Goya

1,168 views

Published on

Conferentie gegeven naar aanleiding van een Goya tentoonstelling in de Antwerpse Kempen in 2005.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,168
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Goya

  1. 1. Welkom bij Francisco Goya in Mol, 2005 Inleiding door Frans De Maegd (IMAST) op het bezoek aan de tentoonstelling LOS DESASTROS DE LA GUERRA Anti-oorlogetsen 1810-1820 Aanklacht tegen de Franse bezetting 1808-1814 Goya
  2. 2. <ul><li>Inleiding </li></ul><ul><li>Het leven en werk van Goya </li></ul><ul><li>Napoleon, licht en schaduw… </li></ul><ul><li>Goya anti-oorlog etsen </li></ul>Goya
  3. 3. Het leven en werk van Goya <ul><li>Kunstenaar van alle tijden. 1746 – 1828 </li></ul><ul><li>Geboorte, jeugd, opleiding, eerste stappen. 1746 - 1775 </li></ul><ul><li>Eigenzinnig kunstenaar van de adel. 1775 - 1808 </li></ul><ul><li>Interludium: NAPOLEON, veroveraar </li></ul><ul><li>Aanklager van oorlog en bezetting, 1808 - 1819 </li></ul><ul><li>De visionair in het huis van de dove, ballingschap en dood, 1819 – 1824 </li></ul>Goya
  4. 4. Het leven en werk van Goya <ul><li>1. Kunstenaar van alle tijden. 1746 – 1848 </li></ul><ul><li>Het werk van Goya is goed gekend en populair bij een zeer breed publiek </li></ul><ul><li>Manuel de Zuniga, 1788 </li></ul>Goya
  5. 5. Het leven en werk van Goya <ul><li>1. Kunstenaar van alle tijden. 1746 – 1848 </li></ul><ul><li>Het werk van Goya is goed gekend en populair bij een zeer breed publiek </li></ul><ul><li>Goya is een uiterst veelzijdig kunstenaar (diverse stijlen, technieken en thema’s) </li></ul><ul><li>Meisje leest brief ,1812 </li></ul>Goya
  6. 6. Het leven en werk van Goya <ul><li>1. Kunstenaar van alle tijden. 1746 – 1848 </li></ul><ul><li>Het werk van Goya is goed gekend en populair bij een zeer breed publiek </li></ul><ul><li>Goya is een uiterst veelzijdig kunstenaar (diverse stijlen, technieken en thema’s) </li></ul><ul><li>Goya sluit de 18e af en stoot door tot de 20e eeuw… </li></ul>Goya
  7. 7. Het leven en werk van Goya <ul><li>Minstens inhoudelijk sluit hij zelf aan bij de kunst van de </li></ul><ul><li>20e. Eeuw. BV Guernica van Picasso , 1937 </li></ul>Goya
  8. 8. Het leven en werk van Goya <ul><li>2. Geboorte, jeugd, opleiding, eerste stappen. 1746 - 1775 </li></ul><ul><li>1746: geboorte, vader is decorateur. </li></ul><ul><li>1760: opleiding in Saragossa </li></ul><ul><li>1770: reis naar Italië </li></ul><ul><li>1773: huwelijk met Josefa Bayeu </li></ul><ul><li>Goya een vat vol tegenstellingen ….. </li></ul><ul><li>Zelfportret 1774 </li></ul>Goya
  9. 9. Het leven en werk van Goya <ul><li>2. Geboorte, jeugd, opleiding, eerste stappen. 1746 - 1775 </li></ul><ul><li>Goya een vat vol tegenstellingen ….. </li></ul><ul><li>Brave huisvader met 20 kinderen en passionele rokkenjager Verhouding met de hertoging van Alba </li></ul><ul><li>“ Alléén Goya…….” </li></ul><ul><li>Hertogin van Alba, 1979 </li></ul>Goya
  10. 10. Het leven en werk van Goya <ul><li>2. Geboorte, jeugd, opleiding, eerste stappen. 1746 - 1775 </li></ul><ul><li>Goya sluit aan bij de kunst van de 18 eeuw </li></ul><ul><li>ROCCOCO </li></ul><ul><li>In dienst van de adel (internationaal karakter met Spaanse kenmerken - randfiguren) </li></ul><ul><li>Kartonontwerp voor tapijt </li></ul>Goya
  11. 11. Het leven en werk van Goya <ul><li>2. Geboorte, jeugd, opleiding, eerste stappen. 1746 - 1775 </li></ul><ul><li>Goya sluit aan bij de kunst van de 18° eeuw </li></ul><ul><li>ROCCOCO </li></ul><ul><li>Volgt het voorbeeld van </li></ul><ul><li>De Italiaanse kunstenaar </li></ul><ul><li>Tiepolo (Venetië, Madrid) </li></ul>Goya
  12. 12. Het leven en werk van Goya <ul><li>Rococco, Tiepolo, Carnaval ….. van het leven? </li></ul>Goya
  13. 13. Het leven en werk van Goya <ul><li>Rococcostijl, « fin de scièle » sfeer achter de luchtigheid….. </li></ul>Goya
  14. 14. Het leven en werk van Goya <ul><li>Stijl wordt minder oppervlakkig, psychologisch benadering </li></ul><ul><li>De Parasol, 1777 </li></ul>Goya
  15. 15. Het leven en werk van Goya <ul><li>Belangrijkste werken van jeugdperiode voor de Kerk </li></ul><ul><li>Fresco in de Kerk van Saragossa, 1773 </li></ul>Goya
  16. 16. Het leven en werk van Goya <ul><li>3. Eigenzinnig kunstenaar van de adel, 1775 - 1808 </li></ul><ul><li>1775 Tapijten voor het hof </li></ul><ul><li>1783 Doof en crisis </li></ul><ul><li>1788 Caprichos, liberaal </li></ul><ul><li>1800 Toppunt van roem </li></ul><ul><li>Isabel de Parcel - 1804 </li></ul>Goya
  17. 17. Het leven en werk van Goya <ul><li>3. Eigenzinnig kunstenaar van de adel, 1775 - 1808 </li></ul><ul><li>Goya sluit aan bij de kunst van de 18° eeuw </li></ul><ul><li>BAROK </li></ul><ul><li>Volgt het voorbeeld van </li></ul><ul><li>De Spaanse kunstenaar </li></ul><ul><li>Velasquez </li></ul><ul><li>Las Minenas 1556 </li></ul>Goya
  18. 18. Het leven en werk van Goya <ul><li>Statieportret 1800 van het koningshuis (Karel IV), karikatuur? </li></ul>Goya
  19. 19. Het leven en werk van Goya <ul><li>GEEN AANSLUITING BIJ BURGERLIJK CLASSICISME </li></ul><ul><li>BV David, Brutus ontvangt de lijken van zijn zonen 1789 </li></ul>Goya
  20. 20. Het leven en werk van Goya <ul><li>Goya « vader van de moderne kunst » (19° eeuw) </li></ul><ul><li>Laat ons naar Maja gekleed en ongekleed -1805- kijken…. </li></ul>Goya
  21. 21. Het leven en werk van Goya <ul><li>Naakte Maja, uitdagende blik vergelijk met Velasquez, Boucher en Manet </li></ul>Goya
  22. 22. Het leven en werk van Goya <ul><li>Naakt van Velasquez, Venus (SP. Barok) , afstandelijk en hoofs </li></ul>Goya
  23. 23. Het leven en werk van Goya <ul><li>Naakt van Boucher (FR. Rococco), bevallig en gewillig </li></ul>Goya
  24. 24. Het leven en werk van Goya <ul><li>Olympia, zelfde uitdagende blik bij Manet </li></ul>Goya
  25. 25. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon is het product van de Franse revolutie. </li></ul><ul><li>De overwinning van de burgerij op de adel en de kerk. </li></ul><ul><li>Verschillende fases: </li></ul><ul><li>Juli 1789. De val van de Bastille en de feodaliteit </li></ul>Goya
  26. 26. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon is het product van de Franse revolutie. </li></ul><ul><li>De overwinning van de burgerij op de adel en de kerk. </li></ul><ul><li>Verschillende fases: </li></ul><ul><li>2. Augustus 1792. De Republiek en de radicalisering </li></ul>Goya
  27. 27. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon is het product van de Franse revolutie. </li></ul><ul><li>De overwinning van de burgerij op de adel en de kerk. </li></ul><ul><li>Verschillende fases: </li></ul><ul><li>3. Juli 1794. Thermidor val van Robespierre en het einde van de volksbeweging (sans-culotten) </li></ul>Goya
  28. 28. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon is het product van de Franse revolutie. </li></ul><ul><li>De overwinning van de burgerij op de adel en de kerk. </li></ul><ul><li>Verschillende fases: </li></ul><ul><li>November 1799. Militaire staatsgreep van Bonaparte </li></ul>Goya Bonaparte consolideert de politieke macht van de burgerij tegen zowel de adel als de volksbeweging. Hij stelt de Frans natie veilig tegen de agressie van de feodale staten
  29. 29. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon Bonaparte </li></ul><ul><li>Licht en schaduw </li></ul><ul><li>Veroveringen van Napoleon Bonaparte </li></ul><ul><li>Verwachting in alle landen van Europa </li></ul><ul><li>HET EINDE VAN </li></ul><ul><li>DE FEODALITEIT ? </li></ul><ul><li>1800 – 1804 </li></ul>Goya
  30. 30. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Napoleon Bonaparte </li></ul><ul><li>Licht en schaduw </li></ul><ul><li>Een Frans Europa </li></ul><ul><li>Tegen het kapitalistisch Engeland </li></ul><ul><li>Op basis van een compromis met de oude feodale machten </li></ul><ul><li>EUROPA is TEGEN </li></ul><ul><li>1804 - 1815 </li></ul>Goya
  31. 31. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>De kentering, generaal Bonaparte wordt keizer Napoleon, dec 1804 </li></ul><ul><li>Kroning van Josephine, schilderij van David (1806 – classicisme) </li></ul>Goya
  32. 32. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Oorlog in Spanje. Verovering van Madrid mei 1808 </li></ul><ul><li>Koningshuis wordt ontvoerd en afgezet. Opstand en repressie </li></ul>Goya
  33. 33. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Oorlog in Spanje. Napoleon moet persoonlijk deelnemen aan herovering van Spanje en Madrid, december 1808. </li></ul>Goya
  34. 34. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Oorlog in Spanje. Pacificatie van Spanje blijkt onmogelijk. </li></ul><ul><li>Beleg en verovereing van Saragossa, jan 1809 (Goya, Oorlogets) </li></ul>Goya
  35. 35. 4. Napoleon, veroveraar <ul><li>Oorlog in Spanje. Spaanse guerilla en Engelse troepen verjagen de Fransen uit Spanje, 1814 – Herstel van het Ancien Régime. Engelse prent. </li></ul>Goya
  36. 36. Het leven en werk van Goya <ul><li>5. Aanklager van oorlog en bezetting, 1808 - 1819 </li></ul><ul><li>Goya’s oorspronkelijke sympathie voor Frankrijk slaat om in haat. </li></ul><ul><li>Aanklacht van de gruwelen van de oorlog, tijdens de bezetting en bij de “bevrijding” </li></ul><ul><li>De slaap van de rede </li></ul><ul><li>verwekt monsters. 1799 </li></ul>Goya
  37. 37. Het leven en werk van Goya <ul><li>Goya, tweede mei 1808. </li></ul><ul><li>Roekeloos verzet van de wanhopige massa’s </li></ul>Goya
  38. 38. Het leven en werk van Goya <ul><li>Slag bij Eylau (Polen) 1807. </li></ul><ul><li>Roemrijke overwinning van de grote held Napoleon </li></ul>Goya
  39. 39. Het leven en werk van Goya <ul><li>De derde mei (1808). 0orlogsmachine executeert wanhoop </li></ul>Goya
  40. 40. Het leven en werk van Goya <ul><li>Dergelijke « scène » is niet nieuw in de Westerse schilderkunst. </li></ul><ul><li>BV. Fresco van Giotto, de moord op de onnozele kinderen </li></ul>Goya
  41. 41. Het leven en werk van Goya <ul><li>De « scène » van Goya werd overgenomen door Manet. </li></ul><ul><li>Executie van Maximiliaan van Mexico. Totaal anders sfeer. </li></ul>Goya
  42. 42. Het leven en werk van Goya <ul><li>De « scène » van Goya werd overgenomen door Picasso. </li></ul><ul><li>Korea 1951. 0nbeschermd naakt tegenover de machine. </li></ul>Goya
  43. 43. Het leven en werk van Goya <ul><li>6. De visionair in het huis van de dove, ballingschap en dood, 1819 – 1824 </li></ul><ul><li>1819 Huis van de dove </li></ul><ul><li>1824 Ballingschap </li></ul><ul><li>1828 Dood </li></ul><ul><li>Dramatische werken </li></ul><ul><li>vaak allegorisch </li></ul><ul><li>maar ook heel concreet met een scherpe maatschappelijke kritiek </li></ul><ul><li>Herwonnen optimisme op het einde van zijn leven </li></ul><ul><li>Saturnus, 1812 </li></ul>Goya
  44. 44. Het leven en werk van Goya <ul><li>6. De visionair in het huis van de dove, ballingschap en dood, 1819 – 1824 </li></ul><ul><li>Dramatische stijl sluit aan bij geen enkel tijdsgenoot </li></ul><ul><li>Voert ons naar het expressionisme </li></ul><ul><li>De oudjes , 1812 </li></ul>Goya
  45. 45. Het leven en werk van Goya <ul><li>6. De visionair in het huis van de dove, ballingschap en dood, 1819 – 1824 </li></ul><ul><li>Dramatische stijl sluit aan bij geen enkel tijdsgenoot </li></ul>Goya
  46. 46. Het leven en werk van Goya <ul><li>6. De visionair in het huis van de dove, ballingschap en dood, 1819 – 1824 </li></ul><ul><li>Dramatische stijl sluit aan bij geen enkel tijdsgenoot </li></ul><ul><li>Vergelijk met BV </li></ul><ul><li>Een expressionist als Much </li></ul><ul><li>De schreeuw, </li></ul><ul><li>Edvard Much 1863-1944 </li></ul>Goya
  47. 47. Het leven en werk van Goya <ul><li>Gruwelijke allegorische « zwarte » schilderijen </li></ul><ul><li>in « het huis van de dove » -1820- </li></ul>Goya
  48. 48. Het leven en werk van Goya <ul><li>Kritiek op de kerk (bleef de maatschappij beheersen in Spanje) </li></ul><ul><li>De inquisitie, 1808 (Goya moet zelf verschijnen….) </li></ul>Goya
  49. 49. Het leven en werk van Goya <ul><li>Kritiek op de kerk (bleef de maatschappij beheersen in Spanje) </li></ul><ul><li>De processie, 1818 (« domme massa…. ») </li></ul>Goya
  50. 50. Het leven en werk van Goya <ul><li>In ballingschap, verzoend met het leven en de dood…. </li></ul><ul><li>Het melkmeisje van Bordeaux (1827) </li></ul>Goya
  51. 51. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Etsen, een techniek uit de boekdrukkunst (16°eeuw) </li></ul><ul><li>Autonome werken en reeksen – los van hun vroegere illustratiefunctie </li></ul><ul><li>Goya beheerste deze drukkunst in al zijn aspecten </li></ul><ul><li>Op het einde van zijn leven zal hij ook de moderen lithografie beheersen </li></ul>Goya Tauromaquia, laatste reeks etsen – in ballingsschap
  52. 52. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Techniek van het etsen </li></ul><ul><li>Diepdruk op een metalen plaat (koper, zink…) </li></ul><ul><li>Plaat wordt gevernist met etsgrond (was en harsen) en zwart gerookt. </li></ul><ul><li>De kunstenaar krast zijn werk in de bewerkte plaat met een naald </li></ul><ul><li>Bewerkte plaat wordt in een zuur gelegd – het zuur brand in de tekening </li></ul><ul><li>Etsgrond wordt verwijderd, plaat beïnkt en gekuist – via een pers bedrukking op papier </li></ul><ul><li>Speciale techniek: aquatint </li></ul>Goya Caprichos, eerste reeks etsen Spot met adel en kerk
  53. 53. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Intro: « Treurige voorgevoelens van wat te gebeuren staat » </li></ul>Goya
  54. 54. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 1. Schavot « Men zal nooit weten waarom » </li></ul>Goya
  55. 55. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 1. Oorlog en repressie « Dit is erger » </li></ul>Goya
  56. 56. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 1. Oorlog , repressie en verzet « Ze willen niet » </li></ul>Goya
  57. 57. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 1. Oorlog , repressie en verzet « Wat een moed » </li></ul>Goya
  58. 58. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 2: honger en ellende “Alsof ze van een ander ras zijn” </li></ul>Goya
  59. 59. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 3: Na de oorlog. « Tegen het algemeen belang » </li></ul>Goya
  60. 60. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Deel 3: Na de oorlog «Hij gaat vallen » </li></ul>Goya
  61. 61. Goya’s anti-oorlog etsen <ul><li>Slot: De waarheid “Zal zij herrijzen?” </li></ul>Goya
  62. 62. Dank u Goya Goya

×