Hoe beleggen in lage rente-omgeving?Mei 2013Koen De Leus,KBC Economic Research
AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  2
 Met zerorentebeleid: einde conventionele monetairetools. Allen overgegaan tot niet-conventionele maatregelenzoals opkop...
0501001502002503003504001/01/2008 1/01/2009 1/01/2010 1/01/2011 1/01/2012 1/01/2013Bankbalansen worden opgeblazen(January ...
Politiek EMUHerstellen fouten EMU Gekochte tijd ECB laatpolitici toe te werken aanheropbouw / renovatie EMU-project: Uit...
AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  6
-4-3-2-1012USEMUChina-4-3-2-1012Bron: Thomson Financial Datastream Bron: Thomson Financial Datastream5/27/2013 7Globale P...
WereldeconomieTweedeling tussen ontwikkelde en groeilanden 27 mei 2013  8Industriële productie (Jan 2000 = 100)80100120...
6162636465666701234567891011Unemployment rate in %(left, in %)Fed threshhold (left, in%)Participation rate (right,in %)… a...
-8-6-4-2024Q3 2011 Q4 2011Q1 2012 Q2 2012Q3 2012 Q4 2012Reële bbp-groei(kwartaalwijziging op jaarbasis, in % )EurozoneRece...
AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  11
WisselmarktEurocrisis was nooit een muntcrisis EUR volatiel tegenover USD … … maar stabiel sinds start crisis
 13-3-2-10123456Yieldon Euro Corporate Bonds vsDividend Yield on MSCI EMUFinanciële marktenAandelen blijven relatief goed...
024681012141618DividendrendementRendementbedrijfsobligatiesAandelen… zijn goedkoop!EuroStoxx 50® indexDividend Rendement :...
Aandelen… volgen de economie3006009001200150018002100jun-92 jun-94 jun-96 jun-98 jun-00 jun-02 jun-04 jun-06 jun-08 jun-10...
Aandelen… maar niet altijd81012141618202224Wereldaandelenindex:Koers/Winst verhoudingKoersen stijgen snellerdan de winsten...
Aandelen… maar niet altijd-6-4-20246354045505560 Jan-05Apr-05Jul-05Oct-05Jan-06Apr-06Jul-06Oct-06Jan-07Apr-07Jul-07Oct-07J...
 Regionaal VS + Groeilanden Sectoraal Defensieve groei• Gezondheidszorg,medische technologie Defensief• Hoog dividend...
-15%-10%-5%0%5%10%15%20%25%30%Behaaldejaarreturn,in%Belgische overheidsobligaties 10 jaar(1954-2012)Flop1999: -6.7%1994: -...
 Continue rentedaling voorbije20Y, sneller dan inflatie. Geen forse rentestijgingverwacht Inflatie onder controle Verd...
01002003004005006007008009001000-10%-5%0%5%10%15%20%25%1980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199...
02468101214161819301933193619391942194519481951195419571960196319661969197219751978198119841987199019931996199920022005200...
0501001502002501945194819511954195719601962196519681971197419771979Nominale opbrengst0501001502002501945194819511953195619...
 27 mei 2013  24Alternatief: Groeilanden
 Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papierenGroeilandenAlternatief*EM: Czech Republic, Hungary, Poland, South A...
0,050,0100,0150,0200,0250,0-10,0-8,0-6,0-4,0-2,00,02,0Overheidsschuld(%bbp)Begrotingstekort /-overschot (% bbp)Groeilanden...
 Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papieren Verbeterende kredietkwaliteitGroeilandenAlternatief*EM: Czech Rep...
101214161820222000 2002 2004 2006 2008 2010 2012Kredietwaardigheidsrating ontwikkelde versusgroeilandenLatam Asia Eurozone...
 Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papieren Verbeterende kredietkwaliteit Meeste munten nog ver verwijderdva...
Gediversifieerdeportefeuille met Bedrijfsobligaties Hoogrentende obligaties/ groeilandenObligatiesSelectie
 31 62,039,89,5 7,9% overwaardering Q3 2012Verhouding huizenprijs/huurprijsVerhouding huizenprijs/inkomenRentegecorrigee...
VastgoedmarktNog geen indicatie van prijscorrectieRecente ontwikkeling woningprijzen België(2011Q1 = 100)95969798991001011...
VastgoedmarktIets om ons zorgen over te maken?3%4%5%6%7%8%9%10%11%12%BelgiumFranceGermanyIrelandNetherlandsSpainEMUGeen bo...
1,5%1,6%1,7%1,8%1,9%2,0%Wanbetalingsgraad hypotheekleningen(achterstallige contracten in % uitstaande contracten)Hypotheek...
AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed / Cash 27 mei 2013 ...
Hoe beleggen in lage rente-omgeving?April 2013Koen De Leus,KBC Economic Research
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Beleggen in een langdurige periode van kunstmatig lage rentevoeten

456 views

Published on

Vooral Westerse centrale bankiers openen massaal de geldkraan om een tweede Grote Depressie te voorkomen. Na het verlagen van de rente tot bijna nul rest hen enkel nog niet-conventionele monetaire instrumenten. De aanhoudend trage groei zorgt ervoor dat de voet nog enige tijd op het monetaire gaspedaal wordt gehouden.
De kunstmatig lage rentevoeten resulteren in een uitdagend investeringsklimaat. Investeren in (Belgische) overheidsobligaties leverde de voorbije 2 à 3 decennia een toprendement op. Maar heeft dit aan de huidige rentevoeten nog zin? Aandelen zijn zonder meer relatief goedkoop. Maar is de beurs niet wat voorgelopen op het economisch herstel? En is vastgoed het enige valabele alternatief? Of riskeren we ook daar vroeg of laat een zeepbel te creëren?

  • Be the first to comment

Beleggen in een langdurige periode van kunstmatig lage rentevoeten

  1. 1. Hoe beleggen in lage rente-omgeving?Mei 2013Koen De Leus,KBC Economic Research
  2. 2. AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  2
  3. 3.  Met zerorentebeleid: einde conventionele monetairetools. Allen overgegaan tot niet-conventionele maatregelenzoals opkopen van obligatiesMonetaire politiekCentrale bankbalansen: van beetje zwanger naarvolrond0501001502002503003504001/01/2008 1/01/2009 1/01/2010 1/01/2011 1/01/2012 1/01/2013Bankbalansen worden opgeblazen(January 2008=100)Fed ECB BoJQE1QE3QE2LTROs4-2’sSMPOMT
  4. 4. 0501001502002503003504001/01/2008 1/01/2009 1/01/2010 1/01/2011 1/01/2012 1/01/2013Bankbalansen worden opgeblazen(January 2008=100)Fed ECB BoJQE1QE3QE2LTROsQQE Met zerorentebeleid: einde conventionele monetairetools. Allen overgegaan tot niet-conventionele maatregelenzoals opkopen van obligatiesMonetaire politiekCentrale bankbalansen: van beetje zwanger naarvolrond
  5. 5. Politiek EMUHerstellen fouten EMU Gekochte tijd ECB laatpolitici toe te werken aanheropbouw / renovatie EMU-project: Uitbouw fiscaal, economische& politieke Unie Herstel competitiviteit GIPS Bankenunie
  6. 6. AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  6
  7. 7. -4-3-2-1012USEMUChina-4-3-2-1012Bron: Thomson Financial Datastream Bron: Thomson Financial Datastream5/27/2013 7Globale PMI…(Standaard deviatie LT-gemiddelde)… blijft zwak(Standaardafwijking LT-gemiddelde)WereldeconomieVerzwakking
  8. 8. WereldeconomieTweedeling tussen ontwikkelde en groeilanden 27 mei 2013  8Industriële productie (Jan 2000 = 100)80100120140160180200220240260280300 AdvancedeconomiesEmerging economiesWorldHandel (export volume, Jan = 100)80100120140160180200220240260280300AdvancedeconomiesEmergingeconomiesWorld
  9. 9. 6162636465666701234567891011Unemployment rate in %(left, in %)Fed threshhold (left, in%)Participation rate (right,in %)… arbeidsmarktJob creatie…-1000-800-600-400-2000200400600Total economyPrivate sectorScenario targetBron: Thomson Financial Datastream Bron: Thomson Financial Datastream5/27/2013 9VSArbeidsmarkt cruciaal
  10. 10. -8-6-4-2024Q3 2011 Q4 2011Q1 2012 Q2 2012Q3 2012 Q4 2012Reële bbp-groei(kwartaalwijziging op jaarbasis, in % )EurozoneRecessie dendert voortBron: Thomson Financial Datastream5/27/2013 10 
  11. 11. AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed 27 mei 2013  11
  12. 12. WisselmarktEurocrisis was nooit een muntcrisis EUR volatiel tegenover USD … … maar stabiel sinds start crisis
  13. 13.  13-3-2-10123456Yieldon Euro Corporate Bonds vsDividend Yield on MSCI EMUFinanciële marktenAandelen blijven relatief goedkoop51015202530Jan-88Jan-90Jan-92Jan-94Jan-96Jan-98Jan-00Jan-02Jan-04Jan-06Jan-08Jan-10Jan-12MSCI/IBES 12m fwd P/EEurope PE Europe AVG US PE US AVG
  14. 14. 024681012141618DividendrendementRendementbedrijfsobligatiesAandelen… zijn goedkoop!EuroStoxx 50® indexDividend Rendement : 4,2%Marktkapitalisatiegewogen rendement vanbedrijfsobligaties indexnamen : 2,1%
  15. 15. Aandelen… volgen de economie3006009001200150018002100jun-92 jun-94 jun-96 jun-98 jun-00 jun-02 jun-04 jun-06 jun-08 jun-10 jun-12Beurs en winstS&P-500Winst (per aandeel)
  16. 16. Aandelen… maar niet altijd81012141618202224Wereldaandelenindex:Koers/Winst verhoudingKoersen stijgen snellerdan de winsten !!!Enorm vertrouwen inde economische groeiKoersen blijven achterop de winsten !!!Groot wantrouwen inde economische groeiTe veel aandacht voor de risico’s ?Te weinig voor de opportuniteiten ?Wereldaandelenindex: Koers-winstverhouding
  17. 17. Aandelen… maar niet altijd-6-4-20246354045505560 Jan-05Apr-05Jul-05Oct-05Jan-06Apr-06Jul-06Oct-06Jan-07Apr-07Jul-07Oct-07Jan-08Apr-08Jul-08Oct-08Jan-09Apr-09Jul-09Oct-09Jan-10Apr-10Jul-10Oct-10Jan-11Apr-11Jul-11Oct-11Jan-12Apr-12Jul-12Oct-12Jan-13Risk appetite & Global PMIPMI World (Left) Risk Appetite CS
  18. 18.  Regionaal VS + Groeilanden Sectoraal Defensieve groei• Gezondheidszorg,medische technologie Defensief• Hoog dividend + maturebedrijven• Fondsen met¬ Bodem /kapitaalbescherming¬ Minimale volatiliteit 27 mei 2013  18Aandelen…maar behoedzaam
  19. 19. -15%-10%-5%0%5%10%15%20%25%30%Behaaldejaarreturn,in%Belgische overheidsobligaties 10 jaar(1954-2012)Flop1999: -6.7%1994: -5.4%1979: -1.3%Top1985: +24.0%2012: +23.1%1986: +21.7%Bron: KBC Asset Management 100 euro belegd in 2000 wordt: 214 € (Belgische staatsobligaties) 200 € (bedrijfsobligaties in euro) 111 € (aandelen globaal)ObligatiesGrand Cru jaar voor (Belgische) obligaties
  20. 20.  Continue rentedaling voorbije20Y, sneller dan inflatie. Geen forse rentestijgingverwacht Inflatie onder controle Verdere monetaireversoepeling waarschijnlijk … mr verdere rentedaling(meerwaarden) onwaarschijnlijk …. en lopende rendementenzijn extreem laag -2%0%2%4%6%8%10%Duitsland : Obligatierente en inflatieInflatie 10 jaars renteObligatiesDilemma obligatiebelegger
  21. 21. 01002003004005006007008009001000-10%-5%0%5%10%15%20%25%198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015Duitsland - Rente en opbrengst obligatiesJaarlijks rendement Rentestand Cumulatieve opbrengst (RS)‘Normalisering‘ naar4,5%Verlies >20%ObligatiesStevige risico’sBron: KBC Asset Management
  22. 22. 024681012141618193019331936193919421945194819511954195719601963196619691972197519781981198419871990199319961999200220052008201115,84% (sep ‘81)1,55% (nov ’45)ObligatiesHistorische rente-evolutie van de 10Y USTreasuries
  23. 23. 0501001502002501945194819511954195719601962196519681971197419771979Nominale opbrengst05010015020025019451948195119531956195819611964196619691971197419761979Reële opbrengst(=na correctie voor inflatie)Op eerste zicht… Maar…ObligatiesWaarde-evolutie belegging UST 10Y sindsdieptepunt rente
  24. 24.  27 mei 2013  24Alternatief: Groeilanden
  25. 25.  Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papierenGroeilandenAlternatief*EM: Czech Republic, Hungary, Poland, South Africa, India, Thailand, Korea, Indonesia, China, Malaysia, Mexico,Brazil, Colombia, Peru, Russia, Turkey, Philippines-3-2-101234562000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013Reële rente groeilanden versus reële rente in VS & Duitsland(lokale munt, %)Real interest rate differential Average EM real interest rateAverage US & Germ real interest rate
  26. 26. 0,050,0100,0150,0200,0250,0-10,0-8,0-6,0-4,0-2,00,02,0Overheidsschuld(%bbp)Begrotingstekort /-overschot (% bbp)GroeilandenEMEA GroeilandenLatijnsAmerikaGroeilandenAziëVSJapanEurozoneGroeilandenSchulden- en begrotingsratio’s 2012
  27. 27.  Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papieren Verbeterende kredietkwaliteitGroeilandenAlternatief*EM: Czech Republic, Hungary, Poland, South Africa, India, Thailand, Korea, Indonesia, China, Malaysia, Mexico,Brazil, Colombia, Peru, Russia, Turkey, Philippines-3-2-101234562000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013Reële rente groeilanden versus reële rente in VS & Duitsland(lokale munt, %)Real interest rate differential Average EM real interest rateAverage US & Germ real interest rate
  28. 28. 101214161820222000 2002 2004 2006 2008 2010 2012Kredietwaardigheidsrating ontwikkelde versusgroeilandenLatam Asia EurozoneAAAAAA+A-BBBBB+BB-GroeilandenEvolutie kredietwaardigheidsrating
  29. 29.  Relatief hoge rentevoeten Betere financiële papieren Verbeterende kredietkwaliteit Meeste munten nog ver verwijderdvan niveaus van vóór financiële crisis Politieke risico’s blijven er groter; goedediversificatie tussen verschillende regio’sis daarom belangrijkGroeilandenAlternatief-20%-10%0%10%20%30%40%50%60%Afwijking wisselkoers ten opzichte vanlange termijn "faire waardering"DuurgewaardeerdGoedkoopgewaardeerd
  30. 30. Gediversifieerdeportefeuille met Bedrijfsobligaties Hoogrentende obligaties/ groeilandenObligatiesSelectie
  31. 31.  31 62,039,89,5 7,9% overwaardering Q3 2012Verhouding huizenprijs/huurprijsVerhouding huizenprijs/inkomenRentegecorrigeerde betaalbaarheidEconometrisch verklaringsmodelBron: Eigen berekeningenMeest omvattendeen betrouwbaremaatstavenOverwaarderingOnderwaarderingVastgoedmarktOverwaardering geschat op 10%Waarderingsmaatstaven Belgische woningmarkt(langetermijnevenwicht = 100)6080100120140160Verhouding huizenprijs/inkomen (betaalbaarheid)Verhouding huizenprijs/huurprijsRentegecorrigeerde betaalbaarheidsmaatstafEconometrisch verklaringsmodel
  32. 32. VastgoedmarktNog geen indicatie van prijscorrectieRecente ontwikkeling woningprijzen België(2011Q1 = 100)9596979899100101102103104105106107België (ECB-index)België (FOD-index)België (Eurostat-index)EMU (Eurostat-index)50100150200250300350400450500BelgiëDuitslandFrankrijkNederlandOostenrijkIerlandItaliëSpanjePortugalWoningprijzen in de EMU(1995Q1 = 100)
  33. 33. VastgoedmarktIets om ons zorgen over te maken?3%4%5%6%7%8%9%10%11%12%BelgiumFranceGermanyIrelandNetherlandsSpainEMUGeen bouwzeepbel(aandeel bouwsector in totale toegevoegdewaarde, in %)20%30%40%50%60%70%80%1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011Total debt - EMUTotal debt - BelgiumMortgage debt - BelgiumGeen schuldzeepbel(schulden huishoudens, in % bbp)Source: Eurostat, European Mortgage Federation
  34. 34. 1,5%1,6%1,7%1,8%1,9%2,0%Wanbetalingsgraad hypotheekleningen(achterstallige contracten in % uitstaande contracten)HypotheekmarktKredietkwaliteit verslechtert, maar nietdramatischBron: Eurostat, CKP-10%-5%0%5%10%15%20%25%30%35%55,566,577,5Werkloosheidsgraad >25j (in %)Achterstallige hypotheekbedragen(jaarwijz. in%, rechts)Achterstallen en werkloosheid
  35. 35. AGENDA Monetaire politiek Economisch overzicht Investeringsklimaat Aandelen Obligaties Vastgoed / Cash 27 mei 2013  35
  36. 36. Hoe beleggen in lage rente-omgeving?April 2013Koen De Leus,KBC Economic Research

×