Groen En Water Voor Klimaatherstel

1,418 views

Published on

Groen en water .... geeft aan waarom we bouwwerken moeten begroenen!

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,418
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Groen En Water Voor Klimaatherstel

  1. 1. Copyright:<br />Afbeeldingen uit deze bestanden <br />graag uitsluitend overnemen en gebruiken met bronvermelding:<br />Groendak.info<br /> www.groendak.info Groendak bv Industrielaan 15 B 3925BD Scherpenzeel telefoon: 033.277.3404<br />
  2. 2. Groen en water voor klimaatherstel - een nieuw denkbeeld -<br />De rol van groen <br /> en water bij klimaatherstel.<br />Grad van Heck<br />Groendak.infoBouwwerkbegroener en Bouwpartner<br />door<br />
  3. 3. Groen en water voor klimaatherstel - een nieuw denkbeeld -<br />De rol van groen <br /> en water bij klimaatherstel.<br />Grad van Heck<br />Groendak.infoBouwwerkbegroener en Bouwpartner<br />
  4. 4. Groen en water voor klimaatherstel - een nieuw denkbeeld -<br />1. inleiding<br />
  5. 5. Groen en water voor klimaatherstel<br />1 Inleiding<br /><ul><li>CO2 is het bekendste denkbeeld van ‘global warming’
  6. 6. Groen en water voor klimaatherstel - Een nieuw denkbeeld </li></ul>2 Enkele begrippen<br /><ul><li>De waterkringloop, dampkring en zonnestraling , broeikaseffect Evaporatie en oppervlakte-afvoer, dampkring en (zonne-)stralingen </li></ul>3 Effecten en gevolgen<br /><ul><li>Stedelijk hitte eiland De grootste potentie voor het halen van klimaatdoelen  </li></ul>4 Tabellen en wat te doen<br /><ul><li>Consumptie en energiebronnen - Wereldwijde straling in relatie tot evaporatie
  7. 7. Wat moet er gebeuren?</li></ul>5 Groene daken<br />6 Groene gevels<br />7 Airconditioning<br /><ul><li>Verschil in energieverbruik met en zonder evaporatieve koeling </li></ul>8 Situatie in Nederland<br />Stedelijk klimaat Natuurlijk landschap: <br />
  8. 8. Klimaatherstel? Is er iets kapot dan?<br />Zonder broeikas-gassen, <br />zou het op aarde -18 ºC zijn, <br />nu is het gemiddeld +15 ºC.<br />De aarde wordt WARMER?<br />Het grootste deel van de klimaatverandering is zeer waarschijnlijk het gevolg van menselijk handelen . . . <br />Klimaatverandering zet door?<br />Temperatuur zal blijven stijgen <br /> met 0.25 ºC per 10 jaar<br />Toename hittegolven, extreme <br /> droogte en extreme regenval . . .<br />Wordt er niet <br /> overdreven?<br />
  9. 9. Klimaatverandering?<br />de verandering van het gemiddelde klimaat over een bepaalde periode. <br />Best te zien:<br />in stijging of daling van de gemiddelde temperatuur <br />In de gemiddelde hoeveelheid neerslag<br />Voor Nederland betekent dit:<br />vaker zachte winters + warme zomers;<br />Winters natter; extreme neerslag neemt toe;<br />extreme regenbuien in de zomer neemt toe, <br /> aantal zomerse regendagen minder.<br />
  10. 10. CO2 is het bekendste denkbeeld van ‘global warming’ <br />CO2-concentratie<br />
  11. 11. Verloop CO2 en temperatuur tonen grilligheid klimaat<br />
  12. 12. 2. enkele begrippen<br />
  13. 13. De waterkringloop<br />Neerslag<br />Transport<br />Condensatie<br />Smeltsneeuw afvoer<br />Oppervlakte afvoer<br />infiltratie<br />Waterkringloop : het natuurkundige proces waarbij oppervlaktewater verdampt. <br />In de atmosfeer vormt deze damp wolken waaruit neerslag valt. Deze komt <br />in waterwegen of zakt als grondwater. Een groot deel is oppervlaktewater. <br />
  14. 14. De waterkringloop<br />Neerslag<br />Transport<br />Condensatie<br />Smeltsneeuw afvoer<br />Oppervlakte afvoer<br />Infiltratie in grondwater<br />Opname door beplanting<br />Grondwaterstroom<br />
  15. 15. Evaporatie en oppervlakte-afvoer<br />Transpiratie<br />Oppervlakte afvoer<br />Evaporatie<br />Infiltratie in grondwater<br />Opname door beplanting<br />Grondwaterstroom<br />
  16. 16. Evaporatie en oppervlakte-afvoer<br />Evapotranspiratie = evaporatie + transpiratie<br />Transpiratie<br />Oppervlakte afvoer<br />Evaporatie<br /> te snel = uitdroging <br /> of overbelasting riool<br />Infiltratie in grondwater<br />Opname door beplanting<br />te veel = uitdroging<br />Grondwaterstroom<br />
  17. 17. De dampkring en zonnestraling<br />zonnestralen<br />dampkring<br />reflectie<br />aarde<br />
  18. 18. Het broeikaseffect<br />Zonnestraling komt de dampkring binnen<br />Zonne-energie wordt door het aardoppervlak omgezet in warmte . . .<br />. . . waarna de hitte gedeeltelijk wordt teruggekaatst in de atmosfeer<br />Een deel van de teruggekaatste hitte wordt tegengehouden door broeikasgassen . . .<br />waardoor de aarde opwarmt.<br />Het broeikaseffect<br />broeikasgassen<br />
  19. 19. De dampkring en (zonne-)stralingen<br />235<br />uitgaande lange golfstraling<br />binnenkomende zonnestraling<br />77<br />atmosferisch venster<br />gereflecteerd door wolken, aerosol en atmosfeer<br />165<br />30<br />40<br />67<br />geabsorbeerd < > uitgestoten door atmosfeer<br />broeikasgassen<br />342<br />latente hitte<br />30<br />350<br />gereflecteerd door aardoppervlak<br />terug- straling<br />324<br />24<br />78<br />bron:IPCC / NRC 1109<br />thermiek<br />390<br />168<br />evaporatie<br />geabsorbeerd door aardoppervlak<br />oppervlakte- straling<br />oppervlaktestraling<br />Enkele begrippen<br />Energie (bij benadering) in Watt per m²<br />
  20. 20. Latente warmte<br />Latente warmte is de <br /> hoeveelheid energie / warmte <br /> die nodig is om een stof een <br /> faseovergang te doen <br /> ondergaan bij constante <br /> temperatuur en druk. <br />Wanneer de waterdamp terug <br /> gaat naar vloeibaar wordt de <br /> opgeslagen energie <br /> vrijgegeven als voelbare <br /> warmte op het oppervlak waar <br /> de faseovergang heeft <br /> plaatsgevonden.<br />
  21. 21. Hitteschild<br />Bij veel warmteafgifte <br />van de warme stad:<br /> stijgen de wolken <br />en valt regen eerder; <br />door de grotere latente warmte<br />komen wolken niet verder.<br />Bij minder warmteafgifte <br />van de groene stad:<br />stijgen de wolken <br />maar valt minder regen;<br />door de mindere latente warmte<br />komen wolken verder.<br />latente hitte<br />latente hitte<br />
  22. 22. Groen en water voor klimaatherstel, want:<br />serieus probleem<br />home-made<br />toename CO2 = temperatuur invloed ??<br />global warming oorzaak : afname vegetatie en evaporatie.<br />CO2 : temperatuur = vegetatie : evaporatie<br />
  23. 23. Een nieuw denkbeeld<br /> te weinig groen<br />de reden van klimaatverandering is :<br />dramatische reductie in evaporatie:<br />Dagelijks verlies van bossenop de wereld: 350 km²*<br />Dagelijkseontbossing in de Amazone streek: 40 km²<br />Dagelijks verlies in hetMiddellandseZeegebied: 45 km²<br />Dagelijkseverstedelijking in Duitsland: 1 km²<br />*) Bron: GTZ 2007<br />CO2<br />
  24. 24. Foto hitteschild<br />3. effecten en gevolgen<br />
  25. 25. Stedelijk hitte eiland : Londen<br />Stedelijk hitte eiland <br />Actie zone<br />
  26. 26. Stedelijk hitte eiland<br />
  27. 27. De grootste potentie<br />voor het halen van klimaatdoelen zit in onze gebouwen!<br />
  28. 28. Wereldwijde stralingsbalans<br />binnenkomende zonnestraling<br /> Energie balans, dagelijksgemiddelde<br />4514<br />Duurzaam grondgebruik<br />Stop ontbossing<br />Verminder verstedelijking<br />VOORWAARDEN:<br />Evaporatie<br />latente hitte<br />1888<br />reflectie<br />voelbare hitte<br />575<br />328<br />terug- straling<br />Bron: www.physicalgeography.net<br />Afgenomen warmte<br />Straling 1724<br />Netto straling 2462<br /><ul><li> Vegetatie
  29. 29. Neerslag
  30. 30. Vruchtbare bodem</li></ul>oppervlaktestraling<br />Meest beïnvloedbare factoren:<br />Energie (bij benadering) in Watt per m²<br />
  31. 31. Voorbeeld van duurzaam grondgebruik (minder verstedelijking)<br />Onderlandwoning / Stevelinkflat / Groengrasdak<br />maaiveldniveau<br />Bron: Stevelinkdak ir. A Meulenbroek www.groengrasdak.nl<br />
  32. 32. Bitumineuze dakbedekking<br />binnenkomende zonnestraling<br /> Energie balans, dagelijksgemiddelde<br />4514<br />Slecht micro klimaat<br />Hoge oppervlakte afvoer<br />Vervuiling van oppervlakte water<br />Lage levensduur van de bedekking<br />NADELEN:<br />Evaporatie<br />latente hitte<br />123<br />reflectie<br />328<br />voelbare hitte<br />1827<br />terug- straling<br />Bron: www.physicalgeography.net<br />Afgenomen warmte<br />Straling 1724<br />Netto straling 1949<br /><ul><li> Oppervlakte kleur
  33. 33. Hitte capaciteit van </li></ul> de oppervlakte<br /><ul><li> Zichtbaarheid</li></ul>oppervlaktestraling<br />Meest beïnvloedbare factoren:<br />Energie (bij benadering) in Watt per m²<br />
  34. 34. Extensief groendak<br />binnenkomende zonnestraling<br />Energie balans, dagelijksgemiddelde<br />4514<br />Verbetering van het micro klimaat<br />Hogere levensduur dakbedekking<br />Vermindering oppervlakte afvoer<br /> door evaporatie<br />VOORDELEN:<br />Op een groen dak vermindert evaporatie: warmtestraling en veranderingen tot 65% van de netto stralingskoeling. <br />Evaporatie<br />1185<br />voelbare hitte<br />872<br />reflectie<br />328<br />terug- straling<br />Bron: www.physicalgeography.net<br />Afgenomen warmte<br />Straling 1824<br />Netto straling 2057<br /><ul><li> retentiecapaciteit </li></ul> van het groendak<br /><ul><li> zichtbaarheid
  35. 35. % vegetatiedichtheid</li></ul>oppervlaktestraling<br />Meest beïnvloedbare factoren:<br />Energie (bij benadering) in Watt per m²<br />
  36. 36. Snelle oppervlakteafvoer zorgt voor verdroging<br />
  37. 37. 4. tabellen en wat te doen<br />
  38. 38. Energieverbruik<br />thermisch ongemak: binnenkant gebouwen<br />verhoogd energieverbruik voor beheersing van binnentemperaturen <br />Groene gevel Madrid 2009 Ingepakte gevel Hamburg 2009 <br />
  39. 39. Wereldwijde temperatuur stijgt sneller dan voorspeld<br />Gemiddelde temperatuur stijging<br />
  40. 40. Consumptie en energiebronnen<br />zonne-energie straalt gedurende een jaar op het oppervlak van de aarde <br />natuurlijkegas bronnen<br />olie bronnen<br />wereldenergie consumptie gedurende een jaar<br />kolenvoorraad<br />uranium voorraad<br />bron: Greenpeace / S. Krauter 2006<br />
  41. 41. Wereldwijde straling in relatie tot evaporatie (latente warmte stroom)<br />zonne-energie bestraald gedurende een jaar op het oppervlak van de aarde <br />energiestroom door verdamping gedurende een jaar (latente warmte) <br />wereldenergie consumptie gedurende een jaar<br />
  42. 42. Stedelijk hitte eiland afschermen?<br /><ul><li>Bij temperatuurstijging 2 ºC:
  43. 43. Extremere droogten en regenval
  44. 44. Van 1,5 naar 3 miljard mensen met ernstige waterproblemen
  45. 45. Landbouwproductie onder zeer grote druk
  46. 46. Voortbestaan 30% soorten dieren en planten bedreigd,
  47. 47. Enorme kosten voor veiligheid, riool en waterbeheer </li></ul> (bijvoorbeeld Nederland: 65 miljard)<br />Het klimaat beter beschermen door een cloche toe te passen?<br />Een groendak-laagje erover ?<br />Zijn er varianten?<br />
  48. 48. Wat moet er gebeuren? <br />Aanpassingsmaatregelen onvermijdelijk: <br />snel en radicaal beleid is vereist:<br />Beperk temperatuurstijging tot maximaal 2 °C <br />Dit is (met 50% zekerheid) haalbaar bij huidige CO2-concentratie<br />Andere stedelijke (waterkringloop) prioriteiten zijn<br />1. Evaporatie sterk bevorderen<br />2. Regenwater opvangen: directe oppervlakteafvoer verminderen<br />3. Infiltratie bevorderen door meer stedelijk groen<br />4. Klimaatbestendige inrichting van het stedelijk gebied<br />
  49. 49. 5. groene daken<br />
  50. 50. Korte uitleg over een groendak<br />Intensieve groendaken of daktuinen: grassen, kruiden, struiken en soms zelfs bomen. <br />Laagdikte: circa 25 tot 75 cm<br />Onderconstructie: bijzonder stevig <br />----------------------------------------------<br />Extensieve groendaken <br />of vegetatiedaken:<br />mos, vetplanten (sedums) en kruiden<br />Laagdikte tot circa 25 cm<br />Onderconstructie : geschikt<br />eenvoudig in onderhoud, <br />maar niet beloopbaar. <br />Meer info is te vinden op : www.groendak.info<br />
  51. 51. Neerslag<br />Neerslag, oppervlakte-afvoer, potentiële evapotranspiratie <br />en de verdamping : de afkoeling van het groene dak.<br />‘108 Berlin Kreuzberg’onderzoek <br />door ‘Ökotop’ TU Berlin vanaf 1983 uitgevoerd<br />Bron: Manfred Köhler, TU Berlin<br />
  52. 52. Verschil in oppervlakte temperaturengemeten op een bitumineus dak en een groen dak met infrarood metingen.<br />60<br />50<br />40<br />30<br />20<br />10<br /> 0<br />---- oppervlak zwart dak<br />---- oppervlak groen dak<br />---- dakbedekking groen dak<br />---- lucht net op het groendak<br />---- lucht 1 m boven groen dak<br />temperatuur<br />0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 <br />Tijd 24 uurs periode<br />
  53. 53. Hydrologie van verschillende oppervlakten:<br />GROENDAKEN WEILAND BESTRATING<br /> 5 cm 10cm nieuw 2,2 m 1,35 m poreus gras - <br /> asfalt bestrating<br />100 %<br />90 %<br />80 %<br />70 %<br />60 %<br />50 %<br />40 %<br />30 %<br />20 %<br />10 %<br />0 %<br /> grondwater aanvulling oppervlakte afvoer evaporatie <br />Jaarlijkseretentie <br />
  54. 54. 6. groene gevels<br />
  55. 55. Voordelen van een groene gevel<br />Opslag van regenwater voor klimaatbeheersing van het gebouw<br /> Minder belasting van het riool, afvoerbeheer van het gebouw<br /> Verlaging van de exploitatiekosten <br />
  56. 56. Natuurkunde - Universiteit Berlijn <br />omgeving<br />7<br />Airco / koelsystemen: <br /> Aantal geirrigeerde planten<br />149<br />4700 m²<br />Aansluitende daken:<br />225 m²<br />Vijver op binnenplaats:<br />Straling op een groene gevel<br />buiten<br />binnen<br />
  57. 57. Gemiddelde evaporatie van een groengevel <br />Gemiddelde evapotratie = koeling van 280 kWh per dag <br />Zuidgevel 2e verdieping<br />Zuidgevel 3e verdieping<br />Zuidgevel 1e verdieping<br />Binnenplaats 1e verdieping<br />Binnenplaats 2e verdieping<br />Binnenplaats 3e verdieping<br />
  58. 58. 7. airconditioning<br />
  59. 59. Toename van energieverbruik door koeling (Europa)<br />Duitsland<br />Griekenland<br />Frankrijk<br />Spanje<br />Italie<br />EU totaal<br />Bron::Energy Efficiency and Certification of Central Air Conditioners (EECCAC) M.Schmidt 2006 <br />Study for the D.G. Transportation-Energy (DGTREN) of the Commission of the E.U.<br />
  60. 60. Energieverbruik kanmét en zonder evaporatieve koeling<br />Buitentemperatuur °C<br />Koelsysteem 4 (kW)<br />
  61. 61. Evaporatieve koeling in centrale aircosystemen<br />
  62. 62. 8. situatie in Nederland<br />
  63. 63. Stedelijk en landelijk klimaat<br />Stedelijk klimaat (Randstad)<br />afgenomen evaporatie<br />vergroting van de thermische straling <br />toegenomen hitte:<br /> stedelijk hitte-eiland langs een lange lijn<br />Natuurlijk landschap (‘oosten’)<br /><ul><li>80% evapotranspiratie, 20% aanvulling van grondwater afvoer
  64. 64. 80% afname van netto straling</li></li></ul><li>Nederlands hitte eiland!<br />Wolkenvelden blijven hangen voor de hittelijn gevormd door de grote steden: <br /> Rotterdam. <br /> Den Haag, <br /> Utrecht <br /> Amsterdam<br />Na deze “hittelijn” <br />neemt de <br />evaporatie weer toe<br />Vaak zelfs <br />goed te zien <br />op buienradar.nl<br />
  65. 65. Nederlands hitte eiland is de randstad !<br />
  66. 66.
  67. 67. 9. conclusie<br />Foto: National Geographic<br />
  68. 68. Groen- en waterbeheer moet aangepast<br />om beter voorbereid te zijn op de <br />kans op overstromingen en droogtes. <br />Nederland: internationaal voorop <br />met overstromingsrisico`s,<br />met droogtes is dat heel anders. <br />In extreem droge jaren <br />economische schade van 500 miljoen euro per jaar. <br />Droogteproblematiek niet hoog op de publieke en politieke agenda’s: <br />omdat Nederlanders wel gewend zijn aan het gevaar van overstromingen, <br />maar niet aan een mogelijke droogte door bijv. het stedelijke hitte eiland.<br />
  69. 69. Groen en water voor klimaatherstel<br />1 Inleiding<br /><ul><li>CO2 is het bekendste denkbeeld van ‘global warming’
  70. 70. Groen en water voor klimaatherstel - Een nieuw denkbeeld </li></ul>2 Enkele begrippen<br /><ul><li>De waterkringloop, dampkring en zonnestraling , broeikaseffect Evaporatie en oppervlakte-afvoer, dampkring en (zonne-)stralingen </li></ul>3 Effecten en gevolgen<br /><ul><li>Stedelijk hitte eiland De grootste potentie voor het halen van klimaatdoelen  </li></ul>4 Tabellen en wat te doen<br /><ul><li>Consumptie en energiebronnen - Wereldwijde straling in relatie tot evaporatie
  71. 71. Wat moet er gebeuren?</li></ul>5 Groene daken<br />6 Groene gevels<br />7 Airconditioning<br /><ul><li>Verschil in energieverbruik met en zonder evaporatieve koeling </li></ul>8 Situatie in Nederland<br />9 Conclusie<br />Groen en water voor klimaatherstel - een nieuw denkbeeld - <br />
  72. 72. Groen en water voor klimaatherstel - een nieuw denkbeeld -<br />hier géén andere spiegel ,<br />maarhetbeeld van de reden<br />voor klimaatverandering: <br />reductie in evaporatie.<br /> te weinig groen<br />
  73. 73. www.groendak.info<br />
  74. 74. Copyright:<br />Afbeeldingen uit deze bestanden <br />graag uitsluitend overnemen en gebruiken met bronvermelding:<br />Groendak.info<br /> www.groendak.info Groendak bv Industrielaan 15 B 3925BD Scherpenzeel telefoon: 033.277.3404<br />

×