Ecomie Onvoltooide Globalisering

2,072 views

Published on

Published in: Economy & Finance, Travel
  • o sorry my bad, wist niet dat de link naar mijn email werd verstuurd,
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • downloaden van de slideshow lukt niet?
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Ecomie Onvoltooide Globalisering

  1. 1. De Onvoltooide Globalisering Paul De Grauwe
  2. 2. Thema’s <ul><li>Waarom zijn we zo rijk geworden? </li></ul><ul><li>We zijn rijk geworden, maar zijn we gelukkiger geworden? </li></ul><ul><li>Globalisering en geluk </li></ul><ul><li>De toekomst van onze sociale zekerheid </li></ul><ul><li>De toekomst van de industrie </li></ul>
  3. 3. Waarom zijn we zo rijk geworden? <ul><li>Drie factoren verklaren waarom sommige landen materieel vooruit gaan en andere niet </li></ul><ul><ul><li>Vrije markten </li></ul></ul><ul><ul><li>Openheid (globalisering) </li></ul></ul><ul><ul><li>Goed bestuur </li></ul></ul>
  4. 4. Vrije markten <ul><li>Weekt vrij initiatief los </li></ul><ul><li>Dit is de bron technologische vooruitgang (nieuwe productieprocessen en nieuwe producten) </li></ul><ul><li>Concurrentie brengt discipline </li></ul><ul><li>En komt ten goede aan consumenten </li></ul>
  5. 5. Openheid (globalisering) <ul><li>Laat aan elk land toe zich te specialiseren in die activiteiten waar het relatief het best in is </li></ul><ul><li>Laat toe te profiteren van kennis die elders is ontwikkeld. (“het wiel moet niet opnieuw uitgevonden worden”) </li></ul><ul><li>Maar: materiële vooruitgang is slechts mogelijk door oude activiteiten te laten vallen en nieuwe op te nemen (creatieve destructie) </li></ul>
  6. 6. Goed bestuur <ul><li>Moet zorgen voor orde en veiligheid (the rule of law) zonder dewelke vrijheid en marktsysteem niet mogelijk zijn </li></ul><ul><li>Moet zorgen voor sociaal opvangnet omdat in marktsysteem veel mensen uit de boot vallen </li></ul>
  7. 9. MARKT OPENHEID GOED BESTUUR
  8. 11. Zijn we gelukkiger geworden? Tendenzen in geluksbeleven Nederland Er is geen evidentie dat Nederlanders zich vandaag gelukkiger voelen dan de Nederlanders van 50 jaar geleden
  9. 12. Hetzelfde geldt in andere Europese landen
  10. 13. België Colombia Geluk en inkomen internationaal vergeleken inkomen geluk Belgie Colombia Nederland
  11. 14. Waarom leidt materiële welvaart niet tot meer geluk? <ul><li>Gewenningseffecten </li></ul><ul><li>Inkomen maakt gelukkig wegens statuseffect. Dit is echter een “zero sum game” </li></ul><ul><li>Materiële vooruitgang is gebaseerd op “creatieve destructie” </li></ul><ul><ul><li>Deze dynamiek creëert onzekerheid en angst voor de toekomst </li></ul></ul><ul><ul><li>Wordt nog verstevigd door globalisering </li></ul></ul>
  12. 15. Globalisering en flexibiliteit <ul><li>De voordelen van globalisering zijn slechts mogelijk indien mensen “flexibel” zijn </li></ul><ul><li>D.w.z. bereid en in staat zijn andere jobs te nemen </li></ul><ul><ul><li>Velen kunnen dat niet </li></ul></ul><ul><ul><li>Er zijn er ook veel die dit niet willen </li></ul></ul>
  13. 17. De toekomst van onze sociale zekerheid <ul><li>Sociale zekerheid is essentieel om mensen die niet meekunnen een menswaardig bestaan te garanderen </li></ul><ul><li>Maar, zal globalisering niet leiden tot een uitholling van onze sociale zekerheid </li></ul><ul><li>Spiraal naar beneden (“race to the bottom”) </li></ul>
  14. 18. De feiten: hoge sociale uitgaven hoeven niet samen te gaan met verlies aan comptitiviteit, integendeel Landen die veel uitgeven aan sociale zekerheid scoren heel hoog in competitiviteits-ranking Vooral Scandinavische landen Andere landen (vooral continentaal Europese landen) scoren slecht en geven veel uit aan sociale zekerheid
  15. 19. Waarom sociale zekerheid niet moet leiden tot verlies aan competitiviteit <ul><li>Sociale zekerheid is duur en verhoogt loonkosten </li></ul><ul><li>Maar produceert sociale meerwaarde </li></ul><ul><ul><li>Sociale stabiliteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificatie met systeem </li></ul></ul><ul><ul><li>Dit leidt tot hogere productiviteit </li></ul></ul><ul><li>“ Verstandige” systemen van SZ zorgen ervoor dat de sociale baten hoger zijn dan de kosten </li></ul>
  16. 20. Hoe sociale zekerheid “verstandiger” maken <ul><li>Scandinavisch model </li></ul><ul><ul><li>uitgebreid en vrijgevig systeem van werkloosheidssteun; </li></ul></ul><ul><ul><li>actief beleid om de werklozen zo snel mogelijk uit de werkloosheid te halen; </li></ul></ul><ul><ul><li>een flexibele wetgeving i.v.m. aanwervingen en afdankingen, die ervoor zorgt dat werknemers vlot ontslagen kunnen worden maar ook vlot aan het werk kunnen gesteld worden. </li></ul></ul><ul><ul><li>sterke financiële prikkels om langer te blijven werken. </li></ul></ul>
  17. 21. <ul><li>Ik ben hier optimistisch </li></ul><ul><li>Het is mogelijk om een sterk systeem van SZ te behouden en mee te kunnen in de globalisering </li></ul><ul><li>We moeten ons systeem van SZ niet afbouwen </li></ul><ul><li>We hoeven ook niet te evolueren naar een minimaal Amerikaans systeem </li></ul>
  18. 22. <ul><li>De toekomst van de industrie </li></ul>
  19. 23. Het probleem: gestadige afbraak van de industriële tewerkstelling
  20. 24. De oorzaken van de teloorgang <ul><li>De fundamentele oorzaak is de productiviteitsstijging </li></ul><ul><li>Deze laat toe elk jaar dezelfde productie te realiseren met gemiddeld 2,5% minder arbeiders. </li></ul><ul><li>Deze productiviteitsstijging vinden we niet in dezelfde mate in de dienstensector </li></ul>
  21. 25. Productiviteitsstijging: vooral geconcentreerd in industrie
  22. 26. En de loonkosten dan? <ul><li>De werkgevers doen ons geloven dat de fundamentele oorzaak ligt in te hoge loonkosten. </li></ul><ul><li>De hoge loonkosten leiden tot verlies aan competitiviteit en dus minder productie en tewerkstelling </li></ul><ul><li>Deze analyse is fout </li></ul>
  23. 27. <ul><li>Ondernemingen in een markteconomie, met veel concurrenten, zoeken voortdurend naar de goedkoopst mogelijke productiewijze. </li></ul><ul><li>Ze proberen te besparen op alle kosten, arbeidskosten, materiaalkosten, energiekosten. </li></ul>
  24. 28. <ul><li>ze zijn voortdurend op zoek zijn naar nieuwe technologieën die de productiekosten drukken. </li></ul><ul><li>Gevolg: de productie vergt steeds minder arbeid, maar ook minder energie, materialen, enz. nodig heeft. </li></ul><ul><li>Productiviteit stijgt en leidt tot uitstoot van arbeid </li></ul>
  25. 29. <ul><li>Degenen die hun job behouden hebben een hogere productiviteit en dus een hoger loon </li></ul><ul><li>De causaliteit gaat dus van productiviteit naar lonen </li></ul><ul><li>De oorzaak van de afbouw van de industriële tewerkstelling is dus de productiviteitsgroei </li></ul>
  26. 30. analogie met de landbouw <ul><li>Honderdvijftig jaar geleden werkte ongeveer de helft van de actieve bevolking in de landbouw. Vandaag nog amper 2%. </li></ul><ul><li>Niemand beweert vandaag dat dit het resultaat is van te hoge loonkosten in de landbouw. </li></ul><ul><li>De oorzaak is dezelfde als in de industrie. Technologische vooruitgang drijft de productiviteit naar omhoog met het gevolg dat arbeid uit de landbouw wordt gestoten. </li></ul><ul><li>Dit proces is nu reeds 150 jaar aan de gang en gaat nog altijd verder. </li></ul>
  27. 31. De rol van globalisering <ul><li>Meer concurrentie heeft tot gevolg dat technologische vernieuwing versnelt </li></ul><ul><li>Concurrentie van lage loonlanden heeft tot gevolg dat die activiteiten die veel gebruik maken van ongeschoolde arbeid bij ons verdwijnen </li></ul>
  28. 32. <ul><li>Maar tegelijk zorgt globalisering voor creatie en uitbreiding van nieuwe activiteiten </li></ul><ul><li>Het netto effect van globalisering op tewerkstelling is dus niet noodzakelijk negatief </li></ul>
  29. 33. Is de industrie gedoemd te verdwijnen? NEEN
  30. 34. Is de industrie gedoemd te verdwijnen? NEEN
  31. 35. Is de industrie gedoemd te verdwijnen? <ul><li>De productie hoeft niet te dalen; kan zelfs stijgen </li></ul><ul><li>Maar de industriële tewerkstelling zal jaar in jaar uit blijven dalen </li></ul>
  32. 36. Perspectieven voor de toekomst van de industriële tewerkstelling <ul><li>Tendensen zullen zich verder zetten </li></ul><ul><li>de productiviteitsstijgingen zullen zich doorzetten </li></ul><ul><li>de technologie staat niet stil </li></ul><ul><li>en vooral nu niet in een geglobaliseerde wereld </li></ul><ul><li>Dit is in feite goed nieuws: de vrijgekomen arbeidskrachten kunnen ingezet worden in interessantere jobs </li></ul><ul><li>In sectoren die meedraaien internationaal </li></ul>
  33. 37. Het goede nieuws: de expansie van de dienstensector <ul><li>Het vorige kan leiden tot groot pessimisme </li></ul><ul><li>Is ons tewerkstellingsprobleem niet onoplosbaar? </li></ul><ul><li>Antwoord : neen </li></ul><ul><li>Er worden meer jobs gecreëerd in de dienstensector dan er verloren gaan in de industrie </li></ul><ul><li>Deze laatste zijn meestal interessantere jobs </li></ul>
  34. 39. Implicaties voor het beleid <ul><li>Enig zinvol beleid bestaat erin omgeving mogelijk te maken die </li></ul><ul><ul><li>de kwaliteit van het menselijk kapitaal verbetert </li></ul></ul><ul><ul><li>voldoende stimulansen geeft om creatief te zijn </li></ul></ul><ul><li>Als we daar in slagen ziet de toekomst er rooskleurig uit </li></ul><ul><li>Immers globalisering creëert dan minstens evenveel jobs als ze er vernietigt </li></ul>
  35. 40. Samenvatting <ul><li>Globalisering creëert fantastische mogelijkheden van toename materiële welvaart </li></ul><ul><li>vooral voor de armsten in de wereld </li></ul><ul><li>Globalisering creëert ook veel problemen </li></ul><ul><ul><li>Creatieve destructie </li></ul></ul><ul><ul><li>Noodzaak van flexibiliteit </li></ul></ul>
  36. 41. Globalisering creëert nieuwe problemen <ul><li>Ongelijkheid </li></ul><ul><li>Het milieu </li></ul>
  37. 42. Ongelijkheid <ul><li>Paradox: globalisering vermindert armoede in de wereld en verhoogt ongelijkheid </li></ul><ul><li>Hoe kan dat? </li></ul><ul><li>Globalisering geeft heel grote beloning aan schaars talent </li></ul>
  38. 43. Voorbeeld: voetbal <ul><li>Waarom verdient Beckham een veelvoud van Johan Cruyff? </li></ul><ul><li>Hij is zeker niet beter </li></ul><ul><li>Internationalisering van voetbal zorgt ervoor dat superstars plots heel veel meer verdienen </li></ul><ul><li>Enkele honderden miljoenen Chinezen kijken nu naar de TV-uitzendingen van de English Premier League. </li></ul>
  39. 44. <ul><li>Hetzelfde gebeurt met een aantal beroepen zoals top-managers </li></ul><ul><li>Verdienen nu veel meer dan vroeger </li></ul>
  40. 46. The winner takes it all <ul><li>Markten van topvoetballers, top-managers, operazangers, etc worden gekenmerkt door het feit dat de winnaar in de strijd voor de top gaat lopen met de hoofdprijs </li></ul><ul><li>Cfr 100 meter loper: de winnaar is slechts enkele fracties van seconde sneller dan de tweede en krijgt de hoofdprijs </li></ul>
  41. 47. <ul><li>Deze markten zijn nu volledig geïnternationaliseerd </li></ul><ul><li>Gevolg: de hoofdprijs is veel groter geworden. </li></ul><ul><li>Dit leidt tot veel grotere ongelijkheid </li></ul><ul><li>Vele mensen vinden zo een systeem verwerpelijk </li></ul><ul><li>cfr. “Ultimatum game” </li></ul>
  42. 48. Het milieu <ul><li>Probleem van externaliteiten </li></ul><ul><li>Ondernemers spuwen CO2 in de lucht. </li></ul><ul><li>Dit creëert kosten buiten de onderneming </li></ul><ul><ul><li>Slechte lucht die we inademen vermindern kwaliteit van het leven </li></ul></ul><ul><ul><li>Meer ziektekosten </li></ul></ul><ul><ul><li>Opwarming van aarde brengt grote gebieden van de aarde in gevaar </li></ul></ul>
  43. 49. <ul><li>Maar onderneming in een marktsysteem houdt geen rekening met deze externe kosten </li></ul><ul><li>Wanneer ze de kostprijs van het product berekent </li></ul><ul><li>Dus de kostprijs zal te laag zijn </li></ul><ul><li>Waardoor consumenten teveel van deze producten kopen </li></ul><ul><ul><li>Voorbeeld: boontjes uit Kenya </li></ul></ul>
  44. 50. <ul><li>Hoe kan dit opgelost worden? </li></ul><ul><li>Antwoord: de overheid moet het kostenplaatje presenteren aan onderneming </li></ul><ul><li>Zodanig dat die de juiste kost berekent en aanrekent aan de consument </li></ul><ul><li>Gemakkelijker gezegd dan gedaan </li></ul>
  45. 51. <ul><li>Er is relatief succes daar waar het gaat om milieuvervuiling die lokaal is </li></ul><ul><li>Voorbeeld : onze rivieren zijn zuiverder geworden </li></ul><ul><li>Dank zij interventies van de overheid </li></ul><ul><ul><li>Milieuheffingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Regulering </li></ul></ul>
  46. 52. <ul><li>Er is heel weinig succes daar waar milieuvervuiling grensoverschrijdend is </li></ul><ul><li>Voorbeeld: CO2 en Kyoto-akkoord </li></ul><ul><li>Waarom? </li></ul><ul><li>Afwezigheid van wereldregering die heffingen kan opleggen of uitstoot dan reguleren. </li></ul><ul><li>Er zijn alleen nationale regeringen die puur nationalistisch denken </li></ul>
  47. 53. <ul><li>Het grensoverschrijdend milieuprobleem is waarschijnlijk de Achilleshiel van globalisering </li></ul><ul><li>Kan slechts opgelost worden als ook de overheden zich “globaliseren” </li></ul><ul><li>Dat lijkt vandaag nog ver verwijderd </li></ul><ul><li>In die zin is globalisering onvoltooid </li></ul>
  48. 54. Dank u voor uw aandacht

×