Successfully reported this slideshow.
De Toekomst van Energiezuinig bouwen
Naar energieneutrale Gebouwde Omgeving

ELUX 2 december 2009 Frans Versteeg
Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving
• Versnellen toepassing van duurzame energietechnieken
• Realiseren doelstellingen Scho...
Bijdrage Gebouwde Omgeving “Schoon en Zuinig”
Visie
- een concrete bijdrage aan een duurzame kwaliteitssprong

Totaal nett...
Nationale Ambitie “Schoon en Zuinig”
Broeikasgas
- 30% in 2020 ten opzichte van 1990
Energie-efficiency
- 2% per jaar (hui...
Klimaatakkoord Gemeenten en Rijk 2007 - 2011
Gebouwde omgeving
EPC voor nieuwe gebouwen

25% lager in 2011 : 0.6
50% lager...
Lenteakkoord Energiebesparing in de nieuwbouw
Rijk – NEPROM / NVB / Bouwend Nederland
EPC voor nieuwe woongebouwen:
basis
...
Innovatieagenda Energie Gebouwde Omgeving
Innovatie doelstellingen nieuwbouw periode 2015 – 2020
•
•
•

100% besparen / fo...
Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving
Marktactoren
Innovators
Groene
consumenten
Cultural
Creatives

Grote publiek

Achterbli...
Programma Denken
• Realiseren van meerdere, commercieel interessante
systeemconcepten voor bestaande bouw en nieuwbouw. Op...
Programma Doen
Realiseren van ruim 80 grootschalige,
innovatieve voorbeeldprojecten
• ca. 3000 duurzame nieuwbouw woningen...
Programma Opschalen
• Het eerste opschalingdoel voor 2012 is een
vervijfvoudiging van de in de eerste ronde van de
voorbee...
Programma’s in de tijd
FASE I – 45%

FASE II – 60%

DENKEN

FASE III – 80%

DENKEN

DOEN

DENKEN

DOEN

OPSCHALEN

Landeli...
Van eerste UKR naar Innovatieprogramma
B

Verbreden!
Gebiedsontwikkeling
Utiliteitsbouw
Eerste tranche/45%

D

gebiedsontw...
Routekaart – Concrete aanpak
1. Vijf aandachtsgebieden
•
•
•
•
•

Woningbouw nieuw
Woningbouw renovatie
Utiliteitsbouw nie...
Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving
• N.B. Totaal energiegebruik: gebouwgebonden energie
& huishoudelijk energiegebruik
• N...
3500
3000

Gemideld
elektra-verbruik
[kWh]

2500
2000
1500

Gemiddeld
aardgasverbruik [m3]

1000
500
ep 0,8

ep++ '00

ep+...
Rollen, doelen en instrumenten
Rijksoverheid

1.Gebouw gerelateerd
EPN

CO2
2. Gebouwgebonden
Gebruikers
Energie

Gemeente...
In stappen naar energieneutraal - nieuwbouw
Voorbeeld: Nieuwbouw woningen

kWh primair per jaar

25000
20000
15000

45%

6...
Dia 18
AAA1

Ad van der Aa; 4-3-2008
In stappen naar energieneutraal - renovatie
Voorbeeld: Renovatie
E-productie
wijk
HHE
GAGE
GGE

kWh primair per jaar

3000...
Voorbeelden:
Conceptuele benadering
bouwstromen
Energiezuinig schilconcept (=basis)
2008
Keuze uit concepten

-45% *)

*) ...
Conceptuele benadering
• Passiefhuis+
• Nadruk op vraagreductie
• Exergiehuis
• Nadruk op kwaliteit
(rest)warmtestromen
• ...
Tenslotte: Hoe haalbaar zijn de doelstellingen?
Innovatie doelstellingen nieuwbouw periode 2015 – 2020
•
•
•

100% bespare...
Hoe haalbaar zijn de doelstellingen?
NB Belangrijk onderscheid tussen Nieuwbouw en Renovatie
doelstellingen nieuwbouw peri...
Wonen anno 2020 Naar Energieneutraal
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Wonen anno 2020 Naar Energieneutraal

436 views

Published on

Voor het programma Energietransitie verzorgde presentatie van Programmamanager PEGO Frans Versteeg

Published in: News & Politics
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Wonen anno 2020 Naar Energieneutraal

  1. 1. De Toekomst van Energiezuinig bouwen Naar energieneutrale Gebouwde Omgeving ELUX 2 december 2009 Frans Versteeg
  2. 2. Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving • Versnellen toepassing van duurzame energietechnieken • Realiseren doelstellingen Schoon en Zuinig • Hoofddoelstellingen: • Energieneutrale nieuwbouw in 2020 • Energiegebruik gebouwde omgeving gehalveerd in 2030 t.o.v. 1990 • N.B. Totaal energiegebruik: gebouwgebonden energie & huishoudelijk energiegebruik • N.B. Energiebesparing als onderdeel van integrale aanpak: energie & comfort & gezondheid
  3. 3. Bijdrage Gebouwde Omgeving “Schoon en Zuinig” Visie - een concrete bijdrage aan een duurzame kwaliteitssprong Totaal netto primair energiegebruik [PJ p] 1250 1000 750 500 250 0 -2502000 2010 2020 2030 2040 2050 Jaar Totaal Business As Usual Utiliteitsgebouwen transitiescenario Totaal transitiescenario Woningen transitiescenario Wijksystemen transitiescenario
  4. 4. Nationale Ambitie “Schoon en Zuinig” Broeikasgas - 30% in 2020 ten opzichte van 1990 Energie-efficiency - 2% per jaar (huidig tempo – 1%) Hernieuwbare energie 20% hernieuwbare energie in 2020
  5. 5. Klimaatakkoord Gemeenten en Rijk 2007 - 2011 Gebouwde omgeving EPC voor nieuwe gebouwen 25% lager in 2011 : 0.6 50% lager in 2015 : 0.4 Nieuwbouw Bestaande bouw : energieneutraal in 2020 : halvering energiegebruik tussen 2020-2030
  6. 6. Lenteakkoord Energiebesparing in de nieuwbouw Rijk – NEPROM / NVB / Bouwend Nederland EPC voor nieuwe woongebouwen: basis - 10 experimenteergebieden • EPC in 2011 0,6 - 0,40 • EPC in 2015 0,4 - 0,20 • In 2020 Energieneutraal 10 experimenteergebieden, 5 à 10 % van de totale productie (nieuwbouw)
  7. 7. Innovatieagenda Energie Gebouwde Omgeving Innovatie doelstellingen nieuwbouw periode 2015 – 2020 • • • 100% besparen / fossielvrije energie voor warmte en koelen 50% besparen / fossielvrije energie t.a.v. elektragebruik 50% elektra locaal duurzaam opwekken Innovatie doelstellingen bestaande bouw periode 2015 – 2020 • • 50 à 75% besparen / fossielvrij energie voor warmte en koelen 25 à 50% besparen / fossielvrije energie t.a.v. elektragebruik
  8. 8. Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving Marktactoren Innovators Groene consumenten Cultural Creatives Grote publiek Achterblijvers Early adaptors Early majority EOS: Unieke voorbeeldprojecten Innovatie agenda Late mayority Convenanten: Meer met Minder Klimaatakkoord Lenteakkoord Excellente gebieden Wet- & Regelgeving Leggards Wet & Regelgeving
  9. 9. Programma Denken • Realiseren van meerdere, commercieel interessante systeemconcepten voor bestaande bouw en nieuwbouw. Opzetten van integrale concepten en realiseren van zowel technologische als procesmatige oplossingen. • De innovatiedoelen die hierbij voor de nieuwbouw moeten zijn gehaald in de periode 2015 – 2020 zijn: • 100% terugdringen fossiel energiegebruik voor warmte en koelen • 50% terugdringen fossiel energiegebruik t.b.v. elektraopwekking op gebouwniveau • 50% elektra op locatieniveau duurzaam opwekken • Voor de bestaande bouw gelden voor de periode 2015 – 2020 volgende doelen: • 50 à 75% terugdringen fossiel energiegebruik voor warmte en koelen • 25 à 50% terugdringen fossiel energiegebruik t.b.v. elektraopwekking
  10. 10. Programma Doen Realiseren van ruim 80 grootschalige, innovatieve voorbeeldprojecten • ca. 3000 duurzame nieuwbouw woningen • ca. 3000 duurzaam verbeterde bestaande woningen • ca. 20 projecten in de utiliteitsbouw (bestaand en nieuw) • 4 locaties duurzame integrale gebiedsontwikkeling inclusief duurzaam opwekkingspotentieel, bijvoorbeeld voor woonwijken, bedrijventerreinen of bij voorkeur mengvormen daarvan
  11. 11. Programma Opschalen • Het eerste opschalingdoel voor 2012 is een vervijfvoudiging van de in de eerste ronde van de voorbeeldprojecten gerealiseerde resultaten. • Eerst in de voorbeeldprojecten, vervolgens in de Excellente Gebieden uit het Lenteakkoord en tenslotte landelijk worden steeds lagere EPC’s gerealiseerd
  12. 12. Programma’s in de tijd FASE I – 45% FASE II – 60% DENKEN FASE III – 80% DENKEN DOEN DENKEN DOEN OPSCHALEN Landelijke intro EPC 0,6 DOEN OPSCHALEN Landelijke intro EPC 0,4 OPSCHALEN Landelijke intro EPC 0,2 TIJD
  13. 13. Van eerste UKR naar Innovatieprogramma B Verbreden! Gebiedsontwikkeling Utiliteitsbouw Eerste tranche/45% D gebiedsontwikkeling utiliteit utiliteit A C Verdiepen! haalbaar maken 60 & 80 % Woningbouw nieuw en renovatie 1e UKR Woningbouw Nieuw Renovatie 45% 2008/9 2011 tijd
  14. 14. Routekaart – Concrete aanpak 1. Vijf aandachtsgebieden • • • • • Woningbouw nieuw Woningbouw renovatie Utiliteitsbouw nieuw Utiliteitsbouw renovatie Integrale gebiedsontwikkeling 2. Vijf thema’s • Denken en doen vanuit de eindgebruiker • Innoveren van het bouwproces • Ontwikkelen & operationaliseren van nieuwe technieken • Overdragen van kennis, kunde en vaardigheid • Creëren van markten
  15. 15. Innovatie Agenda Gebouwde Omgeving • N.B. Totaal energiegebruik: gebouwgebonden energie & huishoudelijk energiegebruik • N.B. Energiebesparing als onderdeel van integrale aanpak: energie & comfort & gezondheid
  16. 16. 3500 3000 Gemideld elektra-verbruik [kWh] 2500 2000 1500 Gemiddeld aardgasverbruik [m3] 1000 500 ep 0,8 ep++ '00 ep+ '98 ep '95 bb '92 '81 - '91 '77 - '86 0 tot '77 3 energieverbruik [m gas / jr] Totaal energieverbruik
  17. 17. Rollen, doelen en instrumenten Rijksoverheid 1.Gebouw gerelateerd EPN CO2 2. Gebouwgebonden Gebruikers Energie Gemeenten EPN + 3. Huishoudelijk Energieverbruik Projectontwikkeling € Bewoner 4. Wijkgebonden Energieverbruik
  18. 18. In stappen naar energieneutraal - nieuwbouw Voorbeeld: Nieuwbouw woningen kWh primair per jaar 25000 20000 15000 45% 60% E-productie wijk HHE GAGE GGE 80% 10000 5000 0 ref 1990 ref 2007 PEGO A PEGO A+ -5000 Gebouwconcept De UKR tender voor de PeGO Innovatie pilots gaat uit van niveau PeGO A: - 45% CO2 reductie - EPC ≤ 0,55 AAA1 PEGO A++
  19. 19. Dia 18 AAA1 Ad van der Aa; 4-3-2008
  20. 20. In stappen naar energieneutraal - renovatie Voorbeeld: Renovatie E-productie wijk HHE GAGE GGE kWh primair per jaar 30000 25000 20000 45% 15000 60% 10000 80% 5000 0 -5000 ref 1990 ref 2007 NB PEGO A Gebouwconcept De UKR tender voor de PeGO Innovatie pilots gaat uit van niveau PeGO A: - 45% CO2 reductie - tenminste 2 stappen labelklasse EPA (van C naar A) PEGO A+ PEGO A++
  21. 21. Voorbeelden: Conceptuele benadering bouwstromen Energiezuinig schilconcept (=basis) 2008 Keuze uit concepten -45% *) *) CO2 reductie t.o.v. 1990 ….. 2013 Exergiehuis -80% Zonnewoning 2011 `Passiefhuis+ -60% Seizoensrond energiezuinig 2010
  22. 22. Conceptuele benadering • Passiefhuis+ • Nadruk op vraagreductie • Exergiehuis • Nadruk op kwaliteit (rest)warmtestromen • Zonnewoning • Nadruk op duurzame opwekking Maar allemaal dezelfde basiskwaliteit schil!
  23. 23. Tenslotte: Hoe haalbaar zijn de doelstellingen? Innovatie doelstellingen nieuwbouw periode 2015 – 2020 • • • 100% besparen / fossielvrije energie voor warmte en koelen 50% besparen / fossielvrije energie t.a.v. elektragebruik 50% elektra locaal duurzaam opwekken Innovatie doelstellingen bestaande bouw periode 2015 – 2020 • • 50 à 75% besparen / fossielvrij energie voor warmte en koelen 25 à 50% besparen / fossielvrije energie t.a.v. elektragebruik
  24. 24. Hoe haalbaar zijn de doelstellingen? NB Belangrijk onderscheid tussen Nieuwbouw en Renovatie doelstellingen nieuwbouw periode 2015 – 2020 • Nieuwbouw moet goed haalbaar zijn: • Wel aandacht voor rol van voorbeeld Excellente Gebieden • Wel aandacht voor definities: gebouwgebonden energie of alle energie… • Renovatie veel moeilijker en tegelijk veel belangrijker! • Veel hangt af van succes programma Meer Met Minder • Veel hangt af van stimulering consument en wet- & regelgeving • Veel hangt af van inzet woningbouwcorporaties Het kan, het moet kunnen, maar enorme urgentie om te stoppen met praten

×