Vep bibschool 20121114_deel2

262 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Vep bibschool 20121114_deel2

  1. 1. E-reading, e-boekenen e-bibliotheken DEEL 2/3Bibliotheekschool Gent – VSPW15 November 2012 Johan.delaure@bibnet.be
  2. 2. 4. bedreigingen
  3. 3. In (R-)EvolutieHier staat de titel
  4. 4. E-boeken overal, meestal gratis en zonder DRM Hier staat de titel
  5. 5. Iedereen nerveus• Bedreiging piraterij Hier staat de titel Geen fysieke controle over distributie• Kannibalisering van de papieren markt Bedreiging leefbaarheidsmarge• Bevragen meerwaarde intermediaire rollen: boekhandel, uitgever, bibliotheek (-> beleving, ontdekken, marketing, web aanwezigheid)• Versnipperde initiatieven• Uitblijven van het brede aanbod
  6. 6. Vergelijking muziekMuziekindustrie Hier staat de titel•Wereldwijde inkomsten uit muziekverkoop (van CD totdownload): 2000=37 miljard => 2010=16 miljard => $16.6billion•Uitkering van Itunes aan muziekindustrie in 2011: 3,2 miljard•2011 : inkomsten digitale verkoop = 30 % van totale verkoop•Ondanks sluiten van Napster in 2001 nam het downloadentoe•Digitale verkoop groeit maar compenseert daling niet.•Retail kanaal van de lokale muziekhandel is verdwenen•Boeken ≠ muziek (herhaalbaarheid, universaliteit,…)
  7. 7. Nieuwe modellenNieuwe businessmodellen dienen zich aan voor Hier staat de titelauteur, uitgever en boekhandelaar•Hybride inhoud: (bewegend) beeld, tekst, muziek,…•Hybride verkoop: bij papieren boeken ook e-boeken•Teasing via e-boeken•Tijdelijk gebruik (huur)•E-marketing en (online) impulskoop•Subscriptie-formules (cfr. Yindo) – kanaal formules
  8. 8. 5. leenrecht
  9. 9. Auteursrechten• Openbare bibliotheken bestaan bij gratie van het leenrecht. Hier staat de titel• Het leenrecht is een uitzondering op de auteursrechten die maximaal de auteur beschermen tot 70 jaar na zijn overleiden.• Morele rechten • naamsvermelding, • Beslissing tot publieke bekendmaking• Vermogensrechten • Bescherming tegen exploitatie door derden • 1) Rechte op publieke mededeling • 2) Reproductierechten • 3) Distributierechten
  10. 10. Leenrecht• “De auteur kan de uitlening van werken titelletterkunde, Hier staat de van partituren van muziekwerken, geluidswerken en audiovisuele werken niet verbieden wanneer die uitlening geschiedt met een educatief of cultureel doel door instellingen die daartoe door de overheid officieel zijn erkend of opgericht.” (Auteurswet, Art 23§1)• Tegenover dit leenrecht staat wel een recht op vergoeding. Dit is een compensatie omdat de auteur het lenen niet kan of mag verbieden. De vergoeding wordt echter niet bepaald door de auteur maar door de overheid. “Met inachtneming van hun doelstellingen voor bevordering van culturele activiteiten, kunnen de lidstaten de hoogte van deze vergoeding vrij vaststellen.” (Verhuur- en Uitleenrichtlijn 2006/115/EG, Art. 6)
  11. 11. Geen E-leenrecht• Hier staat de titel ‘De bescherming van het auteursrecht uit hoofde van deze richtlijn omvat het uitsluitende recht zeggenschap over de distributie van het werk uit te oefenen, wanneer dit in een tastbare zaak is belichaamd’ (Auteursrechtrichtlijn 2001/29/EG: rechtsoverweging 28)• Online uitlenen is publiek mededelen• = ‘publiceren op internet’• => “Het is derhalve wenselijk specifieke contracten en licenties te bevorderen “
  12. 12. Binnen de Bib•   Art. 22. § 1. Wanneer het werk op geoorloofde wijze Hier staat de titel openbaar is gemaakt, kan de auteur zich niet verzetten tegen :• 9° de mededeling, met inbegrip van de beschikbaarstelling van niet te koop aangeboden of aan licentievoor waarden onder worpen werken die onderdeel uitmaken van de verzamelingen van voor het publiek toegankelijke bibliotheken , wetenschappelijke- en onderwijsinstellingen, musea of archieven die niet het behalen van een direct of een indirect economisch of commercieel voordeel nastreven, hierin bestaande dat het werk, via speciale terminals in de gebouwen van die instellingen, voor onderzoek of privé-studie medegedeeld wordt aan of beschikbaar gesteld wordt voor individuele leden van het publiek;
  13. 13. Status• Digitale boeken en uitlenen de titel Hier staat • Geen fysieke drager • Komen onder een licentie • Vallen niet onder leenrecht • Raadpleging binnen de bibliotheekmuren zou kunnen. • Uitlenen gekochte exemplaren 1/1 via een e-reader zou kunnen • Bibliotheeksector moet onderhandelen met elke uitgever afzonderlijk • Wetgevend werk gaat moeizaam
  14. 14. 6. alternatieven voor bibs
  15. 15. 1) Overdrive• www.overdrive.com <http://www.overdrive.com/> Hier staat de titel• Catalogus: http://search.overdrive.com/• Internationale VS gebaseerde marktleider op vlak van tijdelijke toegang tot e-boeken• Boeken aankopen ifv download
  16. 16. DownloadBoeken worden aangeboden in Hier staatkunnen gedownload Boeken de titelverschillende formaten: worden naar volgende ‘devices’:•Kindle boeken •Windows PC•Adobe PDF •Mac PC•Open PDF •Android™•Adobe Epub •BlackBerry®•Open Epub •iPhone® / iPad® / iPod touch®•Audiobook in MP3 •Windows Phone 7•Audiobook in WMA•Downloadbare muziek en video.
  17. 17. Kenmerken• Uitlenen via de centrale diensten van Overdrive. Hier staat de titel• Authenticatie gekoppeld met SIP2• Doorgaans 1 exemplaar/1 gebruiker model• Bibliotheek maakt eigen virtuele catalogus door aankoop• Daarbinnen ONBEPERKT uitlenen• Gemiddeld is een Overdrive titel 28% duurder dan privé• Adobe DRM• Niet kleine uitgevers• De 6 grote VS uitgevers doen niet mee• 700,000 copyrighted eBook, audiobook, music, en video titels in 52 talen• 11 miljoen client installaties
  18. 18. Kostprijs• Voor Vlaanderen: staat de titel Hier • 6 miljoen inwoners • Nauwelijks nederlandstalige titels • Inschrijving voor minstens 3 jaren • Unieke korting (90%) • Jaarfee : 36.300 iBTW • Incl. 17.000 voor aankoop (=+/- 1100 boeken) • +/- 15 eur / boek aankoop
  19. 19. Evaluatie• Pro Hier staat de titel • Snelle start; beperkte infrastructuursinvestering • Voor heel wat buitenlandse bibliotheken: reeds standaard • Een engelstalige e-boek collectie• Contra • Kritische stemmen in VS over (kwaliteit) aanbod • Uitgevers bepalen wat wel en wat niet kan • Een internationale derde partij is intermediair • Een keuze voor instappen is voor lange tijd. • Gebruiksgemak downloaden is te bevragen
  20. 20. 2) Bloomsbury• http://www.bloomsbur y.com de titel Hier staat• http://publiclibraryonline.wordpress.com/• Europees initiatief• Online lezen• Jaarlijkse inschrijvingsprijs
  21. 21. Kenmerken• Per schap van 10 boeken staat de titel Hier• Voor onbeperkte raadpleging en online lezen• Web gebaseerd• (Geen dwonload of specifieke formaten)• Uitgevers bepalen uiteindelijk wat er op de plank staat• Onderhandeling met bibliotheeksector mogelijk• Geen integratie met lokale catalogus• Aanvullende dienste – niet vervangend
  22. 22. Kostprijs• 100 euro/schap van 10 boeken/100.000 inwoners/jaar Hier staat de titel• Uitgevers verkrijgen 70% van de prijs die aangerekend wordt aan de bib.• 4000 euro / 10 boeken / 4 mio Vlamingen• 40.000 euro / 100 boeken / 4 mio Vlamingen =400 euro/titel/jaar• 6000 euro / 10 boeken / 6 mio Vlamingen =600 euro/titel/jaar• = 2 euro/titel/jaar/gemiddelde bib (300 bibs in Vlaanderen)
  23. 23. Evaluatie• Pro Hier staat de titel • Snelle start; beperkte infrastructuursinvestering • Voor kleine hoeveelheden is het relatief goedkoop • Kan voor Nederlands aanbod • Samenwerking met Nederland mogelijk• Contra • Als enige oplossing, onbetaalbaar • We hebben andere initiatieven ifv relatief goedkope toegang tot content van boeken in functie van ontdekken en kennismaken • Een internationale derde partij is intermediair
  24. 24. 3) Amazon?
  25. 25. 7. e-boeken en bibliotheken?
  26. 26. De waardenketenVoor het fysieke boek Andere distributie Andere distributieAuteurAuteur Uitgever Uitgever Boekhandel Boekhandel Lezer Lezer Bibliotheek Bibliotheek Zoeken, raadplegen, kopen, lenenVoor het digitale boek Var. Distrib. Var. Distrib.AuteurAuteur Uitgever Uitgever Aggregatoren Aggregatoren Verkoop Verkoop Lezer Lezer Bibliotheken Bibliotheken Zoeken, raadplegen, kopen, lenen en huren
  27. 27. Aggregatoren (1)
  28. 28. Aggregatoren (2)
  29. 29. Aggregatoren (3)
  30. 30. Bedreigingen 1. Andere (commerciële en wellicht buitenlandse) Hier staat de titel spelers leggen hun voorwaarden op aan de bibliotheken, uitgevers en boekhandelaren. 2. Boekhandel op niche van fysieke boek 3. Digitaal aanbod voor internationale concerns 4. internationale spelers bepalen (digitale) informatie- en cultuurconsumptie 5. Bibliotheek rol in het digitale marginaal; uitdovend 6. De overheid zet zichzelf buiten spel• => Vlaams cultuurverspreidingsnetwerk verschraald
  31. 31. Een Vlaams E-boek aanbod • Een E-boek Platform garandeert: de titel Hier staat • Niet-commerciële services • Onafhankelijke beschikbaarheidKeten digitale boek Aggregatoren Aggregatoren Var. distrib. Var. distrib.AuteurAuteur Uitgever Uitgever E-boek E-boek Verkoop Verkoop Lezer Lezer Platform Platform Bibliotheek Bibliotheek Zoeken, ontdekken, raadplegen, kopen, lenen, huren
  32. 32. Positionering VEPKeten digitale boek 2011 Aggregatoren deVar.distrib. Hier staat Var. distrib. Aggregatoren titelAuteurAuteur Uitgever Uitgever E-boek E-boek Verkoop Verkoop Lezer Lezer Platform Platform Bibliotheek Bibliotheek Zoeken, ontdekken, raadplegen, kopen, lenen, hurenKeten digitale boek 2012 Aggregatoren Aggregatoren Var. distrib. Var. distrib.AuteurAuteur Uitgever Uitgever Centraal Centraal Verkoop Verkoop Lezer Lezer Boekhuis Boekhuis E-boek E-boek Bibliotheek Bibliotheek Platform Platform Zoeken, ontdekken, raadplegen, kopen, lenen, huren
  33. 33. Boekhandel of Bibliotheek websiteUitgeversUitgevers Diensten voor het distribueren van e-boeken Beveiligd Beveiligd eeopslag opslag Diensten voor hetRechtenRechten verkennen van Inladen van e- vrije vrije boeken e-boekenboeken boeken 33
  34. 34. Meerwaarden VEP• Meerwaarde voor de hele waardeketen van Hier staat de titel boekenvak 1. Nieuwe en centrale rol van aggregatie niet enkel in handen van internationale spelers 2. Kosten delen over alle actoren van de waardeketen 3. Stimuleert groei van e-boek aanbod 4. Drempels voor onafhankelijke boekhandels en kleine uitgevers worden lager 5. Toeleiding naar duurzaam digitaal depot 6. Win/win publieke en private sector: • Commerciële sector: snelheid en opportuniteiten zien • Bibliotheken: kwaliteit en betrouwbaarheid 7. Inbedden in internationale context
  35. 35. Meerwaarden VEP• Meerwaarden voor de bibliotheken/publiek: Hier staat de titel 1. Bibliotheek maken e-boeken toegankelijk voor iedereen • Laagdrempelig, • Divers en rijk aanbod, • Lokaal • Bibliotheekeigen contextualisering 1. Digitale bibliotheek dienstverlening wordt mogelijk • Mediawijsheid, • Leesbevordering • vrij (niet-commercieel) proeven
  36. 36. Wat is Vlaams E-boek Platform?• °juli 2009, ‘digitaal Vlaams depot’ Hier staat de titel• In een publiek-private samenwerking,• een digitaal platform ontwikkelen, voor de blijvende en beveiligde opslag van digitale uitgaven in functie van de pluriforme exploitatie door de verschillende actoren in het boekenvak: • uitgevers, • handelaars, • Bibliotheken, • content aggregatoren, • En… lezers• ≠ hardware, web-winkel,
  37. 37. Samenwerking Boek.be Hier staat de titel - Vlaamse digitale realiteit - Kostenefficiënt - Digitale en blijvende opslag - DistributieprocesWat Waarom Drempels Zakenmodel Innovatie Aanpak ??Wat Waarom Drempels Zakenmodel Innovatie Aanpak
  38. 38. Gemeenschappelijk belang Uitgevers Uitgevers Bibliotheken Bibliotheken Hier staat de titel Verkoop Verkoop Uitleen Uitleen maximaliseren maximaliseren maximaliseren maximaliseren Maximaliseren van het lezen Maximaliseren van het lezen Kosten delen Kosten delenBeschikbaar maken Beschikbaar maken Digitaliseren Long Digitaliseren Long Long Tail Long Tail Tail Tail Groei Markt Groei Markt Groei Cultuur Groei Cultuur
  39. 39. Getrapt aanbod voor gebruikers Pers. gebruik Onbeperkt en Hier staat de titel Onbeperkt engepersonaliseerd gepersonaliseerd4 na kopen of Onbeperkt gebruik “mijn”collectie abonnement Onbeperkt gebruik “mijn”collectie Gebruik via Gelimiteerd gebruik Gelimiteerd gebruik3 internet na Bijna alles, beperkte toegang Bib login Bijna alles, beperkte toegang “Vrij” publiek Proeven Proeven2 gebruik via Enkel fragmenten internet Enkel fragmenten In de Vrij raadplegen; maar niet pers. Vrij raadplegen; maar niet pers.1 bibliotheek Volledige aanbod Volledige aanbod
  40. 40. Hier staat de titel•Met dank voor uw aandacht!•Vragen?

×