7. 4 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต BROOKINGS INSTITUTION สถาบัน Brookings ได้เผยแพร่งานวิจัย เรื่อง Enabling war and peace : Drugs, logs, gems, and wildlife in Thailand and Burma โดย Vanda Felbab-Brown โดยได้วิจัยถึงปัญหา ยาเสพติดและธุรกิจผิดกฎหมายที่ไทยและพม่า เผชิญ รวมถึงวิธีการที่แต่ละประเทศใช้รับมือกับ ปัญหาและผลที่ได้รับ จนได้ข้อค้นพบว่า ทั้งพม่า และไทยมีวิธีการรับมือกับปัญหาแตกต่างกัน ใน งานวิจัยได้บอกถึงผลเสียของการดําเนินนโยบาย ผิดในการแก้ปัญหา การปราบปรามธุรกิจผิด กฎหมายส่วนใหญ่มักจะทําให้เกิดผลเสียมากกว่า ผลดี และสามารถกระตุ้นให้เกิดความขัดแย้ง รูปแบบใหม่ในสังคมได้ เช่นเดียวกันกับการ ปราบปรามการปลูกฝิ่น ที่เมื่อบังคับให้ชาวบ้าน เลิกปลูกฝิ่น ชาวบ้านก็หันไปค้าไม้เถื่อนและจับ สัตว์ป่ าขายแทน ในขณะที่ประเทศไทย ใช้วิธี กําจัดปัญหาการปลูกพืชผิดกฎหมายที่ต่างออกไป ไม่ปราบปรามอย่างหนักหน่วง ไม่กวาดล้างหรือ กดดันให้เลิกปลูกในทันที แต่ผลที่ออกมานั้นดี เกินคาด ประชาชนส่วนใหญ่ให้ความไว้เนื้อเชื่อใจ รัฐบาลและเลิกปลูกพืชผิดกฎหมายในที่สุด นับได้ ว่าประเทศไทยเป็นประเทศตัวอย่างที่ประสบ ความสําเร็จในเรื่องดังกล่าวอย่างมาก นโยบายทางเลือกใหม่ ในการต่อสู้กับยาเสพติดและธุรกิจผิดกฎหมาย ที่มาภาพ http://fineartamerica.com/featured/hill-tribe-woman-with-her-son-in-the-opium-farm-sawat- surakhamhang-and-komkrit-muangchan.html
  8. 8. 5 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต จากข้ อมูลที่ Vanda Felbab-Brown ได้ ศึกษา จึงเป็นที่มาของข้อเสนอแนะต่อการวาง นโยบายทางเลือก โดยเน้นว่าการจัดลําดับ ความสําคัญของนโยบายเป็นสิ่งสําคัญ และรัฐบาล ไม่จําเป็นต้องใช้วิธีปราบปรามอย่างหนักก็สามารถ แก้ไขปัญหาได้ ซึ่งขอสรุปดังนี้ 1. หากต้องการยุติความไม่สงบ ในขั้นแรก รัฐบาลต้องยอมให้มีเศรษฐกิจที่มีการใช้แรงงาน จํานวนมากและเป็นธุรกิจผิดกฎหมายบางอย่างอยู่ ไปชั่วคราว เช่น การปลูกฝิ่น 2. การพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจในพื้นที่ที่ มีปัญหาเป็นสิ่งจําเป็น เพื่อป้ องกันการหันไปทํา ธุรกิจผิดกฎหมาย เช่น การค้าไม้เถื่อนและค้าสัตว์ ป่ า เพราะสันติภาพที่แท้จริงต้องมาจากความ ยั่งยืนและความพอใจของประชาชน รวมถึง ประชาชนต้องมีทัศนคติที่ดีต่อรัฐบาลด้วย 3. การกําจัดธุรกิจผิดกฎหมาย เช่น การ ปลูกฝิ่น ค้าฝิ่น ค้าไม้เถื่อน รัฐบาลจําเป็นต้อง สร้างความมั่นคงในพื้นที่ชนบทที่ห่างไกล นั่น หมายความว่า รัฐบาลต้องให้ความสําคัญกับ ประเด็นความขัดแย้งทางทหาร 4. เพิ่มทางเลือกในการดําเนินชีวิตให้ ประชาชน โดยการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและ เพิ่มโอกาสในการจ้างงาน เช่น ส่งเสริมการขายพืช ที่ได้รายได้สูง จัดหาเทคโนโลยีใหม่ๆ ช่วยในด้าน การตลาดและพัฒนาเพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้า เป็นต้น รวมถึงต้องมีการรวมกลุ่มในระดับหมู่บ้านโดยมี จุดประสงค์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ และสร้างงาน ในระดับกว้างขึ้น 5. รัฐบาลจําเป็นต้องบูรณการยุทธศาสตร์ การพัฒนา โดยให้ความสําคัญกับการเติบโตของ เศรษฐกิจในภาพรวมและการสร้างงานหรือการ สะสมทุน 6. การทําให้ประชาชนมีทางเลือกในการ เลือกทําธุรกิจถูกกฎหมายเป็นสิ่งที่ช่วยทําให้ รัฐบาลสามารถบังคับใช้กฎหมายได้ง่ายขึ้น เพราะ หากรัฐบาลทําให้ประชาชนสามารถมีคุณภาพชีวิต ที่ดีขึ้น รู้สึกมั่นคงในชีวิต ก็จะง่ายต่อการปกครอง อย่างไรก็ตาม ทางเลือกดังกล่าว ต้องคํานึงถึง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมด้วย 7. นโยบายที่เกี่ยวกับยาเสพติดไม่ควร ก่อให้เกิดปัญหารูปแบบใหม่ กล่าวคือ การจับกุม ผู้เสพยาเสพติดและผู้ค้ารายย่อยนั้นไม่ค่อยช่วย อะไร แต่ยิ่งทําให้เกิดผลเสีย เช่น เกิดการแพร่ ระบาดของโรคติดต่อหรือโรค HIV ดังนั้น ผู้เขียน จึงได้เสนอมาตรการด้านสาธารณสุข เช่น การ เปลี่ยนเข็มฉีดยาให้ผู้ใช้สารเสพติด หรือสร้าง พื้นที่เฉพาะ ให้ผู้ใช้สารเสพติดสามารถเข้าไป ขอรับการฉีดสารเสพติดได้ โดยมีเงื่อนไขว่าการ ดําเนินการทุกอย่างอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ และรัฐ เอกสารอ้างอิง Vanda Felbab-Brown. Enabling war and peace: Drugs, logs, gems, and wildlife in Thailand and Burma. Brookings. ออนไลน์ https://www.brookings.edu/research/enabling -war-and-peace-drugs-logs-gems-and- wildlife-in-thailand-and-burma/
  9. 9. 6 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ในการบรรยายเรื่อง China-India Rela- tion In A Changing World จัดโดย Lee Kuan Yew School of Public Policy ศาสตราจารย์ Kishore Mahbubani อธิการของสถาบันดังกล่าว ในฐานะผู้จัดและผู้ดําเนินรายการ ได้กล่าว ใจความสําคัญของการบรรยายว่า ในโลกที่กาลัง เปลี่ยนแปลง (A Changing World) นี้ หลายคน ตระหนักแล้วว่าดุลอานาจโลกกาลังหลุดลอยจาก ตะวันตกมาสู่ตะวันออก แต่น้อยคนนักจะ ตระหนักว่า ตะวันออกที่ก้าวขึ้นมานั้นจะต้อง รับภาระอะไรบ้างในการแบกโลกนี้ไว้ดังที่ตะวันตก ทามา ในวันที่ทั้งสหรัฐและยุโรปพากันลาโรงไป จากการทาหน้าที่ผู้รักษาระเบียบโลก ระเบียบโลกในยุคปัจจุบันที่กําลังจะสิ้นสุด นั้นคือ ระเบียบโลกยุคตะวันตกเป็นใหญ่ราวสอง ร้อยปี ที่ผ่านมา ที่ยุโรปโดยเฉพาะอังกฤษส่งไม้ ต่อมาให้สหรัฐอเมริกา โลกปัจจุบันถือเป็นยุคที่ ชาติต่างๆ อยู่กันด้วยความสงบ เสถียรภาพ มี ความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการค้าขาย ระหว่างกันในภาพรวม ความสงบนี้อยู่มาได้ด้วย การที่ตะวันตกออกแบบ และทุ่มเทพลังรักษา ความสัมพันธ์จีน-อินเดียในโลกที่เปลี่ยนไป Lee Kuan Yew School of Public Policy
  10. 10. 7 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต “ระเบียบโลก” ที่ผ่านมา ผู้นําและประชาชนแห่ง ตะวันตกค่อนข้างเห็นพ้องต้องกันว่าชาติของตนมี ภาระในการรักษาระเบียบโลกนี้ไว้ แต่ Brexit ใน สหภาพยุโรปและชัยชนะของ Trump ในฝั่งสหรัฐ แสดงให้เห็นว่าประชาชนและผู้นําตะวันตกพร้อมใจ กันเกษียณตัวเองจากบทบาทผู้รักษาระเบียบโลก แล้ว และระเบียบโลกไม่สามารถอยู่ไปได้โดยไม่มี ใครมารับช่วงดูแลต่อ จึงเป็นหน้าที่ของตะวันออกที่ บัดนี้รุ่งเรืองขึ้นมาแทนที่จะต้องช่วยกันออกแบบ และรักษาระเบียบโลกใหม่ต่อไป เพื่ อให้ ความสัมพันธ์ของประเทศต่างๆ ในโลกดําเนิน ต่อไปได้อย่างราบรื่นเป็นปกติ ประเทศตะวันออกที่มีศักยภาพจะก้าวขึ้นมา รับภาระออกแบบ/ดูแลระเบียบโลกแทนมากที่สุด ก็คือ จีนและอินเดีย เพราะทั้งสองเป็นประเทศที่ ใหญ่พอ มีประชากรมากพอ และมีเศรษฐกิจ กิจการเมืองที่เจริญรุ่งเรืองมั่นคงมากพอที่จะเป็น ผู้นําในหน้าที่ดังกล่าว อย่างไรก็ตาม Kishore กล่าวว่า ในเวลานี้ชาวจีนและชาวอินเดียน้อยคน นักที่จะตระหนักว่าชาติของตนกําลังจะต้อง รับภาระอันหนักในการดูแลระเบียบโลกนี้ต่อจาก ตะวันตก อีกทั้งความสัมพันธ์จีนและอินเดียที่ผ่าน มาจนถึงปัจจุบันนั้นยังเป็ นความสัมพันธ์ที่ Kishore ใช้คําว่า “เป็นความสัมพันธ์ทวิภาคีที่มี ช่องว่างระหว่างศักยภาพที่จะเป็นไปได้กับความ เป็ นจริงในปัจจุบันมากที่สุด ในบรรดา ความสัมพันธ์ทวิภาคีในโลก” หมายความว่าจีน และอินเดียต่างมีศักยภาพในตัวเองสูง และ ความสัมพันธ์ของทั้งสองก็มีศักยภาพที่จะ สร้ างสรรค์อะไรให้ โลกอีกมาก แต่วันนี้ ความสัมพันธ์จีนและอินเดียก้าวหน้าน้อยกว่าที่ ควรจะเป็น เพราะทั้งสองยังคงมีความระแวง เคลือบแคลงสงสัยซึ่งกันและกัน ทั้งที่ตกทอดจาก อดีต เช่น ความขัดแย้งเรื่องชายแดนที่นําไปสู่ สงครามระหว่างกันในปี 1962 และระแวงการ กระทําของกันในปัจจุบัน เช่น อินเดียระแวง OBOR และสิ่งที่เรียกกันว่า ยุทธศาสตร์สร้อย ไข่มุกของจีน ในขณะที่จีนก็ระแวง นโยบาย Look East Act East และการกระชับความสัมพันธ์ของ อินเดียกับญี่ปุ่ น เวียดนาม ออสเตรเลีย และ อาเซียนในระยะหลังมานี้ รายละเอียดของอุปสรรคและโอกาสใน ความสัมพันธ์จีน-อินเดียจากมุมมองของแต่ละ ฝ่ ายนั้น ฟังเพิ่มเติมได้จากการบรรยายของ วิทยากรทั้งสองท่านบนเวทีนี้ คือ อดีต เอกอัครราชทูต Jayant Prasad นักการทูตชั้นนํา ของอินเดีย และพลตรีหญิง ดร. Yao Yunzhu 1 ใน 10 สตรีที่ทรงอิทธิพลที่สุดในจีน อ้างอิง China-India Relations In A Changing World. Lee Kuan Yew School of Public Policy. ออนไลน์ https://www.youtube.com/watch? v=_fGwfbtO4w4&t=4s
  11. 11. 8 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต Middle East Institute มองนโยบายตะวันออกกลางของ Trump มองทีมที่ปรึกษาการต่างประเทศของ Trump ว่าที่ประธานาธิบดี Donald Trump ไม่ได้ แสดงท่าทีชัดเจนถึงแนวนโยบายต่างประเทศของ ตนว่าจะเป็ นเช่นไร นอกจากการฟื้ นฟู ความสัมพันธ์ที่มีกับรัสเซียและการเลือกปฏิบัติต่อ มุสลิม แต่ในท้ายที่สุดแล้วการที่ Trump นั้นด้อย ประสบการณ์ด้านการต่างประเทศอย่างมากทําให้ มีแนวโน้มว่าทีมงานของเขาจะมีบทบาทสําคัญใน การชี้นํานโยบายมากกว่าตัว Trump เองด้วยซํ้า โดยเฉพาะบทบาทของสหรัฐฯ ในภูมิภาค ตะวันออกกลางที่ถือเป็นภูมิภาคที่สหรัฐฯ เข้าไป ยุ่งเกี่ยวมากที่สุดภูมิภาคหนึ่ง เมื่อพิจารณาจากท่าทีของทีมงานด้านการ ต่างประเทศของ Trump แล้ว พอจะคาดการณ์ได้ ว่านโยบายเจรจานิวเคลียร์ที่มีกับอิหร่านอาจจะ หยุดชะงักลง เนื่องจาก Newt Gingrich อดีต ประธานสภาคองเกรส และ John Bolton อดีตทูต สหรัฐฯ ประจําสหประชาชาติ ล้วนมีท่าทีที่ไม่เห็น ด้วยในการดําเนินแผนเจรจานิวเคลียร์อิหร่านที่ ดําเนินมานับแต่สมัยประธานาธิบดี Obama นอกจากนี้ท่าทีของสหรัฐฯ ที่มีต่อการต่อต้านการ ก่อการร้ายก็มีแนวโน้มจะแข็งกร้าวมากขึ้น เนื่องจาก Walid Phares นักวิชาการเชื้ อสาย เลบานอนผู้มีบทบาทสําคัญในการแก้ต่างข้อ วิจารณ์ที่มีต่อยุทธศาสตร์ตะวันออกกลางของ Trump มีท่าทีเช่นนั้น Newt Gingrich John Bolton Walid Phares ที่มาภาพ http://rightweb.irc-online.org และ http://amctrump.org/
  12. 12. 9 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ส่วนประเด็นเกี่ยวกับสงครามกลางเมืองซีเรีย และเยเมนนั้นยังไม่มีท่าทีใดๆ ที่ชัดเจนจากทีมที่ ปรึกษา สิ่งที่น่าฉงนพอควรคือทีมการต่างประเทศ ของ Trump นั้นสนับสนุนประธานาธิบดี Ab- dulfattah Az-zizi แห่งอียิปต์ และหลีกเลี่ยงที่จะ วิพากษ์วิจารณ์ประธานาธิบดี Recep Tayyip Er- dogan แ ห่ ง ตุ ร กี แ ม้ ว่ า ทั้ ง ส อ ง ค น ถู ก วิพากษ์วิจารณ์จากโลกตะวันตกอย่างหนักว่าเป็น ผู้นําเผด็จการ ส่วนท่าทีต่อประเทศอิสราเอลนั้น เป็นที่ชัดเจนว่าทีมงานของ Trump พร้อมจะ สนับสนุนอิสราเอลอย่างเต็มที่ อีกทั้งยังชื่นชม ประธานาธิบดี Benjamin Netanyahu อย่างออก หน้าออกตา ชัยชนะของ Trump คือชัยชนะของกลุ่ม ก่อการร้าย แม้ว่าผลการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะออกมาอย่างน่าผิดหวังต่อคนหลายกลุ่ม แต่ สําหรับ Al-Qaedah และ IS แล้วนี่คือชัยชนะอัน ยิ่งใหญ่ที่พวกเขาเฝ้ารอ เพราะมันสะท้อนถึงความ แตกแยกภายในของสหรัฐฯ อีกทั้งนโยบายของ Trump หลายนโยบายนั้นมีแนวโน้มที่จะสร้าง ความเกลียดชังให้เกิดขึ้นระหว่างผู้ที่เป็นมุสลิม และต่างศาสนิก ซึ่งความเกลียดชังนี้เองที่ Al- Qaedah จะสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการโฆษณา ชวนเชื่อในการสรรหาสมาชิกเพิ่มเติม หรือไม่ก็ สร้างอิทธิพลเพื่อหวังการสวามิภักดิ์จากกลุ่มติด อาวุธอื่นๆ ที่จงเกลียดจงชังสหรัฐฯ มาแต่เดิม โดยเฉพาะในพื้นที่ซึ่งความขัดแย้งอยู่ในสถานะที่ น่าเป็นห่วงอย่างประเทศซีเรีย แม้มีแนวโน้มว่า Trump จะเพิ่มระดับความรุนแรงในการต่อต้าน การก่อการร้ายเพื่อหวังจะยุติปัญหานี้โดยเร็ว แต่ก็ ไม่มีหลักประกันใดๆ ว่าจะสามารถยุติการก่อการ ร้ายได้อย่างถาวรและยั่งยืน ในทางกลับกันท่าที ของเขาที่สร้างความแปลกแยกให้เกิดแก่มุสลิมที่ อาศัยอยู่ในสหรัฐฯ นั้นอาจทําให้เกิดการก่อการ ร้ายขึ้นภายในประเทศโดยที่ผู้ก่อเหตุคือชาว อเมริกันที่รู้สึกอึดอัดกับความแปลกแยกที่ Trump ก่อขึ้นเองก็เป็นได้ เอกสารอ้างอิง Daniel Serwer, Charles Lister, Eran Etzion. the Middle East Institute. Monday Briefing: Trump Assembling Foreign Policy Team. ออนไลน์ http://www.mei.edu/content/ article/monday-briefing-trump-assembling- foreign-policy-team
  13. 13. 10 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ
  14. 14. 11 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต
  15. 15. 12 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ประชาธิปไตยของจีน: โอกาสและความท้า ทาย วันที่ 1 ธันวาคม 2559 สถาบันคลังปัญญา ด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัย รังสิตได้ต้อนรับ รองศาสตราจารย์ ดร. Guo Jing รองหัวหน้าฝ่ายการเมืองเปรียบเทียบ จากสถาบัน รัฐศาสตร์ สถาบันสังคมศาสตร์แห่งประเทศจีน (Institute of Political Science, Chinese Acade- my of Social Sciences) และฟังการนําเสนอจาก ท่านในหัวข้อ Understanding China’s Democra- cy: Progress and Challenges มีเนื้อหาโดยสรุป ดังนี้ ด ร . Guo Jing ก ล่ า ว ว่ า ร ะ บ อ บ ประชาธิปไตยนั้น มีทั้งประชาธิปไตยแบบ ทางตรงและประชาธิปไตยทางอ้อม ในการ ปกครองระดับประเทศ ประเทศส่วนใหญ่จะใช้ ประชาธิปไตยแบบทางอ้อมเป็นหลัก หรือเรียกว่า เป็ น Representative Democracy ส่วนในเรื่อง รูปแบบของการเลือกตั้งที่ใช้กันอยู่ในโลก จะมี ระบบการเลือกตั้งแบบแข่งขัน (Competitive electoral system) และระบบการเลือกตั้งแบบ ปรึกษาหารือ (Consultative electoral system) ซึ่งระบบการเลือกตั้งอย่างหลังนี้เป็นระบบที่จีนใช้ โดยที่ระบบการเลือกตั้งแบบปรึกษาหารือ ประกอบด้วยแนวคิดสี่ประการที่มาจากลัทธิ มาร์กซ์และเลนิน คือ 1) ความใกล้ชิดกับ ประชาชน (Close ties with the masses) 2) การ หาความจริงบนข้อเท็จจริง (Seek truth from facts) 3) ต้องปรับปรุงนโยบายตามความ เหมาะสมได้ (Policies Adjustability) และ 4) ให้ความสําคัญความชอบธรรมของอํานาจการ ปกครอง (Governing Legitimacy) ระบบประชาธิปไตยแบบจีน มี 4 ระบบมา รองรับ ได้แก่ ระบบสภาผู้แทนประชาชน ระบบ สภาที่ปรึกษาการเมือง (โดยร่วมมือกับพรรค ประชาธิปไตยอื่นๆ ภายใต้การนําของพรรค คอมมิวนิสต์จีน) ระบบการปกครองตนเองชน ชาติชนกลุ่มน้อย และระบบการปกครองตนเอง ระดับหมู่บ้าน นอกจากนี้ รองศาสตราจารย์ ดร. Guo Jing ได้อธิบายถึงเรื่องโครงสร้างของพรรค คอมมิวนิสต์จีน โดยกล่าวว่ามีทั้งพรรคระดับ ส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่นระดับมณฑล เขตปกครอง ตนเอง เมือง อําเภอและตําบล ส่วนองค์กร ท้องถิ่นในระดับหมู่บ้าน เช่น บริษัท ชนบท โรงเรียน หรือองค์กรทางสังคม แต่ละส่วนนั้น เป็นช่องทางที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนจะเข้าถึง ประชาชนทุกระดับได้โดยผ่านโครงสร้างเหล่านี้ นอกจากนี้ ดร. Guo Jing ยังได้อธิบายถึง ความสัมพันธ์ระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์กับรัฐ (Party-Government Relationship) แ ล ะ ความสัมพันธ์ระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์กับพรรค ประชาธิปไตยอื่นๆ ในการเมืองจีน พร้อมทั้ง กล่าวถึงปัญหาสําคัญๆ ที่พรรคคอมมิวนิสต์ เผชิญในเวลานี้ เช่น การซื้อเสียง การแบ่งพวก แบ่งฝ่ายในพรรค และการทุจริต ซึ่ง ดร. Guo Jing มีข้อเสนอแนะว่าพรรคคอมมิวนิสต์ต้อง กวดขันมากขึ้นในเรื่องการตรวจสอบควบคุมการ กระทําที่เป็นปัญหาในพรรคดังที่กล่าวมา
  16. 16. 13 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ส่วนในด้านการฟังเสียงจากประชาชนทุกฝ่าย ในการกําหนดนโยบายนั้น ต้องเน้นให้ประชาชนมี ส่วนร่วมด้วย ทั้งนี้ รศ.ดร. Guo Jing เชื่อมั่นว่า การปฎิรูปทางการเมืองภายใต้การนําของ ประธานาธิบดีสีจิ้ นผิง น่าจะทําให้พรรค คอมมิวนิสต์จีนเข้มแข็งและระบบประชาธิปไตย แบบจีนมีการพัฒนามากยิ่งขึ้น สรุปการประชุมร่วมกับอธิการบดีบัณฑิต วิทยาลัย CASS วันที่ 14 ธันวาคม 2559 สถาบันคลังปัญญา ด้านยุทธศาสตร์ชาติได้ต้อนรับ ศาสตราจารย์ Huang Xiaoyong อธิการบดีและคณะจากบัณฑิต วิทยาลัย CASS (Graduated School of Chinese Academy of Social Sciences) ซึ่งเดินทางมา เยือนสถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิตเพื่อหาโอกาส ในการสร้างความร่วมมือทางวิชาการร่วมกัน สถาบันสังคมศาสตร์แห่งประเทศจีนChinese Academy of Social Sciences (CASS) อ ยู่ ภายใต้และได้รับการอุดหนุนจากรัฐบาลกลางของ จีน ทําหน้าที่ให้คําปรึกษาในการกําหนดนโยบาย และทําวิจัยให้แก่รัฐบาลจีน โดยเป็น Think Tank ชั้นนําไม่เพียงแต่ในประเทศจีน แต่ของเอเชีย และของโลกด้วย ปัจจุบัน CASS มีนักวิจัยประมาณ 4,000 คน แยกกันอยู่ในสถาบันต่างๆ ภายใต้สังกัดของ CASS จํานวน 40 สถาบัน (สถาบันรัฐศาสตร์ ของ รศ.ดร. Guo Jing เป็ นหนึ่งในสถาบัน เหล่านี้) ในประวัติศาสตร์ร่วมสมัย CASS ก่อตั้ง อย่างเป็นทางการเมื่อปี 1977 อย่างไรก็ตาม ประวัติของ CASS สืบย้อนไปได้ถึงในสมัย สาธารณรัฐจีนภายใต้รัฐบาลพรรคกว๋อมินตั๋ง ซึ่ง ภายหลังรัฐบาลกว๋อมินตั๋งหนีไปไต้หวัน นักวิจัย จํานวนมากขององค์กรเดิม ก็ได้มาทําวิจัยอยู่ใน สังกัดแผนกมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ใน สถาบันวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน (Chinese Academy of Sciences) ซึ่งก่อตั้งเมื่อปี 1955 และแผนกดังกล่าวก็แยกตัวออกจากสถาบัน วิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน มาตั้งเป็นสถาบัน สังคมศาสตร์แห่งประเทศจีนเมื่อปี 1977 ปัจจุบัน สถาบันจํานวน 40 แห่งที่อยู่ใต้ สังกัดของ CASS นี้ สามารถจําแนกอยู่ใน 6 แผนก (Division) คือ แผนกประวัติศาสตร์ แผนกเศรษฐศาสตร์ แผนกวรรณคดี แผนก สังคมศาสตร์ แผนกรัฐศาสตร์ แผนกนิติศาสตร์ และยังมีอีก 2 แผนกแยกได้ แก่ แผนก ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และแผนกลัทธิ มาร์กซ์ศึกษา ยกตัวอย่าง แผนกความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ มีสถาบันสังกัดอยู่ภายใต้จํานวน 8 สถาบัน หากจะศึกษาวิจัยเรื่องเกี่ยวกับประเทศ ไทย ประเทศในเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออก เฉียงใต้ ก็จะมีสถาบันชื่อ Asian Pacific Strategy Institute
  17. 17. 14 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ซึ่งสถานะของนักวิจัย CASS ไม่ใช่ข้ารัฐการ แต่ทํางานภายใต้งบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาล กลางของจีน นักวิจัยและนักวิชาการที่มีชื่อเสียงของ CASS หลายคนถูกว่าจ้างโดยหน่วยงานของรัฐ หน่วยต่างๆ ของจีนเพื่อให้คําปรึกษาต่อการ กําหนดตัดสินใจทางนโยบายของหน่วยงานนั้นๆ บัณฑิตวิทยาลัยของ CASS ในประเทศจีน ก่อนการเปิ ดประเทศในปี 1978 มีสถาบันการศึกษาที่เปิ ดสอนหลักสูตร ระดับบัณฑิตศึกษา (ปริญญาโทและเอก) ไม่มาก นัก ดังนั้น บัณฑิตวิทยาลัยของ CASS Graduated School of Chinese Academy of Social Scienc- es (GSCASS) ซึ่งเปิดสอนเมื่อปี 1978 จึงเป็น หนึ่ งในสถาบันแรกๆ ที่เปิ ดสอนระดับ บัณฑิตศึกษาในประเทศจีน GSCASS และ Graduated School of Chi- nese Academy of Sciences เ ป็ น สถาบันการศึกษาแบบพิเศษของจีน มีหลักสูตร การศึกษาเป็นของตนเอง ไม่ต้องตามหลักสูตร ของกระทรวงศึกษาธิการ เช่นเดียวกับ งบประมาณหลักได้รับจากกระทรวงการคลัง ไม่ใช่กระทรวงศึกษาธิการ และจัดรูปแบบองค์กร เป็น Academy ไม่ใช่ University ปัจจุบัน มีนักศึกษาระดับปริญญาเอก ประมาณ 1,200 คน และนักศึกษาปริญญาโท 2,100 คน มีนักศึกษารวมประมาณ 3,300 คน ปัจจุบันที่ GSCASS มีนักศึกษาต่างชาติแต่ การเรียนการสอนยังคงใช้แต่ภาษาจีนเท่านั้น อย่างไรก็ตาม มีแนวโน้มว่าจะมีการพัฒนา หลักสูตรภาษาอังกฤษในอนาคตอันใกล้ แม้จะยังไม่มีการสอนในภาษาอังกฤษ แต่ บัณฑิตวิทยาลัยของ CASS ก็มีข้อตกลงกับ มหาวิทยาลัยจํานวนมากทั่วโลก และมีความ ร่วมมือกันในหลายเรื่อง ไม่ว่าการแลกเปลี่ยน นักศึกษาหรืออาจารย์ นอกเหนือจากหลักสูตรที่ให้ ปริญญา (degree program) ช่วงราว 10 ปี ที่ผ่านมา เนื่องจากมีนักวิชาการและเจ้าหน้าที่รัฐของ ประเทศกําลังพัฒนาจํานวนมากที่สนใจเรียนรู้ ประสบการณ์และแนวทางการพัฒนาของจีน GSCASS จึงได้มี non-degree program เช่น การ จัดสัมมนาและการอบรมระยะสั้นให้แก่เจ้าหน้าที่ รัฐและนักวิชาการรุ่นใหม่ นอกจากนี้ GSCASS ยังมีการจัดอบรมและ สัมมนาระดับสูง เช่น ระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสและ ระดับรัฐมนตรี ด้วย ความร่วมมือระหว่างสถาบันคลังปัญญา ด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิตกับ GSCASS ทั้งสองฝ่ ายต่างเห็นพ้องต้องกันในการ พัฒนาความร่วมมือระหว่างกันในรูปแบบต่างๆ ในอนาคต เช่น การร่วมกันวิจัย การจัดอบรวม และสัมมนาร่วมกัน และการแลกเปลี่ยนนักศึกษา นักวิจัย และอาจารย์ระหว่างกัน
  18. 18. 15 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต ที่ปรึกษา: ศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ บรรณาธิการ: คุณยุวดี คาดการณ์ไกล เรียบเรียง: นางสาวปลายฟ้า บุนนาค นายปาณัท ทองพ่วง นายอุสมาน วาจิ ภาพปก: http://thai.cri.cn/mmsource/ images/2014/06/09/5a53013bf5aa4dd78952bb59066121fc.jpg ปี ที่เผยแพร่: ธันวาคม 2559 ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.rsu-brain.com ที่อยู่ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ อาคารพร้อมพันธุ์ 1 ชั้น 4 637/1 ถนน ลาดพร้าว เขตจตุจักร กทม. 10900 โทรศัพท์ 02-930-0026 โทรสาร 02-930-0064

×