Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต
วิเคราะห์รายไตรมาส ครั้งที่ 1
มกราคม—มีนาคม 2558
โดย ผู้ช่...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ
วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต...
ผู้อานวยการสถาบันคลังปัญญาฯ : ศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์
บรรณาธิการ : น.ส.ยุวดี คาดการณ์ไกล
ผู้เขียน : ดร.วรารัก เฉลิมพันธุศ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

เอกสารวิเคราะห์รายไตรมาส Monitor East & South East Asia ครั้งที่ 1 ประจำเดือน มกราคม - มีนาคม 2558

247 views

Published on

โดย ผศ.ดร.วรารัก เฉลิมพันธุศักดิ์
อาจารย์ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

ภายใต้การสนับสนุนของโครงการคลังปัญญาเพื่ออภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต

สนใจติดตามคลิปวีดีได้ที่ : https://www.youtube.com/watch?v=pSDfSrXe2Qs

สนใจรายละเอียดโครงการฯเพิ่มเติมได้ที่
Wepsite : http://www.rsu-brain.com
Facebook Fanpage : https://www.facebook.com/thinktankrsu?ref=hl

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

เอกสารวิเคราะห์รายไตรมาส Monitor East & South East Asia ครั้งที่ 1 ประจำเดือน มกราคม - มีนาคม 2558

  1. 1. สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต วิเคราะห์รายไตรมาส ครั้งที่ 1 มกราคม—มีนาคม 2558 โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรารัก เฉลืมพันธุ์ศักด์ อาจารย์ประจาสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  2. 2. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 1 EAST ASIA MONITOR QUARTERLY REVIEW อาจกล่าวถึงความเป็นไปในเอเชียตะวันออกในช่วงไตรมาสแรกได้ว่า แม้สถานการณ์บน คาบสมุทรเกาหลีจะแทบไม่มีความเปลี่ยนแปลงใด แต่หาได้เป็นเช่นนั้นสาหรับทั้งจีนและญี่ปุ่น ที่ต่าง แสดงทิศทางของการเสริมพลังความแข็งแกร่งด้านความมั่นคง โดยจีนดูจะให้ความสาคัญกับการขยาย บทบาทเชิงพื้นที่เช่นการกระชับความสัมพันธ์กับกลุ่มประเทศตอนกลางแอฟริกาในแนวตะวันตก- ตะวันออก และการสร้างเกาะเทียมบนแนวปะการังของหมู่เกาะสแปรตลีย์ ในย่านทะเลจีนใต้ที่ดูจะสาคัญ เพิ่มมากขึ้นต่อทั้งยุทธศาสตร์ความมั่นคงด้านการทหารและเศรษฐกิจ ในช่วงเวลาที่เริ่มเห็นความอ่อนล้า ทางเศรษฐกิจ และยังมีการรุมเร้าด้วยปัญหาคอร์รัปชั่น ความรุนแรงในสังคมที่โยงใยไปยังเรื่องของความ ไม่เท่าเทียมและความไม่เป็นธรรม ขณะที่ญี่ปุ่นดูจะเน้นเรื่องการปรับโครงสร้าง(และ/หรือการเริ่มปรับฐานคิด)ความมั่นคงทั้งภายใน และภายนอกประเทศ ที่เสริมด้วยการกระชับความร่วมมือด้านการทหารกับสหรัฐอเมริกา ทั้งผ่านการ จัดซื้ออาวุธเพิ่ม และการปรับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ JSDF สามารถเปล่งศักยภาพได้มากกว่าที่ เป็นอยู่โดยเฉพาะหากเกิดกรณีเช่นวิกฤตการณ์ตัวประกันชาวญี่ปุ่นในกามือของ IS หรือวิกฤตอื่นๆที่ อาจเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ด้านทรัพยากรของญี่ปุ่น(โดยเฉพาะพลังงาน) แม้จะเริ่มมีเสียงแสดงความ ห่วงใยว่า เส้นทางนี้อาจทาให้ความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านทั้งใกล้และไกลเดินซ้ารอยเดิม ท่ามกลางของ การขยายบทบาทของฐานเสียงคนรุ่นใหม่ที่การเรียนรู้และความทรงจาทางประวัติศาสตร์อาจพล่าเลือน และ/หรือลบลืม ความเป็นไปด้านความมั่นคงยังคงเป็นแกนกลางความเคลื่อนไหวบนคาบสมุทรเกาหลี ตั้งแต่ การยืนยันจาก FBI ของสหรัฐอเมริกาว่า หน่วยสอดแนมกลาง (Reconnaissance General Bureau: RGB or Unit 568) ของเปียงยางเผยแพร่ความหวาดหวั่นให้สังคมของตนว่า สหรัฐอเมริกาคือศัตรูที่ พร้อมจะรุกรานเกาหลีเหนือได้ตลอด แม้จะไม่แน่ชัดว่าเกี่ยวข้องกับการเข้าแฮกฐานข้อมูลของ Sony Pictures จนนาไปสู่การระงับการฉายภาพยนตร์ ‘The Interview’ หรือไม่ มากน้อยเพียงใด แต่เปียงยาง เกี่ยวข้องอย่างแน่นอนกับการกระทาดังกล่าว ความอ่อนไหวจากเนื้อหาของภาพยนตร์ทาให้รัฐบาลโซล ห้ามการส่งบอลลูนบรรจุ DVD ภาพยนตร์เรื่องนี้ไปตกในเขตเกาหลีเหนือเพื่อราลึกเหตุการณ์เรือรบ เกาหลีใต้จมลงเมื่อ ค.ศ. 2010 ซึ่งรัฐบาลโซลกล่าวโทษว่าเป็นการกระทาของรัฐบาลเปียงยาง1 แม้ปัก กึมเฮ (Park Geum-hye) ประธานาธิบดีเกาหลีใต้ได้เสนอการเจรจาโดยตรงระหว่างผู้นา โซลกับเปียงยางโดยไม่มีการตั้งเงื่อนไขเรื่องการยุติโครงการนิวเคลียร์ของเปียงยางแต่ไม่ได้รับการ 1 ‘FBI chief ‘confident’ North Korea hacked Sony’ (7/1/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/america/2015/01/fbi-chief-confident-north-korea-hacked-sony (13/20151),‘The Interview: South Korea bans balloon drop of DVDs into North’ (20/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/mar/20/the-interview-south-korea-warns-against (23/3/2015)
  3. 3. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 2 สนองตอบ โดยที่ผู้นาเปียงยางยังคงรักษาท่าทีและเข็มมุ่งในการเจรจาตรงไปยังผู้นาวอชิงตัน ทั้งเรื่อง ของเงื่อนไขก่อนการเจรจาว่า ฝ่ายตนจะไม่ระงับการทดลองนิวเคลียร์ และวอชิงตันจะต้องระงับการซ้อม รบร่วมกับโซลที่จะเกิดขึ้นในช่วงเดือนมีนาคม (อันแผนประจาตามเวลาปกติ) แม้ครั้งนี้คาข่มขู่ว่าจะ ประวัติศาสตร์หน้าสุดท้ายของสหรัฐอเมริกาจากเปียงยางจะรวมแผนการว่าจะใช้ทั้งอาวุธนิวเคลียร์ที่มี ความถูกต้องแม่นยาสูง กองกาลังทางบก เรือ อากาศ และไซเบอร์ แต่ช่วงก่อนการซ้อมรบร่วมดังกล่าว เปียงยางกระทาเพียงยิงขีปนาวุธพิสัยใกล้ (490-500 กิโลเมตร) 2 ลูกไปยังทะเลนอกชายฝั่งตะวันตกอัน เป็นพื้นที่ร่วมซ้อมรบ ท่าทีที่ไม่ได้รับการตอบสนองทั้งจากโซลและวอชิงตัน อาจช่วยให้คิม จอง-อุน (Kim Jong-un) ผู้นาเปียงยางตัดสินใจจะเดินทางเยือนต่างประเทศอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกด้วย การไปร่วมเฉลิมฉลอง 70 ปีแห่งชัยชนะของกองกาลังสหภาพโซเวียตเหนือนาซี2 ท่ามกลางบรรยากาศที่ รัสเซียดูจะหวนกลับมามีบทบาทในสมการความมั่นคงระหว่างประเทศที่มีการนาไปเทียบเคียงกับช่วงสง ครารมเย็นอยู่บ่อยครั้ง แค่เพียงไตรมาสแรกของปีจีนก็ได้แสดงให้เห็นการเคลื่อนไหวเชิงรุกที่อาจส่งผลต่อการ เปลี่ยนแปลงการดาเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในหลากหลายพื้นที่ จนมีการตั้งข้อสังเกตเชิงลบ ต่อท่าทีดังกล่าว แม้ หวาง อี (Wang Yi) รัฐมนตรีต่างประเทศของจีนจะให้ความสบายใจแก่ประเทศ แอฟริกาตามแนวลุ่มน้าที่ลากจากฝั่งตะวันตกไปยังฝั่งตะวันออก (เคนยา แคเมอรูน อีเควเทอร์เรียลกีนี ซูดาน และคองโก) ที่อาจถือได้ว่ามีความสมบูรณ์ด้านทรัพยากรมากที่สุดแห่งหนึ่งของแอฟริกาว่า จีน ไม่ได้เข้ามาเพื่อคุกคามและฉกฉวยทรัพยากรธรรมชาติเหมือนเช่นมหาอานาจตะวันตกในอดีต มีเพียง เวลาเท่านั้นที่จะช่วยพิสูจน์ว่าเป็นไปดังคากล่าวเช่นนั้นหรือไม่ เพราะแม้แอฟริกาจะเป็นแหล่งรองรับ ความช่วยเหลือราวร้อยละ 50 จากการส่งออกความช่วยเหลือของจีน (ค.ศ. 2010-2012) แต่การเน้นที่ เรื่องการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางยุทธศาสตร์ เช่น การช่วยขยายสนามบินนานาชาติที่กรุงไนโรบี เคนยา มูลค่า 635 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการส่งกาลังรบ 700 นาย เข้าร่วมในปฏิบัติการรักษา สันติภาพของสหประชาชาติเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมาในซูดานใต้3 ซึ่งอุดมไปด้วยทรัพยากรน้ามัน แนวปฏิบัติจริงที่อาจจะไปกันได้อย่างไม่แนบสนิทนักกับการเสนอภาพความคิดของ หวาง อี ทา ให้อาจเกิดการตั้งข้อสังเกตและข้อสงสัยได้ว่า จีนจะเป็นมหาอานาจที่สามารถก้าวข้ามการสร้าง “อาณา 2 ‘South Korea leader opens to summit with north’ (12/1/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2015/01/south-korea-leader-opens-summit-with-north (13/1/2015), ‘North Korea says it sees no need to negotiate with ‘gangster’ U.S’ (3/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0L804Y20150204 (4/2/2015), ‘Kin Jong-un to visit Russia to mark Soviet defeat of Nazis’ (17/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/mar/17/kim-jong-un-russia-soviet-defeat-nazis (18/2/2015), ‘North Korea fires ballistic missiles as United States carries out military drills’ (2/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/mar/02/north-korea-fires-ballistic-missiles-as-united-states-carries- out-military-drills (2/3/2015) 3 David Smith (12/1/2015) ‘China denies building empire in Africa’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/global-development/2015/jan/12/china-denies-building-empire (13/1/2015)
  4. 4. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 3 นิคมด้านทรัพยากร” ได้จริงหรือ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาท่าทีที่แข็งกร้าวมากขึ้นของปักกิ่งในเขตพื้นที่ ทะเลจีนใต้ อาณาบริเวณที่ไม่เพียงอุดมด้วยทรัพยากร แต่ยังมีความมั่งคั่งของการเป็นเส้นทางการค้าซึ่ง มีมูลค่า(จากการผ่านเข้าออกของเรือ) ไม่ต่ากว่า 5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี4 เมื่อเริ่มปรากฏข่าวการ เคลื่อนไหวสร้างเกาะเทียมจากแนวขอบปะการังในแนวหมู่เกาะสแปรตลีย์ (Spratly Islands) เมื่อช่วง เดือนกุมภาพันธ์ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาโครงสร้างการก่อสร้างที่มีลักษณะเป็นอาคารท่าเรือ คลังน้ามัน และลานขึ้นลงของเครื่องบิน ซึ่งจะยิ่งช่วยให้จีนแสดงศักยภาพเชิงรุกได้มากขึ้น บทบาทเชิงรุกของจีนยังขยายไปถึงเรื่องของการเป็นกาลังหลักในการผลักดันการจัดตั้งธนาคาร การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย (Asian Infrastructure Investment Bank: AIIB) ที่อาศัยความ เย้ายวนจากศักยภาพทางเศรษฐกิจของจีนเป็นแรงดึงดูดผู้ให้การสนับสนุน ซึ่งรวมถึงพันธมิตรใกล้ชิด ของสหรัฐอเมริกาที่ดูจะพร้อมใจกันเพิกเฉยต่อท่าทีแสดงความห่วงใยอย่างหนักจากสหรัฐอเมริกาว่า มาตรการการดาเนินการต่างๆของ AIIB อาจจะไม่รัดกุม จนอาจก่อผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม แม้กระทั่งกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund: IMF) และธนาคารเพื่อการ พัฒนาเอเชีย (Asian Development Bank: ADB) ซึ่งถือได้ว่าจัดตั้งขึ้นและดาเนินการด้วยแรงสนับสนุน ที่ใกล้ชิดจากวอชิงตันมาโดยตลอด มิพักต้องเอ่ยถึงพันธมิตรอย่างฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี แม้กระทั่ง อังกฤษ5 พันธมิตรเก่าแก่เหนียวแน่นที่ในอดีตแทบจะไม่แยกแนวทางเดินกับสหรัฐอเมริกา ท่าที ดังกล่าวอาจสร้างความประหลาดใจให้ผู้คนไม่น้อย แต่หากพิจารณาท่าทีกระชับความสัมพันธ์ระหว่าง ลอนดอนกับปักกิ่งที่ได้ต้อนรับเจ้าชายวิลเลี่ยม (Prince William) ดยุคแห่งเคมบริดจ์ (Duke of Cambridge)6 ก่อนการสรุปผล AIIB ความร่วมมือจากอังกฤษหาใช่เรื่องที่เหนือความคาดหมายแต่อย่าง ใด การพัฒนาตัวของความเป็นไปดังกล่าวโดยเฉพาะในโครงสร้างการเงินระหว่างประเทศ ที่ตกอยู่ ภายใต้มนต์สะกดของฉันทามติวอชิงตันมาเป็นเวลานาน จะกระตุ้นให้วอชิงตันทบทวนบทบาทการนา ของตนและเปิดกว้างต่อการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ อย่างไร มากน้อยเพียงใด คงยังไม่ใช่คาถามที่สามารถ ตอบอย่างชัดเจนได้ในเร็ววัน เพราะสมการความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่อาจละเลยการพิจารณาควาแข็งแกร่ง 4 Greg Torode (19/2/2015) ‘China to project power from artificial islands in South China Sea’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LN0J820150219 (21/2/2015) 5 ‘Asian Infrastructure Investment Bank: France, Germany and Italy said to join’ (17/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/mar/17/asian-infrsstructure-investment-bank (18/3/2015), Matthew Miller and Brenda Goh (22/3/2015) ‘IMF, ADB add to supporters for China-led development bank’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0MI03I20150322 (23/3/2015), ‘China’s growing support to lead multilateral lending bank worries US’ (22/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/business/2015/mar/22/china-growing-support-to-lead- multilateral-lending-bank-worries-us (23/3/2015) 6 ‘Prince William meets China President Xi Jinping in boost for ties with Beijing’ (2/3/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/uk-news/2015/mar/02/prince-william-meets-china-president (2/3/2015)
  5. 5. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 4 ทางเศรษฐกิจ และความเป็นไปภายในของสังคมจีน ที่เริ่มส่อเค้าความอ่อนล้าจากการพุ่งไปข้างหน้าทาง เศรษฐกิจอย่างรวดเร็วและรุนแรงไม่หยุดยั้งมากว่าสามทศวรรษ ไตรมาสนี้เริ่มมีการประมาณการกันว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนตลอดทั้งปีอาจต่ากว่าร้อยละ 77 ภาวะเงินเฟ้อที่ลดต่าจนเริ่มก่อความ กังวลว่า เศรษฐกิจจีนอาจเฉียดใกล้พรมแดนภาวะเงินตึงตัว กอปรกับการลดระดับของดัชนีราคา ผู้บริโภค แม้ว่าธนาคารกลาง (PBC) จะได้ออกมาตรการลดทุนสารองของบรรดาธนาคารต่างๆซึ่งถือได้ ว่าเป็นครั้งแรกในรอบสามปีเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ8 กระตุ้นให้เกิดคาถามได้เช่นกันว่า พลังเศรษฐกิจที่ ผลักดันบทบาทเชิงรุกของจีนจะช่วยหนุนเสริมให้จีนยืนระยะท้าทายโครงสร้างระหว่างประเทศ และ/หรือ เสนอทางเลือกในแบบฉบับของตนได้ยาวนานแค่ไหน และต่อเนื่องหรือไม่ อย่างไร เส้นทางสนับสนุนที่ยังหาได้เด่นชัดและปลอดโปร่งข้างต้น คงส่งผลไม่มากก็น้อยต่อท่าทีการ ประนีประนอมในการแสดงบทบาทนาของจีนโดยเฉพาะต่อเรื่องผลประโยชน์ระยะไกลที่อาจไม่ใกล้ชิดนัก ต่อมาตุภูมิจีน การแสวงหาจุดร่วมเพื่อประสานความร่วมมือกับสหรัฐอเมริกา (ซึ่งได้มีการวางแผนที่จะ จัดให้มีการประชุมสุดยอดผู้นาระหว่างกัน) เพื่อหาทางรับมือกับความท้าทายด้านความมั่นคงในมิติต่างๆ (รวมถึง cyberspace) และเรื่องที่สมาชิกถาวรคณะมนตรีความมั่นคง (Permanent 5) อาจยกเลิกการ คว่าบาตรโครงการพัฒนานิวเคลียร์ของอิหร่าน(ซึ่งส่งออกน้ามันดิบไปยังจีนเพิ่มขึ้นอย่างมาก)9 จึงหาใช่ เรื่องแปลก นอกเหนือจากบทบาทเชิงรุกต่อภายนอก ปักกิ่งยังแสดงถึงความเอาจริงเอาจังกับการ ดาเนินการภายในประเทศเช่นกันโดยเฉพาะกับเรื่องของการต่อต้านและปราบปรามคอร์รัปชั่น ซึ่งมีส่วน ทาให้ความไม่เท่าเทียมในการกระจายประโยชน์ทางเศรษฐกิจยิ่งถ่างกว้าง การเน้นย้าของ จาง เต๋อเจียง (Zhang Dejiang) ต่อนโยบายที่ สี จิ้นผิง (Xi Jinping) ประกาศไว้ตั้งแต่ ค.ศ. 2013 ว่าจะเข้มงวดตั้งแต่ ระดับเสือใหญ่ไปจนพวกแมลงวันแมลงวี่ จึงอาจมองได้ว่าเป็นไปเพื่อลดแรงกดดันภายในที่อาจเชื่อมโยง ไปยังเรื่องของความต่างทางเชื้อชาติและศาสนาในซินเกียง โดยเฉพาะเมื่อความต่างนั้นถูกผูกโยงเข้ากับ การเข้าถึงทรัพยากรในรูปแบบและระดับต่างๆ ซึ่งมักจะเป็นข้อกล่าวอ้างพื้นฐานของปัญหาความมั่นคง ในดินแดนอย่างซินเกียง การให้ความสาคัญกับการพัฒนาตัวของอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี 7 China’s economy grows at its slowest annual rate for 24 years‘ (20/14/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.cm/world/jan/20/chinas-economy-grows-at-its-annual-slowest-rate (20/1/2015), Kevin Yao and Peter Sweeny (20/1/2015) ‘China’s 2014 economic growth misses target, hits 24-year low’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0KT04920150120 (20/1/2015), Jake Spring (20/1/2015) ‘IMF cut global growth outlook, calls for accommodative policy’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0KT06C20150120 (20/1/2015) 8 ‘Chinese inflation falls to 0.8%, fuelling fears of deflationary spiral’ (10/2/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/feb/10/chinese-inflationfalls-to-08-fuelling-fears-of-deflationary- spiral (11/2/2015) 9 ‘Obama and Xi discuss cyber issues, prepare for U.S. visit’ (11/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LF05X20150211 (11/2/2015), ‘China foreign minister pushes Iran on nuclear deal’ (15/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LK05Q20150216 (16/2/2015)
  6. 6. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 5 ด้านการสื่อสารจึงหาได้มีนัยสาคัญทางเศรษฐกิจแต่เพียงอย่างเดียว การออกกฎหมายให้มีการเปิดเผย encryption key เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนในเรื่องนี้ แม้ว่านั่นจะหมายถึงโอกาสในการสร้างฐานพลังทาง เศรษฐกิจเช่นที่ Xiaomi (มูลค่า 45 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อ ค.ศ. 2014) และการลงทุนขนาดใหญ่ของ Verizon Communication Inc. จากสหรัฐอเมริกากับ Vodafone พันธมิตรจากอังกฤษเป็นที่กล่าวขาน และได้รับการจับตามอง10 ในช่วงไตรมาสแรกที่ญี่ปุ่นยังตกอยู่ภายใต้ความกังวลต่อภัยธรรมชาติโดยเฉพาะแผ่นดินไหว และสึนามิเช่นที่เคยเกิดขึ้นเมื่อ ค.ศ. 2011 เมื่อมีการเตือนภัยถึงความสั่นสะเทือนขนาด 6.9 ริกเตอร์ที่ ระดับความลึก 10 กิโลเมตรใต้ผิวดินทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือพื้นที่เดิมกับเหตุการณ์เมื่อ 4 ปีที่ผ่าน มา อันเป็นแผ่นเปลือกโลกเดียวกับที่เผชิญความรุนแรงทางตอนใต้จากการพัดถล่มวานูอาตู (Vanuatu) ของพายุไซโคลนแพม (Cylone Pam) ด้วยความเร็วลม 300 km/h เพราะนั่นอาจหมายถึงการที่ญี่ปุ่น ยังคงต้องจ่ายงบประมาณมหาศาลเพื่อนาเข้าน้ามันดิบ (โดยเฉพาะจากตะวันออกกลาง) อยู่ต่อไป เพราะ คงไม่ง่ายนักที่จะหันกลับไปพึ่งพลังงานนิวเคลียร์เต็มรูปแบบ หากชาวญี่ปุ่นยังตกอยู่ในความหวาดหวั่น จากเหตุการณ์ความสูญเสียกรณี Fukushima Daiichi ที่อาจต้องใช้เวลาเกินกว่าหนึ่งรุ่นชนในการ เยียวยา พร้อมคาถามที่คงยากจะหาคาตอบได้อย่างชัดเจนว่า ความน่าพรั่นพรึงและความสูญเสียจะ เพิ่มขึ้นมากมายขนาดไหน หากเกิดเหตุใดๆขึ้นกับ Kawashikawa-Kariwa ศูนย์รวมเตาปฏิกรณ์ นิวเคลียร์ (7 เตา) เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่มีอายุเกินกว่า 4 ทศวรรษ11 ช่วงเวลานี้เช่นกันที่ประเทศเพื่อนบ้านเพิ่มความกังวลต่อท่าทีแข็งกร้าวและทิศทางเชิงรุกด้าน ความมั่นคงของญี่ปุ่น ตั้งแต่การประกาศปรับเพิ่มงบประมาณด้านความมั่นคงอย่างต่อเนื่องเป็นปีสาม ภายใต้การนาของรัฐบาลชินโซ อาเบ (Shinzo Abe) มาที่ระดับ 4.98 ล้านล้านเยน หรือประมาณ 42 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และการเพิ่มการครอบครองยุทโธปกรณ์เชิงรุก อาทิ เครื่องบินสอดแนม P-1 ฝูงบินขับไล่ F-35 พาหนะสะเทินน้าสะเทินบก Global Hawk drones เรือพิฆาตติดตั้งระบบ Aegis รวมถึงระบบป้องกันขีปนาวุธ ที่สอดคล้องไปกับทิศทางการการทบทวนบทบาทและการขยายพื้นที่ รับผิดชอบของกองกาลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่น (Japanese Self Defence Forces: JSDF) จาก 10 ‘China to implement new anti-graft law’ (8/7/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0M40EM20150308 (9/3/2015), ‘Chinese Xinjiang Muslims ‘fighting with IS’’ (11/3/2015) BBC Retrieved from http://www.bbc.com/news/world-asia-china- 31760257?print=true (12/3/2015), Kevin Rowlinson (14/1/2015) ‘Xiaomi: A bluffer’s guide to ‘China’s Apple’’ BBC News Retrieved from http://www.bbc.com/news/technology-30796574?print+true (15/1/2015), ‘China January FDI grows at strongest pace in four years’ (15/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LK04Z20150216 (16/2/2015) 11 Mary Robinson and Gro Harlem Brundtland (16/3/2015) ‘Cyclone Pam: solution to the human cost of climate change’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/environment/2015/mar/16/cyclone=pam-solutions-to-the-human-cost (19/3/2015), John Boyd (3/2/2015) ‘Japan’s nuclear restart meet public fears’ Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/indept/features/2015/01/japan-nuclear-restart-meet-public-fears (11/2/2015), ‘Strong quake hits northern Japan, government lifts tsunami advisory’ (17/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LK1ZJ20150217 (17/2/2015)
  7. 7. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 6 แนวทางการป้องกันประเทศ (Defence Guidelines) เพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่ความขัดแย้งในทะเลจีน ตะวันออกอย่างชัดเจน12 แม้อาจจะมีกระแสเสียงท้วงติงท่าทีการพัฒนาตัวของทิศทางดังกล่าวอยู่บ้าง แต่เสียงเช่นนั้นได้ เริ่มเบาบางลงเมื่อเกิดกรณีวิกฤตการณ์ตัวประกันชาวญี่ปุ่นภายใต้อุ้งมือของกลุ่ม IS ที่สร้างความตึง เครียดให้ทั้งสังคมญี่ปุ่นและสังคมโลกตลอดช่วงครึ่งหลังของเดือนมกราคม การเริ่มเผยแพร่ภาพในชุด นักโทษสีส้มของทั้ง Haruna Yukawa วัย 42 และ Kenji Goto วัย 47 ผู้สื่อข่าวอิสระ พร้อมข้อความการ เรียกค่าไถ่ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับจานวนที่ผู้นาญี่ปุ่นประกาศให้ความช่วยเหลือที่ไม่เกี่ยวข้อง กับการทหารต่อการดาเนินการของกลุ่มประเทศที่สนับสนุนการต่อต้าน IS เป็นการแลกเปลี่ยนในเวลา 72 ชั่วโมงนับจากการเผยแพร่วิดีโอดังกล่าว (20 มกราคม) Goto ยืนยันการตัดศีรษะของ Yukawa พร้อมแจ้งข้อเรียกร้องใหม่ของ IS ในการแลกเปลี่ยนตัวประกันภายในเวลา 24 ชั่วโมงกับรัฐบาล จอร์แดนในวิดีโอที่ได้รับการเผยแพร่ในลาดับต่อมา แต่ทั้งรัฐบาลญี่ปุ่นและจอร์แดนต่างไม่แสดงท่าที สนองตอบต่อความต้องการของ IS ท้ายที่สุดก็มีการเผยแพร่ภาพชะตากรรมสุดท้ายของ Goto พร้อมคา ข่มขู่ว่า ชาวญี่ปุ่นได้กลายเป็นเป้าหมายของ IS เพราะการที่ผู้นาญี่ปุ่นได้ตัดสินใจด้วยความไม่รอบครอบ ในการเข้าร่วมสงครามที่ไม่มีวันชนะ13 ท่าทีการไม่สยบยอมที่เสริมด้วยการเพิ่มเงินช่วยเหลือการต่อต้าน IS ขึ้นอีก 15.5 ล้านดอลลาร์ สหรัฐ ไม่เพียงช่วยทาให้คะแนนนิยมของผู้นาญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นจนเกือบแตะระดับร้อยละ 60 แต่ยิ่งช่วยสร้าง บรรยากาศของการเรียกร้องให้มีการปรับแก้กฎหมายเพื่อช่วยให้ JSDF มีบทบาทเพิ่มมากขึ้น (อย่าง น้อยในเรื่องของการจัดส่งกาลังบารุง) เพราะเห็นถึงข้อจากัดว่า การมีแสนยานุภาพด้านกาลังพลและ ยุทโธปกรณ์ แต่ไม่อาจเคลื่อนไหวเชิงรุกได้ในต่างแดน แม้กระทั่งจะให้ความช่วยเหลือตัวประกันสัญชาติ ตน ออกจะเป็นเรื่องที่ยอมรับได้ไม่ง่ายนัก หากญี่ปุ่นยังคงจาเป็นต้องพึ่งพาทรัพยากรพลังงานจาก ภูมิภาคที่ IS เคลื่อนไหวอย่างแข็งขัน และส่งข้อความข่มขู่มายังญี่ปุ่นว่า “มาเริ่มฝันร้ายของชาวญี่ปุ่น กัน” เพราะชาวญี่ปุ่นได้ตกเป็นเป้าหมายของการก่อการร้ายแล้วนั่นเอง รัฐบาลญี่ปุ่นจึงไม่เพียงออกคา เตือนชาวญี่ปุ่น 1.26 ล้านคนที่อยู่อาศัยในต่างประเทศ ให้ระวังตนโดยเฉพาะกลุ่มที่กระจายตัวอยู่ใน หลายพื้นที่ซึ่งเป็นฐานปฏิบัติการของกองกาลังมุสลิมหัวรุนแรง เช่นในปากีสถาน อัลจีเรีย ซีเรียและ 12 Justin McCurry (14/1/2015) ‘Japan reveals record defence budget as tension with China grows’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/jan/14/japan-reveals-record-defence- budget (20/1/2015), ‘Japan approves record defence budget’ (14/1/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2015/01/japan-approves-record-defence-budget (20/1/2015) 13 ‘Islamic State holds 2 Japanese, demands $200 million in ransom’ (20/1/2015) The Japan News Retrieved from http://the-japan-news.com/news/article/0001869465 (20/1/2015), Shiv Malik and Justin McCurry (28/1/2015), Justin McCurry (31/1/2015) ‘Isis video purports to show beheading of Japanese hostage Kenji Goto’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/jan/31/isis-vedio-beheading- japanese-hostage-kenji-goto (1/2/2015), ‘Japan outraged at IS ‘beheading‘ hostage Kenji Goto’ (1/2/20145) BBC News Retrieved from http://www.bbc.com/news/world-middle-east-31075769 (1/2/2015)
  8. 8. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 7 เยเมน แต่ยังระงับพาสปอร์ตช่างภาพอิสระ ที่มีแผนจะเดินทางเข้าไปบันทึกภาพในค่ายผู้ลี้ภัยในพื้นที่ ซีเรียในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์14 ในทางหนึ่งนั้น เป็นการยากยิ่งที่จะปฏิเสธว่า ทิศทางการคลี่คลายตัวของสถานการณ์ข้างต้นยิ่ง ขับเน้นให้แผนการยกเครื่องโครงสร้างด้านความมั่นคงที่ดาเนินการอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ ค.ศ. 2014 ด้วยการจัดตั้งสภาความมั่นคงแห่งชาติ ตามแบบอย่างสหรัฐอเมริกา ซึ่งอาจได้รับการเสริมพลังด้วยการ จัดตั้งหน่วยข่าวกรองด้านความมั่นคงตามแบบอย่างหน่วย MI6 แห่งสหราชอาณาจักรเพื่อให้เกิดการบูร ณาการด้านข่าวกรองแทนระบบปัจจุบันที่กระจายอยู่ในมือของหลายหน่วยงาน ในอีกทางหนึ่งนั้น ทิศทางเช่นนี้ทาให้เพื่อนบ้านจานวนไม่น้อยอดตั้งคาถามไม่ได้ว่า ฤาภาพความทรงจาถึงบทบาทด้าน การเมือง-ความมั่นคงของญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองจะหวนกลับมาปรากฏด้วยน้ามือชนรุ่นหลัง ที่ประสบการณ์การรับรู้เหตุการณ์แต่หนหลัง ไม่เพียงพล่าเลือนแต่อาจถึงขั้นไม่รับรู้เลย (เพราะยังมีข้อ ถกเถียงถึงความเที่ยวตรงในการเขียนประวัติศาสตร์ช่วงนี้ของญี่ปุ่น) กลุ่มคนข้างต้นเหล่านี้เองที่กาลังจะกลายเป็นฐานเสียงใหม่ในการกาหนดทิศทางทางการเมือง ของญี่ปุ่น15 เองเกลา เมอร์เคล (Angela Merkel) ในฐานะผู้นาของประเทศที่ผ่านเส้นทางประสบการณ์ ของการถูกตั้งคาถามเช่นนั้นมาก่อน ได้ให้ข้อคิดว่า พวกที่ปิดตาไม่เห็นอดีตคือพวกที่มืดบอดต่อ ปัจจุบัน16 การเจรจาด้านความมั่นคงโดยตรงกับจีนอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก (19 มีนาคม) ในรอบ 4 ปี จากระดับรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ17 จึงอาจเป็นช่องทางหนึ่งที่ญี่ปุ่นหวัง บรรเทาความกังวลของเพื่อนบ้านยักษ์ใหญ่ที่มีประวัติศาสตร์บาดแผลฝังลึกเป็นหนึ่งในต้นทุนการดาเนิน ความสัมพันธ์ระหว่างกัน 14 ‘Japanese nationals alerted to increased terror threat’ (28/1/2015) The Japan News Retrieved from http://the-japan-news.com/news/article/0001889278 (28/1/2015), ‘Legal barriers high for SDF rescue missions overseas – Reasons Japan cannot make use of SDF in ISIL hostage situation’ (4/2/2015) The Japan News Retrieved from http://the-japan-news.com/article/0001906908 (5/2/2015), ‘Japan seizes passport of journalist planning Syria trip’ (8/2/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/02/japan-seizes-passport-journalist-planning-syria-trip (11/2/2015), ‘Japan to provide $15.5 million in Middle East-Africa counter-terrorism aid’ (17/2/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0LL02520150217 (17/2/2015) 15 Linda Sieg and Nobuhiro Kubo (6/3/2015) ‘Japan eyes MI6-stye spy agency as it seeks to shed pacifist past’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0M20CM20150306 (9/3/2015), ‘Approval rate for Prime Minister Shinzo Abe’s Cabinet’ (9/3/2015) The Japan News Retrieved from http://the- japan-news.com/news/article/0001991151 (12/3/2015), 16 Elaine Liess (8/3/2015) ‘Tokyo fire-bombing survivor fears Japan starting down road to war again’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0M503A20150309 (9/3/2015), Andreas Rinke (9/3/2015) ‘Visiting Merkel reminds Japan to face wartime past’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0M509220150309 (9/3/2015) 17 ‘Japan, China to hold first security talks in four years’ (6/3/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0M110J20150306 (9/3/2015)
  9. 9. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 8 SOUTH EAST ASIA QUARTERLY REVIEW แม้เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะสูญเสียหนึ่งในผู้นาที่ทาให้ภูมิภาคนี้เป็นที่รู้จักในระดับโลก แต่การจากไป ของ ลี กวนยู (Lee Kuan Yew) ผู้ก่อตั้งประเทศสิงคโปร์ที่ได้รับการเรียกขานจากผู้นาสหรัฐอเมริกาว่า ยักษ์ใหญ่แห่งประวัติศาสตร์ เมื่อช่วงปลายเดือนมีนาคม18 แทบไม่มีผลกระทบใดในเชิงนโยบายต่อทั้ง ภายในประเทศสิงคโปร์เอง และต่อความสัมพันธ์ระหว่างสิงคโปร์กับต่างประเทศ ที่ยังคงดาเนินไปตาม แนวทางที่วางไว้ตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ ไม่ว่าจะอย่างไร โดยภาพรวมนั้น ความเป็นไปในเอเชียตะวันออก เฉียงใต้เริ่มส่อเค้าไปในทิศทางเดียวกับเพื่อนบ้านทางตอนเหนือ ที่ความมั่นคงดูจะยังเป็นเรื่องที่มีความ โดดเด่น โดยเฉพาะหากขยายนิยามนั้นให้ครอบคลุมความมั่นคงมนุษย์ที่มีทั้งเรื่องของความปลอดภัย ความผาสุก และความมั่งคั่งในชีวิตเป็นจุดหมาย ซึ่งปรากฏให้เห็นทั้งการอานวยให้เกิด และ/หรือจากัด/ สกัดกั้นเรื่องราวเหล่านั้นตามทัศนะที่อาจจะแตกต่างกันไปในการทาความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ กับประชาชนในเขตรับผิดชอบของตน (กรณีของมาเลเซีย และเมียนมาร์) และกรณีความสัมพันธ์ ระหว่างรัฐในภูมิภาคกับนอกภูมิภาค (กรณี เมียนมาร์ อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์) ในช่วงไตรมาสแรกนี้ ความน่าเชื่อถือของสายการบินพาณิชย์ของมาเลเซียดูจะคลอนแคลนไม่น้อย ทั้งจากเรื่อง MH370 ของสายการบินมาเลเซีย (Malaysian Airlines) ที่ชะตากรรมสุดท้ายและสาเหตุของ โศกนาฏกรรมครั้งนั้นยังคงลึกลับแม้เวลาจะผ่านพ้นไปหนึ่งปีแล้วก็ตาม โดยมีข้อมูลเพิ่มขึ้นว่าการไม่ เปลี่ยนแบตเตอรี่ของกระโจมไฟสัญญาณใต้น้าตามกาหนดแสดงถึงความไม่รับผิดชอบต่อชีวิตผู้โดยสาร และยังมีการตั้งคาถามของเจ้าหน้าที่อินโดนีเซียว่า เครื่องบิน Airbus A320-200 เที่ยวบิน QZ8501 (สุรา บายา – สิงคโปร์) ของ AirAsia ที่ตกลงบริเวณทะเลชวาตั้งแต่ปลาย ค.ศ. 2014 (28 ธันวาคม) มีสิทธิ และสถานการณ์บินที่ถูกต้องหรือไม่ เพียงใด19 ราวกับจะช่วยกระตุ้นให้เกิดคาถามในระดับกว้างขึ้นว่า ความผิดพลาดจากความโลภของมนุษย์และการคอร์รัปชั่น เข้ามาเกี่ยวข้องมากน้อยเพียงใด ท่ามกลาง ความเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่ส่งผลไม่น้อยอุตสาหกรรมการบินในภูมิภาค แต่ก็ได้กระตุ้นให้เกิด 18 Kevin Rawlinson (23/3/2015) ‘Singapore’s Lee Kuan Yew, ‘a true giant of history’, dies aged 91’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/mar/22/singapore-lee-kuan-yew-dies-91 (23/3/2015), ‘Singaporeans mourn death of their country’s founder’ (23/3/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/03/singaporeans-mourn-death-country-founder (23/3/2015) 19 ‘AirAsia QZ8501: ‘high probability’ plane’s tail has been located’ (5/1/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/jan/2015/05/airasia-qz8501-plane-tail-located (7/1/2015), AirAsia plane ‘fuselage’ located - officials’ (14/1/2015) BBC News Retrieved from http://www.bbc.com/news/world-asia- 30813420?print=true (15/1/2015), Siva Govindasamy and Praveen Menon (8/3/2015) ‘Malaysian PM vows to keep up search for MH370, report offers no new clues’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0M403J20150308 (9/3/2015), ‘Malaysia marks first anniversary of MH370 disappearance’ (8/3/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/03/malaysia-marks-anniversary-mh370-loss (9/3/2015)
  10. 10. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 9 การกระชับความร่วมมือมากขึ้นในการช่วยเหลือติดตามค้นหาทางทะเลระหว่างประเทศในภูมิภาค โดยเฉพาะ มาเลเซีย อินโดนีเซีย จีน และออสเตรเลีย ความตกต่าของราคาน้ามันดิบที่เริ่มส่งผลเชิงลบต่อประเทศผู้ส่งออกน้ามันอย่างมาเลเซีย ทาให้ นายิบ ราซัค (Najib Razak) เร่งปรับประมานการการเติบโตทางเศรษฐกิจ เพื่อช่วยลดทั้งความคาดหวัง และรางกดดันภายในประเทศ ที่เริ่มส่อเค้าว่าอาจจะไม่ได้ก้าวย่างอย่างเรียบง่าย เมื่อปรากฏทั้งคลื่น ความไม่พอใจการเมืองภายในจากกรณีคาพิพากษาอันวาร์ อิบราฮิม (Anwar Ibrahim) ที่ยืนยันการต้อง ขัง 5 ปีจากความผิดฐาน sodomy ที่โยงใยไปถึงความเข้มงวดอย่างมากต่อการวิพากษ์วิจารณ์คาตัดสิน ของศาล และการดาเนินการของรัฐบาล จนองค์กรระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนตั้งข้อสังเกตว่า เป็นการดาเนินการที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน เมื่อมีการจับกุมนักเขียนการ์ตูนล้อเลียนที่เห็นต่าง จากคาพิพากษาของศาลในกรณีข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นจริงเช่นนั้นหรือไม่ แต่อิทธิพลทางการเมืองของ Peoples Justice Party ที่ให้การสนับสนุน อันวาร์ อิบราฮิม ก็คงไม่ราบรื่นนัก แม้จะมีท่าทีเข้มงวดมาก ขึ้นในเรื่องมาตรการด้านความมั่นคง แต่ก็ยังมีภาพ Lizard Squad และข้อความที่แจ้งว่า Cyber Caliphate เป็นผู้แฮกเข้ามาป่วนเว็บไซต์ของสายการบินมาเลเซียในช่วงที่เรื่องราวของ MH370 ยังคง ได้รับความสนใจ20 ความเป็นไปในเมียนมาร์ แสดงให้เห็นถึงคาถามด้านความมั่นคงในหลายมิติและหลากระดับ ตั้งแต่การพยายามในการจัดการขั้นรุนแรงกับกองกาลังชนกลุ่มน้อยตามตะเข็บชายแดนประเทศเพื่อน บ้าน (จีนและไทย) ของรัฐบาลเนย์ปิดอว์ โดยเฉพาะการปะทะระหว่างกองกาลังทหารพม่า (ทามาดอว์) กับกลุ่มกองกาลังพันธมิตรประชาธิปไตยแห่งเมียนมาร์ (Myanmar National Democratic Alliance Army: MNDAA) หรือที่รู้จักกันในนามของโกก้าง (Kokang) ซึ่งได้รับความเห็นใจและแรงสนับสนุนจาก พันธมิตรชนกลุ่มน้อยเดิมที่เคยร่วมกันเปิดศึกกับทามาดอว์ในช่วงปลายศตวรรษที่ผ่านมาไม่ว่าจะเป็น Ta’ang National Liberation Army (TNLA), Shan State Army ซึ่งอยู่ในเขตรัฐฉาน กลุ่มอาระกัน และ Kachin Independence Army จากรัฐคะฉิ่น ทาให้ มยิตคยีนา (Myitkyina) เมืองหลวงของรัฐคะฉิ่น ต้อง แบกรับผู้หลบภัยสงครามเพิ่มมากขึ้นในค่ายพักที่มีกลุ่มคนในลักษณะดังกล่าวอาศัยอยู่แล้วกว่า 100,000 คนโดยเฉพาะสตรีและเด็ก แม้ไม่มีการยืนยันอย่างแน่ชัดว่าข่าวการกลับมาปรากฏตัวของ เผิง เจียเชิง (Peng Jiasheng) ผู้บัญชาการเชื้อสายจีนแห่ง MNDAA และผู้ติดตามที่เคยหลบหนีเข้าจีนเมื่อ ค.ศ. 2009 เกี่ยวข้องสัมพันธ์มากน้อยแค่ไหนกับการใช้ความรุนแรงในครั้งนี้ แต่สิ่งที่อาจจะยากปฏิเสธก็ 20 Kate Mayberry (20/1/2015) ‘Malaysia cuts spending amid oil price plunge’ Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2015/01/malaysia-growth-spending-oil-price (20/1/2015), ‘Court upholds five-year jail term for Malaysia’s Anwar’ (10/2/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/02/malaysia-anwar-ibrahim-150210010807920.html (11/2/2015), ‘Malaysian cartoonist Zunar arrested for criticising Anwar Ibrahim ruling’ (11/2/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/feb/11/malaysia-cartoonist-zunar-arrested-for-criticising- anwar-ibrahim-ruling (11/2/2015), ‘Malaysia Airlines website hacked by ‘Lizard Squad’’ (26/1/2015) The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/world/2015/jan/26/Malaysia-airlines-website-hacked- by-lizard-squad (27/1/2015)
  11. 11. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 10 คือ เนย์ปิดอว์ดูจะพยายามประสานความร่วมมือกับปักกิ่งอย่างใกล้ชิดตั้งแต่ต้น แตกต่างไปจากการใช้ ความรุนแรงเมื่อครั้งก่อนที่จีนต้องเป็นพื้นที่หนึ่งในการแบกรับคลื่นผู้หนีภัยชนิดไม่ทั้งตั้งตัว ความสัมพันธ์ระหว่างกันอาจแนบแน่นมากยิ่งขึ้นหากมองในกรอบของภูมิเศรษฐศาสตร์ เพราะลาวไก (Laukkai) เมืองอันเป็นฐานที่มั่นของโกก้างในรัฐคะฉิ่น และพื้นที่ขัดแย้งในเขตรัฐฉานไม่เพียงอยู่ในแนว การวางท่อก๊าซและน้ามันจากชายฝั่งรัฐอาระกันหือรัฐยะไข่ของเมียนมาร์เข้าสู่จีนเพื่อเปิดศักยภาพการ พัฒนาภาคตะวันตกของจีน เขตพื้นที่นี้ยังอุดมไปด้วยไม้เนื้อแข็งคุณภาพสูงและหยกอันเป็นที่ต้องการ ของตลาดจีน ความใกล้ชิดและผลประโยชน์ที่ยากจะแยกขาดจากกันนี่เอง ที่อาจทาให้จีนจับตา สถานการณ์ในรัฐยะไข่หรืออาระกันมากยิ่งขึ้น เมื่ออาจจะเกิดความรุนแรงจากนโยบายใน “บัตรขาว” ที่ จะต้องให้มีการระบุว่าชาวโรฮิงญาคือกลุ่ม “เบงกาลี” ที่จะจากัดความเคลื่อนไหวของคนกลุ่มนี้ ในทาง กลับกันผลประโยชน์ของจีนในเมียนมาร์ย่อมได้รับการจับตามองและวิพากษ์วิจารณ์อย่างใกล้ชิดเช่นกัน โดยเฉพาะหากเกี่ยวพันกับความสมบูรณ์ของระบบนิเวศน์-สิ่งแวดล้อม และรูปแบบวิถีชีวิตพื้นถิ่น อาทิ กรณี Wanbao Mining ที่เข้าลงทุนเหมืองทองแดงในเขตเมืองมอนยวา (Monywa)21 ความเคลื่อนไหวด้านความมั่นคงของอินโดนีเซีย มีความชัดเจนมากที่สุด และเป็นไปใน ลักษณะที่อาจก่อให้เกิดคาถามตามมาได้ว่า โจโค วิโดโด (Joko Widodo) หรือ โจโควี (Jokowi) ผู้นา อินโดนีเซียคนปัจจุบัน อาจแสดงบทบาทด้านการต่างประเทศที่โดดเด่นนอกกรอบของอาเซียน โดยเฉพาะการกระชับความสัมพันธ์ด้านความมั่นคง (เปิดเวทีเจรจา 2+2 ระดับรัฐมนตรีต่างประเทศและ กลาโหม) และการป้องกันประเทศ (เน้นปฏิบัติด้านมนุษยธรรมในการค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย ทางทะเล) กับญี่ปุ่น รวมถึงกระชับความสัมพันธ์เชิงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจระหว่างกัน ด้วย การการลงนามในความตกลงเขตการค้าเสรี และการที่โตเกียวตกลงให้เงินกู้ดอกเบี้ยต่ามูลค่า 140 พันล้านเยนเพื่อช่วยสนับสนุนโครงการรถไฟความเร็วสูงของจาร์กาต้า ท่ามกลางทิศทางความตึงเครียด ในทะเลจีนใต้โดยเฉพาะการที่จีนสร้างเกาะเทียมดังกล่าวข้างต้น โดยโจโควีได้กล่าวถึงการกระทาของจีน 21 ‘violence flares in Myanmar border area with China’ (10/2/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/02/violence-fare-myanmar-border-area-china (11/2/2015), George Henton (10/2/2015) ‘Foreign firms and human rights abuses in Myanmar’ Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/indepth/features/2015/foreign-firms-human-rights-abuses-myanmar (11/2/2015), Fiona MacGregor (11/2/2015) ‘Teenage girls in Burma find their voices to defend their rights’ The Guardian Retrieved from http://www.theguardian.com/global-development/2015/feb/11/teenage-girls-in-burma-learn- to-speak-up-for-themselves-and-their-right (11/2/2015), ‘Myanmar Kokang rebels ‘kill dozens of soldiers’’ (14/2/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/02/myanmar-kokang-rebels-kill- dozens-soldiers (16/2/2015), Andrew R.C. Marshall (17/2/2015) ‘In Rohingya camp, tensions mount over Myanmar plan to revoke ID cards’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LL05320150217 (17/2/2015), Jared Ferries (19/2/2015) ‘Myanmar urges China to prevent rebel attacks from across their border’ Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assets/print?aid=USKBN0LN10Y20150219 (21/2/2015),
  12. 12. โครงการคลังปัญญาเพื่อการอภิวัตน์ประเทศไทยในยุคบูรพาภิวัตน์ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต 11 ว่า เป็นไปโดยไม่มีพื้นฐานทางกฎหมายระหว่างประเทศรองรับ22 ท่าทีดังกล่าวของอินโดนีเซีย กอปรกับ การกระชับความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับเวียดนามและฟิลิปปินส์ ที่ต่างไม่สบายใจต่อท่าทีแข็งกร้าวของ จีนในเขตทะเลตะวันออกและทะเลจีนใต้ อาจสร้างความเข้าใจให้ปักกิ่งได้ว่า น่านน้าแปซิฟิก ซึ่งเป็น ชายฝั่งทะเลเพียงด้านเดียวของจีน อาจจะกลายเป็นเวทีแสดงพลังอานาจของทั้งมหาอานาจทั้งในระดับ ภูมิภาคและระดับโลก จนพื้นที่นี้อาจจะเป็นอีกจุดหนึ่งที่อาจฉุดดึงให้โลกหวนกลับมารู้จักกับสงครามเย็น รูปแบบใหม่ ที่อาจจะมีการหยิบยกความต่างของอุดมการณ์ (แน่นอนว่าคงมิใช่ง่ายดายและผิวเผินเพียง แค่เรื่องของเสรีนิยมกับคอมมิวนิสต์) มาเป็นฉากหลังอยู่บ้างถึงความต่างที่ทั้งดารงอยู่จริง และอยู่ใน สานึกของ “ฝ่ายมี” (The Haves) กับ “ฝ่ายไม่มี” (The Have-nots) ที่ฐานพลังทางเศรษฐกิจ และบทบาท อิทธิพลทางสังคมการเมืองอาจไม่ได้สอดรับไปในทิศทางเดียวกัน ************************************************************************** 22 ‘Japan, Indonesia Leaders Agree to Boost Security Cooperation’ (24/3/2015) The Japan News Retrieved from http://the-japan-news.com/news/article/0002028557 (26/3/2558), ‘Indonesia’s president says China has no legal claim to South China Sea: newspaper’ (22/3/2015) Reuters Retrieved from http://www.reuters.com/assests/print?aid=USKBN0MJ04320150323 (23/3/2015), ‘Indonesia leader rejects China’s South China Sea claims’ (23/3/2015) Aljazeera Retrieved from http://www.aljazeera.com/news/2015/03/indonesia-leader-rejects-china-south-china-sea-claims (25/3/2015), ‘Japan, Indonesia Leaders Agree to Boost Security Cooperation’ (24/3/2015) The Japan News Retrieved from http://the-japan-news.com/news/article/0002028557 (26/3/2558)
  13. 13. ผู้อานวยการสถาบันคลังปัญญาฯ : ศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ บรรณาธิการ : น.ส.ยุวดี คาดการณ์ไกล ผู้เขียน : ดร.วรารัก เฉลิมพันธุศักดิ์ ผู้ประสานงาน : น.ส. อนันญลักษณ์ อุทัยพิพัฒนากุล ปีที่พิมพ์ : พฤษภาคม 2558 สานักพิมพ์ : มูลนิธิสร้างสรรค์ปัญญาสาธารณะ ที่อยู่ติดต่อ วิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต : 52/347 พหลโยธิน 87 ตาบลหลักหก อาเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี 12000 โทรศัพท์ 02-997-2200 ต่อ 1283 โทรสาร 02-997-2200 ต่อ 1216 สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ฯ : อาคารพร้อมพันธุ์ 1 ชั้น 4 637/1 ถนนลาดพร้าว เขตจตุจักร กทม. 10900 โทรศัพท์ 02-930-0026 โทรสาร 02-930-0064 เพิ่มเติมได้ที่ www.rsu-brain.com

×