Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
31/01/2014

Histori Civ ilizim i

31/01/2014

Grqia e lashtë

UNIVERSITETI ALEKSANDER
MOISIU DURRES

Punoi : _____________...
Historia
Greqia e Lashtë është qytetërimi që i përket asaj periudhe të historisë greke që
zgjat nga Periudha Arkaike e she...
Periudha Arkaike

31/01/2014

Në shekullin e 8-te p.e.s Greqia filloi te dali nga vitet e errta që
pasoi me rënjen e qytet...
Periudha Klasike
Athina dhe Sparta shumë shpejt do të krijonin aleancë sëbashku
përball kërcënimt të madhë që Greqia e las...
Periudha Helene
Periudha helene zgjati nga 323 para Krishtit, e cila
shënoi fundin e Luftrave të Aleksandrit të Madh, me
a...
Periudha Greko-Romake
Gadishulli grek ra nën sundimin romak gjatë vitit 146 para
Krishtit pushtimit të Greqisë pas Betejës...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Civilizimi grek

2,975 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Civilizimi grek

  1. 1. 31/01/2014 Histori Civ ilizim i 31/01/2014 Grqia e lashtë UNIVERSITETI ALEKSANDER MOISIU DURRES Punoi : _____________ Pranoi : _____________
  2. 2. Historia Greqia e Lashtë është qytetërimi që i përket asaj periudhe të historisë greke që zgjat nga Periudha Arkaike e shekullit të 8-të deri në atë të 6-të para Krishtit dhe deri në vitin 146 para Krishtit pas pushtimit nga Roma pas Betejës së Korintit. Në qendër të kësaj periudhe është Greqia Klasike, që lulëzoi gjatë shekujve të pestë dhe të katërt para Krishtit, fillimisht nën sundimin e suksesshëm athinian pas kërcënimit ushtarak prej pushtimeve Perse. Mosha e Artë Athinase mbaron me disfatën nën duart e Spartës në Luftën e Peloponezit në vitin 404 para Krishtit. Kultura greke klasike pati një ndikim të fuqishëm në Perandorinë Romake, që mbajti një variant të saj në shumë pjesë të rajonit mesdhetar dhe Evropë, arsyeja e së cilës Greqia Klasike konsiderohet si kultura themelore që mundësoi themelimin e qytetërimit perëndimor.
  3. 3. Periudha Arkaike 31/01/2014 Në shekullin e 8-te p.e.s Greqia filloi te dali nga vitet e errta që pasoi me rënjen e qytetërimit Miken. Literatura kishte humbur por Greket miratuan alfabetin Fenikas per te krijuar alfabetin Grek. Nga të dhënat e shkruara rreth 9 p.e.s Greqia ishte e ndarë në shumë komunitete të vogla vetë-qeverisës Një klasë tregtar u ngrit në gjysmën e parë të shekullit të 7-të , tregohet nga futja e fjalëve të sajuar rreth 680 para Krishtit . Kjo duket se ka futur tensione në shumë qytet- shtete . Regjimet aristokratike të cilat përgjithësisht rregullohen me poleis u kërcënuan nga pasuria e ri -gjetur e tregtarëve . Nga 650 p.e.s e më tej , të aristocracies kishte për të luftuar për të mos u rrëzuar dhe zëvendësuar nga tiranët populiste . Kjo fjalë rrjedh nga “jo- pezhorative tyrannos” τύραννος greke , që do të thotë ' sundimtar të paligjshëm ', dhe ishte i zbatueshëm për të dy liderët të mira dhe të këqija ashtu . Një popullsi në rritje dhe mungesa e tokës gjithashtu duket se kanë krijuar grindje të brendshme në mes të varfërve dhe të pasurve në shumë qytet- shtete . Në Spartë , Luftrat Messenian rezultoi në pushtimin e Messenia dhe enserfment e Messenians , duke filluar në gjysmën e dytë të shekullit të 8-të para Krishtit , një akt i paprecedent apo ngjarje e mëparshme në Greqinë e lashtë . Kjo praktikë lejoi një revolucion social të ndodhë . Popullsia nënshtruar , i njohur andej e tutje si helots , farmed dhe Sparta , ndërsa çdo qytetar spartan mashkull u bë një ushtar i ushtrisë spartan në një shtetërore ushtarake të përhershme . Edhe elitat ishin të detyruar që të jetojnë dhe të trajnuar si ushtarë ; kjo ngjashmeria ndërmjet qytetarëve pasur dhe të varfër shërbeu për të shpërndarë konfliktin shoqëror . Këto reforma , të caktuar për Spartën , ishite ndoshta e plotë nga 650 para Krishtit.
  4. 4. Periudha Klasike Athina dhe Sparta shumë shpejt do të krijonin aleancë sëbashku përball kërcënimt të madhë që Greqia e lashtë do të shohë deri në pushtimin romak. Pas shtypjes së Ionian Revolt, Një rebelel i qytetërimit Grek Darius I i persis, ( Mbreti i mbretave i Perandoris Akaemenid ) vendosi të nënshtroji Greqin. Pushtimi i tij në 490 para Krishtit ishte e mbyllur nga fitorja e Athinas në betejen e Maratonës, nen udheheqjen e ushtrisë Younger. Kserksi I i Persisë, i biri dhe pasuesi i Darit I, u përpoq në pushtimin e tij 10 vjet më vonë, por me gjithë ushtrinë e tij të madhe ai pati humbje të rënda pas veprimit të famshmen të hapave në Termopile dhe fitoret për grekët aleate në betejat e Salaminë dhe Plataea. Lufta Greko-Persiane vazhdoi deri në 449 para Krishtit, udhëhequr nga athinasit dhe Ligën e tyre Delian, gjatë së cilës Macedon, Traki, ishujt e Egjeut dhe të Ionia ishin të gjithë çliruar nga ndikimi pers. 31/01/2014
  5. 5. Periudha Helene Periudha helene zgjati nga 323 para Krishtit, e cila shënoi fundin e Luftrave të Aleksandrit të Madh, me aneksimin e Greqisë nga ana e Republikës Romake në 146 para Krishtit. Edhe pse vendosja e sundimit romak nuk ia thyen vazhdimësinë e shoqërisë dhe kulturës helenistike, e cila mbeti në thelb e pandryshuar deri në ardhjen e krishterimit, ajo e bëri të shënojë fundin e pavarësisë politike greke. Gjatë periudhës Helenistike, rëndësia e duhur "Greqisë" (që është, në territorin e Greqisë moderne) në kuadër të botës greko-folëse rënë ndjeshëm. Qendrat e mëdha të kulturës helenistike ishin të Aleksandrisë dhe Antiokisë, kryeqytetet e Ptolemeut Egjiptit dhe Sirisë Seleucid respektivisht. 31/01/2014 Pushtimet e Aleksandrit pati pasoja të shumta për të qytet-shteteve greke. Kjo në masë të madhe zgjeroi horizontet e grekëve dhe çoi në një emigracion të qëndrueshëm, veçanërisht të rinj dhe ambicioz, ndaj perandorive të reja greke në lindje. Shumë grekë emigruan në Aleksandri, Antioki dhe shumë qytete të tjera të reja helene të themeluar në zgjimin e Aleksandrit, ku Mbretëria greko-Bactrian dhe Mbretëria indo-greke mbijetoi deri në fund të shekullit 1 pes.
  6. 6. Periudha Greko-Romake Gadishulli grek ra nën sundimin romak gjatë vitit 146 para Krishtit pushtimit të Greqisë pas Betejës së Korintit. Maqedonia u bë një provincë romake, ndërsa Greqia e jugut u vu nën mbikqyrjen e praefect-eve të Maqedonisë, megjithatë, disa poleis greke arriti të mbajën një pavarësi të pjesshme dhe për të shmangur taksimin. Ishujt e Egjeut janë shtuar në këtë territor në vitin 133 para Krishtit. Athina dhe qytete të tjera greke ngriti krye në vitin 88 para Krishtit, dhe gadishulli u shtyp nga gjenerali romak Sulla. Luftërat civile romake shkatërruar vendin edhe më tej, deri sa Augustus organizoi gadishullin si provincën e Achaea në 27 para Krishtit. Greqia ishte një krahinë kyç lindore e Perandorisë Romake, si kultura romake kishte qenë prej kohësh në fakt grekoromake.Gjuha greke ka shërbyer si një lingua franca në Lindje dhe në Itali, dhe shumë intelektualë grekë si Galenit do të kryejnë shumicën e punës së tyre në Romë.

×