Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

10

Share

Download to read offline

Pangangatwiran grade 9

Download to read offline

Dalawang uri ng Pangangatwiran

Pangangatwiran grade 9

  1. 1. PANGANGATWIRAN ARALIN 3.5: ISANG LIBO’T ISANG GABI
  2. 2. Ano ang pangangatwiran?
  3. 3. Sa bawat pakikibaka ng tao, sa bawat pakikisalamuha niya sa iba, inilalahad niya ang anumang saloobin sa pamamagitan ng pagbibigay sa pansariling opinyon, paniniwala, katwiran, at paninindigan. Ngunit kung minsan ay nagkakasalungatan ang bawat isipan ng tao. Nagkokomento tayo kapag meron tayong naririnig at hindi ito naaayon sa ating paniniwala, sa mga nakikita na taliwas sa ating pinaniniwalaang katanggap-tanggap. Kaya marahil angkop lamang na ipahayag natin ang ating paninindigan sa pamamagitan ng pangangatwiran.
  4. 4. Masasabing naging bahagi na ng ating pang-araw-araw na buhay ang pagpapahayag ng ating pangangatwiran. Ang opinyon ay tumutukoy sa mga ideya ng mga tao, mga ideyang nakabatay, hindi sa katunayan, kundi sa ipinalalagay lamang na totoo. “Hindi ito katunayan kundi pagsusuri o judgement ng katunayan” (Constantino & Zafra, 2000.p.143) Ang “palagay”ay katutubong salita sa Filipino ng opinyon. Sa UP Diksyonaryong Filipino, ang palagay ay nangangahulugang “pansariling pananaw” o paniniwala hinggil sa isang bagay na maaaring nakabatay sa katunayan o kaalaman.”
  5. 5. Sa kabilang banda, kaiba naman ang pagpapahayag ng pangangatwiran sa opinyon at palagay dahil ang una’y nagpapahayag na kasabay ang pagbibigay ng sapat na katibayan o patunay upang ang isang panukala ay maging katanggap-tanggap o kapani-paniwala. Layunin nito’y hikayatin ang mga tagapakinig na tanggapin ang kawastuhan ng kanilang pananalig o paniniwala sa pamamagitan ng makatuwirang pagpapahayag. Ang katotohanan ay pinagtitibay o pinatutunayan sa pamamagitan ng mga katwiran o rason (Arogante)
  6. 6. Ang pangangatwiran ay maaaring tawaging pagmamatuwid o argumentasyon. Ito ay isang anyo ng pagpapahayag ng kaisipan na naglalayong makahikayat o mapaniwala ang nakikinig o bumabasa. Ito’y nagagawa sa pamamagitan ng pananalita o pagsulat ng mga matuwid o katwiran upang mapaniwala o mapakilos ang iba ayon sa kagustuhan ng nagmamatuwid o nangangatwiran. Ginagamit dito ang sistematiko at pa-baitang na katwiran upang patunayan ang isang bagay. Ang ganitong pamamaraan ay sadyang isinaayos nang mabigyang gabay ang mga mambabasa sa pagsuri
  7. 7. Sa pagsuri ng mga katibayan at magkaroon ng kongklusyon tulad sa sumulat. Ang pangangatwiran ay hindi ginagawa dahil lamang sa pagnanais na mangatwiran. Dapat tayo’y may sapat na batayan sa mga bagay na ating ipagmamatuwid, nakahanda sa pagtanggap ng katotohanan, at maging magalang at mapagpahalaga sa kuro-kuro ng iba. Kailangan din sa isang mabuting pangangatwiran ang sapat na kaalaman sa paksa, mga kaugnay lamang ng paksa ang laman ng katwiran, at di-dapat lubhang malawak ang paksa.
  8. 8. Gawing malinaw at tiyak ang katwiran batay sa kahalagahan at katunayan ng pinagkunan. Kapag ang mga matuwid ay makatarungan at wasto, may isang kaisipan at may pagsasaalang-alang at bukas na kaisipan upang madaling makamit ang layuning makahikayat. Dalawang paraan ng paglapit ng pangangatwiran. Ito’y (1) ang pag-apila sa isipan na maaaring tawaging kumbiksyon (2) pag-apila sa emosyon o damdamin na maaaring tawaging perswasyon
  9. 9. Ang kumbiksyon ay isang paraan ng pagbuo ng paniniwala o di-paniniwala sa pamamagitan ng pag-apila sa isipan. Ang mga pangangatwiran ay direkta sa talino at pang-unawa ng nakikinig o bumabasa. Sa pamamagitan ng kumbiksyon, higit na lumilinaw ang katunayan at katotohanan. Sapagkat ang paniniwala ay kalagayan ng isipan, kailangang ang mga katwirang ihahanay ay puno ng katotohanan at batay sa mga katunayan. Sa kabilang dako, ang perswasyon ay isang paraan ng pagbuo ng paniniwala o di-paniniwala sa pamamagitan ng tuwirang pag-apila sa emosyon
  10. 10. O damdamin. Ang pangangatwiran ay nakatuon sa kahinaan ng pandama ng tao. Ang mga matuwid ay maaaring nakatutuwa, nakaiiyak, nakapagpupuyos ng galit, humihingi ng awa, at iba pa. Dahil dito, nabibigyang pansin ang damdamin na siyang umiimpluwensiya sa paniniwala at nagpapakilos sa nakikinig o bumabasa.
  11. 11. Ang pangangatwiran ay isang sining sapagkat ang paggamit ng wasto, angkop, at magandang pananalita ay makatutulong upang mahikayat na pakinggan, tanggapin, at paniniwalaan ng nakikinig ang nangangatwiran. Ito rin ay maituturing na agham sapagkat ito ay may prosesong dapat isaalang-alang o sundin upang ito ay maging mahusay at matagumpay, lalo na sa formal na pangangatwiran gaya ng debate. Higit sa lahat ito ay isa ring kasanayan dahil ang kahusayan ay maaaring matamo ninuman subalit hindi sa paraang madali at sa maikling panahon lamang.
  12. 12. Dahilan ng Pangangatwiran 1. Upang mabigyang-linaw ang isang mahalagang usapin o isyu 2. Maipagtanggol ang sarili sa mali o masamang propaganda laban sa kaniya. 3. Makapagbahagi ng kaniyang kaalaman sa ibang tao. 4. Makapagpahayag ng kaniyang saloobin. 5. Mapanatili ang magandang relasyon sa kaniyang kapwa.
  13. 13. Kasanayang nalilinang sa Pangangatwiran 1. Wasto at mabilis na pag-iisip 2. Lohikong paghahanay ng mga kaisipan 3. Maayos at mabisang pagsasalita 4. Maingat na pagkilala at pagsusuri ng tama at maling katwiran 5. Pagpapahalaga sa kagandahang asal gaya ng pagtitimpi o pagpipigil ng sarili at pag-unawa sa mga karaniwang inilahad ng iba o pagtanggap sa nararapat na kapasyahan.
  14. 14. Uri ng Pangangatwiran Mahalaga sa pangangatwiran ang mga katunayan ng pangyayari at ang mga katibayan nito. Kailangan sa pagmamatuwid ang mga ebidensiya sapagkat ang mga ito ang higit na nakaaakit ng paniniwala o di-paniniwala. Ang paghahain ng mga katwiran ay maaaring hatiin sa dalawa: 1. Pangangatwirang Pabuod o induktibo – Ito ay nagsisimula sa mga halimbawa o particular na kaisipan o katotohanan at nagtatapos sa pangkalahatang simulain o katotohanan.
  15. 15. Inihahanay ang mga matuwid mula sa maliliit na detalye bago ihayag ang pangkalahatang obserbasyon. Ang kaisipan dito ay nagsisimula sa particular na pangyayari o katibayan at mula doo’y nagagawa ang pagbubuod o kongklusyon. Layunin dito na patunayan o bumuo ng pangkalahatang katotohanan, isang komprehensibong panuntunan, at masaklaw na kongklusyon. Nagsisimula ito sa obserbasyon ng mga ispesipikong katotohanan: inuuri ang mga ito, pinipili ang mga magkakaugnay, at inihihiwalay ang naiiba, at mula sa mga nakikilalang katotohanan, humahan-
  16. 16. tong ito sa isang simulain o prinsipyo. Tatlong uri ng Pangangatwirang Induktibo 1. Induktibong Ganap (Perfect Induction) Binabanggit ang mga particular at espesipikong bagay o katangian ng isang pangkat. Kung pakasusuriing mabuti ang induktibong ganap, lahat ng matatagpuang bagay o katangiang nakahanay sa matuwid ay pawang mga dati nang bagay o katangiang angkin ng isang pangkat. Kung ganoon, hindi lumalabas ang talakay sa mga bagay na wala sa paksa at wala ring bagong kaalaman na magiging batayan ng kongklusyon.
  17. 17. 2. Induktibong di-ganap (imperfect Induction) Dito tinatangka ang makabubuo ng isang pangkalahatang kongklusyon o panuntunan. Mula sa mga kilala o batid na kalagayan, pangyayari, bagay o katangian, makababalangkas ng kongklusyon na maaaring maging daan tungo sa isang bagong kaalaman. 3. Maagham na Pagmamatuwid (Scientific Method) Ito’y gumagamit ng iba’t ibang paraan ng obserbasyon at paulit-ulit na eksperimentasyon at pagsusuri. Higit na mabisa at nagtatagal ang katotohanan o kongklusyon na nagdaan sa mga nabanggit na paraan.
  18. 18. Ang maagham na pagmamatuwid ay mapagmasid sa anumang bagay o pangyayari na lumalabas o nakikita, kundisyon o kalagayan na naganap bago o kasabay ng pangyayari, ang dahilan o sanhi ng pagbabago at ang bunga o resulta. 2. Pangangatwirang Deduktibo – Mula sa pangkalahatan patungo sa particular o ispesipiko. Layunin nitong makabuo ng isang tiyak na konggklusyon sa pamamagitan ng pagpapatotoo sa isang pahayag na umaayon o bahagi ng pangkalahatang panuntunan o katotohanan.
  19. 19. Ang pangangatwirang deduktibo ay paraan ng pagmamatuwid na nagpapakitang ang isang particular na bagay o pangyayari ay totoo sapagkat ito’y bahagi ng pangkalahatang panuntunan o prinsipyo na matagal nang pinaniniwalaan o ipinapalagay na pinaniniwalaan.Ito ang pagbuo ng kaisipan mula sa unang dalawang proposisyon patungo sa ikatlo- ang kongklusyon o katotohanan. Halimbawa: Lahat ng Kristiyano ay binyagan. Si Delfin ay Kristiyano. Si Delfin ay binyagan.
  20. 20. Gumagamit tayo ng mga pang-ugnay upang idiin na tayo ay nagpapahayag ng sariling pananaw. Maaaring gamitin ang mga salita at pariralang sa palagay ko, sa tingin ko, sa ganang akin, sa pakiwari ko, sa nakikita ko, pakiramdam ko, para sa akin, kung ako ang tatanungin, ang masasabi ko, mukhang, parang, atbp.
  • GheliePanganiban

    Oct. 16, 2020
  • AthenaBelleCostiniano

    Oct. 6, 2020
  • CheskaCheska4

    Jan. 5, 2020
  • ShanRosia

    Dec. 8, 2019
  • GirLeeTagalog

    Oct. 17, 2019
  • EthanNavaro

    Jan. 31, 2019
  • PriscillaSalazar12

    Jan. 17, 2019
  • ShielaQuiap

    Sep. 29, 2018
  • edrianne

    Jan. 2, 2018
  • elizareyes01

    Aug. 14, 2017

Dalawang uri ng Pangangatwiran

Views

Total views

43,121

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

1

Actions

Downloads

245

Shares

0

Comments

0

Likes

10

×