Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Müşterek avarya

  • Be the first to comment

Müşterek avarya

  1. 1. MÜŞTEREK AVARYASEMİNER DERSİ SUNUMU GİZEM ÇEVİK 512101004 ARALIK 2010
  2. 2. • Eğer bir hasar’ın (avarya’nın) niteliği, bu hasardan doğan zararın malik üzerinde bırakılmayıp paylaştırılmasını gerektiriyorsa, bu hasara “müşterek avarya” yani paylaşılan bölüşülen hasar denmesi anlaşılır bir şeydir.• “Müşterek avarya” ile “büyük avarya” terimi eş anlamda kullanılmaktadır. Yasalar hâlâ geleneksel dili kullanmaya eğilimli olduğundan geminin seferine bir ‘serüven’ ve yük sahiplerine ise ‘bu serüvendeki katılımcılar’ olarak atıfta bulunmaktadır. Böylece yük ve geminin ortak çıkarlara sahip olduğu ve bu yüzden eğer bir sorun varsa bir diğerini desteklemek zorunda oldukları sonucuna ulaşmaktadır. Hukuk kitapları Büyük Avarya kavramının izlerinin antik çağlara kadar izlenebildiğini açıklamaktadır.
  3. 3. • Avarya, basit deyişle, geminin korunması için yapılan olağanüstü bir fedakârlık, veya maruz kalınan harcama sonucunda doğan bir kayıp işin tüm ilgili taraflarınca oransal olarak paylaşılmasıdır. Bu oranların hesaplanması çoğu kez, bu işte özel olarak beceri kazanmış meslek ehilleri olan Avarya Dispeççileri tarafından üstlenilen bir iştir. Görevleri, maruz kalınan kayıpları ve masrafların analizini ve doğruluğunun kanıtlanmasını ondan sonra tarafların her birinin ayrı ayrı katılımlarının belirlenerek mal (yük) değerinin biçilmesini içerir. Büyük Avarya neredeyse hiç değişmeksizin York-Anvers Kuralları uluslararası sözleşmesine uygun olarak halledilir.
  4. 4. • Büyük Avarya kavramının anlaşılmasına yardım edecek iyi bir örnek, diyelim ki, gemideki yangını söndürmede kullanılan suyla hasar gören yüktür. Eğer yangın söndürülmemiş olsaydı, gemi ve yük kaybedilecekti. Sonuçta yükün geri kalanlarının tümünü kurtarmak için hasar gören kişinin tüm kaybı yüklenmemesi bu kaybı yarar görenlerle arasında paylaştırabilme hakkı bulunmaktadır.• Müşterek Avarya (m/a) paylaştırmasının yapılması işlemi “dispeç prosedürü”ne ilişkin TTK hükümleri emredici niteliktedir. Bu bakımdan, bir m/a olayına ilişkin dispeç Türkiye’de yapılacaksa, bu dispeç TTK’nun m/a dispeçine ilişkin hükümlerine uygun olarak yapılmalıdır.
  5. 5. • TTK’nun dispeç prosedürüyle ilgili buyurucu (amir) kurallarına uyulması gerekir. Büyük Avarya yürürlüğe kendiliğinden girmez ve kararı normalde kaptana bırakılmaz, donatan ve işletmecilerle çözülmesi beklenir. Büyük avarya kararında gemi ve yük için ortak risk olmalıdır, donatan Büyük Avaryayı resmen ilan etmek zorundadır Büyük avaryaya sebep olan olayın vuku bulduğu yerin mahkemesine başvurarak gemi kaptanı ve mürettebatının olayla ilgili raporunu mahkemeye sunarak avarya ilan edilmesi talebinde bulunur. Hakim bu talebi yerine getirerek Müşterek Avarya ilanının yerel bir gazetede yayımlatır. Avarya ilanından sonra, yine mahkemeden dispeççiler atanır.
  6. 6. • Göründüğü kadarıyla geminin tüm yaptığı onarımı gerçekleştirmek için bir limana sapmak, onarımını yapmak ve masraflarını dispeççilere sunmaktır. Eğer gemi sığınma limanına gidiş masraflarına girmemiş ve onarım yapmamış olsaydı, batma riskine girecekti.• Büyük Avarya yük sigortalarının alışılan kapsamı içindedir ve kişisel eşyalarını gönderenler bile bu m/a’ya dahil edilir. Eğer kişi ve kuruluşlar gönderdikleri eşyayı sigortalamadan ve sigorta kapsamına Büyük Avaryayı dahil etmeden sevk ettilerse iştirak paylarını kendi kasalarından ödemek zorunda kalmaktadır.
  7. 7. • Bir gemi için acente olarak temsil olunan kişi Büyük Avarya ilan ettiği zaman, etkilenecek yükün tümünü belirlemenin mümkün olacağı yük manifestosunu alır almaz, malın gönderildiği kişilere Büyük Avarya ilanını bildirilmelidir. Bu modern çağda ek bir taraf olarak kiralanmış konteynerlerin sahipleri de avaryaya dahildir. Gemi ve yük kadar onlar da katkıda bulunmak zorundadır, bu husus asla gözden kaçırılmamalıdır.• Yük ilgililerine karşı donatan kayıplarına yönelik oransal katılımların yapılmasını sağlama yükümlülüğü altındadır. Böylece önceki yangın örneğinde, gemide boyaların kabarmasından fazla bir şey olmaksızın hasar pekala sadece yüke gelmiş de olabilir. Donatan yine de Büyük Avarya ilan etmek zorundadır ve dolayısıyla da donatanın sigortası buna katılmak zorundadır.
  8. 8. • Gereken her malın gönderildiği kişiden, avarya dispeççileri her bir tarafın yapacağı katkıyı belirlemek olan işlerini tamamladıklarında paranın tutarının ödeneceğine dair geridönüşsüz bir taahhütname alınmasıdır. Bu görevi dispeççi (adjuster) ya da atanan acente birbiri ile ko-ordineli olarak gerçekleştirir.• Güvence üç kısımda işin içine girer: – Malın gönderildiği kişinin çoğunlukla Lloyds formu ve ekinde bir değerlendirme formu bulunan bir “avarya teminatı” üzerine atılmış imzası. – Çoğunlukla yük sigortacıları veya bir banka tarafından sağlanan bir “avarya garantisi.” – Yük sahiplerinin ‘kendinden sigortalı’ olduğu durumlar olduğundan böyle bir garanti var olmayabilir, bu durumda düzeyini donatan tarafından atanan avarya dispeççilerinin
  9. 9. • Büyük Avaryayla ilgili harcamaların muhasebe kayıtlarının titiz tutulması çok önemlidir. Haberleşme masrafları gibi gerçek harcamalara ek olarak, avarya dispeççileri personele ödenen fazla mesai ücretleri ile acentenin bilirkişisi için makul bir ücret gibi kalemleri de kabul edecektir. Ancak yasal dayanağı yetersiz her kalemi acımasızca fırlatıp atacaklardır. Acente tarafından yapılan tüm masraflar, gemi kaptanına onaylatması çok önem taşır. Kaptanın onaylamış olduğu masrafları dispeççilerin kolayca atılacak masraflardan olmadığı konusunda düşüneceklerdir.• Karaya oturma, yangın, motor arızası, geminin ve kalan kargonun güvenliği için denize atılması gereken yük gibi koşullar müşterek avarya kararı alınmasına neden olabilir.
  10. 10. • KURTARMA VE MÜŞTEREK AVARYA’DA 3. ŞAHIŞLARA VERİLEN ZARARLARDAN P&I SORUMLU OLURKEN, TEKNEYE GELEN VE DİĞER TÜM İLİNTİLİ ZARARLARDAN TEKNE SİGORTACISI SORUMLUDUR. İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER…

×