Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

777 views

Published on

See more: http://www.akarmazyan.com

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

  1. 1. ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅԱՆ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐԻ (ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ) ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ Ինդիկատորների ընտրությունը, տվյալների և տեղեկատվության կիրառումը, վերլուծություն և բարելավում
  2. 2. ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ <ul><li>ընտրվում են՝ քանակական կամ որակական տվյալները կամ էկոլոգիական բնութագրերի մասին տեղեկատվությունը ըմբռնելի և մատչելի ձևով ներկայացնելու համար </li></ul><ul><li>ապահովել ինդիկատորների իսկության ստուգումը, համատեղելիությունը, համեմատելիությունը և մատչելիությունը </li></ul>
  3. 3. Օգտագործվող տվյալների բնութագրերի օրինակներ <ul><li>Ուղղակի չափումներ կամ հաշվարկներ` արտանետված աղտոտող նյութերի քանակությունը տոննաներով: </li></ul><ul><li>Տեսակարար արժեքներ` մեկ տ արտադրանքի, մեկ կՎտ.ժամ էլեկտրաէներգիայի կամ միավոր ապրանքաշրջանառությանը համապատասխանող արտանետված աղտոտիչների քանակը: </li></ul><ul><li>Ինդեքսավորված տվյալներ` նկարագրական տվյալներ կամ տեղեկատվություն, </li></ul><ul><li>Համախմբված տվյալներ՝ ստացված տարբեր աղբյուրներից, միատեսակ նկարագրական տվյալներ կամ տեղեկատվություն՝ հավաքված և ներկայացված համակցված ցուցանիշի տեսքով </li></ul><ul><li>Դիտարկված տվյալներ՝ ձևափոխված՝ համաձայն դրանց կարևորության աստիճանի: </li></ul>
  4. 4. Հոսքաջրեր արտանետող կազմակերպությունն ընտրում է ԷԲԳ հետևյալ ինդիկատորները. <ul><li>մեկ տարվա ընթացքում արտանետված աղտոտող նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>աղտոտող նյութերի կոնցենտրացիան կեղտաջրերում, </li></ul><ul><li>արտադրված միավոր արտադրանքի հաշվարկով արտանետված աղտոտող նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>մաքրման տեխնոլոգիաների կամ գործընթացների կատարելագործմանն ուղղված կապիտալ ներդրումների համեմատ տարվա ընթացքում արտանետված աղտոտող նյութերի քանակության փոփոխությունը : </li></ul>
  5. 5. Կառավարման բնույթի ինդիկատորների (ԿԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԿԲԻ կարող է կիրառվել հետամուտ լինելու համար՝ </li></ul><ul><li>ԿԲԻ կարող է նպաստել՝ </li></ul><ul><li>Ծրագրերի ներդրմանն ու արդյունավետ իրականացմանը, </li></ul><ul><li>շրջակա միջավայրը կառավարելու հնարավորությանը, </li></ul><ul><li>օրենսդրական ու նորմատիվ պահանջներին համապատասխանությանը </li></ul><ul><li>կանխատեսելու արդյունավետության փոփոխությունները, </li></ul><ul><li>պարզելու հիմնական պատճառները, որոնց դեպքում փաստացի արդյունավետությունը չի բավարարում էկոլոգիական բնութագրի չափանիշներին, </li></ul><ul><li>պարզելու կանխարգելիչ գործողությունների հնարավորությունները: </li></ul>
  6. 6. Գործառնական բնույթի ինդիկատորների (ԳԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԳԲԻ-ները վերաբերում են՝ </li></ul><ul><li>մուտքերին` նյութերի հոսքին, էներգիային և ծառայություններին, </li></ul><ul><li>մուտքային հոսքերի ապահովմանը, </li></ul><ul><li>նախագծմանը, տեղակայմանը, գործարկմանը, տեխնիկական սպասարկմանը, </li></ul><ul><li>ելքերին` ստացվող արտադրանքներին, ծառայություններին, թափոններին </li></ul><ul><li>ստացված ելքերի առաքմանը: </li></ul><ul><li>Այն հատվածներում, որտեղ հնարավոր է արտադրել կամ ստանալ ինչ-որ լրացուցիչ արտադրանք կամ ծառայություն, կազմակերպությունը էկոլոգիական բնութագրի չափանիշները գնահատելիս պարտավոր է դրանք հաշվի առնել: </li></ul>
  7. 7. ԳԲԻ-ի մի քանի օրինակներ <ul><li>օգտագործվող նյութերով պայմանավորված </li></ul><ul><li>Էներգիայի ծախսով, էներգիայի օգտագործման արդյունավետությամբ </li></ul><ul><li>Ծախսված նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>Վերամշակվող նյութերի ծախսը, </li></ul><ul><li>Ծախսվող ջրի քանակը, </li></ul><ul><li>շրջանառու ջրի քանակը, </li></ul><ul><li>Օգտագործվող վտանգավոր նյութերի քանակը: </li></ul><ul><li>Ծախսված էներգիայի քանակը, </li></ul><ul><li>էներգակիրներից յուրաքանչյուրի ծախսը, </li></ul><ul><li>անջատված էներգիայի քանակը, </li></ul><ul><li>տնտեսված էներգիայի քանակը: </li></ul>
  8. 9. Էկոլոգիական պայմանի ինդիկատորների (ԷՊԻ) ընտրությունը <ul><li>ԷՊԻ տեղեկատվություն է տրամադրում տեղային, տարածաշրջանային ազգային կամ գլոբալ էկոլոգիական պայմանի մասին: </li></ul><ul><li>կազմակերպությունները և ինստիտուտները կարող են հավաքել տվյալներ ու տեղեկատվություն հետևյալի մասին՝ </li></ul><ul><li>հիմնական ջրային պաշարների հատկությունների ու որակի, </li></ul><ul><li>տարածաշրջանի օդի որակի, </li></ul><ul><li>վտանգավոր նյութերի տեսակների, </li></ul><ul><li>բնական պաշարների քանակի կամ որակի, </li></ul><ul><li>օվկիանոսի (լճերի, գետերի, ջրամբարների) ջերմաստիճանի, </li></ul><ul><li>կենդանի օրգանիզմներում աղտոտիչների խտության, </li></ul><ul><li>օզոնային շերտի քայքայման, </li></ul><ul><li>կլիմայի գլոբալ փոփոխության, </li></ul>
  9. 10. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԷՊԻ՝ շարժիչային տրանսպորտային արտանետումներով պայմանավորված աղտոտիչների խտությունը օդում : </li></ul>
  10. 11. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԳԲԻ՝ </li></ul><ul><li>այլընտրանքային վառելիքի օգտագործումով պայմանավորված արտանետումների նվազումը, </li></ul><ul><li>վառելիքի ընդհանուր ծախսը, </li></ul><ul><li>տրանսպորտային միջոցների շարժիչներում վառելիքի օգտագործման արդյունավետությունը, </li></ul><ul><li>տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման պարբերականությունը, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական հսկման միջոցներով սարքավորված տրանսպորտային միջոցների քանակը: </li></ul>
  11. 12. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԿԲԻ՝ </li></ul><ul><li>հասարակական տրանսպորտի խթանմանը և դրա շահագործման նպատակաուղղված դրամական ծախսերը, </li></ul><ul><li>հասարակական տրանսպորտից օգտվելու շահավետության վերաբերյալ աշխատակիցների համար կազմակերպված դասընթացների ժամաքանակը, </li></ul><ul><li>վառելիքի ծախսի կրճատման, տրանսպորտի տեխնիկական սպասարկումը բարելավելու, հիմնական և այլընտրանքային վառելիքի օգտագործման միջոցառումների արդյունավետությունը: </li></ul>
  12. 13. Կազմակերպության գործառնությունների ընդհանրացված սխեման <ul><li>Պլանավորումը օգտակար է իրականացնել, հիմնվելով ձեռնարկության գործունեության ընդհանուր սխեմայի վրա: Նման սխեմայի կազմումը հնարավորություն է տալիս ճիշտ որոշել շրջակա միջավայրի պահպանության տեսակետից ավելի կարևոր տեղամասերը և արտադրական գործընթացի փուլերը: </li></ul>
  13. 14. <ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի գնահատման համար տվյալների և տեղեկատվության օգտագործման սխեման </li></ul>
  14. 15. ՏՎՅԱԼՆԵՐԻ ՀԱՎԱՔՈՒՄԸ <ul><li>ԷԲԳ ընտրված ինդիկատորների արժեքները հաշվարկելու համար պետք է կանոնավոր կերպով հավաքի մուտքային տվյալները: </li></ul><ul><li>Տվյալների հավաքումը պետք է ուղեկցվի դրանց որակի ստուգումով, համապատասխանության հսկողությամբ, որը կարող է երաշխավորել ստացված տվյալների բնույթը և որակը` ԷԲԳ նպատակով կիրառելու համար: </li></ul><ul><li>Կազմակերպությունը կարող է օգտագործել սեփական կամ այլ աղբյուրներից ստացված տվյալներ </li></ul><ul><li>մոնիթորինգ և չափումներ, </li></ul><ul><li>հարցազրույցներ և դիտարկումներ, </li></ul><ul><li>կառավարական մարմինների հաշվետվություններ, </li></ul><ul><li>գույքագրման և արտադրական տվյալներ </li></ul><ul><li>ֆինանսական և հաշվապահական տվյալներ, </li></ul><ul><li>գնումների վերաբերյալ տվյալներ, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական վերլուծության, աուդիտի կամ գնահատման տվյալներ, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական դասընթացների տվյալներ, </li></ul><ul><li>գիտական զեկույցներ և ուսումնասիրություններ, </li></ul><ul><li>կառավարական մարմիններ, ակադեմիական ինստիտուտներ և հասարակական կազմակերպություններ, </li></ul><ul><li>առաքիչներ և ենթակապալառուներ, </li></ul><ul><li>սպառողներ, վաճառողներ և շահագրգիռ կողմեր, </li></ul><ul><li>մասնագիտական միավորումներ: </li></ul>
  15. 16. <ul><li>Հավաքած տվյալները պետք է ենթարկվեն վերլուծության և ձևափոխվեն կազմակերպության էկոլոգիական բնութագիրը նկարագրող ԷԲԳ ինդիկատորներով արտահայտվող տեղեկատվության: </li></ul>
  16. 17. <ul><li>Տվյալների վերլուծության արդյունքում տեղեկատվությունը պետք է համեմատել կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի չափանիշների հետ: </li></ul><ul><li>Համեմատության արդյունքում պարզ են դառնում էկոլոգիական բնութագրի չափանիշները բավարարելու կամ չբավարարելու պատճառները: </li></ul>
  17. 18. <ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի վերաբերյալ հաշվետվություններն ու տեղեկատվության տարածումն օժանդակում են կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրմանը </li></ul>
  18. 19. <ul><li>Բարելավման հնարավորությունները բացահայտելու համար անհրաժեշտ է պարբերաբար քննարկել կազմակերպության ԷԲԳ և դրա արդյունքները: </li></ul>
  19. 20. ԷԲԳ քննարկմանն օժանդակող հարցերի օրինակներ <ul><li>ԷԲԳ բարելավման գործողությունների օրինակներ. </li></ul><ul><li>տվյալների որակի, հավաստիության և մատչելիության բարելավում, </li></ul><ul><li>վերլուծման և գնահատման հնարավորությունների բարելավում, </li></ul><ul><li>ԷԲԳ նոր կամ առավել կիրառելի ինդիկատորների մշակում կամ սահմանում, </li></ul><ul><li>ԷԲԳ ոլորտի փոփոխում: </li></ul><ul><li>Արդյո՞ք կազմակերպության ԷԲԳ-ն </li></ul><ul><li>էկոլոգիական բնութագրի փոփոխությունների չափման համար տրամադրում է համապատասխան տեղեկատվություն, </li></ul><ul><li>օգտագործվում են տվյալների համապատասխան աղբյուրները և ապահովվում է տվյալների հավաքման անհրաժեշտ հաճախությունը, </li></ul><ul><li>արդյունավետ է վերլուծում և գնահատում հավաքված տվյալները, </li></ul><ul><li>համատեղելի է կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի չափանիշի հետ, </li></ul><ul><li>արձագանքում է կազմակերպության ներքին և շրջակա փոփոխություններին, </li></ul><ul><li>և այլն </li></ul>

×