สรุปความรู้ พันธุกรรม

37,595 views

Published on

2 Comments
16 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
37,595
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8,767
Actions
Shares
0
Downloads
576
Comments
2
Likes
16
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

สรุปความรู้ พันธุกรรม

  1. 1. พันธุศาสตร์กับมนุษย์
  2. 2. - สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ยกเว้น ฝาแฝดที่เกิดจากไข่ใบเดียวกัน- จีน (gene) เป็นสิ่งที่กาหนดลักษณะต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตโครโมโซม (chromosome)- คือ ส่วนที่เก็บข้อมูลทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต
  3. 3. - พืช และ สัตว์ จะมีโครโมโซมอยู่ในนิวเคลียส ยกเว้นโพรคาริโอติกเซลล์(ซึ่งไม่มีนิวเคลียส ) จะมีโครโมโซมอยู่ในบริเวณกลางเซลล์- จานวนโครโมโซมในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะแตกต่างกัน เช่น แมว มี โครโมโซม 38 แท่ง สุนัข มี โครโมโซม 78 แท่ง คน มี โครโมโซม 46 แท่ง
  4. 4. โครโมโซมของมนุษย์- เซลล์ร่างกายมีโครโมโซม 46 แท่ง- แต่ เซลล์สืบพันธุ์ (ไข่หรือสเปิร์ม) มีโครโมโซมครึ่งเดียวคือ 23 แท่ง
  5. 5. โครโมโซมของหญิงและชาย
  6. 6. โครโมโซมแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ1. ออโตโซม 2. โครโมโซมเพศโครโมโซมของมนุษย์1. ออโตโซม มี 44 แท่ง2. โครโมโซมเพศ มี 2 แท่ง ซึ่งเพศหญิง มีโครโมโซม XX เพศชาย มีโครโมโซม XY
  7. 7. - โครโมโซมเพศหญิงมี 44 + XX สร้างเซลล์ไข่ 1แบบ คือ 22 + X- โครโมโซมเพศชายมี 44 + XY สร้างสเปิร์ม 2แบบ คือ สเปิร์ม 22 + X กับ 22 + Y- เมื่อ สเปิร์ม 22 + X ผสมกับ เซลล์ไข่ 22 +Xจะได้ทารกเพศหญิง 44 + XX- ถ้า สเปิร์ม 22 +Y ผสมกับเซลล์ไข่ 22 +X จะได้ทารกเพศชาย 44 + XY
  8. 8. - ดังนั้นเพศของทารกจึงถูกกาหนดโดยโครโมโซมเพศของสเปิร์ม(อสุจิ)
  9. 9. จีน (gene)- มีอยู่จานวนมากในโครโมโซมแท่งหนึ่ง ๆ- เป็นหน่วยของการถ่ายทอดและควบคุม ลักษณะของพันธุกรรมจากพ่อแม่ไปสู่ลูก
  10. 10. จีนทีอย่ ูบนแท่ งโครโมโซม ่
  11. 11. - จีนควบคุมลักษณะต่างๆเช่น ความสูง สีตา สีผม สติปัญญา หมู่เลือด
  12. 12. ความผิดปกติทางพันธุกรรมเนื่องจาก1. จานวนโครโมโซมมีน้อยหรือมากกว่าปกติ2. การเปลี่ยนแปลงของหน่วยพันธุกรรม(จีน)1. จานวนโครโมโซมมีน้อยหรือมากกว่าปกติ- มักเกิดกับลูกที่มีแม่อายุน้อยหรือมากเกินไป ซึ่งโครโมโซมของเซลล์ไข่อาจผิดปกติ ได้แก่
  13. 13. 1.1 กลุ่มอาการเทอร์เนอร์พบในเพศหญิงที่โครโมโซมเพศ X หายไป 1 แท่ง ( XO )
  14. 14. 1.2กลุ่มอาการไคลน์เฟลเตอร์ พบในเพศชายที่มีโครโมโซมเพศ Xเกินมา 1 แท่ง( XXY)
  15. 15. 1.3 กลุ่มอาการดาวน์ - เกิดจากออโตโซมคู่ที่ 21มี 3 แท่ง ( 21 – trisomy ) อาจพบได้ในมารดาที่มีลูกเมื่ออายุมาก
  16. 16. 2. การเปลี่ยนแปลงของหน่วยพันธุกรรม(จีน)- เกิดมิวเตชั่น หรือการกลายพันธุ์ หรือ การผ่าเหล่าทาให้จีนสังเคราะห์โปรตีนอย่างผิดปกติการกลายพันธุ์ ถ้าเกิดกับ: เซลล์สืบพันธุจะถ่ายทอดไปยังลูกหลาน ์: เซลล์ร่างกาย จะไม่ถ่ายทอดไปยังลูกหลาน
  17. 17. มิวเตชั่นอาจเกิดจาก : สารเคมี เช่น โซเดียมไนไตรท์ ยากาจัดศัตรูพืชหรือยาฆ่าแมลงบางชนิดสารเสพติดบางชนิด โลหะหนัก เช่น ตะกั่ว ปรอทรังสี X รังสี UV หรือเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
  18. 18. 2.1 ฮันทิงตัน โคเรีย- เกิดจากจีนในออโตโซม ผิดปกติ อาการจะเริ่มในวัย 35-45 ปี โดยมีอาการความจาเสื่อม เดินเซ ไม่สามารถพูดหรืออ่านหนังสือได้ สุขภาพอ่อนแอติดเชื้อโรคต่างๆ ได้ง่าย
  19. 19. 2.2 ซิกเกิลเซลล์อะมีเนีย- เกิดจากจีนในออโตโซมผิดปกติ ทาให้เม็ดเลือดแดงเปลี่ยนรูปจากกลมเป็นรูปเคียว แตกง่าย และมีปริมาณโกลบินไม่สมดุล พบว่าผู้ป่วยโรคนี้ต้านทานโรคมาเลเรียได้ดี
  20. 20. 2.3 โรคตาบอดสี - เกิดจากจีนบนโครโมโซม Xผิดปกติส่วนใหญ่คนจะตาบอด สีแดง และ สีเขียว2.4 โรคฮีโมฟีเลีย - เกิดจากจีนบนโครโมโซม Xผิดปกติทาให้แผลมีเลือดไหลออกง่าย และแข็งตัวช้า
  21. 21. 2.5 ธาลัสซีเมีย -พบมากที่สุด เกิดจากจีนในออโตโซมผิดปกติ โรคนี้มีปริมาณโกลบินน้อย ผู้ป่วยจะมีตับม้ามโต เพราะต้องสร้างเม็ดเลือดทดแทน มากกว่าปกติ และมีความต้านทานเชื้อมาเลเรียได้ดี
  22. 22. พงศาวลี (pedigrees)- การกาหนดสัญญลักษณ์และเขียนแผนภูมิที่ได้จากการศึกษาประวัติของครอบครัวประเภทของจีน 2 แบบ1. จีนเด่น (dominant gene) แสดงออกแบบข่มหรือเด่นกว่าคู่จีนด้วยกัน เช่น A ,S , D , W…... 2. จีนด้อย (recessive gene) แสดงออกแบบถูกข่มหรือด้อยกว่าคู่จีนด้วยกันเช่น a, s, d, w
  23. 23. A. การถ่ายทอดโรคตาบอดสีเกิดจากจีนด้อยบนโครโมโซมเพศ ซึ่งความผิดปกติพบได้บ่อยในเพศชาย ถ้ากาหนด X - จีนที่ควบคุมการมองเห็นสีอยู่บนโครโมโซม X ( ส่วน Y ไม่มี )
  24. 24. C - การเห็นสีตามปกติ ( เด่น )c - อาการตาบอดสี ( ด้อย )สมมติว่าแม่มีลักษณะตาบอดสีแฝงอยู่ (XCXc ) ส่วนพ่อมีตาปกติ ( XCY ) ดังนั้นลูกอาจมีจีโนไทป์เป็น 4 แบบ คือXCXC ลูกสาวตาปกติXCY ลูกชายตาปกติXCXc ลูกสาวตาปกติแต่เป็นพาหะของตาบอดสีXcY ลูกชายตาบอดสี
  25. 25. B. หมู่เลือด ABO- เม็ดเลือดแดงมีโปรตีน 2 ชนิดคือ แอนติเจน A และ B- จาแนกหมู่เลือดของคน ตามชนิดของแอนติเจน ได้เป็น 4หมู่ คือ A B AB และ O- ในน้าเลือดมีแอนติบอดี 2 ชนิดคือ แอนติบอดี A และ B- แต่ละคนจะมีชนิดแอนติบอดีตรงข้ามกับชนิดแอนติเจน เช่นคนที่มแอนติเจน B จะมี แอนติบอดี A ี
  26. 26. หลักการให้เลือด- เลือดของผู้รับและผู้ให้ต้องมีหมู่ เลือดชนิดเดียวกัน- ถ้าหมู่เลือดต่างกันจะทาให้แอนติเจน(เม็ดเลือดแดง)และแอนติบอดี(น้าเลือด) ทาปฏิกิริยากันเป็นผลทาให้เม็ดเลือดแดงตกตะกอนหรือเกาะกลุ่มอุดตันเส้นเลือด
  27. 27. แผนภาพการให้เลือด OA B AB
  28. 28. กาหนดA - เลือดหมู่ A (เด่น)B - เลือดหมู่กรุ๊ฟ B (เด่น)O - เลือดหมู่กรุ๊ฟ O (ด้อย)I - จีนควบคุมหมู่เลือดเด่น A , Bi - จีนควบคุมหมู่เลือดด้อย O
  29. 29. จีโนไทป์หมู่เลือดของคนIA IA, IA i - เลือดหมู่ AIB IB, IB i - เลือดหมู่ BIA IB - เลือดหมู่ ABii - เลือดหมู่ O
  30. 30. ประโยชน์ทางนิติเวชวิทยา-ตรวจหาสภาพความเป็นพ่อแม่ลูก-ช่วยวินิจฉัยคดีฆาตกรรม
  31. 31. ตัวอย่าง- พ่อ มีหมู่เลือด AB ( IA IB )- แม่มีหมู่เลือดA( IA i หรือ IAIA)- ลูก อาจมีหมู่เลือด 2 กรณี คือกรณี 1 พ่อ X แม่ IA IB X IA i ลูก IA IA, IA i , IA IB ,IB iกรณี 2 พ่อ X แม่ IA IB X IA IA ลูก IA IA, IA IA , IA IB , IA IB

×