Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

UD 15 A reestruturación dos espazos industriais avaliación inicial

903 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

UD 15 A reestruturación dos espazos industriais avaliación inicial

  1. 1. A REESTRUTURACIÓN DOS ESPAZOS INDUSTRIAISXEOGRAFÍA Eva 2º BACH www.aulasabertas.blogspot.com
  2. 2. 1 PROCESO E FACTORES DA INDUSTRIALIZACIÓN ESPAÑOLA. Páx. 301-305http://www.slideshare.net/isaacbuzo/proceso-de-industrializacin-de-espaa-presentation?from=ss_embed
  3. 3.  Atraso considerable respecto algúns países europeos  Proceso desequilibrado tanto sectorial como rexionalmente.Fracaso Inicio da Crise e Desenvolve- inicial Industrializa- reindustria mento ActualidadeSéculo ción -lización 1959-1975 XIX 1900-1959 1975-1984
  4. 4. Século XIX Industrialización • Cataluña (sector téxtil)desequilibrada tanto • País vasco (Industria siderúrxica) sectorial coma rexionalmente • Construción do ferrocarril • Estancamento do sector agrario e nulo investimento en modernización por parte dos grandes propietarios • Pouco interese da burguesía en investir capitalCausas do atraso e do • Escaso poder adquisitivo do campesiñado desigual proceso de industrialización • Inexistencia dun mercado interior • Factores políticos: perda das colonias americanas, guerra da Independencia, guerras carlistas , saída de materias primas cara aos países do norte de Europa, política librecambista • Arsenais e estaleiros de Ferrol • Os altos fornos de Sargadelos En Galicia • Obradoiros téxtiles na Coruña • Os cataláns déronlle un gran pulo á indutria conservera, fundamental nas Rías Baixas.
  5. 5. Respecto ao mapa industrial, ao comezar o século XX, a rexión industrial máis importantedo país era Cataluña, que concentraba un 22% do emprego, seguida de Andalucía (19%),as rexións da cornixa cantábrica (12%) e a Comunidade Valenciana .As rexións do interior peninsular e as illas quedaron á marxe do proceso industrializador, emantiveron unha economía agraria. En Madrid, a construción da red ferroviaria permitiu ainstalación de grandes fábricas, pero a cidade mantivo o seu carácter de capital política eadministrativa.
  6. 6. Inicio da Industrialización 1900-1959 • Leis proteccionistas provocan unha maior demanda de produtos españois. • O incremento da poboación tamén repercutiu Desenvolvemento no aumento da demanda de produtosindustrial de España ata manufacturados. os anos 20 • Ampliación da exportación e entrada de capitais durante a Primerira Guerra Mundial que • A crise ao acabar esta. 1929 empeora a finaliza económica de situqación. • As guerras (Guerra Civil e a Segunda guerra mundial). Crise e estancamento • Política autárquica da ditadura franquista ,económico e industrial insuficiencia de materias primas e combustible e bloqueo exterior por motivos políticos. • Creación do INI en 1941  insuficiente intento para impulsar o crecemento industrial en determinados sectores: siderúrxico, naval, petroquímico ou automobilístico. • Debilmente, foi desenvolvendo as industrias Galicia metalúrxica, téxtil e naval, especialmente en Vigo.
  7. 7. SEAT se inuguróen 1950 por elInstituto Nacionalde Industria (INI)durante ladictadura deFranco y su fábricafue establecida enBarcelona . SEATpertenece al grupoempresarial INI,por ese motivo (alser propiedad delEstado) Francoacudió ainaugurarlo.Con la llegada dela democracia aEspaña, comienzala privatización delas empresas, ycomoconsecuencia, lamarca se vende aFiat, mas tardeserá comprada porel GrupoVolkswagen.
  8. 8. Desenvolvemento 1959-1975 • Incorporarción de España ao sistema mundial Plan de estabilización de economías capitalistas desenvolvidas. 1959 • Modernización das estruturas, importación dos bens de equipo, a tecnoloxía e os recursos Plans de necesarios para poder modernizar a industriadesenvolvemento (1964- e incrementar a produción. 1975) • Periodo de industrailización acelerada (1960- • Empresas públicas propiedade do Instituto 1975) Nacional de Industria (INI) (sectores básicos como a minaría ou a produción de enerxía). • Un crecente número de empresas multinacionais, provenientes, sobre todo, dos Estados Unidos, Alemaña e Suiza, ePresenza de diferentes dominantes nos sectores tecnoloxicamente tipos de empresas máis avanzados como a industria do automóbil ou a farmacéutica. • Unha gran cantidade de pequenas e medianas empresas (PEMEs) de capital privado español, predominantes nos sectores • máis tradicionais. polos de promoción e Creación dos doce desenvolvemento industrial (Coruña e Vigo) Galicia • A GAEIG intentou paliar o atraso da nosa comunidade. Eixe Ferrol - A Coruña - Santiago - Vilagarcía de Arousa - Pontevedra - Vigo.
  9. 9. Localización da Industria 1975
  10. 10.  Ao finalizar o período de industrialización acelerada (1960-1975) coñecido como desarrollista, o mapa industrial español mostraba o predominio dos grandes centros urbanos e industriais (Barcelona, Madrid, Bilbao, Valencia, Zaragoza etc.), xunto a grandes eixes de desenvolvemento que enlazaban algúns deles. O eixe Cantábrico seguiu concentrando a industria básica ligada aos recursos minerais, con grandes empresas, algunhas públicas. O eixe Mediterráneo, en cambio, mantivo o predominio de industrias tradicionais (téxtil, agroalimentaria, moble, calzado) e da pequena empresa, xunto á instalación progresiva de grandes multinacionais en sectores máis dinámicos (automóbil, electrodomésticos). O eixe do Ebro contaba tamén con esa mesma variedade de pequenas empresas locais (vinos, conservas, calzado) e grandes firmas, que comezaron a deslocalizarse desde os focos máis conxestionados.
  11. 11. Crise e reindustrialización 1975-1984 • O aumento do prezo da enerxía tras a crise do petróleo de 1973 que encareceu os custos de Crise produción e transporte • O período de inestabilidade de transición política á 1975-1984 democracia atrasou a aplicación de medidas • Escaso nivel Tecnolóxico e falta de capital para •investir Reconversión e Reindustrialización Le¡ de (1984)  remodelación da industria e dos espazos industriais para adaptarse aos modelos europeos en canto a tecnoloxía, especialización, produtividade e competi-tividade.Reindustrialización • Fomentaba a entrada de capital estranxeiro A partir de 1984 • Creou Zonas de Urxente Reindustrialización (ZUR) que pretendían incentivar a instalación e ampliación de empresas xeradoras de emprego estable, diversificar a produción da área e • Afomentar o progreso tecnoióxico partir de 1981 comezaron a sentirse os efectos da crise en Galicia na perda de postos de traballo nos estaleiros de Vigo e Ferrol. Galicia • En Galicia, a reconversión afectoulle ao sector naval de Ferrol e de Vigo. A creación das ZUR intentou motivar a instalación de novas industrias nas dúas áreas máis castigadas pola crise, Ferrol e Vigo.
  12. 12. Actualidade Pax. 305
  13. 13. 2O TECIDO INDUSTRIALESPAÑOL E OS SEUS CONTRASTES. Páx. 308 3.2 INC.
  14. 14. http://www.murciaeduca.es/iesdosmares/sitio/upload/005_LOS_PAISAJES_INDUSTRIALES_DISTRIBUCION_Y_PROBLEMAS1.pdf
  15. 15.  2.1 CAMBIOS RECENTES NA LOCALIZACIÓN INDUSTRIAL 2.2 AS DIVERSAS ESTRATEXIAS DE LOCALIZACIÓN SEGUNDO O TIPO DE INDUSTRIA 2.3 FACTORES EXPLICATIVOS DOS CAMBIOS NA LOCALIZACIÓN INDUSTRIAL
  16. 16. 2.1 CAMBIOS RECENTES NA LOCALIZACIÓN INDUSTRIAL Como reflexo das transformacións que coñeceu a industria nas dúas últimas décadas a súa distribución no territorio tamén sufriu cambios considerables. A tendencia dominante é unha progresiva desconcentración espacial (traslado de industrias desde as grandes aglomeracións metropolitanas cara a outro tipo de territorios) visible a diferentes escalas  A tendencia é a unha distribución máis equilibrada da industria no territorio pero ao mesmo tempo acentúanse os contrastes cualitativos. As actividades de maior nivel tecnolóxico, que producen bens de maior calidade e prezo, seguen concentradas en grandes cidades e as súas áreas metropolitanas, mentres que as máis tradicionais se trasladan as áreas con menores custos.
  17. 17.  A escala rexional, modificouse pouco  A existencia de procesos de traslado a importancia relativa de cada de industrias desde as grandes comunidade autónoma, pero hai aglomeracións metropolitanas cara algúns cambios destacables: a outro tipo de territorios obsérvase Cataluña é a de maior volume de mellor a escala urbana. emprego (23,6% do total español) e  As grandes cidades, con máis de produción (24,5%), mantendo esa 250 000 habitantes, perderon uns 40 posición desde o comezo da 000 postos de traballo na industria industrialización. desde o ano 2000, o que supón case Séguenlle en importancia a un 8% dos que tiñan ao comezar esta Comunidade Valenciana, Madrid, década. Nelas, as áreas industriais Andalucía e o País Vasco, sumando son substituídas por espazos de entre as cinco case dúas terceiras oficinas, vivendas ou outro tipo de partes do emprego e a produción usos do chan. Na actualidade, so industriais. Non obstante, iso significa reúnen un 18% dos empregados un retroceso respecto ao nivel de industriais que hai en España. concentración existente en 1975  Nas cidades máis pequenas e as (entón, era case dun 70%), porque xa áreas rurais, a evolución do emprego non son as rexións máis dinámicas industrial foi máis favorable. Os desde o punto de vista industrial. municipios con menos de 20 000 Tamén ganaron posicións outras habitantes gañaron 381 000 comunidades como Aragón, Navarra empregos industriais nese mesmo e A Rioxa (situadas no eixe do Ebro, período, e catro de cada dez postos xunto a Cástela e León ou Castela-A de traballo industriais xa se localizan
  18. 18. 2.2 AS DIVERSAS ESTRATEXIAS DE LOCALIZACIÓN SEGUNDO O TIPO DE INDUSTRIA As pautas de localización diversifícanse ao considerar os diversos tipos de industria: Industrias polarizadas.  Industrias dispersas. Localízanse case  Os recursos que máis usan exclusivamente nas grandes (produtos agrarios, auga, aglomeracións urbanas, onde man de obra pouco están a maioría dos seus cualificada etc.) están moi clientes e toda unha serie de repartidos polo territorio, así servizos e infraestruturas de como a demanda dos seus calidade, que necesitan para produtos. o seu bo funcionamento.  Son industrias de Industria farmacéutica, alimentación e bebidas, electrónica e informática, produtos metálicos, aeronáutica, editorial,.. confección de roupa etc.
  19. 19. 2.3 FACTORES EXPLICATIVOS DOS CAMBIOS NA LOCALIZACIÓN INDUSTRIAL A intensificación dos procesos de difusión industrial (desprazamento da actividade industrial desde as grandes cidades e as rexións de maior densidade cara a outras periféricas) ten varias causas, que se reforzan mutuamente:1) Forte aumento dos custos nas grandes áreas urbanas: chan máis caro, maiores impostos, conxestión do tráfico ou maiores controis urbanísticos e ambientais, que impiden o funcionamento dalgunhas industrias altamente contaminantes.2) Expectativas de maior beneficio, ao substituír fábricas e almacéns por outros usos do chan máis rendibles, o que provoca unha forte presión inmobiliaria a prol do seu peche ou traslado, para ocupar eses espazos con oficinas ou vivendas.3) Mellora dos transportes e as comunicacións, que facilita o desprazamento a maior distancia sen apenas aumento de custos.4) Oferta de polígonos industriais novos e de calidade en cidades de menor tamaño e algunhas áreas rurais.
  20. 20. En cambio, a resistencia ao traslado das industrias máis avanzadas e as oficinas cen-trais das maiores empresas débese a outras causas: Os traballadores máis cualificados, as institucións de apoio tecnolóxico (universidades e centros de investigación), os centros financeiros e as mellores infraestruturas (aeroportos internacionais, redes de banda ancha etc.) seguen concentrados nas grandes metrópoles. Xéranse así o que se denominan economías externas, que non dependen das pro-pias empresas, pero das que todas se benefician ao localizárense nesas áreas urba-nas densas; así, esas industrias non se deslocalizan. Por ese motivo, os mapas que reflicten a localización das industrias son moi diferentes segundo o tipo de actividade representado.
  21. 21. 3 GRAN VARIEDADE DE PAISAXES INDUSTRIAIS.http://historiacidead.wikispaces.com/file/view/6.+Paisajes+industriales.pdf
  22. 22.  Aínda que a variedade que podemos atopar é moi ampla, poden identificarse 4 tipos básicos de paisaxes industriais, con evolución diferente nos últimos anos:1) Áreas de antiga industrialización (en declive)2) Paisaxes industriais en áreas urbanas3) Paisaxes industriais en áreas rurais4) Paisaxes da innovación: parques tecnolóxicos e científicos
  23. 23. Áreas de antiga industrialización en declive Corresponden a espazos industriais de longa tradición, asociados a depósitos de materias primas ou aos portos por onde estas se importaban. A súa localización correspóndese coas zonas mineiras e industriais das rexións do Cantábrico (Asturias e o País Vasco), así como a algunhas comarcas de Cataluña (vales do Llobregat, Besós, Ter), pero tamén está presente nalgúns núcleos do interior peninsular (Puertollano en Cidade Real, ou Ponferrada en León) e nalgunhas cidades do litoral (Ferrol na Coruña, a Baía de Cádiz). Trátase, en todos os casos, de núcleos de forte especialización nunha soa actividade (minaría do carbón, siderurxia, metalurxia pesada, construción naval, téxtil), que se enfrontaron con dificultade ao encarecemento dos Instalacións de Astano custos da enerxía, a antigüidade da súa tecnoloxía e, na Ría de Ferrol sobre todo, a aparición de novos competidores tras o ingreso na Unión Europea e a globalización do comercio mundial. Moitas destas áreas presentaban xa unha forte deterioración ambiental e paisaxística. Pero o peche de fábricas e o seu abandono engadiu a aparición dos denominados baldíos industriais (soares sen uso) e ruínas
  24. 24.  Nas dúas últimas décadas, algunhas zonas aproveitaron as políticas de reindustrialización e de renovación ou rexeneración urbana:1) Mantívose unha parte das antigas empresas, pero con intensas melloras tecnolóxicas e unha forte redución de emprego para seren competitivas. Ao mesmo tempo, xurdiron outras actividades que permiten diversificar a súa economía e reducir a dependencia dun só sector.2) As antigas áreas industriais, portuarias ou ferroviarias abandonadas reutilizáronse, ben para novas áreas empresariais máis modernas e con mellores infraestruturas, ou ben para construír equipamentos, vivendas e servizos (espazos de ocio, zona verdes, palacios de congresos etc.). Algúns edificios de especial valor consérvanse como patrimonio industrial e reutilízanse para museos, centros culturais A zona e os antigos altos tornos etc. de ENSIDESA, na ría de Aviles, Non obstante, persisten problemas recupérense como parque actuais para xerar emprego suficiente ante empresarial. a escaseza de iniciativas empresariais e a
  25. 25. Paisaxes industriais en áreas urbanas Ao longo do proceso de industrialización, as cidades reuniron unha proporción crecente das empresas e os empregos industriais, que tenderon á concentración espacial, sobre todo, nas grandes aglomeracións metropolitanas. Existen vanos factores explicativos:  Beneficios da aglomeración, asociados ao gran tamaño do mercado de consumo, a abundancia e cualificación da man de obra, a maior densidade e calidade das infraestruturas de comunicación, e á presenza de centros de apoio á innovación empresarial.  Abundante promoción de chan industrial para atraer a instalación de empresas en polígonos e parques industriais.  Ambiente de negocios e ámbito social atractivo.
  26. 26.  Desde hai máis de dúas décadas, a crise do modelo de produción en serie ou fordista produciu unha intensa reestruturación industrial e importantes cambios na  En paralelo, prodúcense cambios localización das empresas urbanas: na localización e a paisaxe industrial:  Redúcese o volume de emprego industrial substituído polo crecemento dos servizos,  As áreas ferroviarias e polo que se fala de desindustrialización. portuarias, espazos onde antes se localizaban moitas  Non obstante, aumenta o valor da produción, industrias polas facilidades para debido á súa crecente especialización en o transporte, transfórmanse industrias de maior contido tecnolóxico ou agora en zonas ocupadas por de coñecemento, como a farmacéutica, vivendas, oficinas ou electrónica e informática, fabricación de equipamentos públicos, para vehículos, aeronáutica, industria editorial e mellorar a calidade ambiental e audiovisual etc., fronte á deslocalización das facer rendibles solos en zonas industrias tradicionais como a confección, centrais. moble etc.  Nas periferias urbanas, xunto  Prodúcese unha terciarización industrial, aos tradicionais polígonos pola que boa parte das empresas industriais industriais, xorden agora só manteñen nas grandes cidades as súas parques industriais, de menor oficinas de dirección, centros de I+D, atención densidade e maior calidade, ao cliente etc., mentres trasladan as súas xunto a parques empresariais
  27. 27. Paisaxes industriais en áreas rurais Nas últimas décadas prodúcese unha reindustrialización en dous tipos de áreas:  Os núcleos rurais ofrecen solo e man de obra barata, polo que atraen industrias que buscan reducir custos e empregan traballadores pouco cualificados. Estes núcleos enfróntanse cada vez máis á competencia dos novos países industriais.  Os núcleos especializados, onde as pequenas empresas locais realizan innovacións nos seus produtos ou nas súas formas de traballo; colaboran, ademais, para conquistar novos mercados cuns resultados moito máis favorables.
  28. 28.  Eixes de desenvolvemento industrial Estes eixes corresponden aos núcleos dispostos ao longo das grandes vías de comunicación que conectan as principais cidades do país. Neles produciuse a instalación dun gran número de empresas industriais e de transporte, debido a varios factores de localización combinados: o solo é moito máis barato ca nas grandes cidades, e non adoita haber tantas limitacións urbanísticas e ambientais para as industrias; a mellora das infraestruturas de transporte reduce os custos que xera o desprazamento de mercadorías a maiores distancias; as empresas inmobiliarias promoveron novos polígonos industriais, adaptados ás necesidades de todo tipo de empresas. Nestes eixes construíronse tamén grandes Plataforma plataformas loxísticas, con naves destinadas ao loxistica xunto a almacenamento de mercadorías, que moitas eixes de veces teñen unha xestión informatizada e unha comunicación. automatización dos procesos de carga e
  29. 29. Principais plataformas e zonas de actividades loxísticas en España
  30. 30. Paisaxes da innovación: parques tecnolóxicos e científicos A crecente importancia que se lle concede á innovación para mellorar a competitividade das empresas e dos territorios explica a promoción de áreas destinadas a albergar actividades intensivas en coñecemento e profesionais de alta cualificación, co obxectivo de convertelos en núcleos de investigación e desenvolvemento tecnolóxico, os tecnopolos. A partir do exemplo pioneiro do parque científico construído pola Universidade de Stanford (1951), en California, que deu orixe ao posterior desenvolvemento do Silicon Valley, en España iniciouse a construción de parques tecnolóxicos desde 1985, impulsados polos Gobernos autonómicos. En 1988 creouse a Asociación de Parques Científicos e Tecnolóxicos de España (APTE) para favorecer a súa colaboración. As paisaxes da innovación rexistraron un rápido crecemento nos últimos anos. A APTE conta na actualidade con máis de 70 parques, en que se instalan 3800 empresas, que dan emprego a 100 000 traballadores. Predominan as empresas de informática, electrónica e telecomunicacións, as de consultoría e asesoría técnica, as farmacéuticas e de biotecnoloxía, xunto a centros públicos de investigación. Case todas as comuni-dades autónomas contan, polo menos, cun destes parques, aínda que o seu dinamismo foi desigual e a súa
  31. 31. Os PARQUES TECNOLÓXICOS teñen as Na última década, os centros seguintes características: que máis aumentaron son os Trátase de espazos de elevada calidade PARQUES CIENTÍFICOS: urbanística e ambiental, ben comunicados  Están promovidos, na súa e accesibles, destinados a albergar maioría, por universidades, empresas de base tecnolóxica e institucións coa colaboración de de I+D, xunto a centros universitarios. Gober-nos autonómicos e Para potenciar o nacemento de novas locais. empresas innovadoras, contan con centros  Destínanse a actividades de ou incubadoras de empresas onde se ofrecen pequenos locais en alugamento a I+D e formación superior, baixo prezo, así como servizos de apoio pero non contan con para acoller durante un período de tempo fabri-cación directa, polo que o limitado (xeralmente, dous ou tres anos) seu tamaño adoita ser inferior. iniciativas que se consideran innovadoras e viables. Xunto as parcelas onde se sitúan as empresas tecnolóxicas que realizan tarefas de fabricación, constrúense edificios multiempresariais onde se localizan aquelas outras que só necesitan oficinas ou pequenos locais. Lévanse a cabo actividades de formación especializada e de difusión de novas
  32. 32. Parque Tecnológico y Logístico de Vigo
  33. 33. 4 SITUACIÓN ACTUAL DAINDUSTRIA: DESAFÍOS E GLOBALIZACIÓN. PREGUNTA TEMA
  34. 34. SITUACIÓN ACTUAL DA INDUSTRIA EN ESPAÑA E GALICIA. DESAFÍOS: PROBLEMAS ESTRUTURAIS (DIMENSIÓN, I+D+I, TECNOLOXÍA) E CONSECUENCIAS DA INCORPORACIÓN Á UNIÓN EUROPEA. TENDENCIAS RECENTES DA INDUSTRIA EN ESPAÑA: GLOBALIZACIÓN E DESLOCALIZACIÓN.
  35. 35. Desafíos: problemas estruturais (dimensión, I+D+i,tecnoloxía) e consecuencias da incorporación á UniónEuropea.A Industria española sofre de problemas estruturais que dificultan a súaadaptación ao novo ciclo tecnolóxico:a) A dimensión das empresas é inadecuada. A maioría delas son pequenas(menos de 50 empregados) e medianas (51 - 500), pero producen case un terzodo emprego na industria. Os produtos destas empresas son máis caros e menoscompetitivos.b) A investigación é escasa. O investimento en I + D é moi reducido. Actualmente,o investimento é inferior ao 1% do PIB, moi por de baixo doutros países da UE.Ademais son investimentos moi concentrados dende o punto de vista sectorial(nos sectores máis dinámicos: electrónica, ordenadores ...) e territorial (Madrid ede Cataluña).c) A tecnoloxía é atrasada e dependente. España crea pouca tecnoloxía, importamoita e apenas exportar. A orixe do atraso tecnolóxico atópase nos reducidosgastos en I + D.As principais consecuencias desta estrutura son a baixa produtividade e calidade,
  36. 36. As consecuencias entrada de España na UE para a industria española foron diversas: A desaparición dos aranceis entre os Estados membros implicou unha feroz competencia por conseguir a mellor relación calidade-prezo. Moitas empresas optaron por mellorar a tecnoloxía e adaptarse aos mercados, realizando investimentos en investigación e desenvolvemento tecnolóxico ( I+D) e na formación de profesionais. Os países integrantes da Unión Europea aumentaron os seus investimentos significativamente na industria española. En moitas ocasións, o investimento de capital destinouse a comprar empresas xa existentes, o que lles permitiu a estas saír da crise e aumentar a súa produción e rendibilidade. A UE favorece a cooperación industrial establecendo un marco legal e organizando mesas redondas entre as partes interesadas. Non obstante, e a pesar desta serie de vantaxes, a estrutura industrial española supuxo un problema á hora de beneficiarse dos investimentos. A excesiva cantidade de PEMES, nun número moi superior ao existente nos países europeos, dificultou a cooperación e o investimento a gran-de escala, o que converteu a maioría das PE-MES en pouco competitivas. A competencia das multinacionais impulsou moitas delas ao peche definitivo. Ademais a Unión Europea ofreceu a posibilidade de recibir axudas financeiras (Fondos de Cohesión) orientadas a reducir as disparidades económicas e sociais entre os Estados membros, e que podían ser destinados a proxectos industriais. Pero un dos imperativos da UE e da moeda única, o euro, era que as axudas do Estado des-tinadas as empresas públicas debían desaparecer. Así, o Goberno aplicou, a partir de 1997, unha nova política industrial co obxectivo de reconverter os sectores en crise (carbón, naval e industria de defensa). Unha das medidas aplicadas foi a privatización das empresas en crise, é dicir, poñelas á venda para que fosen xestionadas dende o sector pri-vado. A pertenza á Unión Europea, por un lado permitiu mellorar a estrutura industrial española e obrigouna a alcanzar a calidade necesaria para competir no mercado. Por outra banda a
  37. 37. Tendencias recentes da industria en España Na actualidade, España pode considerarse unha potencia industrial, pois ocupa noveno lugar entre os países do mundo polo valor da súa produción industrial e o quinto dentro da Unión Europea.Un 18% do PIB español xérase na industria, ao que debe unirse outro 10% na construción, para sumar un total dun 28% no sector secundario da economía. Pero nos últimos trinta anos, o emprego industrial reduciuse en case un millón de postos de traballo, pese a que a produción obtida seguiu aumentando de forma case constante. Os factores explicativos desa diminución do emprego industrial son varios: Para poder competir en mercados cada vez máis abertos, as empresas deben realizar un considerable esforzo en innovación tecnolóxica cunha crecente mecanización e automatización do traballo, provocando a conseguinte redución de empregos. Nos últimos anos, aumentou a deslocalización de empresas antes instaladas no noso país e que agora trasladan toda ou parte da súa produción cara a países que teñen salarios máis baixos, menores impostos e controis ambientais menos esixentes, pero que contan con traballadores cada vez máis cualificados. A competencia dos novos países industriais, sobre todo asiáticos, provoca un aumento da importación de manufacturas, que substitúen os produtos fabricados en España. Todo isto xerou o peche de fábricas e conflitos sociais naquelas áreas indus-triais máis afectadas. A globalización supón ter que competir con industrias máis innovadoras e preparadas tecnoloxicamente. Como resultado moitas fábricas pecharon ou tiveron que reducir o seu número de traballadores (o paro aumentou de xeito significativo) e outras tiveron que adaptarse ás novas condicións do mercado (diversificación da súa produción,….. 308) + GALICIA ( 3.3 pax.
  38. 38. 5A ENERXÍA: A DIVERSIDADE DE FONTES DE ENERXÍA. Páx. 284-291
  39. 39. • Transporte e industria son os usos principais. • Existen importantes refinerías (A Coruña) pero o cru Petróleo importase de Arabia saudita, Irán, Iraq, México e Nixeria. • Emprégase principalmente nas centrais térmicas para producir enerxía eléctrica Carbón • Crisis importante. Peche de minas en Asturias, Castilla-León e Andalucía. • Empregase para uso industrial e domésticoGas natural • Exportase de Arxelia e Libia. • Enerxía nuclear. Uranio • En España existen 15 centrais nucleares (9 en funcionamento). • Aproveita a forza do vento. Eólica • Localízase en numerosas zonas do país. • Enerxía eléctrica e térmica. Solar • Metade sur peninsular e litoral do mediterráneo.
  40. 40. -Santa María deGaroña-Valdellos II: dado queValdellos I sufrió unincendio en 1989, elcual le costo su cierre.Se espera su definitivaclausura en 2028.- Trillo- Zorita- Ascó I y II- Cofrentes- Almarar I y II- Además de unalmacén de residuosde baja y mediaintensidad en el Cabril
  41. 41. Refinería de Repsol, A Coruña
  42. 42. http://radiomacutogalicia.blogspot.coma galicia máis contaminada 1. Elnosa (Pontevedra) 2. Grupo Empresarial ENCE, S.A. (Louzirán, Pontevedra) 3. Refinería de Repsol A Coruña 4. Incineradora de Sogama, Cerceda (A Coruña) 5. Cementeira Cementos Cosmos (Oural, Lugo)
  43. 43. FONTES DE ENERXÍA RENOVABLESEnerxía Obtense a partir Para obter Vantaxes Inconvenientes do enerxía… aproveitamento…SOLAR Radiación solar Enerxía térmica e Non A intensidade varía eléctrica contaminante segundo a zona da terra, as estacións do ano..EÓLICA Forza de vento Enerxía eléctrica Non Moi localizada contaminante Non é regular Contaminación acústicaXEOTÉRMICA Calor que hai no Enerxía eléctrica Non Moi localizada interior da terra contaminanteMAREOMOTRIZ Mareas, ondas ou Enerxía eléctrica Non Moi localizada correntes mariñas contaminante Require de alta tecnoloxíaBIOMASA Combustión de Enerxía eléctrica Non depende de Soamente é capaz materia vexetal ou e combustible ningunha forza de aproveitar animal residuos orgánicos. Alteracións no medio.HIDROELÉCTRIC Auga acumulada Enerxía eléctrica Non Alteracións noA nos encoros contaminante medio. Redución da biodiversidade.
  44. 44. VOCABULARIO
  45. 45. • Estrutura de organización empresarial que permite a diminución do custe por unidade Economías de ao aumentar o volume da produción. escala • Nas últimas décadas a mellora dos transportes e as comunicacións permitiron a moitas empresas reducir os custos de produción. • Aquelas que non se esgotan co seu consumo, senón que se renovan periodicamente de forma natural. Supoñen tamén un menos impacto ambiental, polo Enerxías que adoitan cualificarse como enerxías Renovables limpas. • Eólica, solar, biomasa, xeotérmica e maremotriz. • España é a segunda produtora mundial de • enerxía eólica, tras Alemaña. industrial Desprazamento da actividade desde as grandes cidades e as rexións de maior densidade cara a outras periféricas. • Este proceso intensificouse en EspañaDifusión industrial nas últimas década debido a varias causas, entre elas o forte aumento dos custos nas grandes áreas urbanas e a mellora dos transportes e as
  46. 46. • Instrumento de desenvolvemento da Unión Europea que ten entre os seus obxectivos o desenvolvemento e o axuste estrutural das rexións menos desenvoltas, a reconversión das Fondos rexións afectadas gravemente polo declive estruturais industrial e o desenvolvemento das zonas rurais. • Fondos estruturais que recibiu España nas últimas décadas: o Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER), o Fondo Social Europeo (FSE) e o Fondo Europeo de Orientación e Garantía Agrícola (FEOGA). • Contratación dunha empresa por outra para que realice unha parte da súa actividade seguindo as indicacións, características e prazos que se lleSubcontratación impoñen. • Utilízase a miúdo por grandes empresas para abaratar os seus custos, ou porque buscan PEMEs moi especializadas nunha tarefa. • Nova rama industrial que ten como finalidade desenvolver tecnoloxías limpas para a industria e non contaminar nos procesos de produción, distribución e consumo.Industrias verdes • Reciclan ou reutilizan algún tipo de material (cartón, papel, plástico....), reducen ao mínimo as emisións de gases efecto invernadoiro, dispoñen de planta de tratamento de auga e de residuos sólidos,…
  47. 47. • Materias primas que pola súa importancia son vitais para a existencia económica ou política de certos Estados e inflúen poderosamente nas decisións políticasMaterias primas que se toman nestes países. estratéxicas • Petróleo, gas natural ou uranio. • España, é un país dependente enerxeticamente, importa a maioría da enerxía que consome (petróleo e gas natural). • Espazo industrial creado por iniciativa estatal co fin de atraer empresas de tecnoloxía avanzada e xeradoras de innovación. Estes centros adoitan manter unha estreita vinculación coas universidades e cos centros de investigación. Parque • En España iniciouse a construción de tecnolóxico parques tecnolóxicos desde 1985, impulsados polos Gobernos autonómicos. • En 1988 creouse a Asociación de Parques Científicos e Tecnolóxicos de España (APTE) para favorecer a súa colaboración.
  48. 48. PRÁCTICOS
  49. 49. Act. 23, Páx. 315 /Doc. 6, Páx. 292  Galicia: conservas de peixe, Illas Baleares: madeira, agroalimentaria, papel/gráficas, naval, calzado. automobilística, textil e agroalimentaria. Comunidade Valenciana: madeira, electricidade, transporte terrestre, téxtil,  Principado de Asturias: calzado, papel/gráficas. siderometalúrxica, naval. Rexión de Murcia: química, naval.  Cantabria: química. Andalucía: naval, química,  País Vasco: siderometalúrxica, agroalimentaria, automobilística, naval, papel/gráficas, maquinaria electricidade, papel, conservas de peixe, industrial. aeronáutica.  Comunidade Foral de Navarra: Estremadura: moble, agroalimentaria. electricidade, agroalimentaria. Castela-A Mancha: química,  A Rioxa: agroalimentaria, agroalimentaria. maquinaria industrial. Castela e León: agroalimentaria,  Aragón: electricidade. maquinaria industrial, electricidade.  Cataluña: automobilística, química, Comunidade de Madrid: transporte transporte terrestre, papel/gráficas, terrestre, maquinaria industrial, téxtil, madeira, agroalimentaria, aeronáutico, papel/gráficas. maquinaria industrial, electricidade. Canarias: química, agroalimentaria.
  50. 50. Act. 24, Páx. 315 /Doc. 9, Páx. 310 Comunidades por debaixo da media europea (23%): Andalucía, Illas Baleares, Canarias, Cástela e León, Estremadura, Galicia, Comunidade de Madrid, Rexión de Murcia, Castela-A Mancha, Comunidade Valenciana, Principado de Asturias, Cantabria, Ceuta e Melilla. Os motivos que explican estas cifras son diversos. No caso de Andalucía, Cástela e León, Estremadura, Galicia e Rexión de Murcia, explícanse pola escasa industrialización destas rexións, debido a razóns históricas e sociais. Polo que atinxe a Canarias e, sobre todo, as Illas Baleares, hai que ter en conta a forte incidencia do sector terciario (turismo) na poboación activa total. Na Comunidade de Madrid o peso global dos servizos é moi alto, como corresponde á súa capitalidade. E o caso de Ceuta e Melilla explícase pola particular situación xeopolítica destas comunidades.
  51. 51. Act. 25, Páx. 315 /Doc. 13, Páx. 315 A media española de I+D está por debaixo da europea, polo que é necesario increméntala. Efectos beneficiosos que pode ter o investimento en I+D sobre o tecido industrial dun pais:1) Aumento da competitividade ao abaratar custos2) Novas patentes ou avances tecnolóxicos3) Máis investigación en novos produtos4) Mellor formación profesional
  52. 52. Act. 26, Páx. 316 /Doc. 14, Páx. 316 Ocup. Sector 1981 2000 2007 Agrario 24,7 % 6,8 % 4,5 % Industrial 24,6 % 20 % 15,3 % Construción 7,9 % 11,1 % 14 % Servizos 42,6 % 62 % 66,2 %100 x parcial/totalA porcentaxe de man de obra no sector secundario foi decrecendoen beneficio do sector terciario, aínda que levemente.Á parte da terciarización, isto débese ao constante aumento daprodutividade na industria, que precisa cada vez menos man deobra.Non obstante, hai que destacar que dentro do sector foi crecendo aimportancia do subsector da construción, ata case igualar o seupeso co da industria.
  53. 53. Act. 27, Páx. 316 /Doc. 15, Páx. 316 España non pode competir só en prezo fronte a outras economías porque hai economías que poden producir produtos máis baratos ao estar menos desenvolvidas; isto esixe competir proporcionando calidade, desenvolvemento e innovación. Na actualidade, no sector alimentario inciden o tema da saúde, a aplicación de novas tecnoloxías que prolonguen a vida do produto, así como a enxeñaría xenética. Eses tres elementos aumentan a vida comercial, teñen unha incidencia positiva na saúde humana, fan que os produtos sexan menos perecedoiros e de maior calidade, cunha presentación máis atractiva... «Reto da intelixencia» alude ao logro dun produto en achegar a innovación, a tecnoloxía e a calidade necesarias para poder compensar o feito de ser máis caro ca un produto similar producido noutro país. Na industria alimentaria, hoxe en día, o máis importante non é o prezo, senón a calidade, a durabilidade, o aspecto, os compoñentes sans do produto… Estes factores son os que atraen cada vez máis o comprador polo que é moi necesario investir neles para lles ofrecer aos mercados estes produtos de calidade, aínda que sexan máis caros ca outros semellantes.
  54. 54. Act. 3, páx. 297/ Doc. 24 e 25, páx. 297 A principal debilidade do sector enerxético español é a gran dependencia do petróleo, que se debe importar, e do carbón, sendo as dúas enerxías moi contaminantes. O punto positivo é a gran porcentaxe de enerxía que se obtén a partir das renovables. En España as enerxías renovables obteñense, sobre todo, a partir da eólica, da hidraulica e da solar. Teñen a vantaxe de ser inesgotables e de non contaminar; o seu inconveniente é a contaminación visual ou da paisaxe que provocan.
  55. 55. Doc. 11, páx. 312 Paisaxes industrial en área urbana Polígono industrial clásico: espazo creado especificamente para albergar naves industriais. Localizase as aforas da cidade da Coruña, xunto a estradas e principais vías de acceso a cidade, xa que o solo é máis abundante e barato e as súas actividades resultan menos molestas. A proximidade a cidade beneficia á industria: proporciona man de obra, mercado, transportes, etc. Localización industrial concentrada Acolle industria lixeira, de bens de uso e consumo. Produtos elaborados que van destinados directamente ao mercado e aos consumidores. Os bens de produción, normalmente son de pouco volume. Instalacións de menor tamaño, menos man de obra e capital que as industrias pesadas. Probablemente Agroalimentaría, téxtil.
  56. 56.  Acolle tamén actividades terciarias (almacéns, empresas distribuidoras...). Tamaño medio con baixo desenvolvemento tecnolóxico. Sector maduro. Acolle tamén actividades terciarias (almacéns, empresas distribuidoras...). Tamaño medio con baixo desenvolvemento tecnolóxico. Sector maduro. Problemáticas: a) Redúcese o volume de emprego industrial substituído polo crecemento dos servizos, polo que se fala de desindustrialización. b) Prodúcese unha terciarización industrial, pola que boa parte das empresas industriais só manteñen nas grandes cidades as súas oficinas de dirección, centros de I+D, atención ao cliente etc., mentres trasladan as súas fábricas a espazos de menores custos:

×