SlideShare a Scribd company logo
1 of 43
Download to read offline
Scenarioplanning
Bijeenkomst 1: introductie




Instituut voor Toekomstontwikkeling
Bezoek ons op www.ivto.org



Dit werk wordt, met uitzondering van het fotomateriaal, uitgegeven onder creative commons licentie: BY-NC-ND
Voor licentie voorwaarden zie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/
De rechten van de foto’s in dit werk zijn gereserveerd aan de rechtmatige eigenaar

Open Educational Resource Nederlandse editie – versie 1.0 Onderdeel van Handboek Scenarioplanning – druk 1
© ISTOCKPHOTO
Programma module
Combi theorie en hands-on ervaring (casus)

Belasting = 1 ECTS (= 28 SBU)

Opzet
• Week 1: introductie scenarioplanning + start praktijkcase
• Week 2: toekomstanalyse uitvoeren
• Week 3: impactanalyse en scenarioraamwerk
• Week 4: basisscenario’s ontwikkelen
• Week 5: basisscenario’s toetsen
• Week 6: scenario’s verbeelden
• Week 7: afronding en vooruitblik

Week 1 en 2 – veel theorie
Overige weken: theorie + aan de slag
Voor jezelf: week 6 en 7 meer tijd reserveren i.v.m. maken verbeeldingen
Programma module
Toetsing
• Tentamen aan het einde van de module
• Inleveren (per groep) praktijkcase

Meer weten: zie modulewijzer
Programma – bijeenkomst 1
Tot zover: vragen?

Iedereen voorbereidt?
• Handboek scenarioplanning: hoofdstuk 1 t/m 3 (deel 1)

Behandelen van de basis (plenair)
• Gebeurtenissen en scenario’s
• Scenarioplanning: historie
• Scenarioplanning: hoe

Samenstellen projectgroepen i.v.m. casus
Programma – bijeenkomst 1
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




Wat zijn scenario’s?


Gebeurtenissen leiden tot scenario’s:
• Trends
• Controversies
• Onoverkomelijke zaken
• Discontinuïteiten
Trends
http://vlscopenhagen.files.wordpress.com
http://itech.dickinson.edu
http://i.telegraph.co.uk/
©
Trends
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




                                                                Prognoses               Projecties




                                        historie        toekomst
Discontinuïteiten
      abrupt
Hurricane Katrina August 28, 2005 NASA - Wikimedia
Eruption Eyjafjallajökull April 17, 2010 Árni Friðriksson - Wikimedia
Earthquake Haiti Januari 13, 2010 United Nations Development Programme - Wikimedia
© ISTOCKPHOTO
Discontinuïteiten
    geleidelijk
© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO
http://www.astronomie.nl
Discontinuïteiten
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




Er bestaan verbindingen tussen geleidelijke en abrupte discontinuïteiten
Geleidelijk of abrupt wordt soms beïnvloed door je eigen wereldbeeld
petermann_glacier_31July-7_August2010 - http://www.wired.com
© ISTOCKPHOTO
Controversies
    vaak gedreven door media…
© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO
Onoverkomelijke
    zaken
 (oorzaak) IF…   THEN…(gevolg)
© ISTOCKPHOTO   © ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO

© ISTOCKPHOTO
© ISTOCKPHOTO




http://www.griepophetwerk.nl/
Typen scenario’s
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |
Praktijk voorbeeld toekomstscenario’s
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




                        Voorbeelden                       - ga naar www.ivto.org -
Toekomstscenario’s
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




   Wat zijn scenario’s WEL                                                  Wat zijn scenario’s NIET
   Meerdere toekomstbeelden die allemaal even                               Eén beeld van de toekomst zoals een voorspelling,
   waarschijnlijk en even onwaarschijnlijk zijn                             wens of droom

   Beelden gericht op de middellange tot lange termijn                      Beelden gericht op een korte termijn

   Beeldende, communiceerbare en aannemelijke verhalen                      Dikke rapporten zonder beleving

   Kwalitatief                                                              Kwantitatieve wetenschappelijke verhandelingen

   Focus op onzekerheden: controversies en                                  Focus op zekerheden: trends en onoverkomelijke
   discontinuïteiten                                                        zaken

   Een instrument voor het voeren van een strategische                      Een set met kant-en-klare antwoorden
   discussie

   Een instrument om de wegen naar de toekomst al                           Alleen een beeld ver weg, zonder de link met het heden
   mentaal te doorleven zodat adequaat gereageerd kan
   worden op werkelijke ontwikkelingen
Historie
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |


   Game theory




                                                                                        Yom Kippur oorlog




            Herman Kahn




            Koude oorlog
Hoe?
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




       Scenariotraject                          Scenario’s                              Scenario’s          Scenariotraject
        voorbereiden                           ontwikkelen                              toepassen              borgen
     Businesscase                         Toekomstanalyse uitvoeren            Strategische awareness      Herijking
     Draagvlak                            Scenarioraamwerk                     Strategische evaluatie      Toekomstbewustzijn
     Plan van aanpak                      Ontwikkelen scenario’s               Strategische ontwikkeling   S-EWS




      Casus = eenvoudig                      Ervaren – doen!

      Scenarioplanning I                   Scenarioplanning I
Praktijkcase
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |




                                                         Case
                                                          - ga naar www.ivto.org -
Vooruitblik bijeenkomst 2
| Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie   | Hoe? | Case | Vooruitblik |


Tot zover: vragen?




Volgende bijeenkomst
Vooruitblik
- Scenariodenken (verschillende denkwijze)
- Uitvoeren van een toekomstanalyse (macro- en meso-analyse)

Voorbereiding
- Lezen Handboek scenarioplanning: hoofdstuk 7 en 8
- Projectgroep: casus scherper maken en bijbehorende bronnen zoeken zodat je voorbereidt
  aan de toekomstanalyse kunt beginnen
Instituut voor Toekomstontwikkeling



                        Bezoek ons op www.ivto.org




Dit werk wordt, met uitzondering van het fotomateriaal, uitgegeven onder creative commons licentie: BY-NC-ND
              Voor licentie voorwaarden zie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/
              De rechten van de foto’s in dit werk zijn gereserveerd aan de rechtmatige eigenaar

More Related Content

Similar to HBSP - HBO module 1 - bijeenkomst 1

ISSI I 1.4 Kringwinkel Antwerpen
ISSI I 1.4  Kringwinkel AntwerpenISSI I 1.4  Kringwinkel Antwerpen
ISSI I 1.4 Kringwinkel Antwerpensysteeminnovatie
 
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijnRapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijn2033034
 
VKB in TWENTSE WELLE
VKB in TWENTSE WELLEVKB in TWENTSE WELLE
VKB in TWENTSE WELLEpiekartz
 
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business Modellen
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business ModellenAfstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business Modellen
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business ModellenTheFutureNow
 
Scenariodenken - korte introductie
Scenariodenken - korte introductieScenariodenken - korte introductie
Scenariodenken - korte introductieMaikel Mardjan
 
Toekomstonderzoek van trends naar innovatie
Toekomstonderzoek van trends naar innovatieToekomstonderzoek van trends naar innovatie
Toekomstonderzoek van trends naar innovatieBoudewijn Raessens
 

Similar to HBSP - HBO module 1 - bijeenkomst 1 (6)

ISSI I 1.4 Kringwinkel Antwerpen
ISSI I 1.4  Kringwinkel AntwerpenISSI I 1.4  Kringwinkel Antwerpen
ISSI I 1.4 Kringwinkel Antwerpen
 
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijnRapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
 
VKB in TWENTSE WELLE
VKB in TWENTSE WELLEVKB in TWENTSE WELLE
VKB in TWENTSE WELLE
 
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business Modellen
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business ModellenAfstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business Modellen
Afstudeerverslag Stijn Bekkers - Toekomst scenario's en Business Modellen
 
Scenariodenken - korte introductie
Scenariodenken - korte introductieScenariodenken - korte introductie
Scenariodenken - korte introductie
 
Toekomstonderzoek van trends naar innovatie
Toekomstonderzoek van trends naar innovatieToekomstonderzoek van trends naar innovatie
Toekomstonderzoek van trends naar innovatie
 

More from IVTO, Toekomstontwikkeling

Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario's
Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario'sAvans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario's
Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario'sIVTO, Toekomstontwikkeling
 
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale Veiligheid
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale VeiligheidHBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale Veiligheid
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale VeiligheidIVTO, Toekomstontwikkeling
 
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)IVTO, Toekomstontwikkeling
 
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)IVTO, Toekomstontwikkeling
 

More from IVTO, Toekomstontwikkeling (8)

Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario's
Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario'sAvans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario's
Avans Academielezing: de ontwikkeling en het gebruik van toekomstscenario's
 
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale Veiligheid
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale VeiligheidHBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale Veiligheid
HBSP - HBO module Rampen en Crisisbeheersing - College 1 - Integrale Veiligheid
 
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)
Van toekomst naar organisatie-ontwikkeling (Workshop)
 
Toekomstige omgeving in kaart (Workshop)
Toekomstige omgeving in kaart (Workshop)Toekomstige omgeving in kaart (Workshop)
Toekomstige omgeving in kaart (Workshop)
 
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)
Toekomstige omgeving verdiepen tot perspectieven (workshop)
 
Het opstellen van een actieplan (workshop)
Het opstellen van een actieplan (workshop)Het opstellen van een actieplan (workshop)
Het opstellen van een actieplan (workshop)
 
Grenzeloos innoveren, Trends (Workshop)
Grenzeloos innoveren, Trends (Workshop)Grenzeloos innoveren, Trends (Workshop)
Grenzeloos innoveren, Trends (Workshop)
 
Workshop Storytelling Scenario Planning
Workshop Storytelling Scenario PlanningWorkshop Storytelling Scenario Planning
Workshop Storytelling Scenario Planning
 

HBSP - HBO module 1 - bijeenkomst 1

  • 1. Scenarioplanning Bijeenkomst 1: introductie Instituut voor Toekomstontwikkeling Bezoek ons op www.ivto.org Dit werk wordt, met uitzondering van het fotomateriaal, uitgegeven onder creative commons licentie: BY-NC-ND Voor licentie voorwaarden zie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ De rechten van de foto’s in dit werk zijn gereserveerd aan de rechtmatige eigenaar Open Educational Resource Nederlandse editie – versie 1.0 Onderdeel van Handboek Scenarioplanning – druk 1
  • 3.
  • 4. Programma module Combi theorie en hands-on ervaring (casus) Belasting = 1 ECTS (= 28 SBU) Opzet • Week 1: introductie scenarioplanning + start praktijkcase • Week 2: toekomstanalyse uitvoeren • Week 3: impactanalyse en scenarioraamwerk • Week 4: basisscenario’s ontwikkelen • Week 5: basisscenario’s toetsen • Week 6: scenario’s verbeelden • Week 7: afronding en vooruitblik Week 1 en 2 – veel theorie Overige weken: theorie + aan de slag Voor jezelf: week 6 en 7 meer tijd reserveren i.v.m. maken verbeeldingen
  • 5. Programma module Toetsing • Tentamen aan het einde van de module • Inleveren (per groep) praktijkcase Meer weten: zie modulewijzer
  • 6. Programma – bijeenkomst 1 Tot zover: vragen? Iedereen voorbereidt? • Handboek scenarioplanning: hoofdstuk 1 t/m 3 (deel 1) Behandelen van de basis (plenair) • Gebeurtenissen en scenario’s • Scenarioplanning: historie • Scenarioplanning: hoe Samenstellen projectgroepen i.v.m. casus
  • 7. Programma – bijeenkomst 1 | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Wat zijn scenario’s? Gebeurtenissen leiden tot scenario’s: • Trends • Controversies • Onoverkomelijke zaken • Discontinuïteiten
  • 12. ©
  • 13. Trends | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Prognoses Projecties historie   toekomst
  • 15. Hurricane Katrina August 28, 2005 NASA - Wikimedia
  • 16. Eruption Eyjafjallajökull April 17, 2010 Árni Friðriksson - Wikimedia
  • 17. Earthquake Haiti Januari 13, 2010 United Nations Development Programme - Wikimedia
  • 19. Discontinuïteiten geleidelijk
  • 24. Discontinuïteiten | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Er bestaan verbindingen tussen geleidelijke en abrupte discontinuïteiten Geleidelijk of abrupt wordt soms beïnvloed door je eigen wereldbeeld
  • 27. Controversies vaak gedreven door media…
  • 32. Onoverkomelijke zaken (oorzaak) IF… THEN…(gevolg)
  • 33. © ISTOCKPHOTO © ISTOCKPHOTO
  • 36. Typen scenario’s | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik |
  • 37. Praktijk voorbeeld toekomstscenario’s | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Voorbeelden - ga naar www.ivto.org -
  • 38. Toekomstscenario’s | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Wat zijn scenario’s WEL Wat zijn scenario’s NIET Meerdere toekomstbeelden die allemaal even Eén beeld van de toekomst zoals een voorspelling, waarschijnlijk en even onwaarschijnlijk zijn wens of droom Beelden gericht op de middellange tot lange termijn Beelden gericht op een korte termijn Beeldende, communiceerbare en aannemelijke verhalen Dikke rapporten zonder beleving Kwalitatief Kwantitatieve wetenschappelijke verhandelingen Focus op onzekerheden: controversies en Focus op zekerheden: trends en onoverkomelijke discontinuïteiten zaken Een instrument voor het voeren van een strategische Een set met kant-en-klare antwoorden discussie Een instrument om de wegen naar de toekomst al Alleen een beeld ver weg, zonder de link met het heden mentaal te doorleven zodat adequaat gereageerd kan worden op werkelijke ontwikkelingen
  • 39. Historie | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Game theory Yom Kippur oorlog Herman Kahn Koude oorlog
  • 40. Hoe? | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Scenariotraject Scenario’s Scenario’s Scenariotraject voorbereiden ontwikkelen toepassen borgen Businesscase Toekomstanalyse uitvoeren Strategische awareness Herijking Draagvlak Scenarioraamwerk Strategische evaluatie Toekomstbewustzijn Plan van aanpak Ontwikkelen scenario’s Strategische ontwikkeling S-EWS Casus = eenvoudig Ervaren – doen! Scenarioplanning I Scenarioplanning I
  • 41. Praktijkcase | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Case - ga naar www.ivto.org -
  • 42. Vooruitblik bijeenkomst 2 | Programma | Gebeurtenissen en scenario’s | Historie | Hoe? | Case | Vooruitblik | Tot zover: vragen? Volgende bijeenkomst Vooruitblik - Scenariodenken (verschillende denkwijze) - Uitvoeren van een toekomstanalyse (macro- en meso-analyse) Voorbereiding - Lezen Handboek scenarioplanning: hoofdstuk 7 en 8 - Projectgroep: casus scherper maken en bijbehorende bronnen zoeken zodat je voorbereidt aan de toekomstanalyse kunt beginnen
  • 43. Instituut voor Toekomstontwikkeling Bezoek ons op www.ivto.org Dit werk wordt, met uitzondering van het fotomateriaal, uitgegeven onder creative commons licentie: BY-NC-ND Voor licentie voorwaarden zie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ De rechten van de foto’s in dit werk zijn gereserveerd aan de rechtmatige eigenaar