Van Robins Tot TrèS Grands Nobles2

1,034 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,034
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Van Robins Tot TrèS Grands Nobles2

    1. 1. Van robins tot très grands nobles De sociale klim van het geslacht de Richardot in de Zuidelijke Nederlanden (1540-1701)
    2. 2. Installatie in de Zuidelijke Nederlanden (1540-1701) <ul><li>Professioneel: </li></ul><ul><li>van “noblesse de robe” tot “noblesse d’épée” (Opleiding en carrière) </li></ul><ul><li>Familiaal: </li></ul><ul><li>van Schetz tot de Bournonville (Huwelijksstrategieën en alliantievorming) </li></ul><ul><li>Territoriaal: </li></ul><ul><li>van heren van Barly tot prinsen van Steenhuize (Uitbouw en instandhouding van het familiaal vermogen) </li></ul>
    3. 3. Bronnen <ul><li>Professioneel: </li></ul><ul><li>biografieën / legerpatenten / al of niet uitgegeven briefwisseling (Granvelle, Lipsius, Rubens …) </li></ul><ul><li>Familiaal: </li></ul><ul><li>theoretische literatuur m.b.t. huwelijksstrategieën / huwelijkscontracten / adelsverheffingen / genealogïeën van aangetrouwde geslachten </li></ul><ul><li>Territoriaal: </li></ul><ul><li>theoretische literatuur m.b.t. vermogens-doorstroming / koopcontracten / testamenten + codicils / plaatselijke geschiedenissen </li></ul>
    4. 4. Bourgondische wortels Franche - Comté Besançon Artesië Arras Brussel Mechelen Cambrai Echternach Antwerpen Champlitte <ul><li>Afkomstig uit Champagne </li></ul><ul><li>Gevestigd te Morey (1440): kasteelheer-kapitein + schatbewaarder en ontvanger </li></ul><ul><li>Berthold Richardot x Marguerite Lullier (1502): 8 kinderen </li></ul>François Richardot Jean Grusset dict Richardot
    5. 5. François Richardot (1507-1574) <ul><li>° Morey (1507): Berthold Richardot x Marguerite Lullier </li></ul><ul><li>Augustijn maar na studies theologie aan de Sorbonne geseculariseerd (1529) </li></ul><ul><li>Aalmoezenier van de hertogen van Este te Ferrara (1537) </li></ul><ul><li>Kanunnik en provoost van het kapittel te Champlitte (1545) </li></ul>
    6. 6. François Richardot (1507-1574) <ul><li>° Morey (1507): Berthold Richardot x Marguerite Lullier </li></ul><ul><li>Augustijn maar na studies theologie aan de Sorbonne geseculariseerd (1529) </li></ul><ul><li>Aalmoezenier van de hertogen van Este te Ferrara (1537) </li></ul><ul><li>Kanunnik en provoost van het kapittel te Champlitte (1545) </li></ul><ul><li>Door Antoine Perrenot de Granvelle ontboden in Besançon (1546) </li></ul><ul><ul><li>Predikte tegen Reformatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Kanunnik van het kapittel </li></ul></ul><ul><ul><li>Leerstoel theologie aan Collège Granvelle (1548) </li></ul></ul><ul><li>Suffragaanbisschop te Arras onder Granvelle (1556) </li></ul><ul><li>Bisschop van Arras (1561) </li></ul><ul><li>Stichter van universiteit van Douai (1562) </li></ul><ul><li>Nam deel aan Concilie van Trente (1563) </li></ul>
    7. 7. <ul><li>° Champlitte (1540): Marguerite Richardot x Guillaume Grusset </li></ul><ul><li>Collège Granvelle te Besançon (1552) </li></ul><ul><li>Studeerde rechten te Leuven en Italië (1560) </li></ul><ul><li>Advocaat te Arras (1566) </li></ul><ul><li>Politieke carrière onder auspiciën van achtereenvolgens Granvelle, Alexander Farnese en de aartshertogen (1568-1609) </li></ul>Jean Grusset dict Richardot (1540-1609)
    8. 8. <ul><li>° Champlitte (1540): Marguerite Richardot x Guillaume Grusset </li></ul><ul><li>Collège Granvelle te Besançon (1552) </li></ul><ul><li>Studeerde rechten te Leuven en Italië (1560) </li></ul><ul><li>Advocaat te Arras (1566) </li></ul><ul><li>Politieke carrière onder auspiciën van achtereenvolgens Granvelle, Alexander Farnese en de aartshertogen (1568-1609) </li></ul>Jean Grusset dict Richardot (1540-1609) <ul><li>Raadsheer in Grote Raad van Mechelen (1568) </li></ul><ul><li>Rekestmeester in de Geheime Raad onder Requesens (1575) </li></ul><ul><li>Raadsheer in de Geheime Raad naast aartshertog Matthias (1577) </li></ul><ul><li>Voorzitter van de Raad van Artesië (1581) </li></ul><ul><li>Raadsheer in de Raad van State (1583) onder Farnese </li></ul><ul><li>Chef-president van de Geheime Raad onder de aartshertogen (1597-1609) </li></ul>
    9. 9. Stamboom Richardot-Grusset 1660-1701 Claude II X 1694 Marie-Françoise de Bournonville = 1661 Jeanne-Albertine = 1663-1691 (?) François-Alexandre = 1663 Naamloos = 1664 - ? Eugène-Albert- Joseph = 1667 - ? Jeanne-Anne = 1613-1641 Albert = 1615-1634 Ambroise = 1617-1670 Claude I X 1651 Thérèse de Merode (1631-1668) = 1619-1680 Alexandre X 1659 Claire-Eugénie d’Ursel (1633-1701) 1621- 1697 (?) Jeanne-Françoise X (voor 1639) François-Gabriel de Rodoan = 1569-1620 Françoise X 1587 Conrard Schetz 1553 – 1632 1570-1614 Jean + 1571 Marie = 1572 - ? Marguerite X 1589 Etienne Fauche de Dompré 1574-1600 François = 1575-1628 Pierre + 1577 - ? Marie + 15 78 Arnould = 1579-1640 Guillaume X 1610 Anne de Rye 1595 - 1637 1580-1606 Antoine = 1582-1657 Jeanne X 1602 Antoine Poupet de la Baulme ( + 1605) 1585-1600 Charles = Jean Richardot (1540-1609) Anne Courcol de Baillencourt (1546-1595) X 1568 X: gehuwd met :nakomelingen gekend = sterft als kind of kinderloos + religieus
    10. 10. Opleiding en netwerkvorming Justus Lipsius Pieter-Paul Rubens Philips Rubens Jean Richardot jr. Guillaume Richardot Antoine Richardot
    11. 11. Opleiding en netwerkvorming
    12. 12. Carrière: “ noblesse de robe ” <ul><li>Prior van Morteau (1586) </li></ul><ul><li>Rekestmeester in de Geheime Raad (1595) </li></ul><ul><li>Eerste gezant van de aartshertogen bij de paus te Rome (1600) </li></ul><ul><li>Bisschop van Arras (1603) </li></ul><ul><li>Aartsbisschop van Cambrai (1609) </li></ul><ul><li>Subprior van Saint-Vaast te Arras (1606) </li></ul><ul><li>Abt van Sankt-Willebrord te Echternach (1607) </li></ul><ul><li>Buitengewoon (later gewoon) kommies in de raad van Financiën (1580) </li></ul><ul><li>Superintendant van Vlaanderen (1591) </li></ul><ul><li>Ambassadeur van de aartshertogen aan het Britse hof (1605) </li></ul><ul><li>Amman van de stad Antwerpen (1609) </li></ul>Jean Richardot jr. (1570 – 1614) Conrard Schetz (d’Ursel) (1553 –1632) Pierre Richardot (1575 –1628)
    13. 13. <ul><li>Kapitein bij de lichte cavalerie </li></ul><ul><li>+ Keulen (1606) </li></ul>Carrière: “ noblesse d’épée ” (1) <ul><li>Proost van Saint-Amé en kanselier van de universteit te Douai (1609) </li></ul><ul><li>Aanwezig op beleg van Wezel en Breda (1625) </li></ul><ul><li>Commissaris van de Wets-vernieuwing in Vlaanderen (1638) </li></ul><ul><li>Kapitein bij de cavalerie </li></ul><ul><li>+ duel (1641) </li></ul><ul><li>Luitenant bij de zware cavalerie </li></ul><ul><li>+ Nieuwpoort (1600) </li></ul>François Richardot (1574 –1600) Antoine Richardot (1580 – 1606) Guillaume Richardot (1579 – 1640) Albert Richardot (1613 – 1641) <ul><li>Kapitein van een compagnie Waalse infanteristen </li></ul><ul><li>+ duel (1634) </li></ul>Ambroise Richardot ( 1615 – 1634)
    14. 14. <ul><li>Sergeant-generaal en kampmeester bij de Waalse infanterie </li></ul><ul><li>Sergeant-majoor en ritmeester bij de cavalerie </li></ul>Carrière: “ noblesse d’épée ” (2) <ul><li>Sergeant-generaal en ritmeester van een tercio dragonders of kolveniers te paard </li></ul><ul><li>Inspecteur-generaal bij de Spaanse cavalerie </li></ul><ul><li>Kamerling van landvoogd Maximiliaan-Emmanuel van Beieren </li></ul>Claude I Richardot (1617 – 1670) Alexandre Richardot (1619 – 1680) Claude II Richardot (1660 – 1701)
    15. 15. Huwelijksstrategie (1) : strategisch eisenpakket <ul><li>Gelijkheidsstrategie </li></ul><ul><ul><li>‘ Soort zoekt soort ’: partner van hetzelfde niveau </li></ul></ul><ul><ul><li>Kloof ts. (oer)adel en geadelden nooit overbrugd </li></ul></ul><ul><ul><li>Selectie a.h.v. titel: baron-barones, graaf-gravin, enz. </li></ul></ul><ul><ul><li>Doel : stabilisatie van macht (sociaal immobilisme) </li></ul></ul><ul><li>Dynamische strategie </li></ul><ul><ul><li>Extreem: kloof ts. (oer)adel en geadelden overbrugd </li></ul></ul><ul><ul><li>Minder drastisch: twee hiërarchisch verschillend geplaatste partners binnen (oer)adel, bv. barones-hertog, prins-gravin Doel : aansluiting tot hogere adellijke kring (opwaartse mobiliteit) </li></ul></ul><ul><ul><li>Huwelijk met ‘erfdochters’ = financieel zeer aantrekkelijk (vermogensvergroting) </li></ul></ul><ul><li>Strategie adel-burgerij </li></ul><ul><ul><li>Enige strategie waarbij men zich buiten eigen stand begaf </li></ul></ul><ul><ul><li>kapitaalkrachtige burgerij + verarmde adel (geld + macht) = complementair </li></ul></ul>
    16. 16. Huwelijksstrategie (2): grafiek I *: 1 = (ge)adel(d) zonder titel; 2 = ridder; 3 = baron; 4 = burggraaf; 5 = graaf; 6 = markies; 7 = prins; 8 = hertog ridder 1 (baron) graaf (prins) prins ridder 2
    17. 17. Huwelijksstrategie (2): grafiek II *: 1 = (ge)adel(d) zonder titel; 2 = ridder; 3 = baron; 4 = burggraaf; 5 = graaf; 6 = markies; 7 = prins; 8 = hertog Schetz (d’Ursel) de Baillencourt Fauche de Dompré de la Baulme de Rye de Merode d’Ursel de Bournonville de Rodoan
    18. 18. Titulatuur Richardot vs. d’Ursel *: 1 = (ge)adel(d) zonder titel; 2 = ridder; 3 = baron; 4 = burggraaf; 5 = graaf; 6 = markies; 7 = prins; 8 = hertog
    19. 19. Huwelijk Richardot – de Rye <ul><li>Brengt al zijn vaderlijke bezittingen in </li></ul><ul><li>Weduwgift: 3.000 fl./jaar + vruchtgebruik van 1 van de huizen </li></ul><ul><li>“ joyaulx nuptiaulx ” </li></ul><ul><li>Bruidsschat: 20.000 fl. </li></ul><ul><li>Ziet af van aanspraken op nalatenschap de Rye </li></ul>Jean Richardot jr Jeanne Richardot Etienne Fauche de Dompré Ferdinand de Rye Christophe de Rye Leonor Chabot François de Rye Claude de Rye Jeanne de Rye Louise de Rye Jeanne de Bouvans 12 september 1610 Bernard de Montgaillard Villersexel Aanbevelingen Aartshertog Albrecht Huwelijkscontract (Villersexel, 26 september 1610)
    20. 20. Bezitsnetwerk: kaart 1 Barly Boiry Ste Rectrude Lewarde Lembeek Petegem Dottenijs-Lassus Asper-Zingem Laken Sains Enim 1609 baronnie Jeanne Richardot Françoise Richardot Galmaarden Aubers Langemark Lendelede Alveringem Steenkerke Steenhuize Avelgem Tielt-ten-hove *: = bezittingen; = bezittingen met significante bebouwing; = bezittingen met significante bebouwing (reeds tijdens leven verkocht); = bezittingen naar vrouwelijke linie
    21. 21. Bezitsnetwerk: kaart 2 Barly Boiry Ste Rectrude Lewarde Steenhuize Lembeek Dottenijs-Lassus Avelgem Galmaarden Laken Sains Enim Aubers Langemark Lendelede Tielt-ten-hove 1609 - 1701 graafschap prinsdom Aarsele Herzele Bouchem Beaulieu *: = bezittingen; = bezittingen met significante bebouwing; = bezittingen met significante bebouwing (reeds tijdens leven verkocht); = bezittingen naar vrouwelijke linie
    22. 22. Stadswoningen (1587-1604) (1604-1687) Woning te Arras (rue de St. Jean) 2 woningen te Mechelen (achter Hanswijkkerk) (1568/1586) (1569/1573-ca. 1580) Hôtel de la Faille (Gasthuysstrate/Markiesstraat) Hôtel de Champagney (Twaalf-Apostelenstraat) Jean Grusset dict Richardot
    23. 23. Maisons de plaisance (1) Hof van plaisantie te Lembeek Jean Grusset dict Richardot Guillaume Richardot (1591-ca. 1625) (1618-1701) Baljuwshuis te Galmaarden (ca. 1632-1701) Hof te Droetbeke (Laken)
    24. 24. Maisons de plaisance (2) Scheldeburcht te Avelgem Jeanne Richardot (1605-1701) Hof van plaisantie te Steenhuize (1628-1701)
    25. 25. <ul><li>Richting van de vermogensdoorstroming </li></ul><ul><li>Hoeveelheid van de vermogensdoorstroming </li></ul>Vermogensdoorstroming (1) <ul><ul><li>Lineair doorstroming (zonen en dochters) </li></ul></ul><ul><ul><li>Lateraal (broers, zussen, neven en nichten) </li></ul></ul><ul><ul><li>Unigenituur </li></ul></ul><ul><ul><li>Gelijke verdeling </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Primogenituur (extreem: oudste zoon volledige erfenis) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Compromis (immobiliën/roerend goed, 2/3-1/3) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Voordeel: bijeenhouden familiaal patrimonium </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Nadeel: slechts 1 familitak overleven (afgunst/jaloezie) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Variaties: dochters bij vererving uitgesloten </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Voordeel: meerdere familietakken overleven (solidariteit) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Nadeel: verbrokkeling familiaal patrimonium </li></ul></ul></ul>
    26. 26. Vermogensdoorstroming (2) Barly, Boiry Aubers Steenhuize, Avelgem, Galmaarden-Dottenijs, Lembeek, Tielt-ten-hove, Berchem, Beaulieu, … 1660-1701 Claude II X 1694 Marie-Françoise de Bournonville = 1661 Jeanne-Albertine = 1663-1691 (?) François-Alexandre = 1663 Naamloos = 1664 - ? Eugène-Albert- Joseph = 1667 - ? Jeanne-Anne = heer van Dottignies baron van Lembeek (+ 800.000 fl) Jean Richardot (1540-1609) Anne Courcol de Baillencourt (1546-1595) X 1568 Tielt-ten-hove, Aubers, Lendelede, Langemark grote huis te Brussel Barly, Boiry, Lewarde, Sains, Enim Galmaarden-Dottenijs, Lassus, Lembeek, Laken, kleinere huizen te Brussel 80.000 fl gronden te Laken 1585-1600 Charles = 1570-1614 Jean + 1574-1600 François = 1579-1640 Guillaume X 1610 Anne de Rye 1595 - 1637 1580-1606 Antoine = 1575-1628 Pierre + 1569-1620 Françoise X 1587 Conrard Schetz 1553 – 1632 1571 Marie = 1572 - ? Marguerite X 1589 Etienne Fauche de Dompré 1577 - ? Marie + 1578 Arnould = 1582-1657 Jeanne X 1602 Antoine Poupet de la Baulme ( + 1605) 1613-1641 Albert = 1615-1634 Ambroise = 1617-1670 Claude I X 1651 Thérèse de Merode (1631-1668) = 1619-1680 Alexandre X 1659 Claire-Eugénie d’Ursel (1633-1701) 1621- 1697 (?) Jeanne-Françoise X (voor 1639) François-Gabriel de Rodoan =
    27. 27. 1617-1670 Claude I X 1651 Thérèse de Merode (1631-1668) = heer van Dottignies baron van Lembeek Vermogensdoorstroming (3) Barly, Boiry Aubers Steenhuize, Avelgem, Galmaarden-Dottenijs, Lembeek, Tielt-ten-hove, Berchem, Beaulieu, … 1660-1701 Claude II X 1694 Marie-Françoise de Bournonville = 1661 Jeanne-Albertine = 1663-1691 (?) François-Alexandre = 1663 Naamloos = 1664 - ? Eugène-Albert- Joseph = 1667 - ? Jeanne-Anne = + Gronden te Laken, Kerkhove, Rekkem (- 344.000 fl) Galmaarden-Dottenijs Lassus, Lembeek, Lendelede, Langemark, Tielt-ten-hove huizen te Brussel Aubers, Barly, Boiry, Lewarde, Sains, Enim + 36.000 fl + 36.000 fl Steenkerke, Alveringem + Steenhuize, Avelgem, Ter Muncken (Waarmaarde, Otegem, Bossuit, Outrijve, Heestert, St-Denijs) Barly, Boiry, Lewarde,Sains, Enim, Aubers, Laken, huis te Brussel 1613-1641 Albert = 1615-1634 Ambroise = 1619-1680 Alexandre X 1659 Claire-Eugénie d’Ursel (1633-1701) 1621- 1697 (?) Jeanne-Françoise X (voor 1639) François-Gabriel de Rodoan = 1585-1600 Charles = 1570-1614 Jean + 1574-1600 François = 1579-1640 Guillaume X 1610 Anne de Rye 1595 - 1637 1580-1606 Antoine = 1575-1628 Pierre + 1569-1620 Françoise X 1587 Conrard Schetz 1553 – 1632 1571 Marie = 1572 - ? Marguerite X 1589 Etienne Fauche de Dompré 1577 - ? Marie + 15 78 Arnould = 1582-1657 Jeanne X 1602 Antoine Poupet de la Baulme ( + 1605) Lembeek, Dottenijs, Lassus Asper, Zingem, Petegem, Tielt-ten-hove, Galmaarden, Lendelede, Langemark + 40.000 fl (+ 800.000 fl) Jean Richardot (1540-1609) Anne Courcol de Baillencourt (1546-1595) X 1568 Tielt-ten-hove, Aubers, Lendelede, Langemark grote huis te Brussel Barly, Boiry, Lewarde, Sains, Enim Galmaarden-Dottenijs, Lassus, Lembeek, Laken, kleinere huizen te Brussel 80.000 fl gronden te Laken + Steenhuize, Heestert, Berchem + Avelgem, Ter Muncken (Waarmaarde, Otegem, Bossuit, …), Beaulieu
    28. 28. Van robins tot très grands nobles De sociale klim van het geslacht de Richardot in de Zuidelijke Nederlanden (1540-1701) EINDE

    ×