Whitepaper nieuwe omgevingswet

2,980 views

Published on

In juni 2011 presenteerde minister Schulz van Haegen (Infrastructuur en Milieu)
in een brief aan de Tweede Kamer haar plannen voor de nieuwe Omgevingswet
die al in 2013 in werking moet treden. In haar nota ‘Eenvoudig Beter’ schetst de
minister de hoofdlijnen van een fundamentele herziening van het omgevingsrecht.
Het huidige terrein van het omgevingsrecht omvat meer dan 60 wetten, 100
amvb’s en honderden ministeriële regelingen. Dit alles wil de minister vergaand
vereenvoudigen en bundelen in één wet die de belangrijkste delen van het omgevingsrecht
zowel procedureel als materieel omvat. De nieuwe wet zou naast
de Wro en de Tracéwet onder andere ook de nog geen jaar oude Wabo moeten
vervangen. In deze whitepaper geeft Wico Ankersmit, directeur van de Vereniging
Bouw en Woningtoezicht Nederland en docent van de Wabo- bij Geoplan,
zijn visie en mening op de nieuwe plannen van de minister met betrekking tot de
nieuwe omgevingswet.

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,980
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
7
Actions
Shares
0
Downloads
105
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Whitepaper nieuwe omgevingswet

  1. 1. Geoplan CURSUSSEN EN CONGRESSENWhitepaper:Hoe ziet de nieuweOmgevingswet er vooru uit in de praktijk? www.geoplan.nl
  2. 2. Hoe ziet de nieuwe omgevingsweter voor u uit in de praktijk?WAbo strAks Weer opDe schop in nieuWeomgevingsWet?Waarom deze uitgave?In juni 2011 presenteerde minister Schulz van Haegen (Infrastructuur en Milieu)in een brief aan de Tweede Kamer haar plannen voor de nieuwe Omgevingswetdie al in 2013 in werking moet treden. In haar nota ‘Eenvoudig Beter’ schetst deminister de hoofdlijnen van een fundamentele herziening van het omgevingsrecht.Het huidige terrein van het omgevingsrecht omvat meer dan 60 wetten, 100amvb’s en honderden ministeriële regelingen. Dit alles wil de minister vergaandvereenvoudigen en bundelen in één wet die de belangrijkste delen van het om-gevingsrecht zowel procedureel als materieel omvat. De nieuwe wet zou naastde Wro en de Tracéwet onder andere ook de nog geen jaar oude Wabo moetenvervangen. In deze whitepaper geeft Wico Ankersmit, directeur van de Vereni-ging Bouw en Woningtoezicht Nederland en docent van de Wabo- bij Geoplan,zijn visie en mening op de nieuwe plannen van de minister met betrekking tot denieuwe omgevingswet.De belangrijkste elementen op een rijIn deze whitepaper zullen de volgende zaken besproken worden:• Wat zijn de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet?• Transparantere wetgeving planologisch kader• Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening• 10 procent besparing op plankosten• Voordelen voor grote gebiedsontwikkelingen• Laat de Wabo ongemoeid!• Eenvoudiger of juist ingewikkelder?• Serieuze publieksparticipatie• Omgevingsrecht in de praktijk• Te snel?Geoplan, Wico Ankersmit
  3. 3. Hoe ziet de nieuwe omgevingswet er voor u uit in de praktijk?WAt zijn De uitgAngspuntenvAn De nieuWe omgevingsWet?de belangrijkste uitgangspunten van de nieuwe wet op een rij zetten, zoals de minister die in maart 2011 aangaf: • een snellere en goedkopere besluitvorming met als doel een vermindering van de lastendruk voor burgers, bedrijven en overheden • een betere besluitvorming met meer transparantie voor initiatiefnemers en belanghebbenden. hierbij worden ook de aanbevelingen voor infrastructuur van de commissie elverdi betrokken • vereenvoudiging van regels door aan te sluiten bij wat in europese regels verplicht is gesteld en schrappen van overbodige regels • meer flexibiliteit en een betere aansluiting op de praktijkIn haar beleidsbrief ‘eenvoudig beter’ van 28 juni jl. schrijft de minister dat ze met de nieuwe Omgevingswet de wettelijkekaders voor burgers, ondernemers en overheden inzichtelijker wil maken en ontwikkeling en beheer van de leefomgevingbeter beheersbaar. “Een eenvoudiger en beter samenhangend omgevingsrecht draagt er vervolgens aan bij om actiever enefficiënter aan een dynamische en duurzame leefomgeving te kunnen werken.”Onderwerpen die in de nieuwe wet worden geregeld, zullen, zo meldt de nota, verdwijnen uit de bestaande wetgeving.“De nieuwe wet zal daarmee een aanzienlijke inhoudelijke reductie van regels, wetten en regelingen op het terrein van defysieke leefomgeving betekenen”, aldus de minister.De nieuwe Omgevingswet regelt met prioriteit:• het versnellen en verbeteren van besluitvorming in het brede fysieke domein (advies commissie-Elverding)• de integratie van plannen en toetsingskaders• het vergroten van bestuurlijke afwegingsruimte• het doelmatig uitvoeren van onderzoek
  4. 4. Hoe ziet de nieuwe omgevingsweter voor u uit in de praktijk?Transparantere wetgeving 10 procent besparing opplanologisch kader plankostenUit de brief van de minister maak ik op dat het in de De huidige versnippering van het aantal wetten en regelsnieuwe Omgevingswet vooral gaat om een herziening van voor het planologisch kader kost veel tijd en geld aande wetgeving rondom het leggen van een planologisch onderzoek. In haar brief schrijft de minister dat 10 procentkader: ik heb een stuk grond en wil daar iets op van de totale plankosten, waartoe de onderzoekslastenontwikkelen. Op dit moment gelden daarvoor allerlei worden gerekend, kunnen worden bespaard met eenwetten en regels die zeer versnipperd zijn. Volgens de efficiënter systeem. Dan praat je dus niet over eenminister kan besluitvorming over projecten sneller, beter besparing op de bouwkosten maar puur over besparingen transparanter. “Met de Omgevingswet vergroot ik op onderzoeks/plankosten. Als dat het enige is, vindde rechtszekerheid in het omgevingsrecht door meer ik het eerlijk gezegd te beperkt voor zo’n ingrijpendetransparantie en een betere voorspelbaarheid van de wetswijziging. Laten die plankosten bij een klein projectuitkomsten voor alle gebruikers van het recht. Daartoe 3000 euro zijn. Dan praat je over een winst van 300 euro. Inimplementeer ik onder meer de uitgangspunten van de dat geval moet je je afvragen of daar die hele wetswijzigingcommissie-Elverding, die primair betrekking hadden op voor nodig is. Het wordt natuurlijk anders als het ominfrastructuur, voor het bredere fysieke domein in de wet. grotere trajecten gaat zoals een nieuwe snelweg of eenHiermee geef ik uitvoering aan de motie Samsom (32127, nieuwe aanpak van knooppunt Amersfoort. Dan praat jenr. 105). De commisie-Elverding benadrukt het belang van over gigantische projecten die op de ruimtelijke omgevinginvesteren in de kwaliteit van de voorbereidingsfase”, behoorlijke impact hebben. De plankosten daarbij lopen inschrijft de minister in haar beleidsnota. de miljoenen. Voordelen voor groteVolkshuisvesting en gebiedsontwikkelingenruimtelijke ordening De voordelen van een nieuwe wet zitten dus vooral in hetAl voor de totstandkoming van de Wabo werd er al ge- voortraject van heel grote projecten. Van het idee tot hetsproken over een zogeheten VROM-wet. Het departement kunnen gaan uitvoeren. Ik verwacht dat de echte veran-bestaat niet meer, maar de afkorting is een verzamelnaam deringen in het omgevingsrecht zich daarom vooral opvoor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. De dat traject zullen richten. Daar zit ook vaak de meeste tijdWabo staat in feite voor niets anders dan bouw, milieu, in. Ik kan me heel goed voorstellen dat de minister dat bijsloop, en kap en nog een aantal andere, zeg maar de fy- elkaar wil brengen. Dat is met name van belang als het gaatsieke uitvoering met vergunningen. De V van Volkshuisves- om grote gebiedsontwikkelingen. In haar brief schrijft deting en de RO van Ruimtelijke Ordening zitten er dus niet in. minister daarover: “De complexiteit leidt tot onduidelijkheidZaken als: ‘waar hebben we nog behoefte aan een woon- en onzekerheid rond voorgenomen ruimtelijke projectenwijk en waar niet, waar hebben we behoefte aan industri- als de aanleg van (spoor)wegen, stedelijke herstructurering,ele groei en waar niet en waar willen we natuur voorrang plattelandsontwikkeling, waterveiligheid, energietransitiegeven op stedelijke ontwikkeling?’ zitten niet in de Wabo. en natuurprojecten. Die onzekerheid leidt dikwijls tot langeIn de nieuwe Omgevingswet wil de minister dat wel bunde- doorlooptijden of hoge onderzoekslasten zonder dat dielen. Ik kan me voorstellen dat er op die manier een betere altijd nodig of doelmatig zijn. Dit staat een actieve, doelma-afstemming plaatsvindt en meer dingen parallel gaan lopen. tige aanpak van beoogde gebiedsontwikkeling in de weg.”Ook zie ik mogelijkheden in het bundelen van diverse zaken De Wabo speelt pas als het planologisch kader aan de voor-door bijvoorbeeld in één onderzoek zowel naar de natuur- kant is geregeld. Er ligt een bestemmingsplan, er ligt eeneffecten te kijken als naar de effecten op het milieu. planologisch kader en pas dan komt de Wabo aan de orde. Je kunt pas een omgevingsvergunning voor de activiteit
  5. 5. Hoe ziet de nieuwe omgevingswet er voor u uit in de praktijk?bouwen indienen als je weet dat je ergens kunt bouwen.Dat zal in de nieuwe Omgevingswet niet anders worden. Jekunt het door middel van de nieuwe wet wel wat beter opelkaar laten aansluiten, maar je kunt pas naar de realistiatie-aanvraag kijken als het planologisch kader is geregeld.Laat de Wabo ongemoeid!Ik zie er geen reden toe dat de huidige Wabo straks cruciaalgaat veranderen. Het zou niet verstandig zijn om al zo kortna de inwerkingtreding echt inhoudelijk iets aan de Wabote veranderen. We willen toch eerst zien of de huidigeWabo, die nog geen jaar oud is, het beoogde effect heeftgehaald! Ik kan me wel voorstellen dat het eerste deel vande nieuwe wet het hele planologisch kader, plat gezegd hetbestemmingsplan, regelt en dat daarna de huidige Wabo alsgeheel in de nieuwe omgevingswet wordt ondergebracht.Ik verwacht dus dat de nieuwe Omgevingswet net als deAlgemene wet Bestuursrecht een aantal afdelingen zalkrijgen. Als de Wabo dan afdeling 3 in de omgevingswetis en afdeling 1 en 2 is alles wat ervoor komt, vind ikhet prima. Zeg maar de hoofdstukken 1 t/m 5 gaan overVolkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en hoofdstuk 6tot 10 is de Wabo. Dan zullen er best nog wat onderlingeaansluitingen en verwijzingen moeten komen, maar ikverwacht niet - en zo lees ik het ook niet in de nota van deminister! - dat de Wabo inhoudelijk drastisch zal moetenveranderen. Dat zou ook een heel slecht plan zijn. Als je deWabo weer helemaal op zijn kop zet, ben je bijna niet meergeloofwaardig. Waarom zou je? Ik ben ervan overtuigd datde nieuwe wetgeving prima kan worden gebouwd zonderfundamenteel aan de Wabo te komen. Iets dat ik natuurlijkook maar moet afwachten.Eenvoudiger of juist inge-wikkelder?De proceswet Wabo heeft niet tot minder regels geleidmaar heeft de regels slechts samengebracht zodat jein plaats van 30 verschillende vergunningen slechtséén vergunning nodig hebt voor het project dat je wiltrealiseren.
  6. 6. Hoe ziet de nieuwe omgevingsweter voor u uit in de praktijk?Onder de Wabo hebben we nog steeds te maken metWro, Woningwet, WM en nog 42 andere wetten die eenrechtstreekse relatie hebben met het omgevingsrecht.Hierbij de ruim 70 AmvB’s en Mir’s buiten beschouwinggelaten. Als de nieuwe Omgevingswet resulteert in hetsamenbrengen van 60 wetten met 100 pagina’s tot eennieuwe wet van 6000 pagina’s schieten we er weinig meeop en wordt het alleen maar ingewikkelder.Nog los van het spanningsveld. Minder regels is mooi, maarveel van die regels komen voort uit de rechstbeschermingvan het individu, de gebruiker, de buurman, de omgeving,de natuur, het milieu. Hoe verminder je de regelgevingzonder afbreuk te doen aan die rechtsbescherming?Natuurlijk kun je al die taakspecifieke wetgevingverplaatsen naar die Omgevingswet, maar die regeltjesblijven wel bestaan. Kijk bijvoorbeeld naar milieubeheer.We hebben afgesproken dat een bedrijf zo min mogelijkschade aan het milieu mag toebrengen. Daar zijn allerleiregels voor die in de wet Milieubeheer staan. Die wet kun jewel in die omgevingswet hangen, maar de regels blijven vankracht. Vergelijk het met je boekenkast: ook al zet je alleboeken op je computer dan nog wordt het niet één boek.De nieuwe Omgevingswet biedt zeker kansen: versimpelingvan aanvraag én behoud van rechtsbescherming. Probleemis dat we in een NIMBY wereld leven: ik als aanvrager moeteenvoudig kunnen uitvoeren wat ik wil, maar ik moet ooktot het gaatje kunnen procederen om te voorkomen datmijn buurman het in zijn hoofd haalt hetzelfde te willen.Hier echt iets aan willen veranderen is een hele uitdaging.SerieuzepublieksparticipatieDe minister wil het met de nieuwe wet makkelijker eneenvoudiger voor de industrie maken. Tegelijkertijd gaanwe niet tornen aan de belangen en rechtsbeschermingvan de derde belanghebbende. In haar beleidsnotaheeft de minister het over “ruimte voor serieuzepublieksparticipatie”. Hoe serieus is dat dan? Als je inde wet- en regelgeving verplichte burgerparticipatie wiltopnemen, moet je ook omschrijven wat je daar onderverstaat. Moet 50 procent van de omwonenden het straks
  7. 7. Hoe ziet de nieuwe omgevingswet er voor u uit in de praktijk?met een plan eens zijn en gaat anders het plan niet door? die in dit geval het bevoegd gezag is, nu zelf voor alle 14Dat wordt dan lastig. Iedereen baalt van files maar niemand onderdelen een adviseur aan het werk zetten. Pas als alheeft graag een snelweg voor zijn deur. Het zijn allemaal die onderdelen getoetst zijn, kan er een vergunning voorprachtige gedachtespinsels. Je moet je alleen afvragen wat het nieuwe zwembad komen. Die ene vergunningaanvraaghet daadwerkelijk inhoudt. is echter zo complex geworden dat er risico ontstaat datOok het vergunningvrij bouwen is niet veel anders dan de vergunning uiteindelijk niet wordt verleend omdat depotentiële problemen verplaatsen naar de achterkant. Bij aanvraag op een aantal punten niet klopt.een aanvraag kon de gemeente nog in de papieren fase hetplan laten aanpassen. Bij vergunningvrij bouwen wordt eeneventuele overtreding pas geconstateerd als er al gebouwd Te snelis, met alle gevolgen van dien. Overeind blijft dat zowel een Het is goed dat het hele traject van het omgevingsrechtvergund als vergunningvrij bouwwerk geheel moet voldoen eens op de schop wordt genomen. Dat de minister al in hetaan alle regelgeving uit Bouwbesluit en Bouwverordening. voorjaar van 2012 het voorstel voor de wet wil indienen en de Omgevingswet al in 2013 in werking wil laten treden, vind ik heel erg ambitieus. Een huis bouw je in een paarOmgevingsrecht in de maanden, een kantoor in een jaar. Deze nieuwe wetgevingpraktijk lijkt mij groter dan een kantoor. Over de nieuwe wet Ruimtelijke Ordening hebben ze zeven jaar gedaan. IkOf de nieuwe Omgevingswet zoals de minister zich voorstelt betwijfel of het de minister lukt om binnen anderhalf jaarecht ‘Eenvoudig Beter’ zal worden, moet blijken. Als docent al die verschillende lang bevochten wetjes, privileges enbegin ik mijn Wabo-cursussen en -trainingen bij Geoplan onderzoekverplichtingen van het omgevingsrecht in eenvaak met een praktijkvoorbeeld uit de tijd dat ik hoofd van nieuwe wet onder te brengen. Ik vind het sowieso allemaaleen afdeling Bouw- en Milieu bij een middelgrote gemeente veel te snel over elkaar heen gaan. Laat de Wabo eerstwas. even aarden. Op 1 januari 2012 krijgen we het nieuwe Bouwbesluit. Dat is zo complex dat je, voordat je het echtEen recreatieondernemer komt op een dag met zijn plan om hebt doorgrondt en goed kunt toepassen, anderhalf toteen mooi overdekt zwembad te bouwen op de plek waar twee jaar verder bent. Datzelfde geldt voor de Wabo. Weeen oud, niet meer zo aantrekkelijk overdekt zwembad hebben allemaal een bepaald incasseringsvermogen. Destaat. Na grondig vooroverleg tussen de ondernemer spons moet af en toe even kunnen opdrogen anders loopten Bwt, waarbij in goede samenwerking het plan werd het water er alleen maar uit.voorbereid, bleek de ondernemer in totaal 14 vergunningennodig te hebben die hij bij drie bevoegde instanties diendeaan te vragen (Gemeente, Provincie en Waterschap). Voor www.geoplan.nl l www.freia.nlde ondernemer een onbegrijpelijk traject. Met de Wabois een deel van dit ‘probleem’ verholpen. De ondernemer Mocht u de inhoud van deze whitepaper willen opnemenkan nu één omgevingsvergunning aanvragen. Ook hoeft in een publicatie, reproduceren of anderszins openbaarhij, als het tegenzit, ‘slechts’ voor één procedure naar maken, dan gelden de wettelijke copyrightregels en heeft ude rechtbank of Den Haag af te reizen. Je zou de Wabo onze schriftelijke toestemming daarvoor nodig.een stukje deregulering kunnen noemen. Toch is ookde huidige procedure niet zonder risico’s in tijd en geld.In het voorbeeld van het zwembad zijn nu niet meer14 vergunningen nodig, maar alle regels waaraan datzwembad moet voldoen en alle voorwaarden waaraande ondernemer zich dient te houden, zijn ongewijzigd uithet pre-Wabo tijdperk overgenomen. Het toetsingskaderis geheel hetzelfde gebleven alleen moet de gemeente
  8. 8. Hoe ziet de nieuwe omgevingsweter voor u uit in de praktijk?Deze whitepaper wordtu aangeboden doorgeoplanOver ons Wico AnkersmitGeoplan ontwikkelt en begeleidt al meer dan 30 Wico Ankersmit verzorgt voorjaar de volgende activiteiten: cursussen, in-company Geoplan diverse cursussen entrainingen, studiedagen en congressen. trainingen onder andere op het gebied van de Wabo. Met ditKenmerkend voor alle cursussen is de combinatie brede aanbod Wabo-cursussenvan praktijkgerichtheid en de laatste theoretische biedt Geoplan ondersteuning bijinzichten. Hierbij staat een simpele filosofie de implementatie van deze op 1 oktober 2010centraal: de kennisoverdracht dient op een ingevoerde proceswet. Het totaalpakket bestaatzodanige manier plaats te vinden dat de deelnemer uit een basiscursus, diverse vervolgcursussen en eener in zijn of haar werk daadwerkelijk mee aan de breed pakket aan verdiepingscursussen. De cursussenslag kan gaan. Daarom verwerkt Geoplan in haar worden ook als incompany training gegeven.cursussen vaak interactieve werkvormen zoalsworkshops, rollenspelen en (thuis)opdrachten, Studieadviesgecombineerd met intensieve begeleiding en Wilt u meer info over deze Whitepaper of heeftrelevant ondersteunend cursusmateriaal. u andere vragen? Neem dan contact op met onze studieadviseur: Wouter de vriesGeoplan biedt cursussen aan in de volgende T: 088-556 05 85vakgebieden: F: 088-556 02 51• Milieu E: wdevries@geoplan.nl• Ruimtelijke Ordening• Bouwen geoplan• Wabo burgemeester stramanweg 101• Gebiedsontwikkeling 1101 AA Amsterdam z-o• Toezicht en veiligheid t 088 - 556 05 70• Energie en duurzaamheid F 088 - 556 05 80 e: geoplan@geoplan.nlBlijf periodiek op de hoogte:• via onze whitepaper database• via onze maandelijkse nieuwsbriefkijk voor meer info op www.geoplan.nl

×