Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

PhD Project

565 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

PhD Project

  1. 1. Een corpusgebaseerde analyse van de definiete determinanten in het Frans en het Nederlands: van theorie over descriptie naar taalverwerving Gudrun Vanderbauwhede Promotor: Prof. Dr. Piet Desmet Co-promotor: Prof. Dr. Peter Lauwers 5 september 2008 Leuven
  2. 2. <ul><li>0. Inleiding </li></ul><ul><li>1. Centrale probleemstelling </li></ul><ul><li>2. Globaal opzet </li></ul><ul><li>3. State of the art </li></ul><ul><li>4. Methodologie </li></ul><ul><li>5. Concrete onderzoeksvragen </li></ul><ul><li>6. Fasering </li></ul><ul><li>7. Conclusie: resultaten en relevantie </li></ul><ul><li>8. Bibliografie </li></ul>0. Inleiding
  3. 3. <ul><li>Het systeem van de definiete determinanten in het Frans en het Nederlands: </li></ul><ul><li>vrij gelijklopend ( definiteness – Lyons 1999) </li></ul><ul><li>meerdere detailverschillen tussen beide talen </li></ul><ul><ul><li>Onvoldoende beschreven </li></ul></ul><ul><ul><li>Nauwelijks getheoretiseerd </li></ul></ul><ul><ul><li>Implicaties voor het tweedetaalverwervingsonderzoek weinig gekend </li></ul></ul>1. Centrale probleemstelling
  4. 4. <ul><li>Voorbeelden van divergentie: </li></ul><ul><li>Genericiteit </li></ul><ul><li>La femme et le tabac </li></ul><ul><li>-> Vrouwen en tabak / *De vrouw en de tabak </li></ul><ul><li>Bepaald lidwoord vs. demonstratief </li></ul><ul><li>Ces dernières années </li></ul><ul><li> -> De / *Deze laatste jaren </li></ul><ul><li>Bepaald lidwoord vs. possessief </li></ul><ul><li>Jean lève la / sa jambe </li></ul><ul><li> -> Jan heft *het been / zijn been op </li></ul>1. Centrale probleemstelling
  5. 5. <ul><li>3 doelstellingen: </li></ul><ul><li>Contrastieve beschrijving a.d.h.v. een uitgebreide corpusstudie + aftoetsing werkhypotheses uit de subjectrelevante literatuur </li></ul><ul><li>Inschakeling resultaten contrastieve corpusstudie in een breder theoretisch en taaltypologisch kader (o.a. grammaticalisatie / lexicalisatie) </li></ul><ul><li>Confrontatie resultaten descriptief / theoretisch onderzoek met onderzoek naar leerdertaal + bijdrage aan SLA en debat rond positieve / negatieve transfer </li></ul>2. Globaal opzet
  6. 6. <ul><li>Franse definiete determinanten : o.m. Charolles 2002, Corblin 1987, De Mulder 1998, Heinz 2003, Kleiber 2004, Leeman 2004 </li></ul><ul><li>Nederlandse definiete determinanten : Kirsner 1993 </li></ul><ul><li>Contrastief onderzoek N – F : </li></ul><ul><ul><li>Handboeken met vertaaltips: van Baardewijk-Rességuier – Van Willigen-Sinemus 1989 </li></ul></ul><ul><ul><li>Referentiewerken: Devos et al. 1991, Van Langendonck et al. 2005 </li></ul></ul><ul><ul><li>Theoretische studies: Van Peteghem – Willems 1983 </li></ul></ul>3. State of the art
  7. 7. <ul><li>-> Bestaan er dan geen verschillen? Licentieverhandeling </li></ul>3. State of the art Debates Fiction Total ce, cette, cet, ces + N dit, deze, dat, die 180 (59.02%) 151 (60.16%) 331 ( 59.53 %) autre 9 (2.95%) 2 (0.80%) 11 (1.98%) de, het 92 (30.16%) 83 (33.07%) 175 ( 31.47 %) ø 24 (7.87%) 15 (5.98%) 39 (7.01%) Total 305 (100%) 251 (100%) 556 (100%) Debates Fiction Total dit, deze, dat, die + N ce, cette, cet, ce 172 (35.91%) 57 (30.81%) 229 ( 34.49 %) autre 5 (1.04%) 2 (1.08%) 7 (1.05%) le, la 124 (25.89%) 36 (19.46%) 160 ( 24.10 %) ø 46 (9.60% 17 (9.19%) 63 (9.49%) ceci, cela, ça 28 (5.85%) 12 (6.49%) 40 (6.02%) un 4 (0.84%) 0 (0%) 4 (0.60%) il, elle 29 (6.05% 24 (12.97%) 53 (7.98%) c’, ce (être) 71 (14.82%) 37 (20%) 108 (16.27%) Total 479 (100%) 185 (100%) 664 (100%)
  8. 8. <ul><li>Meerwaarde en noodzaak van meertalige corpora : </li></ul><ul><li>Aijmer – Altenberg eds. 2004, Johansson 2007 </li></ul><ul><li>Belang van corpora voor ons onderzoek: </li></ul><ul><li>contrastieve linguïstiek (vertaalcorpora) </li></ul><ul><li>tweedetaalverwervingsonderzoek (leerdercorpora) </li></ul><ul><li>Theoretisch / descriptief / analytisch : Dutch Parallel Corpus [STEVIN / KUL / HoGent] (Macken et al. 2007) </li></ul><ul><ul><li>Zinsgealigneerd parallel corpus </li></ul></ul><ul><ul><li>10 miljoen woorden </li></ul></ul><ul><ul><li>Nederlands-Engels / Nederlands-Frans </li></ul></ul><ul><ul><li>Bidirectioneel: vertaalcorpus / comparable corpus </li></ul></ul>4. Methodologie
  9. 9. <ul><li>Tweedetaalverwerving : synchrone foutenanalyse </li></ul><ul><ul><li>LCN(avT) [UCL]: Nederlands van Franstaligen </li></ul></ul><ul><ul><li>LCF [KUL(AK) / UGent / Lessius]: Frans van Nederlandstaligen </li></ul></ul><ul><ul><li>LanCom (Elicop) [KUL]: gesproken Frans van Nederlandstaligen </li></ul></ul><ul><li>Integrated contrastive model : </li></ul><ul><li>ICM = CA + CIA </li></ul><ul><li>(Granger 1996) </li></ul>4. Methodologie
  10. 10. <ul><li>5.1. Descriptief / analytisch </li></ul><ul><li>5.2. Theoretisch </li></ul><ul><li>5.3. Tweedetaalverwerving </li></ul>5. Concrete onderzoeksvragen
  11. 11. <ul><li>Absolute en relatieve frequentie van de definiete determinanten in SL en TL </li></ul><ul><li>Semantische en formele parameters : database Access </li></ul><ul><li>(Gebruikscontexten, syntactische functie van de NG, aard van verwijzing, afstand tot antecedent, al dan niet letterlijk hernemen van antecedent, …) </li></ul><ul><li>Eigenschappen determinanten en artikelsysteem </li></ul><ul><li>Bleaching van de Franse demonstratief </li></ul><ul><li>Incorporatie : prendre l’apéro ↔ aperitieven </li></ul><ul><li>Figering : ces derniers jours, ces derniers temps </li></ul>5.1. Descriptief / analytisch « Et pourtant, il y aurait des idées à creuser : la lutte contre la fraude, abandonner cette politique folle de jachère, […]. » Toch zou men een en ander kunnen doen. Men zou de fraude kunnen bestrijden, het dwaze braakleggingsbeleid stopzetten, […].
  12. 12. <ul><li>Semantisch model </li></ul><ul><li>-> Markedness ? (Lyons 1999) </li></ul><ul><li>Definiete artikelsysteem N – F </li></ul><ul><li> -> Verschillende ‘division of labour’? </li></ul><ul><li> -> Compensatiestrategieën (bv. –ci )? </li></ul><ul><li> -> Definiet artikel: rol van default markeerder? </li></ul><ul><li>Globale evolutie van artikelsystemen </li></ul><ul><li> -> Grammaticalisatie (De Mulder – Carlier 2006) </li></ul><ul><li>Incorporatie : avoir la trouille / avoir peur -> schrik hebben </li></ul><ul><li> -> Grens lexicon en syntaxis? </li></ul>5.2. Theoretisch
  13. 13. <ul><li>CA : a priori relevantie (Selinker 1992) </li></ul><ul><li>Noodzaak synchrone foutenalayse (Hunston 2002) </li></ul><ul><ul><li>Identificatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Beschrijving </li></ul></ul><ul><ul><li>Verklaring </li></ul></ul><ul><ul><li>Evaluatie </li></ul></ul><ul><li>Positieve / Negatieve (bv. simplificatie, overgebruik) transfer </li></ul><ul><li> Aanbevelingen voor een adequatere aanpak van de pedagogische grammaticografie </li></ul>5.3. Tweedetaalverwerving
  14. 14. <ul><li>4 fases: </li></ul><ul><li>Eerste heuristische fase: </li></ul><ul><ul><li>Kritische analyse subjectrelevante literatuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Synthese literatuurstudie </li></ul></ul><ul><li>Tweede heuristische fase: </li></ul><ul><ul><li>Aanmaak luik Frans van het leerdercorpus </li></ul></ul><ul><ul><li>Vastleggen design, verzamelen dataset, vastleggen tagsets, invoeren metadata </li></ul></ul><ul><li>Analysefase: </li></ul><ul><ul><li>Corpusanalyse en uitdiepen centrale onderzoeksvragen a.d.h.v. Dutch Parallel Corpus </li></ul></ul><ul><ul><li>Foutenanalyse a.d.h.v. leerdercorpora </li></ul></ul><ul><li>Redactiefase: </li></ul><ul><ul><li>Uitwerken en uitschrijven doctoraatsstudie </li></ul></ul><ul><ul><li>Schrijven van enkele analytische artikels </li></ul></ul>6. Fasering
  15. 15. <ul><li>Eerste resultaten: </li></ul><ul><ul><li>Licentieverhandeling: Brussel, Québec (Canada) </li></ul></ul><ul><ul><li>Doctoraatsproject: LLN, Leuven (Dag van het Onderzoek) </li></ul></ul><ul><ul><li>Nieuwe hypotheses: Leuven (ICLC-5), Oxford </li></ul></ul><ul><li>Beoogde resultaten en relevantie: </li></ul><ul><li>Empirisch onderbouwde bijdrage aan </li></ul><ul><ul><li>Contrastieve en descriptieve grammatica F en N </li></ul></ul><ul><ul><li>Theoretische reflectie omtrent definiete artikelsystemen en grammaticalisatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Tweedetaalverwerving en transfer vanuit moedertaal </li></ul></ul><ul><li>Nieuw aangelegde corpusmateriaal online ter beschikking </li></ul>7. Resultaten en relevantie
  16. 16. <ul><li>Aijmer, K. – Altenberg, B. (eds.) 2004. Advances in corpus linguistics . Language and computers: studies in practical linguistics 49. Amsterdam: Rodopi. </li></ul><ul><li>Charolles, M. 2002. La référence et les expressions référentielles en français . Gap: Ophrys. </li></ul><ul><li>Corblin, F. 1987. Indéfini, défini et démonstratif: constructions linguistiques de la référence . Genève: Droz. </li></ul><ul><li>De Mulder, W. 1998. &quot;Du sens des démonstratifs à la construction d'univers&quot;. Langue française 120. pp. 21-32. </li></ul><ul><li>De Mulder, W. - Carlier, A. 2006. &quot;Du démonstratif à l'article défini: le cas de &quot;ce&quot; en français moderne&quot;. Langue française 152. pp. 96-113. </li></ul><ul><li>Devos, F. et al. 1991. Nederlands, Frans en Engels in contrast: 1. de nominale constituent . Louvain: Peeters. </li></ul><ul><li>Diessel, H. 1999. Demonstratives: form, function and grammaticalization . Typological studies in languages 42. Amsterdam: Benjamins. </li></ul><ul><li>Granger, S. 1996. &quot;From CA to CIA and back: An integrated approach to computerized bilingual and learner corpora&quot;. In: Aijmer – Altenberg – Johansson (eds.). Languages in Contrast. Text-based cross-linguistic studies . Lund: Lund University Press. pp. 37-51. </li></ul><ul><li>Heinz, M. 2003. Le possessif en français: aspects sémantiques et pragmatiques . Bruxelles: De Boeck – Duculot. </li></ul><ul><li>Hunston, S. 2002. Corpora in Applied Linguistics . Cambridge: Cambridge University Press. </li></ul><ul><li>James, C. 1998. Errors in Language Learning and Use: Exploring Error Analysis . Harlow: Longman. </li></ul>8. Bibliografie
  17. 17. <ul><li>Johansson, S. 2007. Seeing through mutilingual corpora: on the use of corpora in contrastive studies . Studies in corpus linguistics 26. Amsterdam: Benjamins. </li></ul><ul><li>Kleiber, G. 1994. Anaphores et pronoms . Louvain-la-Neuve: Duculot. </li></ul><ul><li>Kirsner, R.S. 1993. &quot;From meaning to message in two theories: cognitive and Saussurean views of the modern Dutch demonstratives&quot;. In: Geiger – Rudzka-Ostyn (eds.). Conceptualizations and mental processing in language . Berlin: De Gruyter. pp. 81-114. </li></ul><ul><li>Leeman, D. 2004. Les déterminants du nom en français . Paris: Presses Universitaires de Paris. </li></ul><ul><li>Lyons, C. 1999. Definiteness . Cambridge: Cambridge University Press. </li></ul><ul><li>Macken, L. – Truskina, J. – Paulussen, H. – Rura, L. – Desmet, P. – Vandeweghe, W. 2007. &quot;Dutch Parallel Corpus. A multilingual annotated corpus&quot;. In: On-line Proceedings of Corpus Linguistics 2007 , 27-30 juli 2007, Birmingham. 13p. </li></ul><ul><li>Selinker, L. 1992. Rediscovering interlanguage. Applied linguistics and language study. London: Longman. </li></ul><ul><li>Van Baardewijk-Resseguier, J. – Van Willigen-Sinemus, M. 1989. Matériaux pour la traduction du néerlandais en françai s. Muiderberg: Coutinho. </li></ul><ul><li>Van Langendonck, W. – Lauwers, P. – Lamiroy, B. – Melis, L. – Van Belle, W. 2005. &quot;De nominale constituent&quot;. In: Nederlandse Grammatica voor Franstaligen. [Voorlopige publicatie. KULeuven, Dept. Linguïstiek. 53 p.] </li></ul><ul><li>Van Peteghem, M. - Willems, D. 1983. La détermination nominale en français, de la linguistique à l'enseignement&quot;. In: Callebaut – De Meersman (eds.). Linguistische en socio-culturele aspecten van het taalonderwijs. 2e Faculteitscolloquium Letteren en Wijsbegeerte RUG . Gand: Faculté de Lettres et de Philosophie. pp. 365-372. </li></ul>8. Bibliografie

×