SlideShare a Scribd company logo

Si zhvillohet njeriu ?

Këtu kam paraqitur fazat e zhvillimit jetësor të njeriut, shpresoj që të ndaheni të kënaqur dhe të plotinformuar rreth këtyre fazave. Jusuf Tofaj, maturant në gjimnazin "Kuvendi i Junikut" - Junik

1 of 45
Download to read offline
Gjimnazi “Kuvendi i Junikut” - Junik
Lënda: Njësia:
ARS: Prezanton:
Zhvillimi gjatë foshnjërisë dhe
fëmijërisë
Fëmijëria e mesme: 7 deri 11
vjeç
Zhvillimi gjatë adoloshencës
Pjekuria e hershme dhe e
vonshme
Pjekuria e hershme dhe ajo e
mesme
Pjekuria e vonë dhe mosha e
thyer
Përballja me vdekjen
Përballimi I vdekjes së dikujt
tjetër
11 pyetje
I rrituri: natyra e zhvillimit dhe
kalimit te kjo fazë
Zhvillimi gjatë foshnjërisë dhe
fëmijërisë
-Dy javët e para të jetës quhen periudha
neontale, kjo periudhë shënon kalimin nga
mitra në jetën e pavarur.
- Fizikisht i posalinduri është i dobët dhe i
varur nga të rriturit, nuk mund të ngrejë
kokën ose të rrotullohet vetë.
- Megjithatë i posalinduri ka një repertor të
disa sjelljeve refleksive të dobishme.
- Për shembull, nëse I posalinduri preket në
njërën anë të gojës, ai e kthen kokën nga
stimuli dhe fillon të kërkojë dhe të thithë
derisa të gjejë diçka dhe ta futë në gojë.
- Ky refleks i rrënjosur I mundëson atij të
futë në gojë gjirin e nënës dhe të ushqehet.
- Aftësitë ndjesore te të posalindurit janë të
zhvilluara mirë, të dëgjuarit e tyre është i
mirë, ata mund të shikojnë mirë deri në
përafërsisht 30cm,por bota përtej kësaj
largësie me siguri që është e mjegullt për ta.
-Emocionet e të posalindurit janë të
shpërndara, ndërkohë që gjumi në këtë
periudhë i merr atij përafërsisht 16 orë në ditë.
Foshnjëria: nga 2 javë në 2 vjeç
-Pas dy javësh jetë, I posalinduri merr titullin zyrtar
foshnjë.
- Rritja dhe zhvillimi fizik në këtë periudhë janë më të
shpejta se sa në të gjitha fazat e tjera zhvillimore.
- Kur janë dy muajsh, shumë foshnja mund ta ngrejnë
kokën dhe mbështeten në krahët e tyre.
- Kur janë 6 muajsh mund të rrotullohen nga prapa-
para, të ulen dhe shpejt fillojnë edhe të lëvizin ngadalë.
Ad

Recommended

Duhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooliDuhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooliEgi Zenelaj
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seArlinda
 
Adoleshenca dhe Shoqeria
Adoleshenca dhe ShoqeriaAdoleshenca dhe Shoqeria
Adoleshenca dhe ShoqeriaAnida Ago
 
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJEPROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJESilda Silda
 
Barazia gjinore dhe diskriminimi
Barazia gjinore dhe diskriminimiBarazia gjinore dhe diskriminimi
Barazia gjinore dhe diskriminimielvakastrati
 

More Related Content

What's hot

Zhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarBleona Çoba
 
Projekt Kimi - Historiku i shkences se Kimise
Projekt Kimi - Historiku i shkences se KimiseProjekt Kimi - Historiku i shkences se Kimise
Projekt Kimi - Historiku i shkences se KimiseIris Sakej
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve22062002
 
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHME
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHMEPOLIMERET NE JETEN E PERDITSHME
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHMEKleaHaka
 
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!#MesueseAurela Elezaj
 
Evolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitEvolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitAn An
 
Universi dhe perberja e tij.
Universi dhe perberja e tij.Universi dhe perberja e tij.
Universi dhe perberja e tij.xitti
 
Tema:Lufta kunder duhanit
Tema:Lufta kunder duhanitTema:Lufta kunder duhanit
Tema:Lufta kunder duhanitJetmira Sula
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizikeDaniela Ela
 
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisProjekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisMarinela Abedini
 
Millosh Gjergj Nikolla
Millosh Gjergj NikollaMillosh Gjergj Nikolla
Millosh Gjergj NikollaVilma Kafexhiu
 
Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeAna Ana
 
Trafikimi i qenieve njerzore
Trafikimi i qenieve njerzoreTrafikimi i qenieve njerzore
Trafikimi i qenieve njerzorecelmani
 
Alkooli dhe duhanpirja
Alkooli dhe duhanpirjaAlkooli dhe duhanpirja
Alkooli dhe duhanpirjaromina balla
 
Projekt Matematike
Projekt MatematikeProjekt Matematike
Projekt MatematikeS Gashi
 

What's hot (20)

Zhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptar
 
Projekt Kimi - Historiku i shkences se Kimise
Projekt Kimi - Historiku i shkences se KimiseProjekt Kimi - Historiku i shkences se Kimise
Projekt Kimi - Historiku i shkences se Kimise
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
 
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHME
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHMEPOLIMERET NE JETEN E PERDITSHME
POLIMERET NE JETEN E PERDITSHME
 
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!
SI TE KRIJOJME GAZETEN E SHKOLLES ?!
 
Evolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmitEvolucioni historik i globalizmit
Evolucioni historik i globalizmit
 
Universi dhe perberja e tij.
Universi dhe perberja e tij.Universi dhe perberja e tij.
Universi dhe perberja e tij.
 
Tema:Lufta kunder duhanit
Tema:Lufta kunder duhanitTema:Lufta kunder duhanit
Tema:Lufta kunder duhanit
 
Alkoli droga
Alkoli droga  Alkoli droga
Alkoli droga
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
 
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisProjekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
 
Millosh Gjergj Nikolla
Millosh Gjergj NikollaMillosh Gjergj Nikolla
Millosh Gjergj Nikolla
 
Letersia dhe Folklori !!!!
Letersia dhe Folklori !!!!Letersia dhe Folklori !!!!
Letersia dhe Folklori !!!!
 
Ndryshimet e klimes
Ndryshimet e klimesNdryshimet e klimes
Ndryshimet e klimes
 
Matematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshmeMatematika ne jeten e perditshme
Matematika ne jeten e perditshme
 
Trafikimi i qenieve njerzore
Trafikimi i qenieve njerzoreTrafikimi i qenieve njerzore
Trafikimi i qenieve njerzore
 
Ndryshimet klimatike
Ndryshimet klimatikeNdryshimet klimatike
Ndryshimet klimatike
 
Alkooli dhe duhanpirja
Alkooli dhe duhanpirjaAlkooli dhe duhanpirja
Alkooli dhe duhanpirja
 
Projekt Matematike
Projekt MatematikeProjekt Matematike
Projekt Matematike
 

Similar to Si zhvillohet njeriu ?

Adoleshentet ne shkolle - Qytetari X
Adoleshentet ne shkolle - Qytetari XAdoleshentet ne shkolle - Qytetari X
Adoleshentet ne shkolle - Qytetari XGersa_a
 
Verbëria dhe problemet e shikimit
Verbëria dhe problemet e shikimitVerbëria dhe problemet e shikimit
Verbëria dhe problemet e shikimitAda Mehmeti
 
Prezantimi pedagogji familjare
Prezantimi   pedagogji familjarePrezantimi   pedagogji familjare
Prezantimi pedagogji familjareBesartHyseni
 
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptx
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptxTeorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptx
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptxBrunildaIsufi
 
Paaftesia ne nxene si problem social
Paaftesia ne nxene si problem socialPaaftesia ne nxene si problem social
Paaftesia ne nxene si problem socialbilal muha
 
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen Down
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen DownEfektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen Down
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen DownAnida Ago
 
A pain oalbania
A pain oalbaniaA pain oalbania
A pain oalbaniaSuad Bushi
 

Similar to Si zhvillohet njeriu ? (20)

Studim rasti - mosha 5 – 9 vjeç
Studim rasti - mosha 5 – 9 vjeçStudim rasti - mosha 5 – 9 vjeç
Studim rasti - mosha 5 – 9 vjeç
 
Problemet e adoleshenteve
Problemet e adoleshenteveProblemet e adoleshenteve
Problemet e adoleshenteve
 
ADOLESHENCA
ADOLESHENCAADOLESHENCA
ADOLESHENCA
 
ZHVILLIMI I FEMIJES !!!!
ZHVILLIMI I FEMIJES !!!!ZHVILLIMI I FEMIJES !!!!
ZHVILLIMI I FEMIJES !!!!
 
2
22
2
 
Adoleshentet ne shkolle - Qytetari X
Adoleshentet ne shkolle - Qytetari XAdoleshentet ne shkolle - Qytetari X
Adoleshentet ne shkolle - Qytetari X
 
Verbëria dhe problemet e shikimit
Verbëria dhe problemet e shikimitVerbëria dhe problemet e shikimit
Verbëria dhe problemet e shikimit
 
Prezantimi pedagogji familjare
Prezantimi   pedagogji familjarePrezantimi   pedagogji familjare
Prezantimi pedagogji familjare
 
Struktura e personalitetit
Struktura e personalitetitStruktura e personalitetit
Struktura e personalitetit
 
3
33
3
 
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptx
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptxTeorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptx
Teorite dhe stilet e atashimit, te mesojme te duam.pptx
 
Dr Hysni Aliu , Finlande. Qrregullimet e personalitetit
Dr Hysni Aliu , Finlande. Qrregullimet e personalitetitDr Hysni Aliu , Finlande. Qrregullimet e personalitetit
Dr Hysni Aliu , Finlande. Qrregullimet e personalitetit
 
Paaftesia ne nxene si problem social
Paaftesia ne nxene si problem socialPaaftesia ne nxene si problem social
Paaftesia ne nxene si problem social
 
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
 
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
Udhëzues për prindër „Fuqia e prindërve“
 
Broshura
BroshuraBroshura
Broshura
 
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen Down
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen DownEfektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen Down
Efektiviteti i nderhyrjes se hershme te femijet me Sindromen Down
 
Projekt sociologji
Projekt sociologjiProjekt sociologji
Projekt sociologji
 
A pain oalbania
A pain oalbaniaA pain oalbania
A pain oalbania
 
Prezantimi ne grup ne p.p
Prezantimi ne grup ne p.pPrezantimi ne grup ne p.p
Prezantimi ne grup ne p.p
 

Si zhvillohet njeriu ?

  • 1. Gjimnazi “Kuvendi i Junikut” - Junik Lënda: Njësia: ARS: Prezanton:
  • 2. Zhvillimi gjatë foshnjërisë dhe fëmijërisë Fëmijëria e mesme: 7 deri 11 vjeç Zhvillimi gjatë adoloshencës Pjekuria e hershme dhe e vonshme
  • 3. Pjekuria e hershme dhe ajo e mesme Pjekuria e vonë dhe mosha e thyer Përballja me vdekjen Përballimi I vdekjes së dikujt tjetër 11 pyetje I rrituri: natyra e zhvillimit dhe kalimit te kjo fazë
  • 4. Zhvillimi gjatë foshnjërisë dhe fëmijërisë -Dy javët e para të jetës quhen periudha neontale, kjo periudhë shënon kalimin nga mitra në jetën e pavarur. - Fizikisht i posalinduri është i dobët dhe i varur nga të rriturit, nuk mund të ngrejë kokën ose të rrotullohet vetë. - Megjithatë i posalinduri ka një repertor të disa sjelljeve refleksive të dobishme. - Për shembull, nëse I posalinduri preket në njërën anë të gojës, ai e kthen kokën nga stimuli dhe fillon të kërkojë dhe të thithë derisa të gjejë diçka dhe ta futë në gojë. - Ky refleks i rrënjosur I mundëson atij të futë në gojë gjirin e nënës dhe të ushqehet.
  • 5. - Aftësitë ndjesore te të posalindurit janë të zhvilluara mirë, të dëgjuarit e tyre është i mirë, ata mund të shikojnë mirë deri në përafërsisht 30cm,por bota përtej kësaj largësie me siguri që është e mjegullt për ta. -Emocionet e të posalindurit janë të shpërndara, ndërkohë që gjumi në këtë periudhë i merr atij përafërsisht 16 orë në ditë.
  • 6. Foshnjëria: nga 2 javë në 2 vjeç -Pas dy javësh jetë, I posalinduri merr titullin zyrtar foshnjë. - Rritja dhe zhvillimi fizik në këtë periudhë janë më të shpejta se sa në të gjitha fazat e tjera zhvillimore. - Kur janë dy muajsh, shumë foshnja mund ta ngrejnë kokën dhe mbështeten në krahët e tyre. - Kur janë 6 muajsh mund të rrotullohen nga prapa- para, të ulen dhe shpejt fillojnë edhe të lëvizin ngadalë.
  • 7. - Kur janë 1 vjeç, ata mund të ecin dhe të kapin me gishtat e tyre objekte të ndryshme. - Në moshën 2 vjeçare, prekin çdo gjë dhe ecin mirë, ndërkohë që përmirësohet shikimi I tyre. - Të gjitha këto që u përmendën përfshihen tek zhvillimi fizik i foshnjës.
  • 8. - Zhvillimi kognitiv. Sipas Zhan Piazhesë, foshnjëria I përket fazës senzorimotorike. -Pas moshës 2 mujore, foshnja fillon të ndërveprojë aktivisht me mjedisin e tij. - Tash nuk I shikon më në mënyrë pasive objektet por kënaqet duke I shtyrë, tërhequr ose futur në gojë ato. - Kjo përvojë për te modifikuar mjedisin, besohet se është e rëndësishme ne zhvillimin e sjelljeve motorike si për shembull ecja. - Rreth moshës 4.5muajshe, foshnjat përgjigjen pozitivisht, kur thirret emri I tyre. Zhan Piazhe
  • 9. - Në moshën 9 muajshe foshnjat fillojnë t`u përgjigjen gjesteve të tilla si lëvizja e dorës për të thënë “Mirupafshim” ose “Papa” si e quajmë ne. - Në moshën 1 vjeçare, shumica e foshnjave mund të flasin disa fjalë, ndërkohë që 6 muaj më vonë kapaciteti I fjalorit të tyre arrin deri në 250 fjalë. - Kjo I jep mundësi atyre të kuptojnë ndalesa p.sh kur ju themi “Mos e prek atë”, ose të përgjigjen saktë, kur u kerkohet le të themi, të tregojnë hundën e tyre.
  • 10. -Zhvillimi social dhe emocional. Foshnjat vijnë në botë me një gamë të kufizuar emocionesh, të cilat bëhen më të ndërlikuara gjatë rritjes. -Rreth moshës dy muajshe, ata demonstrojnë sjelljen e parë të vërtetë sociale: ata u buzëqeshin kujdestarëve të tyre. - Kur janë 4 muajsh, fëmijëve u shtohet edhe një emocion tjetër: zemërimi. - Repertorit emocional të fëmijëve u shtohen edhe emocionet e turpit nga të huajt dhe frika, se mos largohen njerëzit e afërt. - Kur fëmija mbush 2vjeç emocionet bëhen edhe më komplekse. - Në këtë kohë, shumë foshnja ndjehen fajtore për kur bëjnë sjellje të keqe dhe duket se ndjejnë turp kur dështojnë në ndonjë gjë.
  • 11. Fëmijëria e hershme: 2 deri 7 vjeç - Sipas Piazhesë, kur fëmija arrin në fazën paraoperacionale rreth moshës 2 vjeçare, ndodh një ndryshim cilësor. - Gjatë kësaj kohe ndodhin ndryshime të mëdha ne grupet e muskujve te tyre, ku sjellin edhe disa sjellje motorike si: kërcimi, kapërcimi, hedhja, etj. - Nga 250 fjalë në moshën 2 vjeçare, fëmija arrin të përvetësojë rreth 14,000 fjalë rreth moshës 6 vjeçare, duke mësuar mesatarisht pothuajse 9 fjalë në ditë.
  • 12. - Ndryshimi social më I spikatur gjatë kësaj periudhe shfaqet në marrëdhënie me moshatarët. - Në moshën 2 vjeçare, shumica e fëmijeve luajnë vetëm, edhe sikur fëmijët tjerë të jenë të pranishëm. - Nga mosha 2 deri në atë 5 vjeçare kjo lloj loje rrallohet në vazhdimësi dhe zevëndesohet me loja paralele, ku fëmijët luajnë pranë njëri-tjetrit në lojëra të ngjashme, por jo me njëri-tjetrin. - Nga fundi I fazës paraoperacionale, lojë dominante bëhet loja bashkëpunuese, e cila përfshin bashkëpunimin në marrje dhe dhënie.
  • 13. - Në moshën 2 vjeçare, shumica e djemve dhe e vajzave kanë filluar të veprojnë në mënyra tipike të seksit të tyre. - Meshkujt priren të luajnë me vetura, aeroplanë dhe blloqe, ndërsa vajzat kryesisht luajnë me veshje, kukulla, kafshë plastike të fryra etj…
  • 14. - Këtu janë vitet e shkollës fillore. Rritja fizike vazhdon me ritme relativisht të ngadalshme, por kjo periudhë është e shëndetshme, duke qenë se fëmijët preken pak nga sëmundjet. - Në të menduar fëmija është I aftë të përdorë të gjitha konceptet që përdorin të rriturit, përveç atyre abstrakte. - Ata mund të porosisin objekte sipas numrit, peshës dhe dimensioneve të tjera të tyre. - Një nga përvetësimet më ngazëllyese të fëmijës në fazën operacionale konkrete është koncepti I konservimit. Fëmijëria e mesme: 7 deri 11 vjeç
  • 15. - Fëmijët më të vegjël se 7 vjeç kanë dy gota te mbushura me ujë, nuk e kanë vështirë ta dallojnë se në gota gjendet e njejta masë uji. - Ndërsa, nëse uji I njëres gotë hidhet në një gotë më të gjatë, por më të ngushtë, ata rëndom mendojnë që gota e gjatë ka më shumë ujë, edhe sikur derdhja e ujit të jetë bërë përpara syve të tyre.
  • 16. - Adoleshenca shoqërohet nga ndryshime të mëdha fizike të pubertetit, përmes të cilit personi I cili vetëm deri dje ishte një fëmijë, bëhet I aftë për tu bërë prind vetë. - Periudha e adoleshencës shënohet me një rritje dhe ndryshim të shpejtë fizik dhe me një interes të shtuar seksual dhe romantik ndaj të tjerëve. - Kjo është koha kur moshatarët janë shpesh më të rëndësishëm, se sa prindërit sa u përket lidhjeve dhe ndikimit Zhvillimi gjatë adoloshencës
  • 17. - Gjatë adoleshencës, veçanërisht gjatë pubertetit, I cili është edhe fillimi I adoleshencës, ndodhin një sërë ndryshimesh të rëndësishme fizike. - Këto ndryshime ndryshojnë dukjen fizike kaq shumë, saqë në një çast të caktuar vajzat duken si gra dhe djemtë duken si burra. - Gjatësia dhe pesha rriten në mënyrë drastike. - Puberteti fillon me prodhimin e hormoneve seksuale nga ovariet te femrat dhe testikujt te meshkujt. - Këto hormone nxisin një sërë ndryshimesh fiziologjike, të cilat çojnë tek ovulimi dhe menstruacionet tek femrat dhe prodhimin e qelizave të spermës te meshkujt.
  • 18. - Ndryshimet më të dukshme që shfaqen gjatë pubertetit janë zhvillimi I veçorive dytësore seksuale. - Te femrat, ndryshimi I parë është akumulimi I peshës te pjesa e gjinjve, gjë që rezulton me një rritje të lehtë gjatë viteve. - Te meshkujt, ndryshimet e para dytësore seksuale janë rritja e testikujve, trashja e zërit dhe rritja e penisit. -Shpejt pas kësaj, fillojnë të dalin qimet e mjekrës dhe të pubisit, duke krijuar kështu imazhin fizik të një të rrituri.
  • 19. - Adoleshenca është koha e largimit dhe nganjëherë edhe thyerjes në marrëdhëniet me familjen. - Për adoleshentët moshatarët bëhen njerëzit më të rëndësishëm të njeriut. - Veçanërisht fillimi I pubertetit sjell një distancim nga prindërit, adoleshentët e rinj shpenzojnë më shumë kohe me moshatarët e tyre se sa me prindërit, madje dhe gjatë fundjavave.
  • 20. - Ekzistojnë tri sfera në të cilat adoleshentët kanë më shumë probleme se sa individët e vegjël dhe të rritur : 1. Konflikte prindër-fëmijë. Konfliktet midis prindërve dhe fëmijëve rriten gjatë adoleshencës së hershme dhe mbeten të rëndomta deri kur zvogëlohen. Kjo ndodh gjatë adoleshencës së vonë. Këto konflikte fokusohen te daljet ne takim, se sa gjatë duhet të rrinë ata larg shtëpisë etj.
  • 21. 2. Ndryshimet e disponimit. - Studimet kanë treguar se, krahasuar me fëmijërinë dhe pjekurinë, adoleshentët përjetojnë më shumë luhatje të disponimit. - Për adoleshentët është më e rëndomtë të ndjehen të turpshëm,të vënë në pozitë të vështirë, të tërhequr në vetvete, të vetmuar, nervozë dhe të lënë anash.
  • 22. 3. Sjelljet e rrezikshme. - Gjatë adoleshencës ka një rritje drastike të numrit të sjelljeve që e ekspozojnë adoleshentin ndaj rrezikut. - Ka një rritje të theksuar të të pirit me qëllim dehjen, përdorimit të drogave, seksit të pambrojtur, agresivitetit dhe sjelljeve delikuente, të cilat nuk pësojnë rënie deri në pjekurinë e hershme
  • 23. Pjekuria e hershme dhe e vonshme - Pjekuria është koha e marrjes së përgjegjësive të të rriturve në punë dhe në marrëdheniet sociale. - Sfida e dashurisë së të rriturve, punës dhe lojës ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme në pjekuri. - Aftësia jonë për të ndëgjuar tone të larta bie pas moshës 20 vjeçare, ndërkohë që pas moshës 60 vjeçare fillojmë të humbim aftësinë për të dëgjuar tone të ulëta. - Në pjekurinë e vonë ndodh dobësimi I inteligjencës fluide dhe I kujtesës afatshkurtër.
  • 24. I rrituri: natyra e zhvillimit dhe kalimit te kjo fazë Pjekuria e hershme dhe ajo e mesme - Kur hyjmë në pjekurinë e mesme, ne bëhemi më të kujdesshëm për statusin tonë shëndetësor. - Tri çështjet më të mëdha të shëndetit në këtë periudhë janë sëmundjet e zemrës, kanceri dhe pesha. - Kanceri që lidhet me duhanin, shpesh shfaqet për herë të parë pikërisht gjatë pjekurisë së mesme.
  • 25. - Për sa I përket fazës së pjekurisë së mesme, duhet thënë që ka disa dallime midis meshkujve dhe femrave. - Për shembull, për femrat faza e pjekurisë së mesme do të thotë, që ato duhet të kalojnë periudhën e menopauzës. - Menopauza është një kohë në pjekurinë e mesme, zakonisht në fund të dyzetav dhe fillim të pesëdhjetave, kur menstruacionet e femrës ndërpriten krejtësisht. - Mosha mesatare e femrave, kur ato kanë menstruacionet e fundit është 52 vjeç. - Ekziston një mendim që sipas të cilit menopauza sjell edhe vështirësi psikologjike, dhembje dhe negativitet për femrat.
  • 26. - Zhvillimi fizik. Duke u bazuar në shkallën e ndarjes së qelizave tek njerëzit biologët e vendosin limitin e jetës deri në 120 vjet. - Në moshë të thyer, arteriet bëhen më rezistuese ndaj qarkullimit të gjakut dhe vëllimi I gjakut, që nxjerr zemra(rreth 6 litra në minutë) ulet me 1% çdo vit pas vitit të 50-të. Pjekuria e vonë dhe mosha e thyer
  • 27. - Zhvillimi kognitiv. Gjatë jetës tonë shohim që sa më shumë që individi futet në pjekurinë e vonë, aq më e mundshme është, që ai individ të dëmtohet fizikisht. - Kjo ngase si kujtesa ashtu dhe inteligjenca, zvogëlohet sa më shumë që mosha kalon. - Kur flitet për shëndetin mendor të të moshuarve, do të ishte mirë të përmenden tri çështje kryesore në lidhjen mes shëndetit dhe sistemeve të shëndetit mendor.
  • 28. - E para, sistemi i shëndetit mendor pasqyron dhe është I ndikuar nga sistemi shëndetësor në përgjithësi dhe përcaktimi I qeverisë për të ndihmuar qasjen e të moshuarve në sistemin e shëndetit mendor. - E dyta, të moshuarit konsultohen më shpesh me mjekë, se sa me profesionistë të shëndetit mendor për vështirësitë e tyre psikologjike. - E treta ,tek të moshuarit shpesh ka një lidhje midis problemeve fizike dhe atyre mendore
  • 29. - Shumica e personave që shkojnë drejt vdekjes duan një mundësi të marrin disa vendime në lidhje me jetën dhe vdekjen e tyre. - Disa individë duan të përfundojnë ndonjë punë të papërfunduar, ata mund të duan, që të zgjidhin probleme ose konflikte për të vendosur rregull në punët e veta. - Por, a kalojmë të gjithë njerëzit në këto faza para se të vdesim? Përballja me vdekjen
  • 30. - Elizabeth Kubler-Ross e ndau sjelljen dhe të menduarit e një personi pranë vdekjes në pesë faza: mohimi dhe izolimi, zemërimi, marrëveshja, depresioni dhe pranimi. Elizabeth Kubler-Ross
  • 31. - Mohimi dhe izolimi është faza e parë e para- vdekjes, gjatë së cilës personi e mohon, që vdekja po vjen me të vërtetë. - Zemërimi është faza e dytë para-vdekjes, në të cilën personi kupton që mohimi nuk është më një gjë reale. - Marrëveshja është faza e tretë para-vdekjes, gjatë së cilës personi zhvillon një ndjenjë shprese se vdekja do të shtyhet disi në kohë. - Depresioni është faza e katërt e para-vdekjes, në të cilën personi fillon fillon ta pranojë, që vdekja është e sigurtë, në këtë periudhë mund të shfaqet një periudhë depresioni ose pikëllimi përgaditor. - Pranimi është faza e pestë, gjatë së cilës personi zhvillon një ndjesi paqeje, një pranim të fatit të tij, në shumicën e rasteve, një dëshirë për të qenë vetëm.
  • 32. - Humbja mund të shfaqet në shumë forma në jetët tona, si për shembull, shkurorëzimi ose humbja e vendit të punës. -Por, asnjë humbje nuk është më e madhe se ajo që vjen me atë të vdekjes së dikujt, që e duam shumë. - Shumë problematike është për të moshuarit humbja e partnerit. - Pas kësaj ata ndjehen të vetmuar, kanë vështirësi ekonomike dhe mund t`u shfaqen vështirësi në kujdesin për shëndetin e tyre. - Duhet përmendur se femrat duket që e përballojnë më lehtë humbjen e bashkëshortit. - Megjithatë, duhet thënë se përshtatja në rrethanat jetësore pas humbjes së partnerit varet nga shumë faktorë. Përballimi i vdekjes së dikujt tjetër
  • 34. 1. Flisni për periudhën neontale tek foshnjat
  • 35. 2. Qka quanim “PERMANENCE E OBJEKTIT” ?
  • 36. 3. Qka quanim “PERMANENCE E OBJEKTIT” ?
  • 37. 4. Cilat janë ndryshimet më të dukshme që shfaqen gjatë pubertetit ?
  • 38. 5. Cilat janë tri sferat ku faktohet se adoleshenti Ka më shumë probleme se sa individet e vegjel e te rritur?
  • 39. 6. Cka ndodh kur hyjmë në pjekurinë e mesme e cka ne ate te vonshmen ?
  • 40. 7. Gjatë ciles moshë femrat futen në menopauzë?
  • 41. 8. Sa e kane vendosur biologet limitin e jetes duke u bazuar ne shkallen e ndarjes se qelizave ?
  • 42. 9. Cka ndodh kur arrijme “moshën e thyer” ?
  • 43. 10. Cka bëri Elizabeth Kubler-Ross?
  • 44. 11. Kush e perballon me shume vdekjen ne moshe te thyer, mashkulli apo femra?