Het einde van het geuridentificatietijdperkHoe de fouten van zeven agenten het Nederlandse opsporingsapparaat te kijk zett...
speurhond, ongeacht de opstelling, steeds hetzelfde geurbuisje pakte”, aldus Frijters. Al voordatbekend werd dat er fraude...
Blind testenHet is bij een geurproef uitermate belangrijk dat de proef ‘blind’ uitgevoerd wordt. Dit betekent datde honden...
Tijdens de rechtszaak werd ook bekend hoe de agenten dan op de hoogte waren van de positie vande geurdragers. Zo was het o...
geurproef heeft gespeeld bij de veroordeling. Het lukt vaak alleen als de veroordeling vooral op degeurproef is gebaseerd,...
BronvermeldingMondelinge bronnenBiezen, van der, Arthur (Mr.), Advocatenkantoor Kuijpers & Van Der Biezen, strafrechtadvoc...
Beeld en geluidEikelenboom, Siem & Janssen, Gert, (21 december 2006). Duizenden geurproeven ongeldig.NOVA:http://www.novat...
Haak, Ruud, (oktober 2009). Fraude met politiehonden – De Sorteerproef. Onze Hond, nr. 11, pag.23-33Jong, de, Stan, (05-12...
Onderstaande LJN-nummers corresponderen met de rechtszaken van de speurhondengeleiders:LJN: BB9859LJN: BB9860LJN: BB9863LJ...
Bronnen die niet mee wilden/konden/mochten werkenSchoon, Adee (Dr.), expert op het gebied van geurproevenE-mail: adee.scho...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Redactie Binnenland - Artikel Geurproeven

613 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
613
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
51
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Redactie Binnenland - Artikel Geurproeven

  1. 1. Het einde van het geuridentificatietijdperkHoe de fouten van zeven agenten het Nederlandse opsporingsapparaat te kijk zettenDoor Marianne Borger en Jolanda VogelaarTijdens een hoger beroep zaak aan het gerechtshof te Leeuwarden in oktober 2006 stonden tweeverdachten terecht voor een overval. Het tweetal werd beschuldigd van een gewapendeautodiefstal en het overvallen van een casino-eigenaar. Bij de eerste behandeling van deze zaakwerden de verdachten veroordeeld, mede doordat zij via een geuridentificatieproef aan degebruikte wapens waren gelinkt. Tijdens het hoger beroep werden de twee politieagenten die degeurproef voor deze zaak hadden uitgevoerd, opgeroepen als getuigen. Op het moment dat hengevraagd werd of zij de geurproef wel correct en dus blind uitgevoerd hadden, antwoordde éénvan de agenten: “De proeven worden nooit blind uitgevoerd.” De genoemde politieagenten warenonderdeel van de zogeheten ‘Oefengroep Oost’. Deze groep voerde geuridentificatieproeven uitvoor alle korpsen binnen de regio Noord- en Oost-Nederland. De agent had geen idee wat voorgevolgen zijn uitspraak zou hebben, voor zowel zijn eigen toekomst als voor het gebruik vangeurproeven en het vertrouwen in het opsporingsapparaat.Naar aanleiding van deze verklaring begon de Rijksrecherche in opdracht van het OpenbaarMinisterie (OM) een oriënterend onderzoek naar alle geuridentificatieproeven die uitgevoerd warendoor de Oefengroep Oost. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat er binnen de groep zevenpolitieagenten waren die de geurproeven lang niet altijd ‘blind’ uitvoerden. Hierdoor was hetmogelijk dat zij de resultaten van de proeven hebben beïnvloed.Justitiële dwalingenDe zeven betrokken politieagenten zijn in 2007 voorgeleid bij de rechtbank in Zutphen. Het plegenvan fraude bij het uitvoeren van geuridentificatieproeven is een strafbaar feit. Vier van de zevenpolitieagenten zijn veroordeeld, drie agenten werden vrijgesproken. Maar hiermee was de zaak nietafgesloten. Het niet naleven van de protocollen bracht vele justitiële dwalingen aan het licht. Eén vandeze dwalingen was de veroordeling van Ernest Louwes, verdachte in de Deventer moordzaak. Ookhij was een ‘slachtoffer’ van de fraude van de Oefengroep Oost. Het gerechtshof heeft Louwesuiteindelijk op basis van de foutieve geurproef vrijgesproken. Dit is echter slechts één van die zaken.Ruim 2000 personen zijn veroordeeld op grond van een geuridentificatieproef die tussen 1997 en2006 is uitgevoerd. Een aantal van hen is hierdoor ook onterecht veroordeeld.Naar aanleiding van deze zaak is er veel kritiek geweest op het gebruik van geurproeven alsbewijsmateriaal. Tegenwoordig mogen resultaten van geuridentificatieproeven niet meer gebruiktworden als strafrechtelijk bewijs. Ze worden zelfs helemaal niet meer uitgevoerd.Hiermee was de zaak echter nog steeds niet gesloten, de discussie over geurproeven ging door. Dezediscussie werd onder andere aangewakkerd door professor Jan Frijters, een groot tegenstander vande geurproef. Jan Frijters is een gepromoveerde geurdeskundige die zich bezighoudt metgeurproeven. Zijn interesse in geurproeven werd gewekt door een uitzending van ‘Eén Vandaag’ overeen onopgeloste moordzaak. Frijters wilde zich verder verdiepen in het gebruik vangeuridentificatieproeven en begon allerlei zaken te bestuderen. “Op eigen houtje ging ik naar deplaats delict om de al uitgevoerde geurproef te herhalen en de resultaten te vergelijken”, vertelt hij,“op deze manier werd ik na enige tijd deskundige op het gebied van geurproeven.” Uiteindelijk werdFrijters hierdoor ook gevraagd om bij bepaalde zaken een analyse van de uitgevoerde geurproevenop te stellen. “Al snel kwam ik erachter dat geurproeven niet geheel betrouwbaar zijn. Ik had hetvoorgevoel dat de geurproeven niet blind werden uitgevoerd. Dit was omdat in bepaalde gevallen de
  2. 2. speurhond, ongeacht de opstelling, steeds hetzelfde geurbuisje pakte”, aldus Frijters. Al voordatbekend werd dat er fraude was gepleegd met geurproeven waarschuwde Frijters de maatschappijvoor het gebruik van geurproeven bij rechtszaken.Hoe werkt een geurproef?Al sinds jaar en dag is de speurhond een betrouwbaar hulpmiddel voor de politie. Jaren geledenwerden zij al gebruikt bij het opsporen van misdadigers. Bekend is dat honden een bijzonderontwikkeld reukvermogen hebben waardoor zij dingen kunnen ruiken die wij met de menselijke neusniet kunnen waarnemen. De hoofdtaak van de speurhond is de politie te helpen bij het vergaren vanbewijs, dat moeilijk door mensen gevonden kan worden. Politiespeurhonden maken deel uit van hetKorps Landelijke Politiediensten (KLPD), waar zij tot 2010 ondergebracht waren bij de ‘DienstLevende Have Politie’. Sinds 2010 behoren zij tot de Unit Specialistische Honden. Het KLPD verzorgtde opleiding van de speurhonden op een speciaal trainingscomplex in Nunspeet.Toen geurproeven nog uitgevoerd werden, golden voor de uitvoering ervan zeer strikte regels diewaren opgenomen in de Regeling Politiehonden. In deze regeling valt precies te lezen hoe zo’n proefopgebouwd moet worden. Allereerst wordt de proef altijd uitgevoerd door twee personen: dehondengeleider en een helper. De helper bereidt de proef voor. Voor de proef zijn zevengeurmonsters nodig; zes van figuranten en één van de verdachte. Alle zeven personen moeten vijfminuten lang twee geurdragers vasthouden; een voorwerp waar hun geur in wordt opgenomen. Dehelper maakt dan in een geschikte ruimte twee rijen met deze geurdragers. De volgorde van degeurdragers is willekeurig. De helper kiest de opstelling door dobbelstenen te gooien; de gegooideogen komen overeen met de code van een opstellingsschema.Eén van de zes figuranten die meewerken aan de geurproef, fungeert als zogenaamdecontrolepersoon. Hij of zij houdt, naast een geurdrager, ook enige tijd een controlevoorwerp vast. Ditcontrolevoorwerp wordt gebruikt bij het eerste deel van de geurproef. De geleider komt in ditstadium met zijn hond de ruimte in en laat de hond aan het controlevoorwerp ruiken. De hond moetde geur dan in beide rijen aan de geurdrager van de controlepersoon koppelen. Kan de hond dit niet,dan wordt de proef gediskwalificeerd. Lukt het de hond wel, dan kan met de daadwerkelijke proefbegonnen worden.Het corpus delicti wordt erbij gehaald. Dit is het voorwerp dat afkomstig is van de plaats delict, enwaarvan de agenten willen weten of de geur die eraan zit, die van de verdachte is. De hond mag aanhet voorwerp ruiken, en moet de geur dan aan een geurdrager koppelen. Als de hond in alle twee derijen de geurdrager van de verdachte ‘aanwijst’, wordt er gesproken van ‘herkenning van deverdachte’, en is de proef succesvol uitgevoerd. Is er echter maar één of geen herkenning, dan wordtde proef gediskwalificeerd of is er simpelweg ‘geen herkenning’.Maar hoe weet je nu zeker dat er écht een herkenning van geur heeft plaatsgevonden? ProfessorFrijters heeft hier een theorie over, die tegelijkertijd ook een deel van zijn kritiek op de geurproef is.“Als voorbeeld neem ik een waterput van tien meter diepte”, vertelt Frijters, “wanneer een daderjou in je buik steekt en vervolgens het moordwapen in de put gooit, kan het zomaar zijn dat hetmoordwapen drie dagen later pas door de politie gevonden wordt. Op dat wapen hebben zich dan algenoeg andere moleculen verzameld die de daders geur op het moordwapen maskeren.” Daarnaastvertelt Frijters ook dat een dader een voorwerp minimaal tien seconden moet hebben vastgehouden,wil zijn geur op dat voorwerp vastgelegd worden. Frijters: “De politie doet naar aanleiding van devondst een geurproef en hierbij wordt een bepaalde geur gevonden, maar dit kan ook een geur zijndie al eerder op het voorwerp is vastgelegd dan de geur van de dader. Je mag er niet direct vanuitgaan dat er daarom een geurherkenning is. Daarbij kunnen honden geuren niet identificeren, zijvergelijken deze alleen met elkaar.”
  3. 3. Blind testenHet is bij een geurproef uitermate belangrijk dat de proef ‘blind’ uitgevoerd wordt. Dit betekent datde hondengeleider op geen enkele manier weet welke geurdrager van wie is. De agenten verklarendit ook bij het opmaken van een proces-verbaal van de geurproef. “De geleider verklaart *…+dat dehond de controlepersoon niet kent, dat hij ten tijde van het uitvoeren van de proef van geen enkelegeurdrager wist waar deze zich in de rij bevond en dat hij [bij het identificeren van decontrolepersoon] geen enkele reactie van zijn hond op de geurdrager van de verdachte heeftgezien”.Maar waarom is het zo belangrijk dat de geleider de identiteiten achter de geurdragers niet kent?Politiehonden worden getraind om op commando van hun geleider opdrachten uit te voeren, maarhonden reageren niet alleen op commando’s. Hondengedragstherapeut Judith Strijbos vertelt dathonden meesters zijn in het lezen van lichaamstaal, tot in de kleinste details. “Lichaamstaal is eenbelangrijk communicatiemiddel tussen honden onderling, maar ook bij de communicatie tussen honden mens”, aldus Strijbos, “honden kunnen de menselijke lichaamstaal herkennen en vervolgensinterpreteren zij dat.” Volgens Strijbos letten honden feitelijk meer op lichaamstaalsignalen dan ophet gesproken woord. Maar wat heeft dit te maken met het uitoefenen van geurproeven? “Als eenhondengeleider weet welke geurdrager van wie is kan hij dit onbewust uitstralen. Dit kan zijn dooreen lichte hoofdbeweging, een kleine indraai van de schouder, een vertraging, maar ook al door ietsminimaals als het kijken naar een object of het even de adem inhouden”, vertelt Strijbos, “hondensignaleren deze details en leren daar bij herhaling ook betekenis aan te geven.” Zo is het dus mogelijkdat een hondengeleider, onbewust, zijn hond beïnvloedt als hij weet welke geurdrager van welkepersoon is.Normaliter wordt dit effect tegengegaan door het ‘blind’ uitvoeren van een geurproef. Alleen dehelper, die de proef heeft opgezet, weet in dat geval welke geurdrager van wie is. De geleider kandan geen onbedoelde signalen afgeven en kan dus het resultaat van de proef niet beïnvloeden.Omdat het in dit geval echter zo was dat de agenten wel op de hoogte waren van de positie van degeurdragers, is het mogelijk dat de resultaten zijn beïnvloed.Valse verklaringen onder edeOp 11 december 2007 moesten zeven agenten van de Oefengroep Oost voor de rechtbank inZutphen verschijnen. Daar werden zij aangeklaagd voor het ‘afleggen van een valse verklaring onderede’. Deze aanklacht komt voort uit het feit dat de agenten een proces-verbaal hebben ondertekendwaarin zij verklaren dat zij niet wisten waar de geurdragers van bepaalde personen zich bevonden,terwijl dit wel zo was. Tijdens de rechtszaken werd er door het OM zwaar gesteund op deverklaringen van de verdachten.“Verdachte [medeverdachte B] heeft onder andere verklaard dat op maandagen doorgaans alle ledenvan de Oefengroep Oost (hierna: de Groep) aanwezig waren, dat er binnen de Groep nooit blind werdgesorteerd en dat hij geen herinneringen heeft aan blind sorteren. […] Verdachte heeft in zijn verhoorverklaard dat hij geen herinneringen heeft aan blind sorteren op maandagen. Voorts dat er meestalniet-blind is gesorteerd en dat dit zeker voor de maandagen gold. Maar ook dat er pieken en dalenwaren.[…] Hij bedoelde hiermee, dat iets meer dan 50% blind werd gesorteerd […]Uit hun verklaringenvalt af te leiden, dat [het wel of niet blind sorteren] afhing van de drukte. De maandag was vaak druk,omdat de gehele Groep dan aanwezig was. Hoe drukker het was, hoe vaker niet-blind werd gesorteerd.In dat geval werd de tot de geuridentificatieproef behorende controleproef gebruikt alsoefenproef.[…]De gangbare werkwijze binnen de Groep was, dat de helper het bord niet wiste tenzij degeleider dit nadrukkelijk aan de helper verzocht, aldus verdachte. […]”
  4. 4. Tijdens de rechtszaak werd ook bekend hoe de agenten dan op de hoogte waren van de positie vande geurdragers. Zo was het opstellingsschema van de geurdragers vaak nog zichtbaar voor dehondengeleider tijdens het uitvoeren van de proef, hielpen hondengeleiders regelmatig mee met hetneerleggen van de geurdragers in de goede volgorde en werd de volgorde van de geurdragers dehondengeleiders soms zelfs ingefluisterd door de helpers.Frijters denkt dat de politieagenten in kwestie niet doorhadden hoe groot de verantwoordelijkheidwas die zij droegen bij het uitvoeren van geurproeven. “Ze zijn soepel omgegaan met de protocollen,zonder dat ze erover nadachten wat voor gevolgen de resultaten konden hebben voor de toekomstvan de verdachte”, aldus Frijters.“Een bijzonder ernstige zaak”De rechtbank had moeite met het doen van een uitspraak, omdat het op enkele uitzonderingen naniet mogelijk was om per proef vast te stellen of deze nu wel of niet blind uitgevoerd was. Dit wasvoor de rechtbank echter geen reden om niet tot strafoplegging over te gaan, omdat het “buiten kijfstaat dat het merendeel der verdachten heeft verklaard dat geuridentificatieproeven in eenaanzienlijk aantal gevallen niet volgens de daarvoor geldende procedure zijn verlopen.” Daarnaastsprak de rechtbank van een bijzonder ernstige zaak, waarin strafbare feiten aan de orde zijn die “hetrechtssysteem en het vertrouwen dat de samenleving daarin moet kunnen hebben, ernstigondermijnen.” De rechtbank beargumenteerde verder dat deze kwestie tot aanzienlijke gevolgen zalleiden. “Reeds afgedane strafzaken zijn voorgedragen voor herziening door de Hoge Raad, zich invoorarrest bevindende verdachten die in eerste instantie tot gevangenisstraf waren veroordeeld, zijnin hoger beroep vrijgesproken, om nog maar te zwijgen van het feit dat het handelen van verdachteen zijn medeverdachten het aanzien van en het vertrouwen in de integriteit van hetopsporingsapparaat ernstig heeft geschaad. Dat rekent de rechtbank verdachte zwaar aan.”Uiteindelijk werden er van de zeven agenten die terechtstonden, drie vrijgesproken. Vier agentenwerden veroordeeld tot vier maanden voorwaardelijke celstraf en taakstraffen variërend van 120 tot210 uur. Daarnaast werden zes agenten ook voor twee jaar ontzet uit het ambt van politieagent.De foutieve geurproeven hadden niet alleen gevolgen voor de agenten die ze uitgevoerd hebben. Deproeven zijn immers als bewijs gebruikt in rechtszaken en er zijn ook mensen mee veroordeeld.Volgens het OM zijn er bij meer dan 2000 zaken geurproeven, die tussen 1997 en 2006 uitgevoerdzijn, als bewijsmateriaal gebruikt. Voor deze zaken zijn in totaal 92 herzieningsverzoeken ingediend.Opnieuw naar de rechterAls er een herzieningsverzoek wordt ingediend, betekent dit niet dat de zaak gelijk heropend wordt.Bij een herziening kijkt de Hoge Raad of er sinds de uitspraak nieuwe ontwikkelingen zijn ontstaan.Zo’n ontwikkeling noemt men een novum. In dit geval is het novum het feit dat de geurproevenverkeerd uitgevoerd zijn. Als de Hoge Raad het vermoeden heeft dat de rechter wellicht een anderbesluit had genomen als deze dit geweten had, kunnen zij besluiten om de herziening gegrond teverklaren. In dit geval wordt de rechtszaak weer terug naar de rechtbank verwezen en wordt dezeopnieuw behandeld, natuurlijk zonder de geurproef als bewijs.Omdat de rechtszaak opnieuw behandeld wordt, kan het voorkomen dat een veroordeelde in denieuwe behandeling vrijgesproken wordt. Als hij of zij dan al een straf heeft voltooid, kan er eenschadevergoeding geclaimd worden.In dit geval werden er van de 92 herzieningsverzoeken die ingediend werden, maar een tientalgegrond verklaard door de Hoge Raad. Arthur van der Biezen, strafrechtadvocaat bijAdvocatenkantoor Kuijpers & Van Der Biezen, vertelt waarom er maar zo weinig herzieningenworden toegezegd. “Dit komt doordat het vaak moeilijk is om te bepalen hoe groot de rol is die de
  5. 5. geurproef heeft gespeeld bij de veroordeling. Het lukt vaak alleen als de veroordeling vooral op degeurproef is gebaseerd,” aldus Van der Biezen, “daarnaast gaat het ook vaak om oude zaken. Danmoet de advocaat die dossiers wel bewaard hebben.”Van der Biezen is niet te spreken over de manier waarop het OM de herzieningen heeft afgehandeld.Nadat bekend werd gemaakt dat de geurproeven niet meer geldig waren als bewijs, stuurde het OMin 2007 een brief aan veroordeelden bij wiens zaak een geurproef gebruikt was.Het OM nodigde de veroordeelden dus uit om een herziening aan te vragen. Van der Biezen vindt ditgeen goede aanpak. “Ik vind het jammer dat justitie de veroordeelden hier niet meer mee heeftgeholpen. Zij weten precies bij welke zaken een geurproef mee heeft gespeeld, maar in plaats vandat zij het initiatief nemen, laten zij de advocaten het initiatief nemen. Die moeten de dossiers maarop gaan zoeken en een verzoek indienen.”Een gevoelig onderwerpDe zeven politieagenten van de Oefengroep Oost hebben nog nooit over deze zaak verteld in demedia. Hun verhaal is alleen te lezen in de niet-openbare verklaringen die zij af hebben gelegd voorhet OM. Tijdens het schrijven van dit artikel zijn meerdere pogingen ondernomen om depolitieagenten in kwestie te spreken te krijgen, zonder succes. “Het is een gevoelig onderwerp waarniet graag over gepraat wordt”, zegt Mengs Gerritsen, hoofd communicatie bij het politiekorpsIJsselland, “de politie is en blijft natuurlijk een overheidsinstantie. Het is een zwarte periode die zeliever achter zich laten. Daarnaast krijgen ze ook geen toestemming om deze informatie, die ook temaken heeft met politiezaken, openbaar te maken.”De zaak rond de foutief uitgevoerde geurproeven heeft een lange nasleep gehad. Anno 2011 wordende laatste herzieningsverzoeken afgehandeld, maar een groot deel van de zaken waarin eenherziening is toegezegd, moet nog steeds opnieuw behandeld worden. Het KLPD ziet inmiddels afvan het uitvoeren en gebruiken van geuridentificatieproeven als bewijsmateriaal tegen verdachten.De gehele affaire wordt door veel mensen nog steeds gezien als een enorme flop van hetNederlandse opsporingsapparaat.“Bij het opsporingsonderzoek in uw zaak is destijds gebruik gemaakt van eengeuridentificatieproef […]Uit intern oriënterend onderzoek is gebleken dat bij degeuridentificatieproeven […] regelmatig niet conform het vastgestelde protocol is gewerkt. […]Recent is door het Gerechtshof Leeuwarden […] bepaald dat de resultaten ervan niet als bewijsgebruikt mochten worden. Ook in uw zaak heeft een dergelijke proef plaatsgevonden. […] Omdatin uw zaak het arrest onherroepelijk is, is een herzieningsprocedure mogelijk. Een dergelijkeprocedure is er onder meer voor bedoeld om een strafvonnis door de Hoge Raad te laten toetsenindien naar het oordeel van u als aanvrager er sprake is van een nieuw feit dat, als de rechter dateerder zou hebben geweten, zou hebben geleid tot bijvoorbeeld een vrijspraak.”
  6. 6. BronvermeldingMondelinge bronnenBiezen, van der, Arthur (Mr.), Advocatenkantoor Kuijpers & Van Der Biezen, strafrechtadvocaatTel.: 073-6148664Gesproken op 17 maart 2011.Frijters, J.E.R. (Prof. Dr.), psycholoog/geurdeskundige/expert op het gebied van geurproeven.Tel.: 003289771962Gesproken op 29 maart 2011.Gerritsen, Mengs, hoofd communicatie bij het politiekorps IJsselland.E-mail: communicatie@ijsselland.politie.nlContact gehad op 3 maart 2011.Kraszewksi, E.J.G., Korps Landelijke Politiediensten/KLPD, persvoorlichter KLPD.Tel.: 0343-535250, E-mail: ed.kraszewski@klpd.politie.nlContact gehad op 11 maart 2011.Strijbos, Judith, Dog On Track, hondengedragstherapeut.Tel.: 06-14177131, E-mail: info@dogontrack.nlGesproken op 25 februari 2011.Wilhelm, Désirée, persvoorlichter Openbaar Ministerie.Tel.: 070-3399848, E-mail: d.e.wilhelm@om.nlContact gehad op 4 maart 2011.DocumentenMinisterie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, (2008). Regeling Politiehonden:Keuringsreglement Politiespeurhond Menselijke Geur.http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/rapporten/2008/09/18/regeling-politiehonden/bijlage1reglementspeurhondmenselijkegeur2008.pdfGeraadpleegd op verschillende dagen.Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, (2009). Regeling Politiehonden.http://wetten.overheid.nl/BWBR0019728/geldigheidsdatum_02-09-2009Geraadpleegd op 23 februari 2011.KLPD, (2003). Jaarverslag KLPD: Ontwikkelingen in het gebruik van speurhondenGeraadpleegd op 26 februari 2011.
  7. 7. Beeld en geluidEikelenboom, Siem & Janssen, Gert, (21 december 2006). Duizenden geurproeven ongeldig.NOVA:http://www.novatv.nl/page/detail/uitzendingen/4811/%27Duizenden+geurproeven+ongeldig%27.Geraadpleegd op 25 maart 2011.BoekenMols, G.P.M.F., (2003) Getuigen in strafzaken. Deventer: Kluwer.Webpagina’sWikipedia, (23-12-2005). Kluger Hans Effect.http://nl.wikipedia.org/wiki/Kluger_HansGeraadpleegd op 26 februari 2011.Kranten- en tijdschriftartikelenAuteur onbekend, (14-11-2006). Wat is een correct uitgevoerde geur-identificatieproef? De Stentor.Auteur onbekend, (14-11-2006). Korpsen treffen maatregelen na onjuiste geurproeven. Blik opnieuws, http://www.blikopnieuws.nl/bericht/37320Auteur onbekend, (09-02-2007). Bijna 2.700 geurproeven politiehonden ongeldig. Elsevier.http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Nederland/111404/Bijna-2.700-geurproeven-politiehonden-ongeldig.htmAuteur onbekend, (22-12-2006). Strafzaken op de schop na ongeldige geurproeven. Elsevier.http://www.elsevier.nl/web/10105631/Nieuws/Nederland/Strafzaken-op-de-schop-na-ongeldige-geurproeven.htmAuteur onbekend, (25 mei 2007). Foutieve geurproeven bij 1.600 veroordeelden. NRC Handelsblad.Broeders, T., (2008). De kwalijke reuk van de geuridentificatieproef. Expertise en Recht.http://www.recht.nl/doc/TijdschriftvoorForensischBewijs.pdf?RNLSESSION=Doorenbos, D.R., (05-10-2007). De kroniek van het straf(proces)recht. Nederlands Juristenblad.Evenblij, Maarten, (22 maart 2003). Aan de speurhond zit een luchtje. De Volkskrant.Frijters, J.E.R., (2008). Dobbelen en positievoorkeuren bij canine geuridentificatieproeven. Expertiseen recht.http://www.recht.nl/doc/TijdschriftvoorForensischBewijs.pdf?RNLSESSION=Frijters, J.E.R., (28 april 2006). De geuridentificatieproef in het licht van het falsificatiebeginsel.Nederlands Juristenblad, nr. 17.
  8. 8. Haak, Ruud, (oktober 2009). Fraude met politiehonden – De Sorteerproef. Onze Hond, nr. 11, pag.23-33Jong, de, Stan, (05-12-2003). De natte neus als rechter. HP/DeTijdKoelewijn, Jannetje & Rosenberg, Esther, (24-05-2008). De deskundige rukt op in het recht;hoogleraren zetten zich in om ‘onschuldigen’ uit de cel te krijgen. NRC Handelsblad.Oirschot, van, Caspar, (14-11-2006). Een politiehond moet ‘blind’ ruiken. De Stentor.Schoon, Adee, (2000). Speuren met geuren. Natuur & Techniek, nr. 5.Schoon, Adee, (maart 1997). The performance of dogs in identifying humans by scent.Overige nieuwsberichtenOpenbaar Ministerie, (13 november 2006). Rijksrecherche onderzoekt geuridentificatieproevenNoord- en Oost-Nederland.http://www.om.nl/algemene_onderdelen/uitgebreid_zoeken/@133469/rijksrecherche/Openbaar Ministerie, (25 mei 2007). Inventarisatie geuridentificatieproeven vrijwel afgrond.http://www.om.nl/algemene_onderdelen/uitgebreid_zoeken/@126145/inventarisatie/Openbaar Ministerie, (13 augustus 2007). OM Zutphen vervolgt zeven speurhondengeleiders voormeineed of valsheid in geschrifte.http://www.om.nl/algemene_onderdelen/uitgebreid_zoeken/@133482/om_zutphen_vervolgt/Openbaar Ministerie, (23 november 2007). Oriënterend onderzoek Rijksrecherche afgerond.http://www.om.nl/algemene_onderdelen/uitgebreid_zoeken/@127055/orienterend/RechtszakenHoge Raad der Nederlanden, (22-04-2008). Herziening in geurproefzaken.http://www.rechtspraak.nl/Actualiteiten/Archief/2008/04/Herziening+in+geurproefzaken.htmGeraadpleegd op verschillende dagen.Hoge Raad der Nederlanden, (11-12-2007). Vrijspraak en veroordeling in zaak speurhondengeleiders.http://www.rechtspraak.nl/Actualiteiten/Archief/2007/12/Vrijspraak+en+veroordeling+in+zaak+speurhondengeleiders.htmGeraadpleegd op verschillende dagen.Arrondissementsparket te Arnhem, (11 juni 2007). Geen titel: brief aan veroordeelden over hetgebruik van geurproeven.http://www.rechtspraak.nl/ljn.asp?ljn=BC9637Geraadpleegd op 23 maart 2011.
  9. 9. Onderstaande LJN-nummers corresponderen met de rechtszaken van de speurhondengeleiders:LJN: BB9859LJN: BB9860LJN: BB9863LJN: BB9835LJN: BB9812LJN: BB9859LJN: BB9823Onderstaande LJN-nummers corresponderen met enkele aanvragen voor herzieningen die zijningediend. Voor de gehele selectie van herzieningen, zie:http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=true&collection=rnl&querypage=../zoeken/zoeken.asp&searchtype=kenmerken&vrije_tekst=herziening geurproefLJN: BJ7543LJN: BM6650LJN: BH4340LJN: BH4344LJN: BC9637LJN: BC8789LJN: AZ1983LJN: AZ1994
  10. 10. Bronnen die niet mee wilden/konden/mochten werkenSchoon, Adee (Dr.), expert op het gebied van geurproevenE-mail: adee.schoon@planet.nlGerritsen, J , Politievakbond ACPTel.: 033-4952888, E-mail: bestuur@acp.nlHaan, BasTel.: 06-51542439Knoops, G.G.J. (Prof. Dr.), strafrechtadvocaat.Tel.: 020-4705151, E-mail: officie@knoops.nlNelissen, Kim, hoofdredactie politieblad Utrecht.Tel.: 06-44068115Van de agenten die betrokken waren bij deze zaak, hebben wij geen namen kunnen ontdekken enwe hebben hen ook niet kunnen bereiken. Van verschillende instanties, waaronder de politie zelf,hebben we te horen gekregen dat zij niet over de zaak mogen praten.Het KLPD wordt eerder als bron genoemd, de persvoorlichter heeft echter alleen informatie verstrektover hoe er nu met geurproeven om wordt gegaan. Over andere zaken wilde hij niet praten.

×