Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Sut i oroesi yn yr oes ddigidol. Canllaw i ieithoedd
Gareth Morlais, Llywodraeth Cymru, Welsh Government
1. Adnoddau iaith
 Geiriaduron, termiaduron ac
adnoddau cysylltiedig (Maint?
Perchnogaeth a thrwyddedu?
Safoni?)
 Corpor...
2. Dadansoddi testun
 OCR: adnabod geiriau wedi eu sganio
(cipio testun ystyrlon o ddelweddau o
ddogfennau)
 Sgriptiau r...
3. Llais
 Adnabod gorchmynion Cymraeg
(dwi’n dweud "S4C" er mwyn newid
sianel y teledu)
 Llais i destun (dwi’n dweud "S4...
4. Cyfieithu peirianyddol
 Cofau cyfieithu
 Cefnogaeth i’r Gymraeg mewn
pecynnau megis Deja Vu
 Dulliau ystadegol a dul...
5. Cefnogaeth cwmnïau mawr
 Google (rhyngwynebau Cymraeg,
cydnabod y Gymraeg fel un o
‘ieithoedd chwilio’ Google,
GoogleT...
6. Daearyddol
Gallu mewnosod mapiau rhyngweithiol
gydag enwau llefydd yn yr iaith
Data am adnoddau ieithyddol daearyddol
7...
8. Sgiliau
Siaradwyr yr iaith gyda gwybodaeth
am gyfrifiadureg a thechnoleg iaith.
9. A.y.b.
8. Skills
Citizens with codin...
Cynllun Gweithredu Technoleg a
Chyfryngau Digidol Cymraeg
Welsh-language Technology and
Digital Media Action Plan
Marchnat...
Cefndir/Background
gan/by Gareth Morlais 11/15
gareth.morlais@cymru.gsi.gov.uk
Cydnabyddiaeth/Acknowledgement
Jeremy Evas ...
Digital Survival Kit for your language. Sut i oroesi yn yr oes ddigidol. Canllaw i ieithoedd
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Digital Survival Kit for your language. Sut i oroesi yn yr oes ddigidol. Canllaw i ieithoedd

248 views

Published on

A checklist by Gareth Morlais of the main language technology groups you need for your language to fight digital extinction. Rhestr o'r prif dechnolegau iaith sy'n helpu ieithoedd fel Cymraeg i baratoi ar gyfer yr oes ddigidol.

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Digital Survival Kit for your language. Sut i oroesi yn yr oes ddigidol. Canllaw i ieithoedd

  1. 1. Sut i oroesi yn yr oes ddigidol. Canllaw i ieithoedd Gareth Morlais, Llywodraeth Cymru, Welsh Government
  2. 2. 1. Adnoddau iaith  Geiriaduron, termiaduron ac adnoddau cysylltiedig (Maint? Perchnogaeth a thrwyddedu? Safoni?)  Corpora – testun, iaith lafar a corpora amlieithog cyfatebol  Gwyddoniaduron megis Wikipedia  Gwiro sillafu a gramadeg  Deallusrwydd artiffisial a dealltwriaeth iaith 1. Language resources  Dictionaries, term dictionaries and associated dictionary resources (size? IP/licensing? Standardised?)  Corpora – text, speech and matched bi/multilingual corpora  Encyclopaedia such as Wikipedia  Spell & grammar (rule) checker  Artificial Intelligence (AI) and language ‘understanding’
  3. 3. 2. Dadansoddi testun  OCR: adnabod geiriau wedi eu sganio (cipio testun ystyrlon o ddelweddau o ddogfennau)  Sgriptiau rheolau gramadegol  Injan dadansoddiad a thagio gramadeg yn awtomatig (strwythur iaith)  Peiriant dadansoddiad a thagio semanteg awtomatig (Ystyr iaith a gwella dealltwriaeth o’r cyd-destun er mwyn datblygu deallusrwydd artiffisial a dadansoddi sentiment)  Systemau tagio sy’n cysylltu termau Cymraeg gyda rhai cyfystyr mewn ieithoedd eraill 2. Text Analytics  Optical Character Recognition (captures meaningful text from document scans)  Grammar rule scripts  Automatic grammar analysis and tagging engine (this is about language structure)  Automatic semantic analysis and tagging engine (this is about language meaning, context and improving understanding. Aids AI and can be used for sentiment analysis)  Meta tagging systems, linking content and assets in your language to others
  4. 4. 3. Llais  Adnabod gorchmynion Cymraeg (dwi’n dweud "S4C" er mwyn newid sianel y teledu)  Llais i destun (dwi’n dweud "S4C" ac mae’r gair yn cael ei deipio gan Word)  Llais synthetig Cymraeg (mae cyfrifiadur yn darllen y gair "S4C" ac yn ei 'ddweud'. E.g. Gwyneth a Geraint, lleisiau Cymraeg RNIB)  Y ‘glud’ sy’n cysylltu’r holl dechnolegau llais gyda deallusrwydd artiffisial 3. Speech  Speech command recognition (say “S4C” and TV changes to S4C)  Speech-to-text (say “S4C” and this word is typed into Word)  Synthetic speech (computer reads the word “S4C” and ‘says’ it)  Text-to-speech and AI-to-speech linkage systems
  5. 5. 4. Cyfieithu peirianyddol  Cofau cyfieithu  Cefnogaeth i’r Gymraeg mewn pecynnau megis Deja Vu  Dulliau ystadegol a dulliau sy’n seiliedig ar reolau  Dulliau i wella’r rhaglenni drwy ‘dysgu’ o gywiriadau cyfieithwyr go iawn. 4. Machine translation  Translation memories  Support for language by commercial packages such as Deja Vu  MT using statistical and rule- based methods  Post editing feedback systems
  6. 6. 5. Cefnogaeth cwmnïau mawr  Google (rhyngwynebau Cymraeg, cydnabod y Gymraeg fel un o ‘ieithoedd chwilio’ Google, GoogleTranslate)  Microsoft (pecyn iaith, cyfieithu)  Apple: lleoleiddio  Ac eraill 5. Support by major companies  Google (interfaces, search language, translate)  Microsoft (language pack, translate)  Apple localization  Others
  7. 7. 6. Daearyddol Gallu mewnosod mapiau rhyngweithiol gydag enwau llefydd yn yr iaith Data am adnoddau ieithyddol daearyddol 7. Cymdeithasol Cyflwyno cynnwys mewn un fan (e.e. ffrwti.com) Gwefannau lleol (e.e. poblcaerdydd.com) Apiau sy’n dod â phobl at ei gilydd i sgwrsio yn y byd go iawn (e.e. Ap fy Ardal yr Urdd) 6. Geographical Interactive embeddable maps Data about geographical linguistic resources 7. Social Content aggregation applications (like ffrwti.com) Local reporting platforms (like poblcaerdydd.com) Face-to-face interaction inspiration (like Ap Fy Ardal yr Urdd)
  8. 8. 8. Sgiliau Siaradwyr yr iaith gyda gwybodaeth am gyfrifiadureg a thechnoleg iaith. 9. A.y.b. 8. Skills Citizens with coding and language technology skills. 9. Etc.
  9. 9. Cynllun Gweithredu Technoleg a Chyfryngau Digidol Cymraeg Welsh-language Technology and Digital Media Action Plan Marchnata a chodi ymwybyddiaeth Marketing and awareness raising Ysgogi’r prif gwmnïau technoleg Motivating the main technology companies Ysgogi datblygiad o becynnau meddalwedd a gwasanaethau digidol Cymraeg newydd Encouraging the development of new Welsh-language software applications and digital services Ysgogi creu, rhannu a defnyddio cynnwys digidol Cymraeg Stimulating the creation, sharing and consumption of Welsh- language digital content Cefnogi arfer da yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector Supporting good practice in the public, private and third sectors
  10. 10. Cefndir/Background gan/by Gareth Morlais 11/15 gareth.morlais@cymru.gsi.gov.uk Cydnabyddiaeth/Acknowledgement Jeremy Evas (Prifysgol Caerdydd); Georg Rehm (Meta-Net); Delyth Prys & Dewi Bryn (Prifysgol Bangor) Iwan Evans, Heledd Daniel & Gareth Cardew-Richardson, Llywodraeth Cymru

×