Ponolohiya

9,830 views

Published on

0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
9,830
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
324
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ponolohiya

  1. 1. Ponolohiya
  2. 2. Ang ponema ay tumutukoy sa mga makahulugang tunog ng isang wika. Isang makaagham na pag-aaral.
  3. 3. May dalawampu’t isang (21) ponema ng wikang Filipino labing-anim (16) ang katinig at lima (5) naman ang patinig. Ang mga katinig sa Filipino ay ang sumusunod: b, k, d, g, h, l, m, n, Ng, p, r, s, t, w, y Ang mga patinig naman ay ang: a, e, i, o, u
  4. 4. ŋ kumakatawan sa titik ng ng ’ kumakatawan sa impit na tunog o sa saglit na pagpigil sa hangin. Halimbawa: /tu:boh/ vs /tu:bo’/ /u:poh/ vs. /upo’/ /kitah/ vs /ki:ta’/
  5. 5. Ang mga ponemang patinig ay mailalarawan batay sa kung saang bahagi ng dila nagaganap ang bawat isa at batay sa posisyon ng dila sa pagbigkas ng bawat isa. HARAP SENTRAL LIKOD Mataas i u Gitna e o Mababa a
  6. 6. Mailalarawan naman ang mga ponemang katinig batay sa punto ng artikulasyon o ang pinagganapan ng bawat tunog at sa paraan ng artikulasyon o paraan ng paglalabas ng hangin sa pagbigkas ng mga ito.
  7. 7. PARAAN NG ARTIKULASYON Labi Ngipin Gilagid Palatal Velar Glottal Pasara walang tunog may tunog P b t d k g ’ Pailong may tunog m n ŋ. Pasutsot walang tunog s h Pagilid may tunog l Pakatal may tunog r Malapatinig may tunog y w PUNTO NG ARTIKULASYON Ngalangala
  8. 8. Ponemang segmental – tumutukoy sa ponbemang patinig at katinig dahil may katawanin simbolo ang mga ito. Ponemang suprasegmental - walang ponemik na simbolong katawanin ang mga ito. Ito ay ang tono/ intonasyon, haba/ diin at hinto/ antala. Halimbawa: a. Dumating na ang Pangulo. b. Dumating na ang Pangulo? c. Ako. d. Ako? e. Lumilindol. f. Lumilindol? g. Lumilindol!
  9. 9. Bigkasin naman ang mga sumusunod. Lagyan ng diin ang nakasulat sa malaking titik: a. TUbo vs tuBO b. Pito vs PiTO c. SAya vs saYA d. magsaSAka vs magsasaKA e. SIra vs siRA f. PAso vs paSO g. KAibigan vs kaiBIgan
  10. 10. Bigkasin din ang mga sumusunod. Huminto naman kapag nakita ang #: a. Hindi puti # b. Hindi # puti # c. Si Mark Anthony # at ako # d. Si Mark # Anthony # at ako # e. Hindi # ako ang kriminal # f. Hindi ako ang kriminal # g. Doc Alejandro Jose # ang pangalan ko. h. Doc Alejandro # Jose ang pangalan ko # i. Doc # Alejandro Jose ang pangalan ko#
  11. 11. Salamat po !!!

×