Phist2

3,246 views

Published on

Panahon ng Lumang Bato

Published in: Travel, Technology
  • Be the first to comment

Phist2

  1. 1. ANG PILIPINAS SA PAGDATING NG MGA KASTILA<br />
  2. 2. Pamumuhay<br />“Kinilaw “ angpinaka-unangpamamaraanngpaghahandangpagkaingisda. Ginagamitanitongsuka o katasngdayapangnagpapalutangnglasangisda. Sa Mindanao, katasngtabon-tabon (hydrophytuneorbiculatum) ang nag-aalisnglansa. Sa Leyte at Cebu, gatangniyoganggamitnila.<br />
  3. 3. PanahongPaleolitiko (50,000-10,000 B.C.)<br />Panahonngmgakagamitannayarisabato<br />PinaniniwalaangsaPilipinas ay nagmulasabahaging Cagayan Valley.<br />
  4. 4. core tools<br />Gamitmulasatinapyas o tinabasnamgabato.<br />
  5. 5. pebble tools<br />Mgabilugangbatotuladngmganatatagpuansailalimngmgailog.<br />
  6. 6. flake tools<br />Mgagamitmulasamgabatongtinasahan.<br />
  7. 7. Philippine pottery<br />
  8. 8. Kamatayan<br />Mgabangaangginamitnalalagyanngmgalabingmgayumao.<br />Sa El Nido Cave, sa Palawan, mgapintadongbuto ay inilagaysamaliliitnapuntodsaloobngkuweba.<br />Manunggul jar (890 B.C. and 710 B.C.)<br />
  9. 9. Kamatayan<br />Sa ibangbahagingarkipelago, angmgalabingnamatay ay inililibingsalupasanakaupongposisyon.<br />Sa bawatpaglilibing, nagpapabaonangmganaiwanngdamit, pagkain o sandata.<br />
  10. 10. Alahas at Palamuti<br />Panahonng Metal (ca. 500 B.C.)<br />Hilawnacopperangdinidikdikupangmagingpalamuti o dikaya’ysandata.<br />Angmgaalahas at iba pang palamuti ay yarisamgabutilngjade, bato, kristal, sigay, buto, o magingngtangkaynghalaman.<br />
  11. 11.
  12. 12.
  13. 13.
  14. 14.
  15. 15. AngSumpak<br />AngSumpak<br />Mga piston sa Southeast Asia at Madagascar nayarisakawayan o tubongkahoy.<br />
  16. 16.
  17. 17. PanahongngBakal<br />Kinakitaanngmasmainamnamgagamit, dahilnarinsamasmaramingpinagkukunanngyaman.<br />Angmgaalahas ay nagingtandangpagkaka-antas-antassamgakomunidad.<br />Mgaindustriyangpanahon: metalworking, pottery making, glassmaking, at tie-and-dye weaving.<br />
  18. 18. Millennium A.D.<br />Angilangpamilyamulasamganakapalibotnakaharian o tribosamgaislangPilipinas ay naglayag at nagtatagngmgakomunidadsamgatabingilog.<br />Masmaigtingnapakikipag-ugnayansamgatagaibanglugar.<br />Paglawakngpaglalakbaydagat<br />Age of Contact (500-1400 A.D.)<br />
  19. 19. Balangay o Balanghai<br />
  20. 20. Age of Contact<br />Paglagongbuhaykomunidadnaumiikotsapagnenegosyo at kalakal.<br />Paglinangnggalingsaiba’t-ibanglarangan o gawain.<br />Kasamangiba pang nasatimogsilanganngAsya, sila ay “highly nomadic” dalangtransportasyongtubig. <br />Kagalingansapaglalayag at paggawangbarko (seamanship at boatbuilding)<br />
  21. 21. Balangay Boat (900 A.D.)in Butuan,National Museum - Balangay Shrine, Brgy. Libertad, Butuan City, Agusan del Norte<br />
  22. 22. Balangay (1250 A.D.) at the National Museum, Manila<br />
  23. 23. Lahing Malay<br />Noong 1000 A.D., sakainitanngkapangyarihanng Sri Vijaya (nanagmulasa Palembang, Sumatra noong ika-7 siglo), angmgamangangalakaldito ay nakipagnegosyosamgataga China at India, hanggangangimpluwensya ay makaratingsaPilipinas. <br />
  24. 24. Lahing Malay<br />Ayonsakinagisnansa Sulu, angmgaimigrantegalingChampa (Indianizednakahariansa Indochina) ay nakapagtatagngtrading colony samgaBurananng Sulu.<br />
  25. 25. Lahing Malay<br />AngmgatagaChampa ay kinilalangmgaOrangDampuan, mgatauhanng Sri Vijaya Empire.<br />AngMgaOrangDampuan ay namalagisaTaguima (ngayon ay Basilan), at nagingninunongmgaYakan.<br />
  26. 26.
  27. 27. An elder Yakan<br />
  28. 28. Lahing Malay<br />Angilangsiglongpakikipag-ugnayansamgaIndianized traders ay nag-iwanngmgaburdasakasaysaysan at kulturangmga Pilipino.<br />Pananampalataya, salita, panitikan, at kinagisnangkaugalian.<br />BATHALA = Bhattara(Sanskrit, naangibigsabihin ay “Great Lord”)<br />
  29. 29. Lahing Malay<br />Malay angpangunahingsalitasamgapamilihansatimogsilangang Asia noongpanahongiyon.<br />Maramingsalitang Malay angginagamitmagpasahanggangngayonsaPilipinas.<br />
  30. 30. Lahing Malay<br />TALARO (scales)<br />UPA (payment)<br />LAKO (peddle)<br />GUSALI (hall)<br />TUNAY (real=hard cash)<br />BIYAYA (grace=disbursement)<br />
  31. 31. Lahing Malay<br />ATSARA (pickles)<br />PATIS (brine)<br />PUTO (native cake)<br />KALAN (stove)<br />PINGGAN (plate)<br />ARAL (learning)<br />PAGSAMBA (adoration)<br />
  32. 32. Lahing Malay<br />Paniniwala: Angdaigdig ay punongmabuti at masamangespiritu, nadapatpinag-aalayanngsakripisyo at panalanginparasapagpapala.<br />MgaPabula: AngKarerangUod at Usa; AngUnggoy at angPagong.<br />MgaEpiko: Darangan (Lanao); Lam-Ang (Ilocos); Ibalon (Bicol); Alim at Hudhud (Mt. Province) – mgahangosaMahabharata (Sanskrit, “Great Story”) at Ramayana (Sanskrit, “Story of Rama”). <br />
  33. 33. Lahing Malay<br />Bugtong (riddles)<br />Awit (songs)<br />Salawikain (proverbs)<br />Alamat, mito at tula<br />
  34. 34. Lahing Malay: MgaSalitanggalingsa Sanskrit<br />Ama (father), ina (mother), asawa (spouse)<br />Halaga (price)<br />Kalapati (dove)<br />Kuta (fort) <br />Sutla (silk)<br />Saksi (witness)<br />Tala (star) <br />Rajah (king) <br />Sandata (weapon)<br />Maharlika (noble)<br />
  35. 35. Lahing Malay<br />MgaKaugalian: Pagsasabitngkwintasngbulalaksaleegngbisita; pagbibigay-kaya (dowry, paninilbihannglalakisabahayngbabaengmapapangasawabagoangkanilangkasal; paghahagisngbutilngbigassabagongkasal.<br />
  36. 36. Lahing Malay<br />MgaPamahiin: Magkakaroonngkambalnaanakkapagkumainngkambalnasaging.<br />
  37. 37. Lahing Malay<br />Baybayin: mgatitikTagalog; bawathubog o tanda ay katumbasngisangpantig<br />NapapagkamalangAlibata.<br />17 mgatitik, nabinubuong 3 patinig at 14 nakatinig.<br />
  38. 38. Baybayin<br />
  39. 39. Lahing Malay<br />Angpanulat ay isangmatulisnasipol.<br />Yarisa metal or bakal, angsipol ay ginagamitna pang-ukitngngmgasalitasasangangkawayan, malapadnakahoy o tabla, dahon, banga, at metal.<br />
  40. 40. LahingTsino<br />Ang Sino-Pilipinongugnayan ay sinasabingnagsimulanoong ika-10 siglo.<br />982 A.D.: angmganegosyanteng Ma-yi (binubuong Mindoro, Batangas, Manila at Pampanga) ay dumatingmulasa Canton, lulanngisangbangkangArabyanoupangipagbiliangkanilangmamahalingkalakal.<br />
  41. 41. LahingTsino<br />Nakilalaangmga Pilipino bilangtapat at mapagkakatiwalaansanegosyo.<br />P’i-she-ya (marahil ay Visayas), ay sinasabinilangbarbaro, may mgataongpintadoangkatawanhanggangleeg.<br />
  42. 42.
  43. 43. LahingTsino<br />Ayonsatalaanng Ming Dynasty (Ming Shih), Talaanng Luzon, TalaanngCamilig, at Talaanng Sulu, angPilipinas ay nagpadalang 8 embahadasa Beijing, sapagitanng 1372-1424.<br />
  44. 44. LahingTsino<br />Si Admiral Zheng He (a.k.a. Cheng Ho, 1371-1435) angnangunang 7 ekspedisyon (1405-1422) sakatimuranngkaragatan ay naratingangPilipinas, Borneo, Malay Peninsula, Singapore, Indochina, India, at Ceylon (Sri Lanka).<br />Angunangekspedisyon, nabinuong 62 barko, ay dumaongsaPilipinasnoongDisyembre 1405.<br />
  45. 45.
  46. 46. LahingTsino<br />Si Pei-Pon-Tao (kilalarinbilangPun Tao King), isasamgatauhanni Admiral Zheng He ay namatay at inilibingsaJatti Tunggal, Jolo. <br />Taun-taon, tuwing ika-26 ngDisyembreangmgaTsinosaJolo ay pumupuntasapuntodni Pei-Pon-Tao upangmagbigaypugaysamganangunangrelasyongSino-Philippines.<br />
  47. 47. LahingTsino<br />Pinagyaman pa ngmgaTsinoangkulturang Pilipino sailangsiglongpaninirahandito.<br />Asul at putingporselana, balangaw, pilak, pulbura ay nagingbahagingbuhayngmga Pilipino.<br />
  48. 48. LahingTsino<br />Pinagyaman din ngmgaTsinoanghilerangpagkaing Pilipino: pag-iihawngbaboy, pagpapakulongtsaa, paglulutongpansit, lumpia, chopsuey at okoy.<br />Angpaggamitngtoyo, tahuri, bataw , petsay at upo ay sakanilarinminana.<br />
  49. 49. LahingTsino<br />Magingangkasuotanngmga Pilipino ay alaalangmgaTsinongninuno, tuladngkangan (sleeved jacket), tsinelas, bakya, pamaypay at payong .<br />
  50. 50.
  51. 51.
  52. 52.
  53. 53.
  54. 54. LahingTsino<br />Angkaugaliang Pilipino ay may malalim ring bakasngkaugaliangTsino, tuladngpakikipagkasundoparasakasalngmgaanak, pag-alaalasayumao, at pagkuhangtaga-iyaksaburol.<br />
  55. 55. LahingTsino<br />Angiba pang kaugaliang Pilipino na may bakasngTsino ay angpagpapaputoksabagongtaon, pagkulektang tong sapasugalan, at pagtawadsapamimili.<br />Angbokubolaryong Pilipino ay binudburan din nghigitkumulang 1,500 salitangmulasamgaTsino.<br />
  56. 56. LahingTsino<br />sungkibimpobakyahikawhusilawlawsakyasansoytihotutsangapiyankuyopinsesingkakhuwipekatangpuntawsusitanglawtinghoytinsim/timsimhuwanasanglaygiyanhiyakiyaselansamlangsingkiswitiktuwatsatbantitikiyaw-kiyawkuwekongpaslangpusiyawsuwatbuwisitsuyatiyak<br />
  57. 57. LahingTsino<br />Bandang ika-13 siglongsinasabingangHapon ay nakipagkalakalrinsamga Pilipino, ayonsatalaanngkasaysayanngRukyu.<br />AngmgapiratangHapon (wakos) ay naglayagsasilangan at maramisakanilaangnakaratingsaarkipelagongPilipinas.<br />Noong 1400, angmgaHapon ay nagtayong trading post saAparri.<br />
  58. 58. Lahing Muslim<br />Gitnang ika-14 nasiglonangangmgamangangalakalna Muslim mula Malaysia ay naghatidng Islam (Arabic, “submission to the will of God.”)<br />Ito ay kumalatsakatimugangbahagingbansa.<br />Sinasabingsi Tuan Masha’ikaangnaghatidngpananampalatayangIslamikosa Sulu noong 1380 A.D., at nagtatagngkauna-unahangkomunidadng Muslim saarkipelago.<br />
  59. 59. Lahing Muslim<br />AyonsaTarsilas(talaanngkasaysayan), siKarimulMakhdum , isangiskolarng Mecca, mataposhikayatinang sultan at mgataosa Malacca sa Islam, ay nakaratingrinsa Sulu noong 1380 A.D, upangumpisahanangmisyongpagpapalaganapngrelihiyon. <br />
  60. 60. Lahing Muslim<br />NagtayosiKarimulMakhdumng mosque saTubig-IndagansaislangSimunul, at nagkaroonngmaramingkabig, lalonasaBuansa (lumangkapitolyong Sulu. <br />
  61. 61. Lahing Muslim<br />Taong 1390, si Rajah Baginda, isangprinsipeng Muslim mulaMenangkabau, Sumatra ay dumaongsaBuansa. <br />Nangibabawsiyasakabilangpagtutolngmgataoditodahilangkanyangmgatauhan ay armadongbarilsasinasabingkauna-unahanglabanangginamitanngbalasaarikipelago.<br />
  62. 62. Lahing Muslim<br />Sa panahonngMakhdumin, tinanggapngmgataosatimogangpananampalatayangIslamiko, nanagbadyangpagdatingngmaramingmisyonerosa Sulu.<br />
  63. 63. Lahing Muslim<br />Taong 1450 A.D. si Sharif ul-Hashim (kilalarinbilangSayid Abu Bakr), isangArab authority on Islamic religion and law ay dumatingsaBuansa, Sulu, mulaJohore, Malacca.<br />PinakasalanniyasiPrinsesaParamisuli, angmagandanganakniRajahBagindamula Sumatra.<br />
  64. 64. Lahing Muslim<br />Itinatagni Abu Bakrang Sulu Sultanate noongpanahon ring yaon, mataposangpagkamatayngkanyangbiyenangsi Rajah Baginda.<br />
  65. 65. Lahing Muslim<br />Pinamahalaanni Abu Bakrang Sulu Sultanate ayonsapalakadng Arabian caliphate.<br />Pinagtibayniyaangkauna-unahangkodigong Sulu (Sulu Code of Law)<br />Sa bandanghuli’yginawaniyangmalakasnapwersangmandirigmaangmgaTausug.<br />
  66. 66. Lahing Muslim<br />Sinasabingsi Abu Bakrangnagbigkissamgataongnakatirasatabingdagatsatimogsamgataongnakatirasaburolng Sulu.<br />PinalaganapniyaangQur’an.<br />Nagkamitngtitulong Sultan Sarif.<br />Mataposangpamumunosaloobng 30 taon, namataysiyanoongtaong 1480.<br />
  67. 67.
  68. 68.
  69. 69. Lahing Muslim<br />Magingsakasalukuyananglahatng sultan sa Sulu ay kinikilalasi Abu Bakrbilangkanilangninuno.<br />
  70. 70. Lahing Muslim<br />Sa unangbahaging ika-16 nasiglo, marami pang Muslim angdumating at nanirahansaarkipelago.<br />
  71. 71. Lahing Muslim<br />AngIslamic conquest ng Mindanao ay sinasabingkagagawanni Sharif Muhammad Kabungsuwan , isang Muslim ngJohore.<br />In 1475, dumatingsaMalabangngCotabatosiKabungsuwansampungmalaki at malakasnapuwersang Islamized Samals.<br />
  72. 72. Lahing Muslim<br />MataposmagapiangCotabato Valley (Maguindanao), pinakasalanniKabungsuwanangisangkatutubongprinsesanglugar.<br />Si Kabungsuwanangnagtatagng sultanate ngMaguindanaonoong 1515.<br />
  73. 73.
  74. 74.
  75. 75.
  76. 76.
  77. 77. Lahing Muslim<br />Angmgaayawtumanggapng Islam ay napilitang ay napilitangmagkanlongsamgabundok.<br />SilangayonangtinatawagnaBilaans, Manobos, Subanuns, at iba pang mgapaganong Pilipino.<br />
  78. 78. Lahing Muslim<br />Angkahulihulihang Muslim nanaghatidngpananampalatayang Islam saarkipelago ay siAlaweBalpake, isangArab Sharif mulasa Sarawak, Borneo.<br />Bandang ika-17 siglongipinakilalanitoang Islam sahilagang Mindanao at rehiyonnglawangLanao.<br />Kauna-unahang sultan na Muslim ng Basilan.<br />
  79. 79. Lahing Muslim<br />Mgamangangalakalna Muslim mulasa Borneo angnagkalatng Islam sa Mindoro, Batangas, Maynila at Pampanga.<br />SiatSen: nagpakilalang Islam saBalayan, Batangas.<br />
  80. 80. Lahing Muslim<br />Muslim Filipinos: MaranawngLanao, MaguindanawanngCotabato, SamalngZamboanga, Yakanng Basilan, at Tausugng Sulu.<br />
  81. 81. Lahing Muslim<br />Relihiyong Islam: Biernesangarawngpangilin; mosque anglugarngsimbahan at tipanansamgamahahalagangokasyon; lantadnapananampalataya, pag-aayuno.<br />

×