Armoede! Armoede?
‘Rond Geld’
Antwerpen, 30 april 2014
Francine Mestrum
Global Social Justice
Armoede en ongelijkheid
vandaag
 Ondanks de crisis neemt de armoede
sinds 2008 niet toe in België
 Ook de inkomensongeli...
Armoede en ongelijkheid
 Waarom dan zoveel herrie over
armoede en sociaal beleid? Is het
enkel electorale koorts?
 Armoe...
Armoede en ongelijkheid
 Ongelijkheid in België:
◦ Gini coëfficient van 0,263
 Ongelijkheid in Vlaanderen:
◦ Gini coëffi...
Armoede en ongelijkheid
 In de Europese Unie:
◦ Risico op inkomensarmoede: 16,9 %
◦ Risico op armoede: 24,7 %
 In vier l...
Armoede en ongelijkheid
 Mondiaal:
◦ Extreme armoede is wereldwijd met de
helft gedaald sinds 1990
 Weliswaar:
 Zonder ...
Verklaringen
 Er zijn twee mogelijke verklaringen:
 Eén: er moet bezuinigd worden, het
sociaal beleid verandert, werkloo...
Verklaringen
 Twee: er zijn twee mogelijke manieren
om naar armoede te kijken:
◦ Men kan armoede meten
◦ Men kan armoede ...
Armoede meten
 Cijfers zijn zeker niet objectief, maar
bij de meest objectief mogelijke
manier van benaderen
◦ Statistiek...
Armoede als ideologie
 Armoede komt nooit op de politieke
agenda omdat er meer armen zijn
 Armoedebeleid is nooit in eer...
Wat kunnen we hieruit besluiten?
 Het armoedethema wordt meestal
gebruikt om andere punten op de
agenda te zetten:
◦ Ande...
Een nieuw sociaal model
 Sinds dertig-veertig jaar: invoering van
een neoliberaal beleid
 Invoering van een neoliberaal ...
Een nieuw sociaal model
 De neoliberale verzorgingsstaat:
◦ Beperkte rol voor de staat: bescherming
en hulp voor de aller...
Een nieuw sociaal model
◦ Sociaal beleid wordt sociale investeringen
◦ Er kunnen nieuwe markten gecreëerd
worden
◦ Verschi...
Een nieuw sociaal model
 Dit is een mondiale evolutie
 Vlaamse partijen zullen van elkaar
verschillen in de klemtonen di...
Hoe kunnen we hierop
reageren?
 Besef van de noodzaak aan
meerschalig beleid: lokaal, regionaal,
nationaal, Europees, mon...
Hoe kunnen we hierop
reageren?
 Wie de armoede daadkrachtig wil
bestrijden zal ook de ongelijkheid
bestrijden
◦ Voorbeeld...
Hoe kunnen we hierop
reageren?
 Onze verzorgingsstaten moeten
sowieso grondig worden hervormd
◦ Niet omdat ze onbetaalbaa...
Hoe kunnen we hierop
reageren?
 Een voorstel voor ‘social commons’:
een sociaal gemeengoed
◦ Uitgaan van datgene wat we d...
Besluit
 Riccardo Petrella
◦ De verarmingsprocessen stop zetten
◦ Armoede illegaal verklaren
 Werken aan het ‘gemeenscha...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Congres 'Rond Geld': Francine Mestrum - Armoede! Armoede?

444 views

Published on

http://www.kdg.be/kalender/congres-rond-geld

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
444
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
56
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Congres 'Rond Geld': Francine Mestrum - Armoede! Armoede?

  1. 1. Armoede! Armoede? ‘Rond Geld’ Antwerpen, 30 april 2014 Francine Mestrum Global Social Justice
  2. 2. Armoede en ongelijkheid vandaag  Ondanks de crisis neemt de armoede sinds 2008 niet toe in België  Ook de inkomensongelijkheid bleef stabiel (Uit: Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting 2013, p. 64)  Het betekent dat belastingen en sociale bescherming nog relatief goed en herverdelend werken
  3. 3. Armoede en ongelijkheid  Waarom dan zoveel herrie over armoede en sociaal beleid? Is het enkel electorale koorts?  Armoede in België: ◦ 2007: 15,2 % 2011: 15,3 % ◦ Vandaag: 16,0 % vrouwen en 14,6 % mannen ◦ Vandaag: 9,8 % in Vlaanderen, 19,2 % in Wallonië ◦ De ‘subjectieve’ armoede: 15 % in Vlaanderen en 27,6 % in Wallonië
  4. 4. Armoede en ongelijkheid  Ongelijkheid in België: ◦ Gini coëfficient van 0,263  Ongelijkheid in Vlaanderen: ◦ Gini coëfficient van 0,245  Vermogensongelijkheid: de 10 % rijkste huishoudens in België bezitten wel 44 % van het nettovermogen
  5. 5. Armoede en ongelijkheid  In de Europese Unie: ◦ Risico op inkomensarmoede: 16,9 % ◦ Risico op armoede: 24,7 %  In vier landen van de EU is het armoederisico gedaald, maar vaak komt dat door een daling van de armoededrempel (lagere levensstandaard in het algemeen)  In negen landen is het armoederisico gestegen  Men verwacht een verdere stijging
  6. 6. Armoede en ongelijkheid  Mondiaal: ◦ Extreme armoede is wereldwijd met de helft gedaald sinds 1990  Weliswaar:  Zonder China ziet het beeld er anders uit  De armoede blijft bijzonder hoog
  7. 7. Verklaringen  Er zijn twee mogelijke verklaringen:  Eén: er moet bezuinigd worden, het sociaal beleid verandert, werkloosheid, pensioenen, gezondheidszorg …  Ook al leven we in België nog altijd in een ‘sociaal paradijs’ (in vergelijking met de buurlanden en zeker met de rest van de wereld), er is duidelijk angst voor wat komen gaat
  8. 8. Verklaringen  Twee: er zijn twee mogelijke manieren om naar armoede te kijken: ◦ Men kan armoede meten ◦ Men kan armoede bestuderen als ‘ideologie’
  9. 9. Armoede meten  Cijfers zijn zeker niet objectief, maar bij de meest objectief mogelijke manier van benaderen ◦ Statistieken zijn altijd in zekere zin willekeurig  Armoededefinities zijn altijd normatief
  10. 10. Armoede als ideologie  Armoede komt nooit op de politieke agenda omdat er meer armen zijn  Armoedebeleid is nooit in eerste instantie gericht op de armen  Historisch: varianten en invarianten in de manier waarop armoede en arme mensen worden benaderd
  11. 11. Wat kunnen we hieruit besluiten?  Het armoedethema wordt meestal gebruikt om andere punten op de agenda te zetten: ◦ Andere visie op de staat ◦ Macro-economische hervormingen ◦ Legitimering van de macht
  12. 12. Een nieuw sociaal model  Sinds dertig-veertig jaar: invoering van een neoliberaal beleid  Invoering van een neoliberaal sociaal beleid – eerst in de derde wereld, vandaag ook in de EU  Een nieuwe betekenis voor ‘sociale bescherming’
  13. 13. Een nieuw sociaal model  De neoliberale verzorgingsstaat: ◦ Beperkte rol voor de staat: bescherming en hulp voor de allerarmsten: ‘zij die het echt nodig hebben’ – uitsluiting van wie verantwoordelijk wordt geacht voor zijn/haar armoede ◦ De doelstelling is economisch: groei en stabiliteit – de markt wordt meer beschermd dan de mensen ◦ Mensen worden klaargestoomd voor de arbeidsmarkt: activering
  14. 14. Een nieuw sociaal model ◦ Sociaal beleid wordt sociale investeringen ◦ Er kunnen nieuwe markten gecreëerd worden ◦ Verschillende (zorg)taken kunnen toevertrouwd worden aan de samenleving (sociale innovatie) ◦ Exit universalisme, emancipatie en herverdeling
  15. 15. Een nieuw sociaal model  Dit is een mondiale evolutie  Vlaamse partijen zullen van elkaar verschillen in de klemtonen die ze willen leggen, maar grosso modo zitten ze allemaal in datzelfde ideologische kader ◦ Voorbeeld: schorsen leefloon bij afwezigheid taalcursussen / beperken van werkloosheidsuitkeringen
  16. 16. Hoe kunnen we hierop reageren?  Besef van de noodzaak aan meerschalig beleid: lokaal, regionaal, nationaal, Europees, mondiaal …  Sociaal beleid in dienst van mensen en van de samenleving – niet van de economie  Wie de armoede effectief wil bestrijden zal in eerste instantie de uitkeringen tot op het niveau van de armoedegrens optrekken
  17. 17. Hoe kunnen we hierop reageren?  Wie de armoede daadkrachtig wil bestrijden zal ook de ongelijkheid bestrijden ◦ Voorbeelden van Wilkinson & Picket ◦ Wereldbank wil vandaag ongelijkheid bestrijden ◦ IMF geeft toe dat dit de groei niet in de weg staat ◦ Nodig: rechtvaardige belastingen en sociale bescherming
  18. 18. Hoe kunnen we hierop reageren?  Onze verzorgingsstaten moeten sowieso grondig worden hervormd ◦ Niet omdat ze onbetaalbaar zijn ◦ Wel omdat ze niet langer efficiënt zijn ◦ Te veel grijze zones, te veel precariaat + noodzakelijke meerschaligheid ◦ Democratisch debat noodzakelijk
  19. 19. Hoe kunnen we hierop reageren?  Een voorstel voor ‘social commons’: een sociaal gemeengoed ◦ Uitgaan van datgene wat we delen: onze behoeften en daaruit volgend onze rechten ◦ Sociale bescherming verbreden: stop met de fragmentering van rechten ◦ De ecologische dimensie insluiten ◦ De maatschappij beschermen: participatie, sociale innovatie…
  20. 20. Besluit  Riccardo Petrella ◦ De verarmingsprocessen stop zetten ◦ Armoede illegaal verklaren  Werken aan het ‘gemeenschappelijk goed van de mensheid’  Armoede mag een ideologie zijn, maar ze is in eerste instantie een harde en pijnlijke realiteit voor té veel mensen. Daaraan moet een einde komen.  Een nultolerantie voor armoede

×